Bài tập lớn hình sự 2 đề 1 vào khoảng 19h ngày 26032003, 4 tên a, b, c, d ngồi quán uống rượu tại đây, b có rút dao mang theo cho a mượn xem

BÀI LÀMTrong các loại tội phạm được BLHS qui định thì các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người là một trong những tội phạm chiếm tỉ lệ nhiều trong các vụ án và

MỤC LỤC

ĐỀ BÀI ……… 1 BÀI LÀM……… 3 1.Hãy lập luận định tội danh cho hành vi phạm tội của B? Xác định tình tiết tăng nặng định khung hình phạt (nếu có)? ……… 3

2 A có bị coi là đồng phạm với B không? Tại sao? 6

3 K có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Nếu có thì về tội gì? 9 4.Giả sử B vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội trộm cắp tài sản theo khoản

2 Điều 138 BLHS và chưa được xóa án tích Hãy xác định lần phạm tội này của B

là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? 10 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 12

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TNHS: trách nhiệm hình sự CTTP: cấu thành tội phạm BLHS: Bộ luật hình sự

ĐỀ BÀI

Vào khoảng 19h ngày 26/03/2003, 4 tên A, B, C, D ngồi quán uống rượu Tại đây, B có rút dao mang theo cho A mượn xem Đây là loại dao có lưỡi xếp vào cán dao, cán dao bằng mủ màu vàng dài khoảng 10cm, rộng khoảng 2-3 cm, mũi dao hình dạng hơi bầu, lưỡi dao có một bên sắc bén, một bên bằng Ra khỏi quán,

B đòi A trả lại dao và cất vào túi quần Cả bọn gặp 2 anh T và H đi ngược chiều

Do có quen biết, A và C dừng lại nói chuyện với H, còn B và D đi trước A rủ H đi uống rượu tiếp nhưng H từ chối, A liền nắm tay H kéo đi thì T ngăn cản kéo H lại Thấy vậy, A quay sang cãi nhau với T và dùng tay đẩy vào ngực T làm T bị mất thăng bằng ngã ngồi T và A xô xát, ẩu đả với nhau H dùng tay ôm ngăn A, còn C

can T A nhiều lần la lớn chửi T với nội dung: “chúng mày đánh chết nó cho tao”.

Nghe tiếng A la chửi, B đi trước quay trở lại nhìn thấy A và T đang đứng đối diện nhau, B cho rằng A bị T đánh nên đã lấy con dao trong túi quần ra đâm nhiều nhát vào bụng và ngực T Do C đang can T nên cũng bị một vết đâm vào tay trái C bị đâm đau nên chửi Thấy vậy, B ngừng đâm và cầm dao bỏ đi H buông tay giữ A ra thì thấy T đang nằm ngửa, máu ra nhiều H gọi C đưa T đi cấp cứu Trên đường đi,

T đã tử vong

B gọi điện thoại cho bạn là K để kể về sự việc B vừa đâm T và nói kế hoạch trốn của B K bảo B về nhà K chờ để K đi cầm điện thoại của B lấy tiền cho B đi trốn B trốn ra Hải Phòng đến ngày 09/04/2003 thì về đầu thú tại Công an huyện D

Bản kết luận giám định pháp y số 46/GĐPY ngày 04/03/2003 của Tổ chức giám định pháp y tỉnh kết luận: nạn nhân T tử vong do xuất huyết nội, gây giảm thế tích máu cấp tính sau các vết thương thủng gan và thủng bàng quang

Hỏi:

1 Hãy lập luận định tội danh cho hành vi phạm tội của B? xác định tình tiết tăng nặng định khung hình phạt (nếu có)? (3 điểm)

2 A có bị coi là đồng phạm với B không? Tại sao? (2 điểm)

3 K có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Nếu có thì về tội gì? (1 điểm)

4 Giả sử B vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội trộm cắp tài sản theo khoản 2 Điều 138 BLHS và chưa được xóa án tích Hãy xác định lần phạm tội này của B là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (1 điểm)

