Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt và ý kiến pháp lý nhằm thực thi tốt pháp luật thuế

Thứ hai, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt có thể là thuế suất cố định hoặc thuế suất tỉ lệ và thường cao hơn so với thuế suất của các loại thuế gián thu khác, tùy theo quan điểm của các

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

A LỜI MỞ ĐẦU 2

B NỘI DUNG 2

I Khái quát chung về thuế tiêu thụ đặc biệt 2

1 Khái niệm, đặc điểm thuế tiêu thụ đặc biệt 2 Vai trò của hoạt động thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt 3

II Những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi Pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam hiện nay 4

1 Những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước 4

2 Yếu tố kinh tế 5

3 Văn hóa, giáo dục 6

4 Trình độ năng lực quản lý của bộ máy quản lý thuế tiêu thụ đặc biệt 6

5 Yếu tố tâm lý 8

a Tâm lý và lợi ích cá nhân 8

b Nhận thức cá nhân và sự trợ giúp 9

c Mục tiêu đồng thuận với mục đích cá nhân 10

III Thực trạng thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam hiện nay 10

1 Thành tựu đạt được 10

2 Hạn chế 11

a Về đối tượng chịu thuế 11

b Về thuế suất 11

c Về vấn đề miễn giảm thuế 12

d Về giá tính thuế 12

e Về công tác quản lý thu nộp thuế tiêu thụ đặc biệt 13

IV Ý kiến pháp lý nhằm thực thi tốt pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt 13

III KẾT LUẬN 16

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

A LỜI MỞ ĐẦU

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế tiêu dùng được áp dụng phổ biến ở các nước trên thế giới với những tên gọi khác nhau: Pháp gọi là thuế tiêu dùng đặc biệt, Thụy Ðiển gọi là thuế đặc biệt Ở Việt Nam, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt được ban hành lần đầu tiên vào năm 1990 Kể từ đó đến nay, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt đã qua nhiều lần

bổ sung sửa đổi cho phù hợp với chính sách kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước trong mỗi giai đoạn phát triển Việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ở nước ta dựa vào nhiều yếu tố, và việc tìm hiểu những yếu tố đó là cần thiết và quan trọng trong giai đoạn nền kinh tế đất nước ta hiện nay Do vậy, bài viết này em xin được đề

cập đến vấn đề: Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế

tiêu thụ đặc biệt và ý kiến pháp lý nhằm thực thi tốt pháp luật thuế.

B NỘI DUNG

I Khái quát chung về thuế tiêu thụ đặc biệt

1 Khái niệm, đặc điểm thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế đánh vào một số loại hàng hóa dịch vụ đặc biệt, cần điều tiết mạnh nhằm hướng dẫn sản xuất và tiêu dùng đồng thời làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước

Về bản chất, thuế tiêu thụ đặc biệt cũng là một loại thuế gián thu, do người tiêu dùng chịu nhưng thuế tiêu thụ đặc biệt có một số đặc thù sau:

Thứ nhất, thuế tiêu thụ đặc biệt có diện đánh thuế hẹp, chỉ tập trung điều tiết một số mặt hàng và dịch vụ nhất định, không được Nhà nước khuyến khích tiêu dùng Tùy theo quan điểm của các nhà làm luật ở mỗi quốc gia mà danh mục hàng hóa và dịch vụ phải chịu loại thuế này có thể rất khác nhau Điều này được lý giải bởi chủ trương, chính sách của Nhà nước trong việc hướng dẫn sản xuất, tiêu dùng cũng như trong lĩnh vực điều tiết thu nhập của các tầng lớp dân cư ở từng giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội và bởi phong tục tập quán của mỗi nước Nhìn chung, các hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thường có các tính chất sau:

- Một số hàng hoá, dịch vụ có giá bán cao (xa xỉ) (Ví dụ: Ô tô dưới 24 chỗ, tàu bay, du thuyền )

- Hàng hóa không thiết yếu gây lãng phí (Ví dụ: Hàng mã, vàng mã )

- Hàng hoá có thể có hại cho sức khoẻ, làm ảnh hưởng không tốt đến môi trường (Ví dụ: Thuốc lá, rượu, bia )

