Phân tích doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

Do đó việc phân tích để tìm ra nguyên nhân của sự tăng,giảm doanh thu trong các kỳ kinh doanh là rất quan trọng.Với tầm quan trọng của việc phân tích nhằm tìm ra các biện pháp để khôngng

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận này, em xin chân thành cảm ơn sự dìu dắt tận tình củatất cả quý thầy cô Trường Đại học Thương Mại, nhất là các thầy cô khoa Kế toán -Kiểm toán đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản làm hành trang bước vào đời.Không chỉ có thế, các thầy cô đã đem lại cho em một môi trường học tập thật tốt, tạođiều kiện thuận lợi để em phát huy hết khả năng của mình và hoàn thành tốt cácchương trình học

Qua thời gian thực tập tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt, em đãđược tiếp xúc với thực tế để so sánh với những lý thuyết mà mình đã được học ởtrường và cũng là dịp để em hoàn thiện bản thân mình, học hỏi và rút ra được nhiềukinh nghiệm cho bản thân Có được điều đó là nhờ vào sự giúp đỡ hướng dẫn tận tìnhcủa Ban giám đốc và các anh chị đang làm việc tại công ty TNHH xuất nhập khẩuSáng Tạo Việt

Đặc biệt, em xin cảm ơn giáo viên hướng dẫn khóa luận là TS Trần Ngọc Trang

đã tận tình hướng dẫn em, phân tích và giải thích sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn

để em hoàn thành tốt khóa luận này

Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới ban lãnh đạo công ty TNHH xuấtnhập khẩu Sáng Tạo Việt, các anh chị trong phòng Kế toán cùng toàn thể các anh chịtrong công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiệnthuận lợi cho em được tham gia tiếp cận thực tế hoạt động kế toán nhằm phục vụ cho

đề tài nghiên cứu

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn và kính chúc quý thầy cô cùng các anhchị tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt dồi dào sức khỏe và luôn hoànthành tốt nhiệm vụ được giao

Trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ v

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 3

4.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: 3

4.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp 4

4.1.3 Phương pháp tổng hợp dữ liệu 4

4.2 Phương pháp phân tích dữ liệu 5

4.2.1 Phương pháp phân tích dữ liệu sơ cấp 5

4.2.2 Phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp 5

5 Kết cấu của đề tài 8

CHƯƠNG I:NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH DOANH THU BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 9

1.1 Khái niệm doanh thu bán hàng và ý nghĩa của việc phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại 9

1.1.1 Khái niệm doanh thu bán hàng 9

1.1.2 Ý nghĩa của doanh thu bán hàng đối với doanh nghiệp thương mại 11

1.1.3 Ý nghĩa của việc phân tích doanh thu bán hàng 13

1.2 Nội dung phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng ở một doanh nghiệp 14

1.2.1 Phân tích khái quát sự tăng giảm doanh thu qua các năm 14

1.2.2 Phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo đơn vị trực thuộc 19

1.2.3 Phân tích doanh thu theo tổng mức và kết cấu 20

1.2.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc tăng doanh thu của doanh nghiệp 24

CHƯƠNG II:PHÂN TÍCH DOANH THU BÁN HÀNG Ở CÔNG TY TNHH

XUẤT NHẬP KHẨU SÁNG TẠO VIỆT 30

2.1 Tổng quan về tình hình và các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến doanh thu của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt 30

2.1.1 Tổng quan về công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt 30

2.1.2 Nhiệm vụ, chức năng của từng bộ phận 33

2.2 Phân tích thực trạng doanh thu của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt 34

2.2.1 Kết quả phân tích qua dữ liệu sơ cấp 34

2.2.2 Kết quả phân tích qua dữ liệu thứ cấp 37

2.2.2 Phân tích chung tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo mặt hàng 38

2.2.3 Phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo nghiệp vụ bán 40

2.2.4 Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức bán hàng 41

2.2.5 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc tăng giảm doanh thu 42

2.2.6 Phân tích doanh thu bán hàng theo các qúy trong năm 2015 43

2.2.7 Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt qua hai năm 2014 - 2015 45

CHƯƠNG III:MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM TĂNG DOANH THU BÁN HÀNG Ở CÔNG TY TNHH XUẤT NHẬP KHẨU SÁNG TẠO VIỆT 48

3.1 Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu 48

3.1.1 Những kết quả đạt được 48

3.1.2 Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 48

3.2 Các đề xuất, kiến nghị nhằm tăng doanh thu bán hàng ở công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt 49

3.2.1 Các đề xuất, kiến nghị ngắn hạn 49

3.2.2 Các đề xuất, kiến nghị dài hạn 51

PHẦN KẾT LUẬN 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1

PHỤ LỤC 2

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ

1 DANH MỤC HÌNH

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn

Xuất Nhập Khẩu Sáng Tạo Việt

32

2 DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Bảng 2.1 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 2 năm 2014 –

Bảng 2.2 Phân tích khái quát doanh thu bán hàng trong 4 năm 37

Bảng 2.3 Phân tích doanh thu bán hàng theo từng mặt hàng qua hai

Bảng 2.6 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc tăng giảm doanh

thu bán hàng qua hai năm 2014 – 2015 42Bảng 2.7 Bảng phân tích doanh thu bán hàng theo các qúy năm 2015 43