BÀI LÀM

Trong các loại tội phạm được BLHS qui định thì các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người là một trong những tội phạm chiếm tỉ lệ nhiều trong các vụ án và diễn biến khá phức tạp Đặc biệt là những vụ đánh người gây thương tích, nhiều người phải nhập viện, thậm chí đánh đổi cả sinh mạng chỉ vì một xích mích nhỏ Với bài tập lớn lần này, em xin chọn tình huống số

1 để giải quyết, thông qua đó để tìm hiểu kĩ hơn về các tình tiết trong một vụ án cũng như việc định tội danh, định khung hình phạt, xác định đồng phạm…trong vụ

án về tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người

1 Hãy lập luận định tội danh cho hành vi phạm tội của B? Xác định tình tiết tăng nặng định khung hình phạt (nếu có)?

*)Để xác định một tội danh nào đó, ta cần làm rõ các yếu tố cấu thành tội

phạm và dấu hiệu đặc trưng của tội phạm Với trường hợp nêu trên, ta nhận thấy hành vi của B có dấu hiệu của tội giết người

Theo qui định của Bộ luật hình sự thì giết người được hiểu là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng người khác một cách trái pháp luật Với hành vi phạm tội của B:

Thứ nhất, khách thể của tội phạm: hành vi phạm tội của B xâm phạm quyền

sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng, đây là một trong những khách thể quan trọng nhất được luật hình sự bảo vệ Hành vi phạm tội của B tác động tới đối tượng là T, một người đang sống, đang tồn tại trong thế giới khách quan

Thứ hai, về chủ thể của tội phạm: B thỏa mãn điều kiện là chủ thể của tội

giết người, bởi tội này không yêu cầu phải là chủ thể đặc biệt Những người có

năng lực TNHS và đạt độ tuổi luật định đều có khả năng trở thành chủ thể của tội này

Thứ ba, về mặt khách quan:

-Hành vi khách quan của tội giết người là hành vi tước đoạt trái pháp luật

tính mạng của người khác, hành vi này được hiểu là hành vi có khả năng gây ra cái chết cho con người, chấm dứt sự sống của họ Những hành vi không có khả năng này thì không thể là hành vi khách quan của tội giết người Hành vi khách quan của tội giết người có thể là hành động hoặc không hành động Đối tượng của hành vi tước đoạt tính mạng là con người đang sống Với hành vi của B, B đã dùng con dao đâm nhiều nhát vào bụng và ngực T Hành vi này được thể hiện dưới dạng hành động Rõ ràng, hành vi phạm tội của B có khả năng sẽ gây ra cái chết cho T, bởi B dùng dao đâm vào bụng và ngực là những vị trí hiểm yếu trên cơ thể Hơn nữa, việc

B đâm T là hành vi tước đoạt tính mạng của cá nhân đang sống khỏe mạnh, bình thường

Hành vi tước đoạt tính mạng người khác của tội giết người được coi là trái pháp luật khi hành vi đó không phải là tự tước đoạt tính mạng của chính mình, trường hợp gây ra cái chết cho người khác được pháp luật cho phép (phòng vệ chính đáng hay thi hành bản án tử hình), hoặc thực tiễn xét xử còn gặp những trường hợp tước đoạt tính mạng do được sự đồng ý của nạn nhân Với trường hợp này, hành vi tước đoạt tính mạng T do B thực hiện là trái pháp luật Khi nghe tiếng

