Với các tình tiết đã nêu, nhóm chúng em đưa ra phân tích và xem xét 3 tội danh có thể gây ra nhầm lẫn trong quá trình định tội đối với Kiên, Dũng và Hà, đó là : Tội cưỡng đoạt tài sản Đi
Trang 1ĐỀ BÀI Bài 6 :
Do ăn chơi đua đòi, Kiên (SN 1988) bàn với một số đối tượng khác giả làm chủ nợ đến
nhà ép bố mẹ Kiên là ông Nguyễn Văn Vượng và bà Nguyễn Thị Đường đưa tiền
Cụ thể, ngày 7/7/2010, Kiên nói với bố mẹ là đi cắt tóc rồi không về nhà Kiên mang chiếc xe máy của gia đình cầm cố được 11 triệu đồng, thuê nhà nghỉ ở xã Nam Hồng Tại đây, Kiên bàn với Lê Văn Hà (SN 1987, ở Bắc Đồng, Đông Anh) và Đỗ Tiến Dũng (SN 1983, ở Yên Mỗ, Ninh Bình) viết giấy vay nợ của họ 200 triệu đồng.
Sáng 8/7, Dũng, Hà đi taxi đến gặp bố mẹ Kiên thông báo việc con trai họ nợ số tiền 200 triệu đồng, đã trả 40 triệu, còn nợ 160 triệu Dũng đưa ra giấy nợ do Kiên tự viết, song ông bà Vượng không đồng ý trả nợ nên Dũng đành ra về
Kiên và Hà tiếp tục giao cho Dũng quay lại nhà đe dọa bố mẹ Kiên Chiều cùng ngày, Hà, Dũng lại đến nhà Kiên dọa nếu đến trưa ngày 9/7 không thấy Kiên đến trả tiền sẽ tìm bắt Kiên cho đi tù hoặc chặt chân, tay Tuy nhiên, ông bà Vượng vẫn kiên quyết không chịu đưa tiền Bực tức, sáng 9/7, Kiên nhờ Dũng đến nhà thông báo đã bắt được Kiên Đến 17h cùng ngày, tại nhà Kiên, Dũng vờ gọi điện và bật loa để ông bà Vượng nghe thấy tiếng con trai kêu
cứu “Bố mẹ ơi, cứu con với” Các đối tượng thay nhau vỗ vào tường và đệm để hai phụ huynh
này nghe giống với cảnh con trai đang bị tra tấn
Dũng dọa nếu ông bà Vượng không trả tiền, chúng sẽ đưa Kiên đi Quảng Ninh giải quyết.
Sợ hãi, lo lắng cho con, ông bà Vượng đành hứa sẽ trả nợ
Một tiếng sau, ông Vượng điện thoại xin trả trước 60 triệu đồng, số còn lại trả dần trong vòng 20 ngày Dũng đồng ý và bảo họ mang tiền đến khu vực cầu Lớn, Nam Hồng giao tiền Ông Vượng bí mất báo cho công an nên khi đang nhận tiền, Dũng bị bắt quả tang Có ý kiến cho rằng Kiên phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Dũng và Hà phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản.
Hỏi :
1 Hãy định tội danh đối với Kiên, Dũng và Hà Hãy phản bác ý kiến anh (chị) cho là sai [4 điểm]
2 Giả sử việc nợ tiền của Kiên là thật và Kiên bị Dũng, Hà bắt để đòi bố mẹ Kiên trả tiền Tội danh của Dũng, Hà có thay đổi không? Tại sao? [3 điểm]
Trang 2BÀI LÀM
1 Định tội danh đối với Kiên, Dũng và Hà Phản bác ý kiến anh (chị) cho là sai.
Ý kiến : Kiên phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Dũng và Hà phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản là ý kiến SAI Khẳng định Kiên, Dũng và Hà là đồng phạm tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 135 BLHS
Với các tình tiết đã nêu, nhóm chúng em đưa ra phân tích và xem xét 3 tội danh có thể
gây ra nhầm lẫn trong quá trình định tội đối với Kiên, Dũng và Hà, đó là : Tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 135 BLHS), Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 139 BLHS) và Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 134 BLHS)
- Cưỡng đoạt tài sản là hành vi đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản.
- Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối.
- Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản là hành vi bắt người làm con tin nhằm buộc người khác phải nộp cho mình một khoản tiền hoặc tài sản thì mới thả người bị bắt
Trong tình huống này, Kiên, Dũng và Hà là đồng phạm Điều 20 BLHS có quy định :
“Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.” Đồng
phạm đòi hỏi có những dấu hiệu sau :
+ Dấu hiệu về mặt khách quan, đồng phạm đòi hỏi hai dấu hiệu : Có từ hai người trở lên và những người này có đủ điều kiện của chủ thể tội phạm, đồng thời, những người này phải cùng thực hiện tội phạm (cố ý)
+ Dấu hiệu về mặt chủ quan, đồng phạm đòi hỏi những người cùng thực hiện tội phạm đều có lỗi cố ý Đối với những tội có dấu hiệu mục đích phạm tội là dấu hiệu bắt buộc, đồng phạm đòi hỏi những người cùng thực hiện phải có cùng mục đích phạm tội đó Dấu hiệu lỗi trong đồng phạm được thể hiện qua việc mỗi người tham gia đều biết hành vi của mình là nguy hiểm cho
xã hội và đều biết người khác cũng có hành vi nguy hiểm cho xã hội cùng với mình (về lý trí), cùng mong muốn có hoạt động chung hoặc có ý thức để mặc cho hậu quả phát sinh (về ý chí) Xét các dấu hiệu về đồng phạm và dữ kiện đề bài cho, ta thấy Kiên, Dũng và Hà cùng cố
ý thực hiện một tội phạm, cụ thể là thực hiện những hành vi để chiếm đoạt tài sản của bố mẹ Kiên (ông Vượng và bà Đường) Cả 3 người này đều biết mục đích của nhau, đã có sự bàn bạc
Trang 3và chuẩn bị từ trước cho hành vi phạm tội của mình để sau đó phối hợp thực hiện tội phạm Bởi vậy, Kiên, Dũng và Hà cùng phạm một tội danh với vai trò là đồng phạm, trong đó Kiên là người tổ chức (là người chủ mưu, đưa ra kế hoạch bàn với Dũng và Hà; giao cho 2 đối tượng này giả làm chủ nợ đến gặp bố mẹ Kiên để đòi tiền), còn Dũng và Hà là người thực hành (là người đến nhà Kiên, trực tiếp thực hiện các hành vi được mô tả trong CTTP) Để xác định Kiên, Dũng và Hà phạm tội nào, cần đi vào phân tích 3 tội danh nêu trên
Cả ba tội phạm : Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, Tội cưỡng đoạt tài sản và Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản đều là các tội nằm trong nhóm các tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt Do đó dấu hiệu pháp lý của 3 tôi phạm này có những điểm chung :
* Về chủ thể :
Chủ thể của tội phạm là chủ thể thường – là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định, đã thực hiện hành vi trái pháp luật : chiếm đoạt tài sản của người khác hay cố ý chuyển dịch trái pháp luật tài sản đang thuộc sự quản lý của chủ tài sản thành tài sản của mình
3 đối tượng Kiên (SN 1988), Dũng (SN 1983) và Hà (SN 1987) vào thời điểm xảy ra
vụ án năm 2010 đều đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật Tình huống cũng không đề cập tới việc Kiên, Dũng và Hà không có năng lực trách nhiệm hình
sự hay mất năng lực trách nhiệm hình sự Vì vậy, ta mặc nhiên kết luận Kiên, Dũng và Hà hoàn toàn có đủ điều kiện là chủ thể của 3 tội danh trên
* Về khách thể :
Cả 3 tội danh này đều thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt - đều xâm phạm tới quan hệ sở hữu là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ Ngoài ra, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản và tội cưỡng đoạt tài sản còn xâm hại đến quan hệ nhân thân : + Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản xâm phạm đến quan hệ nhân thân, đó là quyền tự
do thân thể của “con tin” và quyền tự do ý chí của chủ tài sản.