Thứ hai, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt có thể là thuế suất cố định hoặc thuế suất tỉ lệ và thường cao hơn so với thuế suất của các loại thuế gián thu khác, tùy theo quan điểm của các nhà làm luật ở mỗi nước Việt Nam là quốc gia áp dụng biểu thuế suất tỉ lệ cho thuế tiêu thụ đặc biệt Nhưng dù áp dụng thuế suất tỉ lệ hay thuế suất cố định, thông thường, các quốc gia đều quy định mức thuế suất cao, thậm chí rất cao so với thuế suất của các loại thuế gián thu khác nhằm hướng dẫn tiêu dùng hợp lý, điều tiết thu nhập của những đối tượng có sử dụng hàng hóa hoặc dịch vụ đặc biệt từ đó tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước

Thứ ba, thuế tiêu thụ đặc biệt thường chỉ được thu một lần ở khâu sản xuất hoặc nhập khẩu Cùng một mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, khi luân chuyển qua khâu lưu thông sẽ không bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt

2 Vai trò của hoạt động thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt

Pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt là một trong những công cụ giúp Nhà nước thực hiện chính sách quản lý đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh và nhập khẩu hàng hóa dịch vụ Việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt ở khâu sản xuất giúp cho Nhà nước có thể nắm bắt được một cách tương đối chính xác số lượng thực tế các cơ sở sản xuất mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt trong nền kinh tế, cũng như năng lực sản xuất của từng cơ sở sản xuất từng loại mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, từ đó giúp Nhà nước có thể sắp xếp có hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và có chính sáng điều chỉnh thích hợp đối với các hoạt động này Bên cạnh đó, việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt ở khâu nhập khẩu cũng giúp Nhà nước quản lý được hoạt động nhập khẩu mặt hàng, dịch vụ được coi là đặc biệt, không khuyến khích tiêu dùng Thuế tiêu thụ đặc biệt thu vào hàng hóa, dịch vụ chịu thuế ở khâu nhập khẩu còn nhằm hạn chế việc tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu từ nước ngoài, qua đó khuyến khích việc tiêu dùng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cùng loại sản xuất trong nước

Công bằng trong xã hội là điều mà bất kỳ quốc gia hay dân tộc nào đều hướng tới Nhưng với sự phát triển của kinh tế xã hội việc chênh lệch mức sống giữa các tầng lớp nhân dân là điều không thể tránh khỏi Những người có mức sống cao thường muốn sử dùng những mặt hàng xa xỉ hơn so vơi mức sống của người khác như ô tô,

máy bay, du thuyền Vì vậy thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt còn nhằm mục đích điều tiết thu nhập của các tầng lớp trong dân cư có thu nhập cao bằng cách áp dụng mức thuế cao đối với những mặt hàng đó Mặt khác, những mặt hàng là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt còn là một số mặt hàng tuy không phải xa xỉ nhưng

có hại cho sức của người sử dụng và những người xung quanh như rượu, bia, thuốc lá Với mức thuế suất cao, người tiêu dùng đôi khi phải bỏ qua hoặc hạn chế tới mức thấp nhất việc sử dụng hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt vì không đủ khả năng chi trả hoặc cân nhắc về giá trị mang lại và giá trị bỏ ra Như vậy, việc thực thi thuế tiêu thụ đặc biệt còn có vai trò hướng dẫn tiêu dùng hợp lý

Cuối cùng, thuế tiêu thụ đặc biệt là công cụ quan trọng được sử dụng nhằm ổn định và tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước Số tiền thu được từ thuế tiêu thụ đặc biệt chiếm một tỉ trọng đáng kể trong tổng thu ngân sách nhà nước Việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt còn có ý nghĩa trong việc đem lại nguồn thu ổn định cho Ngân sách nhà nước, từ đó đảm bảo cho việc thực hiện các chức năng nhiệm

vụ của Nhà nước

II Những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi Pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam hiện nay

1 Những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Pháp luật là cụ thể hóa đường lối, cơ sở phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước Bởi vậy, tất cả các văn bản pháp luật được ban hành đều phải dựa trên đường lối, cơ sở của Đảng và Nhà nước, lấy đó làm thước đo, làm kim chỉ nam để cụ thể hóa nó, đưa nó vào đời sống xã hội

Thông qua thuế tiêu thụ đặc biệt, nhà nước thực hiện chính sách quản lý đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh đối với một số hàng hoá, dịch vụ; là công cụ kinh tế để nhà nước điều tiết thu nhập của các tầng lớp dân cư, hướng dẫn tiêu dùng hợp lí Chẳng hạn những mặt hàng nhà nước thấy rằng việc sử dụng thuốc lá ảnh hưởng không tốt đối với sức khoẻ người dân nên đánh thuế rất cao đối với sản phẩm này (65%)…