Bảng 2.8 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH xuất

nhập khẩu Sáng Tạo Việt qua hai năm 2014 - 2015 45

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong nền kinh tế thị trường, các đơn vị sản xuất kinh doanh khi sản xuất thì phải

có nhiệm vụ tổ chức tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá cung ứng dịch vụ đó Quá trình tiêuthụ sản phẩm, hàng hoá đó đã đem lại doanh thu cho doanh nghiệp Đối với các doanhnghiệp, doanh thu có một ý nghĩa vô cùng quan trọng Doanh thu có ảnh hưởng trựctiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp Có được doanh thu chứng tỏ doanh nghiệp đã sảnxuất ra sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ phù hợp với nhu cầu của xã hội được xã hộicông nhận Đồng thời có được doanh thu tức là doanh nghiệp có được nguồn vốn đểtrang trải các khoản chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh Thực hiện nghĩa vụđóng góp của doanh nghiệp đối với ngân sách nhà nước Có được doanh thu cũng làkết thúc giai đoạn cuối cùng của quá trình luân chuyển vốn lưu động tạo điều kiệnthuận lợi cho quá trình tái sản xuất Trong nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gaygắt như hiện nay, các doanh nghiệp phải đối mặt với rất nhiều thách thức cả ở trongnước cũng như nước ngoài Để đạt được mức doanh lợi mong muốn, doanh nghiệp cầnphải có những quyết định về tổ chức hoạt động sản xuất và vận hành quá trình trao đổi.Mọi quyết định đều phải gắn kết với môi trường xung quanh Bao quanh doanh nghiệp

là một môi trường kinh tế xã hội phức tạp và luôn biến động Để có được doanh thucao là rất khó khăn, nhưng là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp

Cũng như các doanh nghiệp khác tồn tại trong nền kinh tế thị trường có sự cạnhtranh gay gắt, doanh nghiệp thương mại cũng là một đơn vị kinh doanh, do vậy cũngphải hạch toán kinh tế, lấy thu bù đắp chi phí sao cho có lãi Muốn quản lý kinh tế tốt

và kinh doanh có hiệu quả các doanh nghiệp phải thường xuyên phân tích tình hìnhthực hiện doanh thu của mình qua mỗi kỳ kinh doanh để tìm ra các biện pháp nhằmtăng doanh thu bán hàng Doanh thu là một chỉ tiêu quan trọng vì doanh thu chính là

cơ sở để xác định số thuế phải nộp cho ngân sách Nhà nước, là khoản để bù đắp vốnkinh doanh và chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, lợi nhuậncủa doanh nghiệp cũng được xác định từ doanh thu Chỉ tiêu doanh thu nói lên tìnhhình kinh doanh của doanh nghiệp, qua đó định hướng sự phát triển kinh doanh trongtương lai Ngoài ra, doanh thu là yếu tố khẳng định sự tồn tại và phát triển của doanh

nghiệp trên thương trường Do đó việc phân tích để tìm ra nguyên nhân của sự tăng,giảm doanh thu trong các kỳ kinh doanh là rất quan trọng.

Với tầm quan trọng của việc phân tích nhằm tìm ra các biện pháp để khôngngừng tăng doanh thu bán hàng đối với doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, nhờđược nghiên cứu về tình hình doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuất nhập khẩuSáng Tạo Việt, được sự hướng dẫn chỉ bảo nhiệt tình của cô giáo,em đã mạnh dạn đi

vào nghiên cứu đề tài: “Phân tích doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt” làm đề tài của khóa luận tốt nghiệp cuối khóa.

2 Mục đích nghiên cứu

 Mục tiêu chung

Nghiên cứu tìm hiểu lý luận về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng tại cáccông ty TNHH Ngiên cứu thực trạng về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng vàhiệu quả hoạt động phân tích tình hình doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuấtnhập khẩu Sáng Tạo Việt Đề xuất được những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạtđộng phân tích doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa lý luận về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng tại các công ty

TNHH

- Nghiên cứu số liệu thực tế về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng tại công

ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt và đưa ra các phân tích cụ thể về tình hìnhhoạt động bán hàng tại công ty này

- Từ các phân tích về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng đưa ra các đánh giá

về hiệu quả hoạt động bán hàng của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

- Chỉ ra những hạn chế của hoạt động phân tích doanh thu bán hàng tại công ty

TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt và tìm ra nguyên nhân của vấn đề

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị để nâng cao hiệu quả hoạt động phân tích

doanh thu bán hàng tại công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các lý luận về hoạt động phân tích doanh thu bán hàng, hiệuquả hoạt động động phân tích doanh thu bán hàng, nghiên cứu một số phương thứcphân tích doanh thu bán hàng

Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

- Phạm vi thời gian: hoạt động phân tích doanh thu bán hàng tại công ty TNHHxuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt từ năm 2014 tới 2015

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

4.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:

Phát phiếu điều tra, phỏng vấn

Sử dụng một phiếu điều tra để phỏng vấn về tình hình bán hàng và phân tíchdoanh thu bán hàng của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

Xây dựng phiếu điều tra:

- Mục đích: Nhằm thu thập những thông tin về tình hình thực hiện công tác phântích thống kê tình hình thực hiện doanh thu bán hàng và tình hình phân tích doanh thubán hàng trong công ty

