Bạn có bao giờ nghĩ rằng trãi nghiệm là phương pháp học tốt nhất không. đúng vậy nhờ trãi nghiệm mà người học hiểu được sâu sắc vấn đề lý thuyết. Nhiều người cho rằng hãy bỏ tù các quan chức có nghi vấn tham nhũng trước khi điều tra họ để giúp họ nhận ra ở tù là như thế nào. việc này làm một cách bất ngờ, như vậy có tác dụng rất tốt trong việc chống tham nhũng.
Trang 1PHÒNG GD-ĐT GIO LINH TRƯỜNG TH&THCS TRUNG HẢI
Trang 2I Đặt vấn đề:
Môn tin học là một môn học luôn thay đổi một cách chóng mặt Vì vậy người giáo viên phải hình thành cho học sinh phương pháp tự học tích cực nhằm đáp ứng những thay đổi đó Mỗi bài dạy giáo viên không những chú trọng kiến thức trong sách giáo khoa mà còn biết hướng dẫn học sinh tìm tòi để nắm vững kiến thức mà còn giúp các em thực hành hiệu quả, gắn việc học đi đôi với hành, lý thuyết và thực tiễn Vậy trong giờ học lý thuyết thì làm thế đạt được điều đó để giúp nâng cao chất lượng của giờ dạy lý thuyết môn tin học
II Giải quyết vấn đề
1 Cơ sở lý luận
Môn tin học là một môn học rất quan trọng, nó được ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, nó thúc đẩy sản xuất, phát triển kinh tế, tiết kiệm sức lao động Đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại đại hóa đất nước Để đáp ứng điều đó tin học nói chung và công nghệ tự động hóa nói riêng luôn cải tiến để thích ứng với sự thay đổi của xã hội Tuy nhiên sự thay đổi đó phải phù hợp với quy luật phát triển và quan hệ biện chứng hai mặt giữa chất và lượng Nó thay đổi theo xu hướng nào, phát triển ra sau thì người giáo viên phải đoán nhận nó một cách hợp lý mới có thể giúp học sinh nắm bắt được cơ hội để thích ứng với xã hội hóa tin học như ngày nay
2 Cơ sở thực tiễn
Tin học là một môn học được đưa vào nhà trường chậm hơn so với các môn học khác Có nhiều kiến thức liên quan đến các môn như toán, tiếng anh và các môn học khác Tuy nhiên nhiều kiến thức trong sách giáo khoa tin học trở nên lạc hậu, do đó cần phải hình thành cho các em khả năng tự học, tự tìm tòi suy nghĩ để tiếp cận những kiến thức mới Vậy chuyên đề này chú trọng hướng tới khả năng tự học, tự nghiên cứu
Để hình thành kiến thức mới trong sách giáo khoa thì giáo viên cần phải liên hệ với kiến thức cũ, phương tiện cũ Giúp học sinh phát hiện được những sự giống và khác giữa hai đơn vị kiến thức mới và cũ Ví dụ khi tiếp xúc với hệ điều hành winxp với hệ điều hành win 7 thì giáo viên phải chỉ ra những bước kế thừa, từ đó học sinh hình dung được mục tiêu của nhà phát triển phần mềm
Trong tin học thì thường những ứng dụng sau bao giờ cũng tốt hơn ứng dụng trước về tốc độ, sự tiện lợi, và nhiều yếu tốt khác Đối với một phần mềm giáo viên luôn tìm ra những sự cải tiến của phần mềm, ưu điểm
Trang 3của phiên bản mới, mới đầu làm quen thì học sinh có thể chưa thấy được những ưu điểm vượt trội tuy nhiên sau một thời gian sử dụng thì các em mới biết được
Để học môn tin học có hiệu quả, thì cơ sở vật chất của nhà trường khó
có thể đáp ứng được, tuy nhiên do sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, nên tin học được thể hiện trên nhiều thiết bị thông minh, như máy tính, điện thoại, các thiết bị điều khiển và tự động hóa của các ứng dụng thông minh trong gia đình
3 Một số phương pháp giúp phát huy tính tự học của học sinh
A Phương pháp nhóm
- thiết kế nhóm trong giờ học tin học