Không chỉ vậy, các chính sách chủ trương của Đảng và Nhà nước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực thi pháp luật về thuế Nếu các chính sách thuế phù hợp với hoàn cảnh điều kiện thực tế của đất nước thì pháp luật về thuế được tôn trọng và tuân theo Các quy định về thuế đánh quá nhẹ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách

nhà nước, tuy nhiên nếu các quy định về pháp luật thuế quá hà khắc, nặng nề dễ dẫn đến tư tưởng “làm liều” của người dân chính sách về thuế không đảm bảo Vì vậy, Đảng và nhà nước cần cân nhắc hợp lí các quy định của pháp luật với thực tiễn của đất nước

Thế nhưng, nếu Nhà nước chỉ ban hành các quy định pháp luật thể hiện đường lối, chủ trương của mình chưa đủ để người dân tuân thủ theo Do đó, nhà nước đã ban hành các biện pháp chế tài mạnh đối với những người không thực hiện đúng theo pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt Những quy định này buộc người dân phải thực thi đúng các quy định pháp luật

2 Yếu tố kinh tế

Ở nước ta, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt được Quốc hội khoá IX ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/1990 và kể từ đó đã qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong từng thời kỳ, trong đó những lần sửa đổi quan trọng vào các năm 1998, 2003 và 2005 Năm 2008, Luật thuế TTĐB (sửa đổi) được trình Quốc hội thông qua vào tháng 11/2008, có hiệu lực thi hành kể từ 01/04/2009 Như vậy, nhìn chung khung pháp lý cho thuế tiêu thụ đặc biệt xuất hiện muộn hơn so với các nước trong khu vực và trên thế giới

Sở dĩ như vậy là bởi có thời kì nền kinh tế của nước ta hầu như không phát triển với cơ chế quản lý bằng kế hoạch hoá tập trung, con người sống và chịu áp đặt của cơ chế và vì vậy trong tư tưởng người ta cũng thấy bóng dáng của sự bao cấp – bao cấp cả trong suy nghĩ…sự trì trệ đó là do cơ sở kinh tế thấp kém, ít phát triển thậm chí ở một mức độ nào đó còn có thể khẳng định nhà nước quyết định số hàng hoá cụ thể đối với từng người cụ thể Công bằng mà nói trong giai đoạn này việc ban hành luật thuế tiêu thụ đặc biệt không thật sự cần thiết, do đó đến năm 1990 luật thuế tiêu thụ mới được đưa vào Việt Nam và áp dụng với những hàng hoá ảnh hưởng đến sức khoẻ con người là chủ yếu

Tuy nhiên sự hạn chế của cơ chế kế hoạch hoá tập trung không thể chống lại sự phát triển của kinh tế theo một xu hướng mới – cơ chế thị trường với cơ cấu nhiều thành phần Cơ chế kinh tế mới đã thức dậy những khả năng tiềm ẩn trong xã hội, đời sống xã hội của người dân tăng lên Kinh tế phát triển kéo theo sự chạy đua về nhu cầu nhất là tầng lớp thượng lưu trong xã hội Họ bắt đầu có những nhu cầu mới về đời sống cũng như tinh thần, đặc biệt trong đó có cả nhu cầu về những hàng hoá dịch vụ

được quy định trong Luật thuế tiêu thụ đặc biệt…Khi nhu cầu về những hàng hóa này xuất hiện thì người dân càng muốn tìm hiểu về luật thuế tiêu thụ đặc biệt, buộc phải thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt

3 Văn hóa, giáo dục

Bất cứ một quốc gia nào trên thế giới đều có pháp luật để đảm bảo trật tự xã hội Nhưng văn hóa để thực thi pháp luật ở mỗi quốc gia thì không như nhau Pháp luật nói chung và pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt nói riêng luôn có một hệ thống pháp chế để đảm bảo thi hành, nhưng hoạt động của các cơ quan công quyền nếu không có văn hóa, không tôn trọng pháp luật thì việc thực thi pháp luật chắc chắn không đúng Bên cạnh đó, nếu các chủ thể quyền lực này đã có văn hóa, ý thức thực thi đúng pháp luật nhưng các chủ thể có nghĩa vụ không có văn hóa và không có ý thức tôn trọng pháp luật thì sẽ dẫn tới hành vi trốn thuế nhằm thu được lợi nhuận cao hơn Hành vi trốn thuế tiêu thụ đặc biệt đồng nghĩa với không thực thi thuế đối với một số mặt hàng nhất định Cơ quan có quyền lực đôi khi không thể tìm ra do nhiều nguyên nhân khác nhau