- Đối tượng: là những người có trình độ chuyên môn cao trong công ty nhằm thuthập được những thông tin chính xác, đáng tin cậy về vấn để nghiên cứu như: Giamsđốc công ty, trưởng phòng kinh doanh, kế toán trưởng, …

- Nội dung: Mỗi phiếu điều tra bao gồm 2 phần, mỗi phần gồm 3 câu hỏi

Phần 1: hỏi về nội dung công tác phân tích thống kê tình hình bán hàng của công ty.Phần 2: hỏi về tình hình bán hàng của công ty

- Hình thức hỏi: Các câu hỏi được đưa ra dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm, lựachọn có liệt kê phương án trả lời và câu hỏi ở dạng trả lời cụ thể

- Phương án trả lời: có thể chọn dúng sai, hoặc lựa chọn phương án trả lời theocác ý liệt kê

Tiến hành điều tra:

- Phát phiếu điều tra: trong khoảng thời gian từ ngày 16/3/2017 tới ngày18/3/2017 gặp gỡ và tiến hành phát phiếu điều tra cho các đối tượng trên.

- Thu phiếu điều tra: Sau khi các phiếu điều tra được trả lời, tiến hành thu lại từcác đối tượng được hỏi để tổng hợp các thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài

Tổng hợp phiếu điều tra

Tổng hợp các phiếu điều tra thành các bảng kết quả điều tra về tình hình xuấtkhẩu hàng hóa trong công ty theo phương pháp phân tổ thống kê

Thu thập, chọn lọc các ý kiến khác nhau của từng đối tượng được phỏng vấn vềmột vấn đề được hỏi sau đó tổng hợp lại và đưa ra ý kiến đánh giá chung về vấn đềnghiên cứu tại doanh nghiệp

4.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Nghiên cứu dữ liệu thứ cấp thông qua việc tiến hành phân tích bảng cân đối kếtoán rút gọn, các bảng biểu số liêu thống kê, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh củaphòng kế toán qua các năm

- Phương pháp nghiên cứu dữ liệu thứ cấp: tiến hành thu thập, so sánh tổng hợp

dữ liệu, nghiên cứu các tài liệu có liên quan qua đó hình thành cơ sở lí luận về hoạtđộng phân tích doanh thu bán hàng, hiệu quả hoạt động phân tích doanh thu bán hàng

4.1.3 Phương pháp tổng hợp dữ liệu

Để hoàn thành khóa luận, em đã sử dụng tổng hợp chủ yếu là phương pháp địnhlượng kết hợp với phương pháp định tính để nghiên cứu Trong đó chủ yếu là phươngpháp duy vật biện chứng, kết hợp với duy vật lịch sử, phân tích tổng hợp, phân tíchthống kê, so sánh đồng thời kết hợp khoa học biện chứng và tư duy logic để phân tích,đánh giá thực trạng và tìm ra giải pháp cho hoạt động phân tích doanh thu bán hàngcủa công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt Cụ thể:

Phương pháp duy vật lịch sử

Khóa luận sử dụng phương pháp duy vật lịch sử nhằm nghiên cứu lịch sử hìnhthành và phát triển của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

Phương pháp duy vật biện chứng

Phương pháp này nghiên cứu và làm rõ thực trạng hoạt động phân tích doanh thubán hàng, cũng như thực trạng hoạt động kinh doanh, hiêu quả hoạt động phân tíchdoanh thu bán hàng của công ty TNHH xuất nhập khẩu Sáng Tạo Việt

4.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

4.2.1 Phương pháp phân tích dữ liệu sơ cấp

a Phương pháp phân tổ thống kê

Phân tổ thống kê là căn cứ vào một hay một số tiêu thức nào đó để tiến hànhphân chia các đơn vị hiện tượng nghiên cứu thành các tổ có tính chất khác nhau

Phân tổ thống kê phản ánh được bản chất và quy luật phát triển của hiện tượng,phải nêu được đặc trưng của từng loại hình, từng bộ phận cấu thành hiện tượng phứctạp, đánh giá tầm quan trọng của mỗi bộ phận, nêu lên mối quan hệ giữa các bộ phận

từ đó mới nhận thức được đặc trưng của toàn bộ tổng thể hiện tượng nghiên cứu

b Phương pháp tổng hợp thống kê

Tổng hợp thống kê là tiến hành tập trung, chỉnh lý và hệ thống hóa một cáchkhoa học các tài liệu bạn đầu đã thu thập được trong điều tra thống kê

Nhiệm vụ cơ bản của tổng hợp thống kê là làm cho các đặc trưng riên của từngđơn vị trong tổng thể chuyển thành đặc trưng chung của toàn tổng thể

4.2.2 Phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp

a Phương pháp so sánh

Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng lâu đời và phổ biến nhất Sosánh trong phân tích doanh thu là đối chiếu các chỉ tiêu doanh thu giữa các kỳ để xácđịnh xu hướng, mức độ biến động của doanh thu Nó cho phép ta tổng hợp được nhữngnét chung và tách ra được những nét riêng về sự biến đổi của doanh thu trên cơ sở đóđánh giá được các mặt phát triển hay kém phát triển, hiệu quả hay kém hiệu quả để tìm

ra các giải pháp tối ưu trong mỗi trường hợp cụ thể Vì vậy để tiến hành so sánh bắtbuộc phải giải quyết các vấn đề cơ bản như xác định số gốc để so sánh, xác định điềukiện so sánh, mục tiêu so sánh