A la chửi, B quay lại thấy A và C đứng đối diện nhau thì nghĩ A bị T đánh nên B đã dùng dao đâm T, hành vi này không phải là hành vi phòng vệ chính đáng hay bất

cứ hành vi tước đoạt tính mạng nào khác mà được pháp luật công nhận

-Hậu quả của tội phạm: Hậu quả được qui định là dấu hiệu bắt buộc trong

CTTP tội giết người Tức là, tội giết người chỉ được coi là tội phạm hoàn thành khi

có hậu quả chết người xảy ra Nếu hậu quả chết người không xảy ra vì nguyên nhân khách quan thì hành vi phạm tội bị coi là giết người chưa đạt hoặc tội cố ý gây

thương tích, tùy thuộc vào lỗi của người phạm tội Ở tình huống này, dù sau khi bị đâm, T chưa chết ngay nhưng nhưng trên đường đi cấp cứu, T đã tử vong Như vậy, hậu quả chết người đã xảy ra Hơn nữa, hậu quả cái chết của T có mối quan hệ nhân quả với hành vi phạm tội của B, T bị B dùng dao đâm vào bụng dẫn đến mất nhiều máu, thủng gan, thủng bàng quang và đã tử vong trên đường đi cấp cứu, nói cách khác chính hành vi phạm tội của B là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của T Vì vậy, B sẽ phải chịu TNHS về tội giết người ở giai đoạn tội phạm hoàn thành

Thứ tư, về mặt chủ quan của tội phạm:

Lỗi của người phạm tội giết người là lỗi cố ý, có thể là cố ý trực tiếp hoặc cố

ý gián tiếp Trong trường hợp cố ý trực tiếp, người phạm tội thấy trước hậu quả chết người tất nhiên xảy ra nhưng vì mong muốn hậu quả đó nên đã thực hiện hành

vi phạm tội Còn trường hợp lỗi cố ý gián tiếp, người phạm tội nhận thấy hành vi của mình có khả năng gây nguy hiểm đến tính mạng người khác, thấy trước hậu quả có thể xảy ra nhưng có ý thức để mặc hậu quả đó, chấp nhận cho hậu quả xảy

ra Ở đây, hành vi phạm tội của B là lỗi cố ý trực tiếp Bởi: B hoàn toàn nhận thức được hành vi của mình sẽ gây ra cái chết cho T và B mong muốn hậu quả chết người xảy ra Điều này được thể hiện qua các tình tiết như: B nhằm vào bụng và ngực để đâm T, đây là những vị trí hiểm yếu trên cơ thể, hơn nữa, B còn thực hiện hành vi này bằng nhiều nhát đâm chứ không phải chỉ một nhát, điều đó thể hiện B muốn tước đoạt tính mạng của T đến cùng

Với những căn cứ và phân tích như trên, khẳng định hành vi phạm tội của B

hoàn toàn thỏa mãn các dấu hiệu trong CTTP của tội giết người, vì vậy B phạm tội

giết người được qui định tại Điều 93 BLHS

*) Xác định tình tiết định khung tăng nặng:

Tình tiết định khung tăng nặng là tình tiết làm tăng lên đáng kể mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội Hành vi phạm tội của B thỏa mãn tình tiết định khung

tăng nặng “giết người có tính chất côn đồ” tại điểm n, khoản 1 Điều 93 BLHS.

Phạm tội có tính chất côn đồ là trường hợp giết người mà tất cả những tình tiết của vụ án thể hiện người phạm tội có tính chất hung hãn cao độ, quá coi thường tính mạng của người khác, sẵn sàng giết người vì nguyên cớ nhỏ nhặt Hành vi giết người của B thể hiện rõ tính chất côn đồ này, thể hiện qua các tình tiết:

Thứ nhất, B mang sẵn dao trong người, nếu chỉ là đi uống rượu bình thường với bạn bè thì tại sao B lại mang dao theo người?

Thứ hai, B đâm T vào ngực và bụng, đây là những vị trí hiểm yếu trên cơ thể Thứ ba, B không chỉ đâm T một nhát mà đâm liên tiếp nhiều nhát, chính hành vi đâm liên tiếp nhiều nhát dao chí mạng đã khiến T tử vong do xuất huyết nội, gây giảm thể tích máu cấp tính sau các vết thương thủng gan và thủng bàng quang Vậy tình tiết tăng nặng được áp dụng với T là “phạm tội có tính chất côn đồ” qui định tại điểm n, khoản 1 Điều 93 BLHS

