Một số biện pháp góp phần cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng ở nước ta hiện nay

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng ở nước ta, cần được quán triệt những vấn đề sau đây [33]: - Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đ

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC CÔNG CHỨNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.

3.1 Những yêu cầu đặt ra đối với việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng ở Việt Nam thời gian tới.

3.1.1 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng phải tiếp tục bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước.

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng là một nội dung cụ thể của cải cách nền hành chính nước ta hiện nay Xã hội hóa hoạt động công chứng, cải cách tổ chức, hoạt động tư pháp đã được thể hiện trong các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, VIII, IX, X, đặc biệt là Nghị quyết

08/NQ-TW và Nghị quyết số 49/NQ-08/NQ-TW của Bộ chính trị

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng ở nước ta, cần được quán triệt những vấn đề sau đây [33]:

- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động công chứng;

- Tập trung dân chủ, tăng cường kiểm tra, giám sát của cơ quan Nhà nước,

tổ chức xã hội và công dân đối với hoạt động công chứng;

- Hệ thống văn bản pháp luật về công chứng, các văn bản có liên quan đến hoạt động công chứng phải được ban hành đúng thẩm quyền, cụ thể, đồng bộ và thống nhất; tuyệt đối tuân thủ và tôn trọng các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia hoặc ký kết có quy định về công chứng, các quy định của pháp luật về công chứng và các văn bản pháp luật có liên quan;

- Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng là một nội dung cụ thể và quan trọng của cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức bổ trợ tư pháp do vậy phải được đặt trong nội dung cải cách hành chính, cải cách tư pháp; khuyến khích và có thưởng về vật chất đối với cơ quan Nhà nước; cán bộ, công chức Nhà nước; tổ chức và cá nhân có những ý kiến sáng tạo nhằm nâng cao hiệu quả trong cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng

- Công chứng viên, nhân viên nghiệp vụ công chứng phải luôn trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp luật trong hoạt động nghề nghiệp; trau dồi

tư tưởng, đạo đức, tác phong trong sự nghiệp đổi mới tổ chức hoạt động của bộ máy Nhà nước; lấy phục vụ nhân dân là nhiệm vụ chủ yếu, lắng nghe ý kiến của nhân dân trong hoạt động nghiệp vụ, trong lĩnh vực tiếp dân, tránh tư tưởng xa rời quần chúng nhân dân; những khiếu nại liên quan hoạt động công chứng, hoạt động nghiệp vụ của công chứng viên, nhân viên nghiệp vụ cần được giải quyết nhanh chóng, đúng thẩm quyền, đúng thời hạn pháp luật quy định; xử lý kịp thời theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý đối với các hành

vi vi phạm pháp luật của công chứng viên, nhân viên nghiệp vụ công chứng hoặc người yêu cầu công chứng trong lĩnh vực công chứng hoặc trong các lĩnh vực có liên quan

- Tiếp tục thực hiện xã hội hóa hoạt động công chứng, nhưng phải thận trọng, chọn lọc và có tăng cường cơ chế kiểm soát, hạn chế những tiêu cực và phát huy tối đa tính tích cực của việc tiến hành xã hội hóa hoạt động công chứng

3.1.2 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng phải tiếp tục được đẩy mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính.

Những thành tựu cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng trong những năm qua là không thể phủ nhận, sự ra đời của Luật Công chứng 2006

và hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành đã cụ thể hóa quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc cải cách thủ tục hành chính để nâng cao hiệu quả trong hoạt động công chứng ở nước ta Tuy nhiên, với sự phát triển không ngừng của kinh tế - xã hội, trước yêu cầu về tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong giải quyết công việc hành chính thì hiện nay, hệ thống pháp luật

về công chứng không thể tránh khỏi những bất cập, do đó mà các thủ tục hành chính trong lĩnh vực này cũng tồn tại những hạn chế cần phải tiếp tục được chỉnh sửa, đổi mới Hiện nay Chính phủ, mà trực tiếp là Bộ Tư pháp đã lập Ban soạn thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng và gấp rút lấy

ý kiến rộng rãi các tổ chức hành nghề công chứng, chuyên gia pháp lý, nhân dân

để hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng 2006; đây được coi là nhiệm vụ trọng tâm trong lĩnh vực công chứng thời gian tới Trong đó, yêu cầu đặt ra là phải khắc phục tối đa những bất cập về các thủ tục hành chính trong công chứng, bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính trong lĩnh vực công chứng

3.1.3 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng phù đảm bảo tính phù hợp với thông lệ quốc tế.