+ Quan hệ nhân thân bị xâm phạm ở tội cưỡng đoạt tài sản chỉ có thể là những thiệt hại về tinh thần (sợ hãi, lo âu), tuy có ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng không gây thương tích cho người bị hại
Trang 4Hành vi của Kiên, Dũng và Hà là hành vi chiếm đoạt tài sản của ông Vượng, bà Đường (bố mẹ của Kiên) đã xâm phạm đến quan hệ sở hữu Hơn nữa, hành vi của 3 đối tượng này cũng đã xâm phạm tới quan hệ nhân thân ở mức độ ít nghiêm trọng khi làm ảnh hưởng tới tinh thần, gây nên tâm lý lo lắng, sợ hãi đối với ông Vượng, bà Đường
* Về mặt chủ quan của người phạm tội :
Đối với cả 3 tội danh này, người phạm tội đều có lỗi cố ý trực tiếp Điều 9 BLHS quy
định về lỗi cố ý trục tiếp của người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội như sau : “1 Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra.” Người phạm tội thực hiện hành vi
nguy hiểm cho xã hội nhằm mục đích và mong muốn chiếm đoạt được tài sản của chủ sở hữu
Ở tình huống này, lỗi của Kiên, Dũng và Hà đều là lỗi cố ý trực tiếp Vào thời điểm xảy ra sự việc trên, 3 người Kiên, Dũng và Hà đều là những người khỏe mạnh, ở độ tuổi trưởng thành cả về nhận thức và hành động Nhưng do ăn chơi đua đòi mà Kiên đã bàn với Dũng và Hà – bạn của Kiên, giả làm chủ nợ đến nhà ép bố mẹ Kiên phải đưa tiền cho chúng Cả 3 đều hoàn toàn có thể nhận thức được tính chất nguy hiểm trong hành vi của mình, thấy trước hậu quả của hành vi là sự thiệt hại về tài sản cho bố mẹ Kiên và mong muốn chiếm đoạt bằng được số tài sản theo yêu cầu trong giấy vay nợ mà Kiên tự viết
* Sự khác nhau giữa ba tội phạm này được thể hiện qua dấu hiệu về mặt khách quan của tội phạm :
- Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản :
CTTP đòi hỏi người phạm tội có hành vi bắt cóc con tin và hành vi đe dọa chủ tài sản Hành vi bắt cóc là hành vi bắt giữ người trái phép bằng những thủ đoạn khác nhau Người bị bắt giữ có thể là trẻ em hoặc người lớn có quan hệ tình cảm thân thiết với chủ tài sản Mối quan hệ này có thể là quan hệ gia đình : ông bà với cháu, cha mẹ với con, vợ chồng hoặc có thể là quan hệ xã hội khác như bạn bè, cơ quan, tổ chức…
Để đạt được mục đích chiếm đoạt tài sản, người phạm tội sau khi có hành vi bắt cóc con tin, sẽ tiến hành đe dọa người thân của con tin Hành vi đe dọa ở đây là hành vi đe dọa dùng vũ lực nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của con tin trong trường hợp người bị đe
Trang 5dọa không thỏa mãn yêu cầu chiếm đoạt của người phạm tội Cách thức chuyển lời đe dọa
có thể khác nhau (qua thư, qua điện thoại hoặc gặp trực tiếp…) Điều này đã tạo tâm lý lo
sợ cho người bị đe dọa, buộc họ phải thỏa mãn yêu cầu giao nộp tài sản của người phạm tội nếu muốn tính mạng, sức khỏe của con tin được an toàn
Trong tình huống, ta thấy có sự đòi hỏi thỏa mãn yêu cầu về tài sản và hành vi đe dọa liên tiếp xảy ra với mức độ tăng dần Ban đầu, Dũng và Hà đưa ra giấy vay nợ mà Kiên tự viết (đã bàn cùng với Dũng và Hà trước đó) cho ông Vượng bà Đường, đòi ông bà phải trả
số nợ cho con trai mình là 160 triệu đồng Ông bà Vượng không đồng ý trả nợ nên Dũng và