(Tình huống còn đưa ra tình tiết: C vì can T nên cũng bị một vết đâm vào tay trái, C bị đâm thấy đau nên chửi Tuy nhiên, sau khi vụ án xảy ra thì chỉ có biên bản giám định pháp y đối với cái chết của T, không nhắc đến giám định thương tật với C, như vậy, hành vi đâm vào tay C của A không cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 104 BLHS)

2 A có bị coi là đồng phạm với B không? Tại sao?

Theo Điều 20 BLHS thì đồng phạm là trường hợp có 2 người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm Những người đồng phạm ở đây có thể là người tổ chức, người thực hành, người giúp sức hoặc người xúi giục

Trong trường hợp này, trước hết cần khẳng định A và B đồng phạm tội giết người theo Điều 93 BLHS, bởi hành vi của A,B đã thỏa mãn hết những dấu hiệu của đồng phạm:

Về mặt khách quan:

-Dấu hiệu chủ thể: Đồng phạm đòi hỏi có 2 người trở lên và có đủ điều kiện chủ thể của tội phạm (có năng lực TNHS và đạt độ tuổi chịu TNHS) Như vậy, A,B thỏa mãn điều kiện này, tội giết người không yêu cầu chủ thể đặc biệt

-Dấu hiệu cùng thực hiện tội phạm: Những người đồng phạm phải cùng tham gia vào tội phạm với một trong các hành vi: người thực hành, người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức Nếu không có một trong những hành vi này thì không thể coi là cùng thực hiện, do vậy cũng không có đồng phạm Trong vụ đồng phạm có thể có bốn loại hành vi tham gia nhưng cũng có thể chỉ có một loại hành vi, người đồng phạm có thể tham gia với một loại hành vi nhưng cũng có thể tham gia với nhiều loại hành vi khác nhau Hành vi của mỗi người là điều kiện hỗ trợ cho sự hoạt động chung Có thể tất cả những người đồng phạm đều cùng trực tiếp thực hiện tội phạm và tổng hợp những hành vi của họ tạo thành hành vi phạm tội có đủ những dấu hiệu của CTTP Nhưng cũng có thể chỉ có 1 hoặc 1 số người trực tiếp thực hiện tội phạm, những người khác chỉ có hành vi góp phần vào việc thực hiện tội phạm

Trong tình huống trên, cả A và B đều là người trực tiếp thực hiện tội phạm nên A và B đều là người thực hành (khoản 2 Điều 20 BLHS) Hành vi của A là

“dùng tay đẩy vào ngực T làm T mất thăng bằng, ngã ngồi, sau đó A và T xô xát,

ẩu đả với nhau” Còn hành vi của B là dùng dao đâm nhiều nhát vào bụng và ngực

T Theo kết quả giám định pháp y thì T bị xuất huyết nội, gây giảm thể tích máu cấp tính sau các vết thương thủng gan và thủng bàng quang Hậu quả xuất huyết nội là do việc xô xát, ẩu đả với A gây ra (chứ không phải do bị đâm bằng dao) Còn hậu quả thủng gan, thủng bàng quang, mất nhiều máu là do bị dao đâm gây nên Chính vì trước đó T bị xuất huyết nội do xô xát với A, sau đó lại bị đâm liên tiếp nên đã dẫn đến giảm thể tích máu cấp Như vậy, hậu quả chết người xảy ra có mối quan hệ nhân quả với hành vi phạm tội của A và B, hậu quả đó là kết quả chung do

hoạt động của A và B đưa lại Hành vi đâm nhiều nhát vào bụng và ngực T do B thực hiện chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra cái chết của T, còn hành vi của A thông qua hành vi của B mà gây ra hậu quả Tổng hợp hành vi của A và B đã thỏa mãn dấu hiệu trong CTTP tội giết người