Sau 5 thi hành Luật công chứng, những kết quả đạt được bước đầu là rất khích lệ, khẳng định chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng là hết sức đúng đắn Chủ trương này đã tạo điều kiện cho việc phát triển tổ chức và hoạt động công chứng của Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp hóa và trở thành một trong những dịch vụ công có vai trò tăng cường sự bảo đảm an toàn pháp lý cho các hợp đồng, giao dịch, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, thu hút đầu tư nước ngoài, phù hợp với chuẩn mực và thông lệ của hoạt động công chứng trong khu vực và thế giới Tuy nhiên sự giao lưu trong quan hệ quốc tế ngày càng sâu rộng đặt ra yêu cầu cho hoạt động công chứng về sự phù hợp, hợp tác quốc tế, nhiều yêu cầu mới và chất lượng cao hơn Sự đổi mới trong lĩnh vực công chứng ở Việt Nam mới diễn ra trong thời gian ngắn so với sự phát triển của hoạt động công chứng trên thế giới, do đó cần phải tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, cải cách, đổi mới trong thời gian tới

Đến nay nước ta đã có quan hệ ngoại giao với rất nhiều quốc gia, nhất là khi Việt Nam gia nhập WTO Trong những năm vừa qua, chúng ta tiến hành quan

hệ với một số quốc gia trên thế giới về công chứng đặc biệt là những nước thuộc Liên đoàn công chứng quốc tế hệ Latinh (UINL) Một trong những mục tiêu quan trong nhất của Liên đoàn công chứng quốc tế là thiết lập, duy trì các quan hệ quốc

tế với công chứng của một số nước đang phát triển, với các công chứng viên của những nước chưa có thể chế công chứng nhằm giúp đỡ, hợp tác về cơ cấu tổ chức

để chuẩn bị những điều kiện gia nhập liên đoàn, đồng thời có quan hệ với các tổ chức, cơ quan của những nước không có hệ thống pháp luật kiểu Latinh để cùng

hợp tác vì lợi ích chung Yêu cầu đặt ra đối với nước ta là phải chuẩn hóa đội ngũ công chứng viên, hoàn thiện thủ tục hành chính trong công chứng, xây dựng và hoàn thiện bộ máy quản lý công chứng với quy mô phù hợp với thông lệ, luật pháp quốc tế

3.2 Một số biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng ở nước ta hiện nay.

3.2.1 Hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng.

Công chứng là một hoạt động liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội do đó các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khi ban hành văn bản pháp luật về công chứng cần có sự phối hợp thống nhất về phạm vi, lĩnh vực điều chỉnh thuộc thẩm quyền quản lý của mình Tránh để tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn về thẩm quyền giữa các cơ quan hữu quan, dẫn đến đùn đẩy, trốn tránh công việc, trách nhiệm trong việc phục vụ nhân dân khi họ có yêu cầu Hoạt động công chứng nhằm đáp ứng yêu cầu công chứng của cơ quan, tổ chức và cá nhân do vậy

sự nhanh, nhạy trong việc đáp ứng các yêu cầu công chứng của các cơ quan, tổ chức và cá nhân là vấn đề rất cần thiết Để đạt được điều này, đòi hỏi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản pháp luật về công chứng trước khi chúng có hiệu lực thi hành

Chúng ta thấy rằng các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt đọng công chứng ngày càng được hoàn thiện, tức là đồng nghĩa với việc các thủ tục hành chính trong lĩnh vực này cũng được hoàn thiện hơn qua mỗi giai đoạn; từ đó đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về công chứng của nhân dân trong nền kinh tế thị trường cũng như việc hội nhập kinh tế quốc tế Tuy nhiên, như đã đề cập đến ở trên, trong thời gian qua, bên cạnh những thành tựu đạt được thì vẫn còn nhiều bất cập phát sinh trong lĩnh vực công chứng Có nhiều nguyên nhân nhưng một trong những nguyên nhân chủ yếu đó là xuất phát từ bất cập, vướng mắc trong các quy định pháp luật về công chứng hiện hành; đặc biệt là Luật công chứng 2006 sau hơn 5 năm thi hành đã bộc lộ nhiều điểm bất cập Trước yêu cầu thực tiễn của hoạt