- Số gốc để so sánh (so sánh định gốc): Tùy thuộc vào mục đích cụ thể của phântích mà ta xác định số gốc để so sánh và do đó có nhiều dạng so sánh khác nhau

+ So sánh doanh thu thực hiện với doanh thu định mức hay kế hoạch giúp ta đánhgiá mức độ biến động của doanh thu so với mục tiêu đã đặt ra

+ So sánh doanh thu kỳ này với doanh thu kỳ trước (năm trước, qúy trước, thángtrước) giúp ta nghiên cứu nhịp độ biến động, tốc độ tăng trưởng của doanh thu

+ So sánh doanh thu của thời gian này với doanh thu cùng kỳ của thời gian trước giúp

ta nghiên cứu nhịp điệu thực hiện doanh thu trong từng khoảng thời gian

+ So sánh doanh thu của doanh nghiệp mình với doanh nghiệp tương đương điểnhình hoặc doanh nghiệp thuộc đối thủ cạnh tranh giúp ta đánh giá được mặt mạnh, mặtyếu của doanh nghiệp

+ So sánh doanh thu thực tế với mức hợp đồng đã ký giúp ta biết được khả năngđáp ứng nhu cầu khách hàng của doanh nghiệp

Mục đích: Thấy được sự giống nhau hoặc khác nhau giữa các sự vật hiện tượng

So sánh giữa số thực hiện của kỳ báo cáo với số kế hoạch ( hoặc định mức) để thấyđược mức độ hoàn thành bằng tỷ lệ phần trăm hoặc số chện lệch tăng giảm

b Phương pháp thay thế liên hoàn

Phương pháp thay thế liên hoàn được sử dụng để xác định (tính) mức độ ảnhhưởng của từng nhân tố đến kết qủa kinh tế khi các nhân tố ảnh hưởng này có quan hệtích số, thương số hoặc kết hợp cả tích và thương với kết quả kinh tế Nội dung vàtrình tự của phương pháp này như sau:

Phương pháp thay thế liên hoàn là phương pháp xác định mức độ ảnh hưởng củacác nhân tố lên doanh thu bán hàng bằng cách thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố

từ giá trị gốc sang kỳ phân tích để xác định trị số của các chỉ tiêu khi nhân tố đó thayđổi Sau đó so sánh trị số của doanh thu bán hàng vừa tính được với trị số của doanhthu bán hàng khi chưa có biến đổi của nhân tố cần xác định sẽ tính được mức độ ảnhhưởng của nhân tố đó

Sau đây là nguyên tắc sử dụng phương pháp thay thế liên hoàn trong phân tíchdoanh thu bán hàng

- Xác định đầy đủ các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu bán hàng và thể hiệnmối quan hệ của các nhân tố ảnh hưởng tới doanh thu bán hàng bằng một công thứcnhất định

- Sắp xếp các nhân tố ảnh hưởng trong công thức theo trình tự nhất định và chú ý.+ Nhân tố lượng thay thế trước, nhân tố chất thay thế sau

+ Nhân tố khối lượng thay thế trước, nhân tố trọng lượng thay thế sau.

+ Nhân tố ban đầu thay thế trước, nhân tố thứ phát thay thế sau

+ Lưu ý về ý nghĩa kinh kế khi thay thế

- Xác định ảnh hưởng của nhân tố nào thì lấy kết quả tính toán của bước trước đểtính mức độ ảnh hưởng và cố định các nhân tố còn lại

Chúng ta có thể minh họa phép thay thế liên hoàn bằng ví dụ sau:

 = q * pTrong đó:

 thay đổi do q:  = q1p0 - q0p0

 thay đổi do p:  = q1p1 - q1p0

Tổng hai nhân tố ảnh hưởng =  do q + M do p

c Phương pháp lập biểu phân tích

Bảng thống kê là một hình thức trình bày kết quả tổng hợp số liệu thống kê theotừng nội dung riêng biệt nhằm phục vụ cho yêu cầu của quá trình nghiên cứu thống kê

Mục đích:

- Phản ánh đặc trưng cơ bản của từng tổ và của cả tổng thể;

- Mô tả mối liên quan mật thiết giữa các số liệu thống kê;

- Làm cơ sở áp dụng các phương pháp phân tích thống kê khác nhau một cách dễdàng

Kết cấu của bảng thống kê:

- Ô của bảng dùng để điền số liệu thống kê

- Tiêu đề của bảng: Phản ánh nội dung của bảng và của từng chỉ tiêu trong bảng

Hình thức của bảng được mô tả qua sơ đồ sau:

+ Về nội dung: chia thành 2 phần: Phần chủ để và phần giải thích

- Phần chủ để: Nội dung phần chủ đề nhằm nêu rõ tổng thể nghiên cứu đượcphân thành những bộ phận nào, hoặc mô tả đối tượng nghiên cứu là những đơn vị nào,loại hình gì, tên địa phương hoặc các thời gian nghiên cứu khác nhau Hay nói cáchkhác, phân chủ đề thể hiện tiêu thức phân tổ các đơn vị tổng thể thành các tổ Vị trí củaphần này thường để ở bên phải phía dưới của bảng (tên của các hàng- tiêu đề hàng)