Mỗi nhóm trong giờ học tin học khoảng từ 5-7 học sinh Nếu chúng ta phát huy được khả năng tự giác của từng học sinh thì phương pháp nhóm rất hợp lý để hình thành một đơn vị kiến thức Chúng ta nên tận dụng nhóm học sinh là hai bàn cận kề nhau thành mỗi nhóm giống như cách học thông thường
- Quan hệ tự học và phương pháp pháp nhóm
Nhóm là một ứng dụng phù hợp cho hình thức tự học, nhóm giúp cho học sinh có sự liên hệ giúp đỡ giữa học sinh này với học sinh khác Nhóm nhằm kích thích tư duy cho các em, nếu như mỗi nhóm có kỹ luật thì phương pháp phát huy tác dụng
- Đẩy mạnh hiệu quả của nhóm
Học tập là một quá trình tự giác, không ràng buộc, mỗi học sinh luôn
tự ý thức được giá trị học tập của mình, được các bạn tôn trọng và yêu quý được thầy cô thương mến Đó chính là động lực giúp các em học tập ngày càng tiến bộ Vì vậy trách nhiệm được đòi hỏi chính là trách nhiệm cá nhân trước tập thể
- Sử dụng máy chiếu để phát huy việc hiệu quả nhóm trong môn tin học
Sau khi nghiên cứu kỹ nôi dung sách giáo khoa thì học sinh có thể sử dụng máy chiếu để vận dụng thực hành các thao tác trong sách giáo khoa, khi thực hiện sai thì các thành viên khác gợi ý và thực hiện lại
B Phương pháp trãi nghiệm thực tế.
Đây là hình thức giúp học sinh trãi nghiệm thực tế trong cuộc sống hàng ngày, nhằm kích thích khả năng tự học và sáng tạo của học sinh Tăng sự hứng thú trong quá trình học ở lớp.
4 Tổ chức giờ học trãi nghiệm trong tiết lý thuyết.
Trang 4Tổ chức giờ học trên lớp là tiến trình thực thi bản kế hoạch phối hợp hữu cơ hoạt động của giáo viên và học sinh Trong đó giáo viên giữ vai trò, chức năng tổ chức, hướng dẫn Học sinh được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình tiếp nhận, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức Tuy nhiên ở tiết học lý thuyết có trãi nghiệm thì giáo viên nên yêu cầu học sinh tìm hiểu vấn đề cần nghiên cứu trong thực tiễn, học sinh sưu tầm, điều tra, tìm hiểu sau đó lên lớp báo cáo sự trãi nghiệm của mình Trong giờ học lý thuyết người giáo viên chỉ hướng dẫn các
em thực hiện hình thành kiến thức dựa trên những vấn đề mà mình trãi nghiệm
5 Kết quả
Vận dụng sự trãi nghiệm đem lại tiết học sinh động, dễ hiểu hơn nhiều, nhờ sự trãi nghiệm trước đó trong thực tế mà học sinh chủ động đi tìm kiến thức cho bản thân thân thay vì học tập thụ động Trãi nghiệm là quá trình tự học có sự hướng dẫn của giáo viên
- Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy, học sinh tiếp thu bài nhanh, hiểu kĩ bài và đặc biệt, các em có ấn tượng mạnh và nhớ rất lâu bài học đó
- Ngoài ra, các em còn được rèn luyện sự tự tin khi đứng trước công chúng, khi bảo vệ ý kiến của mình, và khi tư vấn cho các bạn cùng lứa hiểu rõ vấn đề Hơn nữa, các em còn trở nên đoàn kết hơn, biết cách phối hợp làm việc theo nhóm một cách hiệu quả
6 Dẫn chứng mình họa chuyên đề
a Một số vấn đề chung
Vận dụng vào bài “trình bày cô đọng bằng bảng” của tin học 6
Như chúng ta đã biết bảng biểu là hình thức trình bày thông tin rất phổ biến, các kiểu dữ liệu như thời khóa biểu, bảng lương, hóa đơn nếu không trình bày dưới dạng bảng thì rất khó so sánh, phân tích và đánh giá Vì là một dạng văn bản phổ biến, nên học sinh có thể sưu tầm và tìm hiểu đó chính là trãi nghiệm bao gồm
Trãi nghiệm tìm hiểu vấn đề
Học sinh có thể sưu tầm, tìm hiểu các dạng văn bản thể hiện dưới dạng bảng biểu trong thực tế
Trãi nghiệm tự học
Học sinh tự đưa ra câu hỏi xung quanh vấn đề mình tìm hiểu, giáo viên động viên học sinh càng đưa nhiều câu hỏi càng tốt
Trãi nghiệm thực hành.
