ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2012-2013 ĐỀ THI MÔN TOÁN
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2012-2013
ĐỀ THI MÔN: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3,0 điểm).
a) Tính tổng: 1 12 12 1 12 12 1 1 2 1 2
b) Cho các số nguyên x và y thỏa mãn 4 x5y7 Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P5| | 3| |.x y
Câu 2 (1,5 điểm).
Tìm các số hữu tỉ x, y thỏa mãn: 2 3 3 3 3x y 3
Câu 3 (1,5 điểm).
Cho các số thực dương a, b, c thỏa mãn 1
6
abc Chứng minh rằng:
a b c a b c
Câu 4 (3,0 điểm).
Cho tam giác nhọn ABC ( AC AB ) có các đường cao AA',BB',CC và trực' tâm H Gọi ( ) O là đường tròn tâm O, đường kính BC Từ A kẻ các tiếp tuyến AM,
AN tới đường tròn ( ) O (M, N là các tiếp điểm) Gọi M là giao điểm thứ hai của' '
A N và đường tròn ( ) O , K là giao điểm của OH và ' ' B C Chứng minh rằng:
a) M đối xứng với M qua BC '
b) Ba điểm M H N thẳng hàng., ,
Câu 5 (1,0 điểm).
Cho bảng ô vuông 3 3 (3 hàng và 3 cột) Người ta điền tất cả các số từ 1 đến 9 vào các ô của bảng (mỗi số điền vào một ô) sao cho tổng của bốn số trên mỗi bảng con có kích thước 2 2 đều bằng nhau và bằng một số T nào đó Tìm giá trị lớn nhất
có thể được của T.
—Hết—
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……….……… …….…….….….; Số báo danh………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2012-2013
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: TOÁN
I LƯU Ý CHUNG:
- Hướng dẫn chấm chỉ trình bày một cách giải với những ý cơ bản phải có Khi chấm bài học sinh làm theo cách khác nếu đúng và đủ ý thì vẫn cho điểm tối đa
- Điểm toàn bài tính đến 0,25 và không làm tròn
- Với bài hình học nếu thí sinh không vẽ hình phần nào thì không cho điểm tương
ứng với phần đó
II ĐÁP ÁN:
1
(3đ)
1
,1
n
2
n n
Suy ra 1 12 1 2 1 1 1
1
Áp dụng kết quả trên, ta có
2012 2013 2012 2013
Cộng vế với vế của 2012 đẳng thức trên, ta được
1
2013
S
2
Nhận xét: Nếu có x, y thỏa mãn điều kiện đề bài thì xy0 Do đó chỉ
cần xét hai trường hợp sau
TH 1 : x 0 y Khi đó P5| | 3| | 5x y x3y và 5 y 7 4x
Suy ra 5 3·7 4 13 21
P x Do đó, P nhỏ nhất khi x nhỏ nhất.
Do x nguyên dương, y nguyên âm nên x3, y 1 Vậy, trong trường
hợp này, P nhỏ nhất bằng 12.
TH 2 : x 0 y Khi đó P5| | 3| | 5x y x 3y và 5 y 7 4x
Trang 3Suy ra 5 3·7 4 13 21.
Do x nguyên âm, y nguyên dương nên x 2,y3 Vậy, trong trường
hợp này, P nhỏ nhất bằng 1.
So sánh kết quả hai trường hợp, giá trị nhỏ nhất của P bằng 1 đạt được
khi và chỉ khi x 2, y3
2
(1,5đ) Tìm các số hữu tỷ x, y thỏa mãn: 2 3 3Điều kiện x0;y0 3 3x y 3 (1)
(1)2 3 3 3 3 x y 3 6 xy (3x y 2) 3 6 xy 3 (2)
2
2
12
x, y là các số hữu tỉ, nên từ (3) suy ra xy là số hữu tỉ.
+ Nếu 3x y 2 0, thì ta có vế trái của (2) là một số vô tỉ, vế phải của (2) là một số hữu tỉ, điều này vô lí
+ Nếu 3x y 2 0, kết hợp với (2) ta có:
1
4
x y
x y
xy xy
Giải hệ trên ta được: 1
2
1 6 3 2
x y
Thay vào (1) ta được 1
2
x y thỏa mãn yêu cầu bài toán
3
(1,5đ)
Đặt a y,2b z
x y (với x, y, z > 0) 3
x c z
Bất đẳng thức cần chứng minh trở thành:
3 y z x y z x x y z
zx xy yz x y z y z x
x y z xyz y z xz x y x z xy yz
x x y x z y y z y x z z x z y (1)
Trang 4Không mất tính tổng quát giả sử x y z
Ta có: (1) (x y x y z ) (2 ) z z x z y( )( ) 0 (2)
Dễ thấy (2) đúng suy ra đpcm
Dấu ‘‘=’’ xảy ra
1 1 2 1 3
a
c
4
(3đ)
a
O
H
B' C'
M'
A'
A
M
N
Từ giả thiết ta có: AMO ANO AA O ' 90o nên các điểm A, A’, M, O,
N thuộc đường tròn đường kính AO.
AA N AMN (1)
2
AMN MM N sđ MN (2)
Từ (1) và (2) MM N AA N' ' MM’//AA’
Mà BCAA’BCMM’
Mặt khác BC là đường kính của (O) nên BC vuông góc với MM’ tại trung điểm của MM’, do đó M’ đối xứng với M qua BC
Trang 5AMC’ vàABM có AMC' ABM và chung góc MAB
' ~
AMC ABM AM AC' AM2 AB AC. '
Dễ thấyAC H' ~AA B' ' ' '
'
AC AH AA AH AB AC
'
AA AH AM AH AM
Mặt khác AHM và AMA có chung góc ' A AM nên’
Tứ giác AMA’N nội tiếp AA M ANM' (6)
Có AM, AN là tiếp tuyến của (O) AMN ANM (7)
Từ (6) và (7) AMN AA M ' (8)
Từ (5) và (8) ta có AMH AMN
Dễ thấy H, N nằm cùng một phía so với đường thẳng AM nên tia MH trùng tia MN hay M, H, N thẳng hàng
c
F K
E
D
H
B'
C'
Qua O kẻ đường thẳng d song song với B’C’ , d cắt BB’ và CC’ lần lượt tại D, E
'
KB KH KC KB OD
Ta có: BDO ECO (vì cùng bằng BB C ) và ' ' BOD EOC
2 2
2
DBO CEO OD OB OD OE OC OD OC
Trang 6Lấy F (F ≠ E) trên đường thẳng CC’ sao cho OE = OF
OFC B C H (vì cùng bằng ' OEC ) Lại có HB C OCF' '
' ' ~
B C H CFO HB OC HB OC
Từ (9), (10), (11)
2
KB HB
5
(1đ)
1,0 điểm
Tổng của tất cả các số ghi trên bảng bằng
1 2 3 9 45
Gọi x là số ghi ở ô (2; 2) (ô trung tâm của
bảng); các ô còn lại ghi các số a, b, c, d, e, f,
g, h (Hình 1):
Cộng tổng tất cả các số ghi trên 4 bảng con kích thước 2 2 ta được
4T 4x a c e g( ) 2( b d f h ) 45 2 x(x b d f h )
Do x9,x b d f h 9 8 7 6 5 35 nên
4T 45 2·9 35 98 T 24 (do T)
Trên Hình 2 chỉ ra một phương án điền số sao cho
24
Hình 1
Hình 2