động công chứng theo xu hướng xã hội hoá, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động này, việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật công chứng năm 2006 là rất cần thiết trong thời gian tới Đồng thời cần tiếp tục xây dựng, bổ sung hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến thủ tục hành chính trong công chứng, nhất là các vấn đề mà thực tiễn hiện nay đang vướng mắc trong thủ tục công chứng đã nêu ở phần trước, cần rà soát, sửa đổi bổ sung trình tự, thủ tục công chứng các hợp đồng, giao dịch theo hướng đầy đủ, chặt chẽ, khắc phục các sơ hở trong trình tự, thủ tục công chứng các hợp đồng, giao dịch

3.2.2 Các biện pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng

3.2.2.1 Tăng cường các biện pháp chia sẽ thông tin, dữ liệu trong hoạt động công chứng:

Như đã đề cập, hiện nay hoạt động công chứng đã còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với xã hội, đội ngũ công chứng viên, quyền và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu công chứng Và một trong những nguyên nhân chủ yếu đó là chưa có cơ sở dữ liệu thông tin chung về công chứng, nhất là các thông tin ngăn chặn các giao dịch

về bất động sản chưa được triển khai xây dựng ở các địa phương, hệ thống chia sẻ thông tin về hợp đồng, giao dịch đã được công chứng còn hạn chế Một số địa phương có chia sẻ thông tin trong hoạt động công chứng nhưng chỉ là thủ công, không còn phù hợp với tình hình phát triển công chứng hoặc mới chỉ bước đầu rất

sơ khai Do đó, trong thời gian tới, cần tăng cường các biện pháp để chia sẽ dữ liệu, thông tin giữa các tổ chức hành nghề công chứng với nhau và giữa các tổ

chức hành nghề công chứng với các cơ quan chức năng liên quan trong hoạt động

công chứng Một số biện pháp cụ thể trước mắt cần tiến hành như:

- Thành lập Hiệp hội Công chứng toàn quốc: Kể từ khi Luật Công chứng được thông qua, bên cạnh các phòng công chứng còn có các văn phòng công chứng Giữa các phòng công chứng có mối quan hệ chặt chẽ hơn do đều cùng thuộc sở tư pháp, sự chia sẽ thông tin, kinh nghiệm cũng tốt hơn Các văn phòng công chứng thì hoàn toàn độc lập với nhau và độc lập với cả các phòng công chứng, vì vậy, việc phối hợp, chia sẽ kinh nghiệm, thông tin với nhau gặp khó khăn Do vậy, cần thiết phải thành lập hiệp hội công chứng, trước hết là phải mở

rộng việc thành lập tại hiệp hội công chứng ở các địa phương rồi tiến tới thành lập

ở phạm vi toàn quốc Một mặt, đây là cầu nối vừa là diễn đàn sinh hoạt chung của các tổ chức hành nghề công chứng để chia sẻ kinh nghiệm, thông tin Mặt khác, đây là nơi tập hợp tiếng nói chung để đóng góp cho Nhà nước những sáng kiến về quản lý, những phát hiện về vướng mắc nẩy sinh trong thực tế để tìm giải pháp khắc phục Hơn nữa, những người thường trực của hiệp hội công chứng phải là những người xuất thân từ các tổ chức hành nghề công chứng và do các tổ chức hành nghề công chứng cử ra nên rất am hiểu về công chứng, vì vậy, Nhà nước có thể thông qua Hiệp hội công chứng để gián tiếp thực hiện vai trò quản lý Nhà nước đối với công chứng Mặt khác, hiệp hội công chứng có thể chia sẻ phần nào với Nhà nước về trách nhiệm quản lý Đồng thời, sự thành lập nhiều tổ chức hành nghề công chứng mà không có quy hoạch mạng lưới các tổ chức hành nghề công chứng trên cùng một địa bàn tất yếu sẽ dẫn đến sự cạnh tranh giữa các tổ chức hành nghề công chứng Hiệp hội công chứng được thành lập sẽ là cơ quan điều hoà lợi ích giữa các thành viên, hạn chế được sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các thành viên Tháng 10/2011, Thành phố Hà Nội đã thành lập Hội công chứng