Hà lại tiếp tục đến nhà đòi nợ và kèm theo việc đe dọa bố mẹ Kiên với nội dung : nếu đến trưa ngày 9/7/2010 mà không thấy Kiên đến trả tiền sẽ tìm bắt Kiên cho đi tù hoặc chặt chân, tay Sau lời đe dọa, ông bà Vượng vẫn kiên quyết không chịu đưa tiền Chúng bực tức, thông báo đến bố mẹ Kiên đã bắt được Kiên và gọi điện với sự đe dọa có mức độ nghiêm trọng hơn khi để họ nghe thấy tiếng kêu cứu của Kiên trong tình trạng bị tra tấn Dũng dọa nếu ông bà Vượng không trả tiền, chúng sẽ đưa Kiên đi Quảng Ninh giải quyết Nhưng thực tế, hành vi bắt cóc là không có thật Việc bắt cóc, viết giấy đòi nợ cũng như từng bước đe dọa bố mẹ Kiên đều là những hành vi nằm trong kế hoạch của 3 đối tượng Kiên, Dũng và Hà nhằm chiếm đoạt tài sản
CTTP của tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản theo Điều 134 BLHS có 2 dấu hiệu bắt
buộc để định tội đó là người phạm tội phải có hành vi bắt cóc và hành vi đe dọa chủ tài sản Trong tình huống này, hành vi đe dọa chủ tài sản đã xảy ra nhưng hành vi mấu chốt là bắt cóc con tin lại không có thật
Như vậy, hành vi của Kiên, Dũng và Hà chưa đủ dấu hiệu cấu thành tội bắt cóc
nhằm chiếm đoạt tài sản theo Điều 134 BLHS
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản :
Người phạm tội có hành vi chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối Thủ đoạn gian dối được thể hiện bằng những hành vi cụ thể nhằm đánh lừa chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản như qua lời nói bằng cách cho thông tin giả (giả danh, giả chữ kí…), xuất trình giấy tờ sai sự thật hoặc qua những việc làm cụ thể (cân, đo, đong, đếm thiếu) để tiếp cận tài sản, làm tiền
đề cho việc chiếm đoạt tài sản sau đó.
Trang 6Thủ đoạn gian dối của người phạm tội bao giờ cũng phải có trước khi có việc giao tài sản giữa người bị hại với người phạm tội thì mới là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản Thủ đoạn lừa dối là điều kiện để hành vi chiếm đoạt xảy ra và hành vi chiếm đoạt vừa là mục đích vừa là kết quả của thủ đoạn lừa dối Sau khi người phạm tội đưa ra những thông tin giả, chủ tài sản tin đó là sự thật và tự nguyện giao tài sản cho người phạm tội và cho rằng việc giao tài sản cho người có thủ đoạn gian dối như vậy là hoàn toàn hợp pháp
Chỉ có thể định tội với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản khi người phạm tội bằng thủ đoạn lừa dối đã làm chủ được tài sản bị chiếm đoạt và người bị lừa dối đã mất khả năng làm chủ tài sản đó trên thực tế
Nhận thấy trong tình huống, hành vi của Kiên, Dũng và Hà đều có thủ đoạn lừa dối để chiếm đoạt tài sản Kiên không nợ tiền Dũng và Hà, nhưng do ăn chơi đua đòi nên Kiên đã bàn cùng với Dũng và Hà giả làm chủ nợ đến nhà ép bố mẹ Kiên đưa tiền cho chúng Để ông bà Vượng tin Dũng và Hà là chủ nợ, Kiên đã viết giấy vay nợ của hai người này 200 triệu đồng,
và cho họ mang đến nhà yêu cầu bố mẹ mình phải trả nợ Theo kế hoạch, Dũng và Hà đi taxi đến gặp bố mẹ Kiên thông báo việc con trai họ nợ số tiền 200 triệu đồng, đã trả được 40 triệu, còn nợ 160 triệu đồng Dũng đưa ra giấy nợ do Kiên tự viết, song ông bà Vượng không đồng ý trả nợ nên Dũng đành ra về Các hành vi sau đó cũng mang tính chất lừa đảo, đó là việc Dũng gọi điện cho ông bà Vượng đe dọa việc chúng đã bắt được con trai của ông bà Vượng và để họ nghe thấy tiếng tra tấn, tiếng kêu cứu của Kiên Sự bắt cóc, sự tra tấn có tiếng kêu cứu đều do
3 đối tượng dàn dựng lên nhằm lừa dối ông bà Vượng Kiên, Dũng và Hà thực hiện thủ đoạn gian dối này nhằm gây sức ép tâm lý đối với ông bà Vượng, khiến họ phải lo lắng, sợ hãi, rồi
sẽ đưa tiền theo yêu cầu của bọn chúng Nhưng sau tất cả các hành vi thể hiện thủ đoạn gian dối của 3 đối tượng, ông bà Vượng vẫn không giao tiền cho Dũng và Hà hay không trả nợ cho Kiên theo giấy vay nợ mà Dũng và Hà mang đến
Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là tội có CTTP vật chất, đòi hỏi phải có hậu quả là thiệt hại
về tài sản xảy ra trong thực tế, cụ thể là giá trị tài sản bị chiếm đoạt Như vậy, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản chỉ coi là hoàn thành khi người phạm tội chiếm đoạt được tài sản Nhưng ở tình huống này, ông bà Vượng không giao tiền cho Dũng và Hà, nên Dũng và Hà không chiếm đoạt được số tiền 160 triệu đồng Như vậy, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản chưa hoàn thành
Trang 7Cần nhấn mạnh chi tiết : sau lời đe dọa cuối cùng của Dũng qua việc Dũng cho ông Vượng bà Đường nghe thấy tiếng con trai ông bà – là Kiên kêu cứu, tiếng Kiên đang bị tra tấn qua điện thoại và lời dọa sẽ đưa Kiên đi Quảng Ninh giải quyết, ông bà Vượng đã đồng ý giao tiền cho Dũng và Hà Nhưng việc giao tiền của bố mẹ Kiên cho Dũng và Hà hoàn toàn không
có sự tự nguyện Ông bà Vượng đồng ý giao tài sản cho Dũng và Hà bởi tâm lý lo lắng cho tính mạng, sức khỏe của Kiên, sợ Kiên sẽ tiếp tục bị hành hạ bởi chủ nợ Ông Vượng đã điện thoại xin trả trước 60 triệu đồng và hẹn địa điểm mang tiền đến Ông cũng đã bí mật báo cho công an, khiến Dũng bị bắt quả tang khi đang nhận tiền Dũng bị bắt đồng nghĩa với việc cả 3 người Kiên, Dũng và Hà không nhận được bất cứ khoản tiền nào từ ông bà Vượng
Xét về mức độ nguy hiểm, hành vi của Kiên, Dũng và Hà không chỉ dừng lại ở việc dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản mà đã có sự nguy hiểm hơn khi kèm theo hành vi đe dọa tới tâm lý, tinh thần của chủ tài sản Điều này thể hiện những dấu hiệu của CTTP khác Ta có
thể kết luận, Kiên, Dũng và Hà không phải là đồng phạm của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 BLHS
- Tội cưỡng đoạt tài sản :
Hành vi khách quan của tội cưỡng đoạt tài sản có thể là hành vi đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc hành vi uy hiếp tinh thần người khác
Hành vi đe dọa sẽ dùng vũ lực là hành vi dọa sẽ gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe nếu không thỏa mãn yêu cầu chiếm đoạt tài sản của người phạm tội Giữa hành vi đe dọa và việc dùng vũ lực ở tội cưỡng đoạt tài sản có khoảng cách về thời gian Sức mãnh liệt của sự đe dọa chưa đến mức có thể làm tê liệt ý chí chống cự của người bị đe dọa mà chỉ có khả năng khống chế ý chí của họ Người bị đe dọa còn có điều kiện suy nghĩ, cân nhắc để quyết định hành động
Hành vi uy hiếp tinh thần là hành vi dọa gây thiệt hại về tài sản, danh dự, uy tín bằng bất
cứ thủ đoạn nào nếu người bị uy hiếp không thỏa mãn yêu cầu chiếm đoạt tài sản của người phạm tội Hành vi này cũng có khả năng làm khống chế ý chí của người bị đe dọa
Những điều đe dọa có thể có thực, có thể không có thực hoặc có thực một phần Điều luật không giới hạn những thủ đoạn của hành vi uy hiếp tinh thần trong tội cưỡng đoạt tài sản Bất
cứ thủ đoạn nào có thể uy hiếp được, có thể khống chế được ý chí của người khác đều được
Trang 8coi là thủ đoạn của hành vi uy hiếp tinh thần trong tội cưỡng đoạt tài sản Người bị đe doạ có thể là chủ tài sản hoặc chỉ là người có trách nhiệm đối với tài sản
Dựa trên phân tích đối với hai tội danh trên, ta thấy Kiên, Dũng và Hà đã có những hành