Ngoài ra, A còn đồng phạm tội giết người với B trong vai trò người xúi giục

Bởi: Khoản 2 Điều 20 BLHS qui định: “người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm” Như vậy, đặc điểm của người xúi giục là

tác động đến tư tưởng và ý chí của người khác khiến nguời đó phạm tội Người xúi giục có thể là người đã nghĩ ra việc phạm tội và thúc đẩy cho tội phạm đó được thực hiện thông qua người khác Vì vậy, có thể coi người xúi giục là “tác giả tinh thần” của tội phạm Trường hợp khác, người xúi giục cũng có thể chỉ tác động thúc đẩy người khác thực hiện ý định phạm tội đã có từ trước Sự xúi giục có thể được thực hiện bằng nhiều thủ đoạn như: kích động, lôi kéo, dụ dỗ, cưỡng ép, lừa phỉnh…

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, hành vi xúi giục ở đây phải trực tiếp, tức là người xúi giục phải nhằm vào một hoặc một số đối tượng nhất định Việc kêu gọi, hô hào

mà không hướng tới những người xác định thì không phải là hành vi xúi giục Với

tình huống trên, A đã nhiều lần chửi bới T với nội dung “Chúng mày đánh chết nó cho tao”, “chúng mày” ở đây theo đề bài chính là một nhóm bao gồm cả B, C, D,

H Như vậy, việc hô hào “chúng mày đánh chết nó cho tao” đã nhằm vào các đối tượng cụ thể là nhóm bạn có mặt cùng A lúc đó Về mặt chủ quan, A có ý định rõ ràng thúc đẩy người khác phạm tội, vì xô xát ẩu đả với T, A đã chửi không phải chỉ một mà là nhiều lần với cùng một mục đích là muốn những người còn lại đánh chết

T B không hề có ý định giết T, nhưng chính vì nghe thấy lời la lớn và chửi T của A nên B dù đã đi trước vẫn quay lại, thấy A và T xô xát, B tưởng A bị đánh nên đã cầm dao đâm T nhiều nhát Những tiếng la lớn chửi bới của A đã đưa B đến việc thực hiện hành vi phạm tội

-Về mặt chủ quan:

Lỗi của những người đồng phạm là lỗi cố ý Tình huống trên, A không chỉ cố

ý với hành vi của mình mà còn biết và mong muốn sự cố ý tham gia của B A, B còn thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội củ hành vi của mình cũng như hậu quả chung của tội phạm mà họ tham gia thực hiện

HƠn nữa, A, B cùng mong muốn có hoạt động chung và cùng mong muốn cho hậu quả phát sinh: B đâm T nhiều nhát, A thấy vậy cũng không can ngăn, chỉ đến khi C bị đau và chửi thì B mới dừng lại và cầm dao bỏ đi, cả A và B thấy T

nguy hiểm đến tính mạng nhưng đều không có hành động đưa T đi cấp cứu

Với những phân tích trên, khẳng định A và B đồng phạm tội giết người theo

Điều 93 BLHS.

3 K có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Nếu có thì về tội gì?

Trước hết ta thấy rằng hành vi của K theo như tình huống trên thì có dấu hiệu phạm tội che giấu tội phạm qui định tại Điều 21 BLHS

“Người nào không hứa hẹn trước nhưng sau khi biết tội phạm được thực hiện đã che giấu người phạm tội, các dấu vết, tang vật của tội phạm hoặc có hành

vi khác cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lí người phạm tội, thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội che giấu tội phạm trong những trường hợp mà Bộ luật này qui định”

Cụ thể, các trường hợp mà BLHS qui định là phạm tội che giấu tội phạm được qui định rõ tại khoản 1 Điều 313 như các tội xâm phạm an ninh quốc gia, tội giết người, tội hiếp dâm, hiếp dâm trẻ em…

Tội che giấu tội phạm được thực hiện qua những hành vi sau:

-Che giấu người phạm tội: được hiểu là chứa chấp, nuôi giấu trong nhà, tìm địa điểm cho người phạm tội ẩn náu, giúp người phạm tội bỏ trốn…

-Che giấu các dấu vết của tội phạm: tẩy xóa, làm thay đổi, làm mất đi các dấu vết có ý nghĩa quan trọng cho việc chứng minh tội phạm