Hà Nội; tiếp đó là Hội Công chứng thành phố Hồ Chí Minh cũng được thành lập vào ngày 05/05/2012 Điều này đặt tiền đề cho việc ra đời các Hội công chứng ở các địa phương khác và dần tiến tới thành lập Hội công chứng trên toàn quốc

- Tiếp tục tăng cường ứng dụng tin học vào hoạt động công chứng: đó là việc ứng dụng phương tiện máy tính điện tử, truyền thông hiện đại và các phương pháp khoa học vào hoạt động nghiệp vụ của các Phòng công chứng trên phạm vi toàn quốc để tổ chức và phát triển hệ thống thông tin trong lĩnh vực công chứng, thực hiện quá trình tích hợp, xử lý và khai thác các nguồn dữ liệu trong hệ thống

đó [52] Với tốc độ phát triển của khoa công nghệ, đặc biệt là công nghệ tin học như hiện nay, việc triển khai ứng dụng vào hoạt động công chứng nói riêng và các hoạt động dịch vụ công nói chung sẽ đem lại một hiệu quả to lớn trong cải cách thủ tục hành chính; giúp tăng cường sự trao đổi, chia sẽ dữ liệu, thông tin giữa các

tổ chức hành nghề công chứng, tăng cường sự quản lý của cơ quan Nhà nước về công chứng

- Tăng cường chia sẻ dữ liệu công chứng với các văn phòng đăng ký Quyền

sử dụng đất: hiện nay, vấn đề này đang được tiến hành trên địa bàn Thành phố Hà Nội Thành phố đã có chương trình quản lý dữ liệu ngăn chặn và thông tin về hợp đồng, giao dịch đã công chứng cho đại diện các văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố Đây là một chương trình rất hiệu quả trong việc chia sẽ

dữ liệu giữa các tổ chức hành nghề công chứng với văn phòng đăng ký Quyền sử dụng đất Hiện chương trình này đã hoạt động được gần 2 năm, tính đến ngày 24-8-2012 đã có 76/79 tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn Thành phố Hà Nội

tham gia chương trình và đã có gần 1 triệu thông tin trong chương trình Trong đó,

bao gồm các thông tin ngăn chặn do các cơ quan có thẩm quyền gửi đến như UBND, Phòng Tài nguyên - Môi trường, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất các quận, huyện, thị xã; cơ quan cảnh sát điều tra, cơ quan thi hành án, tòa án; thông tin tham khảo do công dân gửi đến và thông tin hợp đồng, giao dịch đã công chứng do các tổ chức hành nghề công chứng nhập vào [53]

Việc áp dụng chương trình dữ liệu thông tin ngăn chặn này có vai trò rất quan trọng giúp hạn chế việc thực hiện đồng thời nhiều giao dịch đối với một tài sản, hạn chế việc công chứng đối với giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất đã có quyết định thu hồi, đã bị hủy, bị mất và hạn chế việc sử dụng văn bản công chứng giả tham gia giao dịch, đăng ký biến động, đăng ký giao dịch bảo đảm Do đó trong thời gian tới, mô hình này cần phải được nhân rộng trên phạm

vi cả nước

3.2.2.2 Nghiên cứu thiết lập mô hình công chứng điện tử:

Căn cứ vào quy định hiện hành về trình tự, thủ tục công chứng, thông thường khi đề nghị công chứng viên chứng nhận một hợp đồng, giao dịch theo cách truyền thống, đương sự phải trực tiếp xuất hiện trước mặt công chứng viên để