- Phần giải thích: Nội dung phần này gồm các chỉ tiêu giải thích về các đặc điểmcủa đối tượng nghiên cứu (giải thích phần chủ đề của bảng) Vị trí của phần nàythường để ở bên trái phía trên của bảng (tên của các cột- tiêu đề cột)

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài các phầm lời mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các từ viết tắt, danh mựctài liệu tham khảo, phụ lục,… nội dung chính cấu đề tài nghiên cứu gồm có 3 chương:

CHƯƠNG I:

NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH DOANH THU BÁN HÀNG

TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

1.1 Khái niệm doanh thu bán hàng và ý nghĩa của việc phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

1.1.1 Khái niệm doanh thu bán hàng

- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thuđược từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như: bán sản phẩm, hàng hoá,cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoàigiá bán (nếu có) Doanh thu bán hàng là tổng giá trị thực hiện được do việc bán hànghóa, sản phẩm, cung cấp lao vụ, dịch vụ cho khách hàng mang lại

- Các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đem biếu, tặng, cho hoặc tiêu dùng ngay trongnội bộ, dùng để thanh toán tiền lương, tiền thưởng cho cán bộ công nhân viên, trao đổihàng hóa, làm phương tiện thanh toán công nợ của doanh nghiệp cũng phải được hạchtoán để xác định doanh thu bán hàng

- Hiểu theo một nghĩa khác thì doanh thu bán hàng của một doanh nghiệp là baogồm toàn bộ số tiền đã thu được hoặc có quyền đòi về do việc bán hàng hóa và dịch vụtrong một thời gian nhất định

- Thời điểm xác định doanh thu bán hàng là khi người mua đã chấp nhận thanhtoán không phụ thuộc vào số tiền đã thu được hay chưa, ở đây ta cần phân biệt haithuật ngữ: Doanh thu tổng thể và doanh thu thuần

+ Doanh thu tổng thể hay còn gọi là tổng doanh thu là số tiền ghi trong hóa đơn bánhàng, hợp đồng cung cấp lao vụ kể cả số doanh thu bị chiết khấu, hàng bán bị trả lại vàgiảm giá hàng bán chấp thuận cho người mua nhưng chưa được ghi trên hóa đơn

+ Doanh thu thuần hay còn gọi là doanh thu thực được xác định bằng công thức sau:Doanh thu thuần = Doanh thu tổng thể - Chiết khấu bán hàng - Hàng bán bị trả lại

- giảm giá hàng bán - Thuế gián thu

Doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi đồng thời thoả mãn tất cả 5 điều kiện sau:

DN đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩmhoặc hàng hoá cho người mua

DN không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặckiểm soát hàng hoá.

Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn

DN đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng

Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng

Doanh thu bán hàng gồm DT bán hàng ra ngoài và DT bán hàng nội bộ

* Chiết khấu hàng bán bao gồm:

 Chiết khấu thanh toán là khoản tiền thưởng chấp thuận cho khách hàng đã thanh toán trước thời hạn cho phép

 Chiết khấu thương mại là khoản tiền giảm trừ cho khách hàng tính trên tổng sốcác nghiệp vụ đã thực hiện trong một thời gian nhất định, khoản giảm trừ trên giá bánthông thường vì lý do mua hàng với số lượng lớn

Các khoản chiết khấu bán hàng được coi nhu một khoản chi phí làm giảm lợinhuận của doanh nghiệp

 Hàng bán bị trả lại là số hàng hóa, thành phẩm, dịch vụ đã tiêu thụ bị kháchhàng trả lại do không phù hợp với yêu cầu của người mua, do vi phạm hợp đồng kinh

tế, vi phạm cam kết, kém phẩm chất không đúng chủng loại quy cách

 Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ được chấp nhận một cách đặc biệt trêngiá đã thỏa thuận vì lý do hàng kém phẩm chất hay không đúng quy cách theo hợpđồng, không đúng thời hạn ghi trong hợp đồng nhưng chưa đến mức độ bị trả lại dobên mua đồng ý chấp nhận giảm giá

 Thuế gián thu: trước kia là thuế doanh thu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt, hiện naythuế doanh thu được thay bằng thuế VAT

- Thuế doanh thu: Tiền thuế được cấu thành trong giá bán của sản phẩm nhằm gópmột phần thu nhập của người tiêu dùng vào ngân sách Nhà nước Thuế suất thuế doanhthu được Nhà nước quy định theo từng ngành nghề từng nhóm hàng và mặt hàng

- Thuế tiêu thụ đặc biệt: chỉ thu vào một số mặt hàng, sản phẩm cần thuộc diệncần hướng dẫn sản xuất hoặc điều tiết tiêu dùng xã hội nhằm điều tiết thu nhập củangười tiêu dùng cho ngân sách Nhà nước

- Thuế giá trị gia tăng (VAT): Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế gián thuđánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ qua quá trình sản xuất và lưu thông

Thuế GTGT cơ sở kinh doanh phải nộp được tính theo một trong hai phươngpháp: phương pháp thuế khấu trừ và phương pháp tính thuế trực tiếp.