Văn hóa bắt nguồn từ việc giáo dục, giáo dục ở đây mang ý nghĩa rộng tức là giáo dục ý thức của người dân ở gia đình, nhà trường và cả xã hội Đối với chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế cần giáo dục họ nghĩa vụ tôn trọng pháp luật và muốn làm được điều đó thì trước hết cần giáo dục nhóm chủ thể mang quyền lực được vai trò của thuế tiêu thụ đặc biệt, giáo dục sự tôn trọng một cách thực sự chứ không phải là nỗi khiếp

sợ về các chế tài xử lý

4 Trình độ năng lực quản lý của bộ máy quản lý thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế là công cụ quan trọng để nhà nước tồn tại và phát riển, qua đó duy trì trật

tự công bằng xã hội Hiện nay nước ta đang phát triển kinh tế thị trương theo định hướng xẫ hội chủ nghĩa, hội nhập kinh tế quốc tế Điều này đòi hỏi phải có một đội ngũ các nhà làm luật có trình độ nhận thức cao, nắm bắt được xu hướng phát triển của đất nước, nhạy bén trước những biến đổi của đời sống kinh tế xã hội trên thế giới

Như vậy có thể thấy trình độ năng lực của các nhà xây dựng pháp luật thuế có ảnh hưởng lớn đến nội dung của pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt Bởi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ban hành phải đảm bảo tính khả thi trong quá trình thực hiện, đáp ứng được những yêu cầu của xã hội Nếu trình độ của các nhà làm luật cao thì tất nhiên pháp luật thuế sẽ đảm bảo được tính khả thi, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất

nước, thể hiện được nguyện vọng của nhân dân Ngược lại, nếu trình độ nhận thức của các nhà làm luật còn hạn chế, không nắm bắt được xu thế phát triển chung thì pháp luật thuế nhập khẩu khó có thể được thực hiện tốt và nghiêm minh, hơn nữa cũng không đảm bảo được sự công bằng xã hội Như vậy có nghĩa là luật sẽ không có tính khả thi, tạo sự bất bình đẳng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của Nhà nước đối với người dân, đồng thời tạo cho người dân ý thức coi thường pháp luật thuế

Pháp luật thuế nói chung và pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt nói riêng ban hành phải được tổ chức thực hiện nghiêm túc trên thực tiễn Nếu pháp luật thuế quá phức tạp, vượt quá trình độ quản lý của bộ máy hành thu thì sẽ dẫn đến tình trạng thất thu hoặc lạm thu, hoặc pháp luật thuế đó không được thực hiện đầy đủ trong thực tế Bởi vậy, khi ban hành pháp luật thuế về chính sách thuế, quản lý thuế phải tính đến yếu tố này, nhằm đảm bảo tính phù hợp với tính khả thi của nó trong thực tiễn

Trong những năm qua nhà nước đã chăm lo nhiều đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học, phẩm chất đạo đức, tác phong cho đội ngũ cán bộ quản lý thuế, tăng cường các điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho công tác quản lý thuế, đổi mới cơ cấu tổ chức ngành thuế cho phù hợp, đổi mới cải cách thủ tục hành chính… Trong điều kiện nền kinh tế phát triển, diện đối tượng cần quản lý khá rộng, lại đặt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao khả năng quản lý thuế phụ thuộc rất lớn vào công nghệ thông tin với những phần mềm quản lý hiện đại Song hiện tại hệ thống thông tin vẫn chưa đáp ứng được một khâu toàn diện trong các khâu quản lý thuế, cũng như ở các địa phương, việc kết nối thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước còn chưa được thực hiện hoàn chỉnh

Tuy vậy, dù trình độ năng lực của cán bộ thuế đã được nâng cao song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu quản lý trong điều kiện mới Do một số chưa làm tròn trách nhiệm quản lý thuế, thậm chí có những trường hợp tiêu cực, tham nhũng; đồng thời công tác tuyên truyền pháp luật thuế còn hạn chế, các tầng lớp nhân dân trong xã hội còn chưa thật sự nắm được nội dung các sắc thuế hiện hành, cũng như quyền lợi và nghĩa vụ khi nộp thuế, điều này dẫn đến việc thực hiện còn nhiều khó khăn, lúng túng, tình trạng trốn thuế, tránh thuế diễn ra thường xuyên, phổ biến