vi thuộc CTTP của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đó là chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối Nhưng hậu quả thiệt hại về tài sản của ông bà Vượng chưa xảy ra hay Kiên, Dũng và Hà không chiếm đoạt được số tài sản mà chúng yêu cầu ông bà Vượng phải đáp ứng Cùng với thủ đoạn gian dối, Kiên, Dũng và Hà đã có những hành vi đe dọa tới bố mẹ Kiên để chiếm đoạt được tài sản Quá trình phạm tội của 3 đối tượng này diễn ra liên tiếp trong 3 ngày 7/7, 8/7, 9/7 năm 2010 đã thể hiện được mức độ nguy hiểm của hành vi đe dọa nhằm uy hiếp tinh thần đối với ông bà Vượng :
+ Ngày 7/7/2010, Kiên nói với bố mẹ là ông Vượng bà Đường là đi cắt tóc rồi không về nhà Sau khi cầm cố chiếc xe máy, tại nhà nghỉ xã Nam Hồng, Kiên đã bàn bạc cùng với 2 đối tượng là Dũng và Hà giả làm chủ nợ đến nhà Kiên đòi tiền theo giấy vay nợ với số tiền là 200 triệu đồng mà Kiên tự viết
+ Ngày 8/7/2010, Dũng và Hà đến nhà gặp ông Vượng bà Đường thông báo việc Kiên còn
nợ 160 triệu trong tổng số 200 triệu đồng đã vay và đưa ra giấy vay nợ do Kiên viết làm bằng chứng Ông bà Vượng không đồng ý trả số tiền này, Dũng và Hà đành ra về
Nếu chỉ dừng lại ở đây thì cả 3 đối tượng Kiên, Dũng và Hà đã phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản ở giai đoạn phạm tội chưa đạt vì chưa chiếm đoạt được tài sản của ông bà Vượng Tuy nhiên, vì không chiếm đoạt được tài sản theo cách đó, Kiên và Hà tiếp tục giao cho Dũng quay lại nhà để đe dọa bố mẹ Kiên Từ đây, đã bắt đầu có dấu hiệu của hành vi đe dọa của tội cưỡng đoạt tài sản
Chiều 8/7/2010, Hà và Dũng lại đến nhà Kiên dọa nếu đến trưa 9/7 không thấy Kiên đến trả tiền sẽ tìm bắt Kiên cho đi tù hoặc chặt chân, tay Đây là sự đe dọa nhằm uy hiếp tinh thần đối với ông bà Vượng, với mong muốn ông bà này vì lo sợ cho con trai sẽ mau chóng đưa tiền cho bọn chúng Tuy nhiên, ông bà Vượng vẫn kiên quyết không chịu đưa tiền
+ Sáng 9/7/2010, Kiên nhờ Dũng đến nhà thông báo đã bắt được Kiên Đến 17h cùng ngày, tại nhà của Kiên, Dũng vờ gọi điện và bật loa để ông bà Vượng nghe thấy tiếng con trai kêu
cứu “bố mẹ ơi, cứu con với” Các đối tượng này thay nhau vỗ vào tượng và đệm để hai phụ
huynh này nghe giống với cảnh con trai đang bị tra tấn Dũng dọa nếu ông bà Vượng không trả
Trang 9tiền, chúng sẽ đưa Kiên đi Quảng Ninh giải quyết Sợ hãi, lo lắng cho con, ông bà Vượng đành hứa sẽ trả nợ
Một loạt các sự việc : Kiên bị Dũng và Hà bắt, Kiên bị tra tấn, sẽ bị Dũng và Hà chặt chân tay và đưa đi Quảng Ninh giải quyết là không có thật nhưng tất cả các hành vi đó đều là
sự đe dọa đối với ông bà Vượng, gây ra tâm lý sợ hãi, lo lắng và có thể khiến họ phải giao tiền cho 3 đối tượng Nhận được những đe dọa này, ông Vượng bà Đường có thể lựa chọn giao hoặc không giao tài sản CTTP của tội cưỡng đoạt tài sản không đòi hỏi những hành vi đe dọa của người phạm tội là có thật hay không có thật hay chỉ có thật một phần trên thực tế Nhưng đối với tình huống này, thì mọi việc từ đầu đến cuối xảy ra đối với Kiên đều không có thật Kiên không có khoản nợ nào, không hề bị bắt giữ nhưng 3 đối tượng này đã xây dựng nên câu chuyện Kiên nợ một khoản tiền lớn, bị bắt cóc, bị tra tấn để đòi nợ bởi chủ nợ rất chuyên nghiệp là Dũng và Hà Việc này khiến bố mẹ Kiên tin rằng con mình đang gặp nguy hiểm, vì
lo lắng và sợ hãi cho con nên đã đồng ý giao tài sản cho Dũng, Hà Hành vi đe dọa chính là hành vi thể hiện thủ đoạn gian dối trong kế hoạch của Kiên, Dũng và Hà nhằm chiếm đoạt tài sản.