Học sinh tự thực hiện về thảo khảo tài liệu để đưa ra các bước thực hiện
Trang 5b Quy trình thực hiện
Hoạt động 1: Đặt vấn đề Bước 1:
HS: Trãi nghiệm sưu tâm các mẫu bảng biểu
Học sinh quan sát và đánh giá về việc trình bày dữ liệu như hình thức trên HS: Khó đọc, không so sánh Vậy theo em thì phải thể hiện dữ liệu dưới hình thức nào
Bước 2: Thực hiện tự nghiên cứu để thực hiện mẫu sưu tầm
Giáo viên
yêu cầu học sinh thực hiện các mẫu đã sưu tầm.(5 phút)
Học sinh
- Nghiên cứu tài liệu viết ra các bước để thực hiện các vấn đề trên
- Thực hiện các thao tác trên máy tính để giải quyết về đề trên phương diện thực hành
Giáo viên: Lựa chọn các tình huống
Thứ nhất: Nếu học sinh thực hiện các bước trọn vẹn, thì GV và HS cùng thảo luận để đưa ra các bước khái quát
Thứ hai: Nếu học sinh không thực hiện các thao tác đúng thì giáo viên phải gợi
ý từng bước để thực hiện các thao tác đó Học sinh hoàn thiện trên máy của nhóm
Nhóm khác đánh giá kết quả của nhóm vừa thực hiện
Hoạt động 2 Thay đổi kích thước của hàng và cột Bước 1: Giáo viên đưa ra mẫu học sinh thảo luận để đưa ra cách giải quyết Yêu cầu 1: Đưa nội dung trong ô có nội dung về một dòng
Yêu cầu 2: Đưa hàng thứ 3 về cùng kích thước với các hàng khác
GV: Đưa tình huống đặt vấn đề về tại sao phải thay đổi kích thước của hàng
và cột
HS:Thay đổi khoảng cách của độ rộng của cột
GV:Yêu cầu học sinh tìm hiểu tài liệu để biết về cách điều chỉnh độ rộng của cột và chiều cao của hàng
HS: Đưa ra khái quát các bước để thực hiện thay đổi độ rộng của cột và chiều cao của hàng
Hoạt động 3: hoạt động củng cố
Giáo viên đưa ra các nội dung bài tập để củng cố nội dung vừa học học sinh thực hiện chọn các đáp án đúng
III.KẾT LUẬN
Dạy học trãi nghiệm là một loại hình tổ chức học tập gây hứng thú cho học sinh Đây là một ý tưởng nhằm thực hiện nguyên tắc “học đi đôi với
Trang 6hành” Nó là một hình thức giúp các em tự học, tự nghiên cứu sau khi rời ghế nhà trường
1 Bài học kinh nghiệm
a Tìm hiểu vấn đề học sinh hứng thú
Giáo viên cần giúp học sinh chủ động định hướng tìm tòi kiến thức ở nhà Nên phổ biến những hình thức tực học hay để tạo sự hứng thú cho các em, nhiều em rất hào hứng với cách tự học này, điều trước hết cần giúp các em xác định mình thích những lĩnh vực nào trong môn học để định hướng vấn đề trong những đề tài của môn học
b Liên hệ thực tế sinh động
Liên hệ thực tế là một yếu tố quyết định chất lượng của quá trình tự học Nếu học sinh biết liên hệ thực tế thì kết quả rất khả quan Nhưng sau khi liên hệ thực tế giáo viên nên yêu cầu học sinh kiểm chứng lại những điều mà mình nghiên cứu
2 Đề xuất và kiến nghị.
- Đối với giáo viên: cần năng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ, cập nhật thông tin, sự kiện mới hằng ngày, xây dựng nguồn học liệu phong phú
- Đối với nhà trường: cần cải tiến tốc độ của mạng internet để có thể ứng dụng các phần mềm học tập vào bài dạy giúp giờ học thoải mái và tiện lợi
Gio linh, ngày 15 tháng 03 năm 2019
Nguyễn Đức Phú