Nói chung, nhà nước cần thực hiện các giải pháp nâng cao trình độ năng lực quản lý của cả bộ máy quản lý thuế để tiến đến việc ban hành các quy định mới trong

pháp luật thuế như quản lý thuế thực hiện theo cơ chế tự khai, tự nộp; quản lý thuế trên cơ sở dữ liệu thông tin đầy đủ… Thực hiện quản lý thuế hiện đại theo chuẩn mực chung của quốc tế Nếu Việt Nam không chú trọng đến công tác nâng cao năng lực trình độ, năng lực quản lý thuế của bộ máy hành thu thì sẽ gặp nhiều khó khăn trong quản lý thuế nhập khẩu hiện nay, chẳng hạn đối với quản lý giá tính thuế đối với hàng nhập khẩu hiện nay

5 Yếu tố tâm lý

Thực thi pháp luật không chỉ bao gồm hiệu lực theo thời gian, không gian và theo đối tượng mà còn bao hàm các phương thức tác động của quy phạm lên các quan

hệ xã hội, lên nhận thức của chủ thể các mối quan hệ, kết quả của các sự tác động đó gắn liền với chúng là yếu tố tâm lý – xã hội và nhiều yếu tố khác tham gia vào quá trình chuyển hoá các quy định của pháp luật thành những hàh vi hợp pháp, thành ý thức pháp luật và văn hoá pháp lý

a Tâm lý và lợi ích cá nhân

Vì hành vi của con người được hình thành từ những động cơ mang tính chủ quan, trong quá trình thực thi pháp luật bên cạnh những lợi ích không thể không tính đến mức độ hiểu biết pháp luật, các nhu cầu, nguyện vọng mục đích của chủ thể Nhấn mạnh yếu tố chủ quan Resetov cho rằng: “ Cần phải làm sao để mỗi công dân nhận thức được một cách rõ ràng cách thức và biện pháp thực thi các quyền của mình, biết vận dụng chúng và hiểu được mối quan hệ không tách rời của quyền và nghĩa vụ Đây là một kênh cần thiết để củng cố sự thống nhất của các quyền lợi của nhà nước với lợi ích của cá nhân đồng thời cũng nhằm hoàn thiện quá trình thực thi pháp luật.”

Mối quan hệ giữa quá trình và thực thi pháp luật với tâm lý con người cũng được Giavadxkaia khẳng định: “ Thực thi pháp luật là bằng chứng cho sự tin tưởng và ủng hộ của xã hội công dân, cuả cộng đồng với cơ quan lập pháp, việc xã hội công nhân và ửng hộ pháp luật góp phần hạn chế những phức tạp trong cơ chế thực thi Ở đây muốn nói tới ý thức tự nguyện, sự nhiệt tình của mỗi công dân và mỗi tổ chức và cộng đồng với việc thực hiện nghĩa vụ của mình” Bên cạnh đó Giavadxkaia còn cho rằng, ý thức coi thường pháp luật dẫn đến hàng loạt các văn bản pháp luật mang tính chủ quan, đó là ý thức chống đối (chủ động hoặc thụ động) của những chủ thể khác nhau, là sự không thừa nhận và coi thường các quy định pháp luật Tất nhiên là theo

đó cả các cơ chế mục đích, các biện pháp…được quy định trong luật cũng sẽ được họ ủng hộ

Thông thường mọi người quan tâm đến một văn bản pháp luật sẽ ảnh hưởng như thế nào đến quyền lợi của cá nhân và quyền lợi của nhóm đối tượng Trong phần lớn các trường hợp, chủ thể không tiếp nhận một đạo luật và không tự giác thực thi pháp luật đó (ở đây không bao gồm trường hợp chủ thể không biết đến sự tồn tại của văn bản hoặc cố ý vi phạm một cách công khai) mà theo họ đạo luật này không đề cập đến lợi ích cá nhân thiết thực của mình Vì vậy, những mục đích, lợi ích được thể hiện trong đạo luật và được luật bảo vệ cho có thể hiện tính hữu ích đối với xã hội

b Nhận thức cá nhân và sự trợ giúp

Nhận thức pháp luật được hình thành bởi múc độ nắm bắt và khả năng phân tích thông tin pháp luật - điều mà không phải ai cũng được trang bị đầy đủ Đó chính