1.1.2 Ý nghĩa của doanh thu bán hàng đối với doanh nghiệp thương mại

- Doanh thu bán hàng là cơ số quan trọng để xác định kết quả tài chính cuối cùngcho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệphoàn thành nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước

- Doanh thu bán hàng là nguồn tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp trang trảicác khoản chi phí trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh góp phần đảm bảocho quá trình kinh doanh tiếp theo được tiến hành liên tục do vậy nếu doanh nghiệpkhông tiêu thụ được hàng hóa hoặc tiêu thụ chậm sẽ dẫn đến tình trạng căng thẳng vềmặt tài chính

- Nếu doanh nghiệp thực hiện doanh thu bán hàng một cách đầy đủ, lập thời sẽlàm cho tốc độ chu chuyển vốn lưu động tăng nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanhnghiệp tổ chức vốn, giảm bớt số vốn phải huy động từ bên ngoài do đó sẽ giảm đượcchi phí về vốn

Doanh thu bán hàng có vị trí rất quan trọng đối với doanh nghiệp thương mại nênviệc tăng doanh thu có ý nghĩa rất lớn đối với cả doanh nghiệp và xã hội Vậy chúng tahãy cùng nhau xem xét những vấn đề này

Tăng doanh thu là tăng lượng tiền của doanh nghiệp đồng thời tăng lượng hàngbán ra thị trường khi được thị trường chấp nhận Tổng doanh thu có quan hệ tỷ lệthuận với tổng mức lợi nhuận Về một khía cạnh nào đó nếu doanh thu tăng lên thì lợinhuận của doanh nghiệp cũng tăng lên một cách tương ứng Bởi vậy doanh nghiệp cầnphải tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhằm tăng doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng = lượng hàng bán x Đơn giá bánDoanh nghiệp muốn tăng doanh thu thì có thể bằng cách tăng khối lượng hàngbán hoặc tăng giá bán

+ Chiết khấu bán hàng là một biện pháp để tiêu thụ nhanh khối lượng sản phẩm,kích thích thu hồi vốn nhanh chóng Song chiết khấu bán hàng càng lớn làm cho tổngmức lợi nhuận của doanh nghiệp càng giảm

Bởi vậy doanh nghiệp phải có những biện pháp nhằm kết hợp hài hòa vừakhuyến khích tiêu thụ nhưng vẫn đảm bảo tổng mức lợi nhuận của doanh nghiệpkhông giảm về quy mô.

Tăng giá hàng bán sẽ làm tăng doanh thu nếu như lượng hàng hóa bán ra khôngđổi hoặc tăng lên Nhưng trên thực tế khi giá cả tăng lên thì cầu về mặt hàng đó sẽgiảm đi, dẫn đến khối lượng hàng hóa tiêu thụ sẽ giảm theo Như vậy doanh nghiệpcần phải có biện pháp điều chỉnh cho phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh củađơn vị mình

Việc tăng doanh thu ảnh hưởng một cách gián tiếp đến xã hội thông qua thịtrường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp Một doanh nghiệp muốn tiêu thụ được sảnphẩm thì phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe của khách hàng về chất lượng hàng hóacũng như về kiểu dáng, màu sắc, bao bì vì vậy để thị trường chấp nhận sản phẩm củamình đòi hỏi doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến kỹ thuật và ngày càng hoànthiện sản phẩm sản xuất và kinh doanh trên thị trường

Trong cơ chế thị trường để đứng vững doanh nghiệp tồn tại và phát triển là mộtđiều không dễ đối với các doanh nghiệp thương mại Song khi đã sản xuất và kinhdoanh có hiệu quả thì doanh nghiệp sẽ có những đóng góp đáng kể đối với sự pháttriển kinh tế của đất nước Khi doanh thu của doanh nghiệp tăng lên có nghĩa là doanhnghiệp đã góp phần thỏa mãn cung cầu về hàng hóa trên thị trường, ổn định giá cả vàthị trường, khuyến khích tiêu dùng Doanh thu tăng lên tức là doanh nghiệp đã đáp ứngcác nhu cầu vật chất cho xã hội làm cho đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện.Ngoài ra việc tăng doanh thu còn có tác dụng thúc đẩy sản xuất, làm cho nền kinh tếphát triển mạnh mẽ, thực hiện tốt chu kỳ tái sản xuất xã hội

Việc tăng doanh thu bán hàng ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô sản xuất kinhdoanh cũng như sự tồn tài và phát triển của mỗi doanh nghiệp Tăng doanh thu có ýnghĩa là doanh nghiệp đã thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình Doanh thutăng nói lên doanh nghiệp đang làm ăn có hiệu quả và thỏa mãn một cách tối ưu nhucầu tiêu dùng của khách hàng Tăng doanh thu sẽ làm tăng lượng vốn lưu động củadoanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ giảm bớt được khoản vay bên ngoài để kinh doanh.Doanh thu tăng lên là điều kiện để doanh nghiệp thu hồi vốn, bù đắp các khoảnchi phí phát sinh trong quá trình kinh doanh Lợi nhuận biểu hiện kết quả kinh doanh

của doanh nghiệp, khi tiến hành kinh doanh tất cả các doanh nghiệp đều cùng có chungmột mục đích là tối đa hóa lợi nhuận Muốn có lợi nhuận cao thì các doanh nghiệp cầnphải tìm ra các biện pháp tăng doanh thu bán hàng một cách có hiệu quả nhất.