đề xuất nội dung yêu cầu công chứng Lúc này công chứng viên căn cứ vào nội dung yêu cầu công chứng, dựa trên quy định của pháp luật có liên quan sẽ đề nghị các bên xuất trình giấy tờ, tài liệu cần thiết và hướng dẫn họ thể hiện ý chí phù hợp với quy định của pháp luật Trong trường hợp nghi ngờ, công chứng viên tiến hành thẩm tra hoặc thậm chí trưng cầu cơ quan chức năng giám định Sau khi có đầy đủ

dữ kiện trong tay, công chứng viên tiến hành soạn thảo văn bản (soạn thảo nội dung hợp đồng, giao dịch) nếu được đương sự yêu cầu hoặc kiểm tra văn bản do đương sự xuất trình Khi người yêu cầu công chứng thừa nhận văn bản do công chứng viên soạn thảo hoặc văn bản do họ tự soạn thảo thể hiện đầy đủ, chính xác ý chí chủ quan cũng như phù hợp với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội, công chứng viên sẽ lấy chữ ký hoặc điểm chỉ của những cá nhân này trước khi bản thân công chứng viên ký tên và đóng dấu vào văn bản Đây là quá trình trình tạo lập và xác nhận một văn bản công chứng, quá trình này được các bên thực hiện trực tiếp dưới sự chứng kiến của công chứng viên Và theo quy định, mọi văn bản công chứng cùng với toàn bộ hồ sơ kèm theo sẽ được công chứng viên lưu trữ và cấp bản sao cho đương sự khi họ yêu cầu Đây có thể gọi là công chứng truyền thống

Còn đối với công chứng điện tử, công chứng viên và người yêu cầu công chứng không cần thiết phải gặp nhau trực tiếp mà vẫn có thể trao đổi thông tin, đàm phán, tư vấn, thỏa thuận và đặc biệt là giao kết bằng phương tiện điện tử Các thông tin liên quan đến giao dịch, nhận dạng của cá nhân sẽ được mã hóa, chữ ký của các bên đương sự cũng được thể hiện bằng chữ ký điện tử, chữ ký và con dấu của công chứng viên cũng là còn dấu và chữ ký điện tử, văn bản công chứng được lưu giữ dưới dạng dữ liệu điện tử Đối với giao dịch, hợp đồng được thực hiện bằng phương thức điện tử, khi bắt đầu quá trình thiết lập giao dịch, trao đổi thông tin, đàm phán, soạn thảo văn bản giữa các bên đương sự cũng như giữa họ với công chứng viên đều có thể được thực hiện bằng phương tiện điện tử (tức là các bên không nhất thiết phải trực tiếp gặp mặt nhau) Nhưng tại thời điểm chính thức giao kết hợp đồng, giao dịch, các bên tham gia giao kết phải xuất hiện trước mặt công chứng viên để công chứng viên có thể trực tiếp kiểm tra không chỉ nhận dạng

mà còn là trạng thái tinh thần, khả năng nhận thức của những cá nhân này trước khi họ chính thức giao kết giao dịch, hợp đồng [35]

Như vậy, công chứng điện tử sẽ áp dụng những kỹ thuật, công nghệ hiện đại trong lĩnh vực công chứng Ở đó, nội dung thỏa thuận của các bên sẽ được thể hiện dưới dạng dữ liệu chứa đựng trong máy tính Sau khi giao kết các dữ liệu, thông tin này sẽ không thể bị bất kỳ một trong các bên tham giao giao kết hợp

đồng, giao dịch cũng như bên thứ ba sửa đổi nhưng các bên liên quan có thể hiển thị thông tin, dữ liệu trên màn hình và hoàn toàn có quyền in chúng ra giấy Và tất nhiên, do thỏa thuận của các bên được thể hiện dưới hình thức dữ liệu nằm trong máy tính nên đương sự tham gia giao kết hợp đồng, giao dịch thay vì sử dụng chữ

ký thông thường sẽ tiến hành giao kết bằng chữ ký điện tử (electronic signature)

và đến lượt công chứng viên cũng thể hiện quyền năng của bản thân bằng chữ ký điện tử và có thể là bằng cả con dấu điện tử (electronic seal) Vì vậy, có thể khẳng định các nguyên tắc mang tính cốt lõi áp dụng trong công chứng truyền thống vẫn phải được tuân thủ và áp dụng chặt chẽ trong công chứng điện tử [35] Tuy nhiên, muốn thực hiện được mục tiêu này, trong thời gian tới ở nước ta cần thỏa mãn hai yêu cầu cơ bản:

- Ghi nhận, khẳng định vị trí, vai trò của hoạt động công chứng trong xã hội điện tử (hợp đồng điện tử, giao dịch điện tử, thương mại điện tử ) tại những văn bản quy phạm pháp luật Một khi đã được pháp luật khẳng định chính thức về vị trí, vai trò trong hình thức giao dịch điện tử, công chứng điện tử sẽ có đầy đủ cơ sở pháp lý để phát triển, tự khẳng định cũng như tạo ra hành lang pháp lý an toàn cho

cá nhân, tổ chức khi tham gia giao kết hợp đồng, giao dịch bằng phương tiện điện tử

- Xây dựng cơ sở vật chất cần thiết (như mạng, đường truyền, máy chủ và máy trạm), đưa ra các giải pháp về mặt công nghệ như chữ ký điện tử, con dấu điện tử, xác định nhận dạng của đương sự bằng phương tiện điện tử, vấn đề bảo mật thông tin liên quan đến giao dịch

Trong tháng 10/2012 vừa qua, đã có những dấu hiệu tích cực trong việc tiến tới thiết lập công chứng điện tử ở nước ta, khi diễn ra cuộc gặp giữa Bộ trưởng Bộ

tư pháp và Tham tán thương mại của Đại sứ quán Cộng hòa Áo tại Việt Nam đồng thời là giám đốc điều hành Công ty Bit Media thuộc Bit Group – một công ty dẫn đầu trong việc cung cấp các giải pháp phần mềm trong lĩnh vực đào tạo của Áo Phía Bit Group muốn tìm hiểu nhu cầu của Bộ Tư pháp Việt Nam về giải pháp phục vụ “công chứng số” với việc xây dựng mạng lưới kết nối giữa các tổ chức hành nghề công chứng, công chứng viên…, đưa ra giải pháp chung cho toàn bộ các lĩnh vực này để giảm thiểu những rủi ro trong hoạt động công chứng Phía Bộ

Tư pháp cũng mong muốn đẩy nhanh tiến độ ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý các lĩnh vực thuộc ngành và hết sức hưởng ứng việc Bit Group quan tâm lựa chọn “số hóa” lĩnh vực công chứng Hiện nay dự án “Tin học hóa hoạt động công chứng” của Hội đồng công chứng tối cao Pháp hỗ trợ cho Bộ Tư pháp Việt Nam mới chỉ làm phần mềm về hoạt động công chứng, chưa có sự kết nối giữa các tổ chức hành nghề công chứng nên chúng ta cần quan tâm đến những vấn đề được Bit Group đưa ra Nếu những đề xuất “số hóa” công chứng của Bit Group có hiệu quả thì có thể có cơ hội mở rộng sang các lĩnh vực khác như hộ tịch (quản lý nhân khẩu) [54]

Như vậy, có thể nói việc xúc tiến để thiết lập công chứng điện tử không những giúp các bên tiết kiệm được rất nhiều thời gian cũng như chi phí, mà còn là một giải pháp để tăng cường sự kết nối giữa các tổ chức hành nghề công chứng với nhau và với các cơ quan chức năng liên quan hiện nay ở nước ta, nâng cao tính

“hiện đại” của thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng Công chứng điện tử

sẽ là một trong những bước đi để góp phần đưa Việt Nam phấn đấu đến năm 2020 xây dựng được “Chính phủ điện tử”

3.2.2.3 Nâng cao trình độ nghiệp vụ đội ngũ công chứng viên:

Hiện nay đội ngũ công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng ở nước ta đã và đang phát triển nhanh về số lượng với tính chuyên nghiệp từng bước được nâng cao Song, trên thực tế, việc tăng về “lượng” nhưng “chất” lại không đồng đều đã dẫn đến việc công chứng trong một số trường hợp chưa thực sự chính xác, khách quan, thậm chí gây ra những hậu quả nghiêm trọng

Tại điều 15, điều 17 Luật công chứng quy định các trường hợp được miễn đào tạo và miễn tập sự hành nghề công chứng bao gồm những người: “Đã là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Luật sư đã hành nghề từ ba năm trở lên, là giáo

sư, phó giáo sư chuyên ngành luật, tiến sỹ luật, đã là thẩm tra viên cao cấp ngành tòa án, kiểm tra viên cao cấp ngành kiểm sát, chuyên viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp trong lĩnh vực pháp luật” Những đối tượng này đều là những người có chức danh chuyên ngành, có trình độ pháp luật tương đối cao Tuy nhiên, nghề công chứng là một nghề đặc thù, ngoài việc đòi hỏi những