là kiến thức pháp luật, sự am hiểu các thuật ngữ, các phương pháp giải thích, phương pháp logíc chuyên ngành…Thực thi pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào trình độ văn hoá pháp lý của mỗi công dân, nghĩa là phụ thuộc vào mức độ được thông tin trong lĩnh vực pháp luật Lẽ dĩ nhiên những hiểu biết của cá nhân và các quyền và nghĩa vụ của mình đóng 1 vai trò quan trọng trong quá trình thực thi pháp luật, Tuy nhiên không phải lúc nào chúng ta cũng hiểu một cách chính xác từng câu, từng chữ được thể hiện trong văn bản Bên cạnh đó, những lập luận của những ngươi không có khả năng chuyên môn giải thích pháp luật cũng có thể dẫn đến những điều không hợp pháp Chính vì vậy, trong quá trình thực thi pháp luật rất cần có sự tư vấn trợ giúp của các chuyên gia pháp lý cho người dân, những người luôn gặp phải khó khăn trong nhận thức cũng như thực thi các quỳên, lợi ích hợp pháp của mình

“ Trong thực tế, có rất nhiều các quy phạm pháp luật được đón nhận một cách

tự nhiên thông qua giáo dục, đặc biệt là những quy phạm trùng hợp với các quy phạm đạo đức Có những quy phạm thì người tự tìm hiểu bằng chính hiểu biết của mình Nhưng có những quy định của pháp luật, để hiểu được cần có sự giúp đỡ của các chuyên gia pháp lý.”

Tuy nhiên, để phát triển tình cảm pháp chế, ngoài việc có môi trường thuận lợi, công dân cần phải được tiếp cận với pháp luật của nhà nước Thật khó trông đợi sao

sự tuân thủ pháp luật chỉ theo thói quen và sự tôn trọng, khi một người không hề được biết đến những quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ cơ bản của mình Vì vậy,

việc phổ biến những kiến thức pháp luật phổ thông là một yếu tố vô cùng quan trọng đối với việc củng cố tình cảm pháp chế của công dân

c Mục tiêu đồng thuận với mục đích cá nhân

Một trong những điều kiện bảo đảm cho thực thi pháp luật có kết quả là sự đồng thuận giữa các mục tiêu đặt ra của văn bản và định hướng trong quá trình thực thi Khi xây dựng các quy phạm pháp luật, nhà làm luật luôn mong muốn sao cho các quy định đó được thực thi một cách tự nguyện Vì vậy, điều quan trọng là mục tiêu của luật phải hoà nhập được với mục đích của các chủ thể với sự khác biệt thấp nhất Nếu không, các kết quả thu được của quá trình thực thi pháp luật sẽ xa rời với những

dự kiến ban đầu của nhà làm luật Chẳng hạn: hiện nay nhằm khuyến khích sử dụng ô

tô phục vụ sản xuất kinh doanh, vận chuyển hành khách công cộng, hạn chế sử dụng ô

tô cá nhân pháp luật quy định ô tô từ 24 chỗ ngồi trở lên không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, điều này cũng phù hợp với tình hình đất nước cũng như tạo điều kiện thuận lợi nhất cho những doanh nghiệp sản vận tải phục vụ lợi ích công cộng

III Thực trạng thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt

ở Việt Nam hiện nay

1 Thành tựu đạt được

Việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt trên thực tế đã thu được nhiều thành tựu như sau:

Nhà nước có những thay đổi phù hợp với các yếu tố khách quan, cân bằng lợi ích giữa lợi ích của Nhà nước và cá nhân, tạo khung pháp lý cơ bản để việc thi hành thuế tiêu thụ đặc biệt được diễn ra thuận lợi, không gây bất lợi hoặc gây những cách hiểu khác nhau dẫn tới cách áp dụng khác nhau

Các doanh nghiệp chấp hành khá nghiêm chỉnh việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt theo các quy định về trình tự kê khai, nộp thuế, tính thuế của pháp luật và việc lưu, giữ các hóa đơn, chứng từ cũng được các doanh nghiệp quan tâm một cách thích đáng để làm căn cứ nộp thuế tiêu thụ đặc biệt, khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt…

Thuế tiêu thụ đặc biệt mặc dù có diện đối tượng chịu thuế thu hẹp nhưng lại có thuế xuất cao hơn các loại thuế gián thu khác, vì vậy thuế tiêu thụ đặc biệt đem lại được cho Ngân sách nhà nước nguốn thu không nhỏ Theo thống kê tỷ trọng số thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt lớn thứ tư trong tỷ trọng các số thu từ sắc thuế hiện hành