Để thực hiện tốt nghĩa vụ đối với Nhà nước và các ngành, trước hết doanh nghiệpphải có nguồn thu và tăng doanh thu là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp hoàn thànhtốt các nghĩa vụ trên

1.1.3 Ý nghĩa của việc phân tích doanh thu bán hàng

Phân tích hoạt động kinh tế là công cụ quản lý kinh tế có hiệu quả Tuy nhiêntrong cơ chế bao cấp cũ, phân tích doanh thu nói riêng và phân tích hoạt động kinhdoanh nói chung chưa phát huy được đầy đủ tác dụng của nó bởi vì các doanh nghiệphoạt động trong sự bao cấp của Nhà nước Nhà nước quyết định từ khâu sản xuất, đảmbảo nguyên vật liệu, giá cả đến địa chỉ tiêu thụ sản phẩm Nếu hoạt động thua lỗ đã cóNhà nước lo, doanh nghiệp không phải chịu trách nhiệm và vẫn ung dung tồn tại.Trong điều kiện đó kết quả sản xuất kinh doanh chưa được đánh giá đúng đắn, hiệntượng lãi giả lỗ thật thường xuyên xảy ra Giám đốc cũng như nhân viên không phảiđộng não nhiều, không cần tìm tòi sáng tạo không quan tâm đầy đủ đến kết quả sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp mình

Ngày nay nền kinh tế Việt Nam chuyển sang kinh tế thị trường vấn đề đặt lênhàng đầu đối với mọi doanh nghiệp là hiệu quả kinh tế làm thế nào để doanh thu bánhàng ngày càng tăng lên Doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả thì mới có thể đứng vữngtrên thị trường, đủ sức cạnh tranh đối với các doanh nghiệp khác, vừa có điều kiện tíchlũy và mở rộng sản xuất, kinh doanh vừa đảm bảo đời sống cho người lao động và làmtròn nghĩa vụ đối với Nhà nước Để làm được điều đó doanh nghiệp phải thườngxuyên kiểm tra, đánh giá đầy đủ chính xác mọi diễn biến về kết quả hoạt động sản xuấtkinh doanh, những mặt mạnh, mặt yếu của doanh nghiệp trong mối quan hệ với môitrường xung quanh và tìm ra những biện pháp để không ngừng tăng doanh thu củadoanh nghiệp

Phân tích doanh thu bán hàng nhằm đánh giá một cách chính xác, toàn diệnkhách quan tình hình thực hiện doanh thu của doanh nghiệp trên các mặt tổng trị giácũng như kết cấu thời gian, không gian, đơn vị trực thuộc để từ đó đánh giá việc thựchiện chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp

Phân tích doanh thu nhằm xem xét mục tiêu doanh nghiệp đặt ra đạt được đếnđâu, rút ra những tồn tại xác định những nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnhhưởng đến doanh thu và đề ra biện pháp khắc phục để tận dụng triệt để thế mạnh củadoanh nghiệp.

Phân tích nhằm cung cấp các tài liệu cần thiết làm cơ sở cho việc phân tích vàcác chỉ tiêu tài chính kinh tế tài chính làm cơ sở cho việc đề ra các quyết định trongquản lý và chỉ đạo kinh doanh

Tóm lại, mục tiêu duy nhất của phân tích doanh thu là giúp doanh nghiệp sảnxuất kinh doanh ngày càng có hiệu quả thể hiện qua việc doanh thu của doanh nghiệpkhông ngừng tăng lên

1.2 Nội dung phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng ở một doanh nghiệp

1.2.1 Phân tích khái quát sự tăng giảm doanh thu qua các năm

* Mục đích: Phân tích khái quát sự tăng giảm của tổng doanh thu qua các nămvới mục đích để đánh giá tính quy luật về sự biến động của tổng doanh thu qua cácnăm nhằm làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch dài hạn hoặc trung hạn, đồng thờiđánh giá khả năng chiếm lĩnh thị trường của doanh nghiệp Trong trường hợp nàyngười ta sử dụng phương pháp so sánh thông qua so sánh định gốc, so sánh liên hoàn

để phân tích

* Nguồn số liệu:

Đây là phương pháp chủ yếu dùng trong phân tích hoạt động kinh doanh để xácđịnh xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích Để tiến hành được cầnxác định số gốc để so sánh, xác định điều kiện để so sánh, mục tiêu để so sánh

Phương pháp phân tích so sánh sử dụng nguồn số liệu số thực hiện với số kế hoạchdoanh thu của từng đơn vị để thấy được mức độ hoàn thành, số chênh lệch tăng giảm Đồngthời so sánh số chênh lệch tăng giảm của từng đơn vị trực thuộc với kế hoạch chung củacông ty để thấy được mức độ tác động đến tỷ lệ tăng giảm chung của toàn doanh nghiệp