So sánh với sự gian dối ban đầu là nói dối về khoản nợ và giấy tờ vay nợ giả do Kiên viết thì hành vi đe dọa giả xảy ra sau đó có tính nguy hiểm cao hơn Sự gian dối trong tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là đưa ra thông tin không đúng sự thật để chủ tài sản tự nguyện giao tài sản cho người phạm tội Còn sự gian dối trong hành vi đe dọa của tội cưỡng đoạt tài sản như tình huống nêu trên là nhằm ép buộc đến cùng chủ tài sản – ông bà Vượng phải giao tài sản cho các đối tượng phạm tội Việc giao tài sản của chủ tài sản cho người phạm tội không có tính tự nguyện mà là miễn cưỡng do bị đe dọa, gây ra tâm lý lo lắng, sợ hãi Hơn nữa, hành vi đe dọa
có dấu hiệu tăng tiến về mức độ nguy hiểm đã cho thấy quyết tâm thực hiện được tội phạm và mong muốn chiếm đoạt được tài sản của 3 đối tượng là cao hơn nhiều so với hành vi chỉ nhằm
lừa đảo chiếm đoạt tài sản ban đầu Như vậy, các hành vi của Kiên, Dũng và Hà có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 135 BLHS
Kết luận : - ý kiến cho rằng Kiên phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là Sai bởi hành
vi của Kiên cùng với đồng phạm là Dũng và Hà có tính nguy hiểm cao hơn, có chứa các dấu hiệu cấu thành tội phạm khác, vượt ngoài ranh giới của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trang 10- ý kiến cho rằng Dũng và Hà phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản là Sai bởi hành vi của Dũng và Hà chưa đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm này
Khẳng định, Kiên, Dũng và Hà là đồng phạm của nhau và cùng phạm tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 135 BLHS
2 Giả sử việc nợ tiền của Kiên là thật và Kiên bị Dũng, Hà bắt để đòi bố mẹ Kiên trả tiền Tội danh của Dũng, Hà đã có thay đổi so với ý kiến đã nêu
Trong tình huống này, ta khẳng định Dũng và Hà đã phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 134 BLHS
Dựa trên những phân tích tại câu 1 về tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản và căn cứ vào
tình huống mới này, nhóm chúng em xin phân tích rõ hơn nữa dấu hiệu pháp lý của tội phạm
để định tội danh cho 2 đối tượng Dũng và Hà :
* Về chủ thể :
Chủ thể của tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản là chủ thể thường Như đã phân tích thì Dũng và Hà có đẩy đủ điều kiện để là chủ thể của tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản
* Về khách thể :
Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản đồng thời xâm phạm đến hai khách thể trực tiếp được luật hình sự bảo vệ Đó là quan hệ nhân thân (xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh
dự, nhân phẩm của người bị bắt cóc) và quan hệ tài sản (xâm phạm quyền sở hữu tài sản của những người thân người bị bắt cóc)
Việc Dũng và Hà bắt Kiên làm con tin kèm theo hành vi yêu cầu bố mẹ Kiên phải giao cho mình số tiền mà Kiên đã nợ đã xâm phạm tới quyền tự do thân thể của Kiên và quyền sở hữu tài sản của bố mẹ Kiên
* Mặt chủ quan của người phạm tội :
Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý Mục đích của người phạm tội là chiếm đoạt tài sản Khi thực hiện hành vi bắt cóc và hành vi đe dọa xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con tin, người phạm tội nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, buộc chủ tài sản phải giao nộp tài sản Lỗi của Dũng và Hà trong trường hợp này là lỗi cố ý trực tiếp Dũng và Hà nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, nhận thức được hậu quả xảy ra và mong muốn hậu quả xảy ra đó là thiệt hại về tài sản đối với ông Vượng bà Đường, mong muốn ông
bà Vượng giao nộp tài sản – 160 triệu đồng cho mình