* Phương pháp phân tích

Phương pháp dãy số thời gian

- Mục đích: là chỉ ra và tách biệt các yếu tố đã ảnh hưởng đến dãy số Ðiều đó có

ý nghĩa trong việc dự đoán cũng như nghiên cứu quy luật biến động của hiện tượng

Phương pháp phân tích dãy số thời gian cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhàkinh doanh trong việc dự đoán cũng như xem xét chu kỳ biến động của hiện tượng

- Phương pháp phân tích

Mức độ trung bình theo thời gian:

Là số trung bình của các mức độ trong dãy số Chỉ tiêu này biểu hiện mức độchung nhất của hiện tượng trong thời kỳ nghiên cứu

Ký hiệu : x1, x2, , xn : Dãy số thời gian

- Mức độ trung bình của dãy số thời kỳ

- Mức độ trung bình của dãy số thời điểm :

Có hai trường hợp

TH1: Khoảng cách thời gian giữa các thời điểm bằng nhau

TH2: Nếu khoảng cách thời gian giữa các thời điểm không bằng nhau

Tùy theo đặc điểm của thông tin ta áp dụng một trong hai công thức:

xi : mức độ thứ i

ti : độ dài thời gian có mức độ xi

 Lượng tăng (giảm) tuyệt đối:

Là chỉ tiêu biểu hiện sự thay đổi về giá trị tuyệt đối của hiện tượng giữa hai thời

kỳ hoặc thời điểm nghiên cứu

Tùy theo mục đích nghiên cứu, ta có:

- Lượng tăng (giảm) tuyệt đối từng kỳ (liên hoàn): Biểu hiện lượng tăng (giảm)

tuyệt đối giữa hai thời kỳ kế tiếp nhau

- Lượng tăng (giảm) tuyệt đối định gốc: Biểu hiện lượng tăng (giảm) tuyệt đối

giữa kỳ nghiên cứu và kỳ được chọn làm gốc

x1 : kỳ được chọn làm gốc

Giữa lượng tăng (giảm) tuyệt đối từng kỳ và định gốc có mối quan hệ sau.Tổng đại số các lượng tăng (giảm) tuyệt đối từng kỳ bằng lượng tăng (giảm)tuyệt đối định gốc, nghĩa là:

- Lượng tăng (giảm) tuyệt đối trung bình: Chỉ tiêu này biểu hiện một cách chung

nhất lượng tăng (giảm) tuyệt đối, tính trung bình cho cả thời kỳ nghiên cứu

Tốc độ phát triển từng kỳ (liên hoàn): Biểu hiện sự biến động về mặt tỷ lệ của

hiện tượng giữa hai kỳ liền nhau

Tốc độ phát triển định gốc: Biểu hiện sự biến động về mặt tỷ lệ của hiện tượng

giữa kỳ nghiên cứu với kỳ được chọn làm gốc

x1 : kỳ được chọn làm gốc

Mối quan hệ giữa tốc độ phát triển từng kỳ và định gốc

+ Tích các tốc độ phát triển từng kỳ bằng tốc độ phát triển định gốc

 Giá trị tuyệt đối của 1% tăng giảm:

Thực chất, tốc độ tăng (giảm) bằng tốc độ phát triển trừ đi 1 (hoặc trừ 100 nếutính bằng %)

- Tốc độ tăng (giảm) từng ký (hay liên hoàn)

-Tốc độ tăng (giảm) định gốc:

Suy ra

- Tốc độ tăng (giảm) trung bình:

 Giá trị tuyệt đối của 1% tăng giảm:

Chỉ tiêu này biểu hiện mối quan hệ giữa chỉ tiêu lượng tăng (giảm) tuyệt đốitrong công thức (2.1) với chỉ tiêu tốc độ tăng (giảm) trong công thức (3.1), nghĩa làtính xem 1% tăng (giảm) của chỉ tiêu tương ứng với một lượng giá trị tuyệt đối tăng(giảm) là bao nhiêu

Tốc độ phát triển là một số tương đối (biểu hiện bằng lần hoặc %) phản ánh tốc

độ và xu hướng biến động của hiện tượng qua thời gian

Tuỳ theo mục đích nghiên cứu, ta có các loại tốc độ phát triển sau đây:

- Tốc độ phát triển liên hoàn phản ánh sự biến động của hiện tượng hai thời gianliền nhau

t i= y t

y t−1

Với i= 2,3,…n

Trong đó

t i là tốc độ phát triển lien hoàn của thời gian I so với thời gian i-1

y i−1 là mức độ của hiện tượng ở thời gian i-1

- Tốc độ phát triển định gốc phản ánh sự biến động của hiện tượng ở hai thờigian không liền nhau, trong đó, người ta chọn một thời gian làm gốc thông thườngchọn thời gian đầu tiên làm gốc.

Công thức tính như sau:

y1 là mức độ của hiện tượng ở thời gian đầu tiên

1.2.2 Phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo đơn vị trực thuộc

* Mục đích:

Kết quả doanh thu bán hàng được thực hiện bởi các cửa hàng, trạm trại, xí nghiệptrực thuộc doanh nghiệp Phân tích chi tiết theo đơn vị trực thuộc giúp ta đánh giá kếtquả thực hiện doanh thu của từng đơn vị qua đó phát hiện ra các đơn vị có khả năng mởrộng doanh thu bán hàng và các đơn vị yếu không có điều kiện mở rộng doanh thu bánhàng để từ đó tìm ra biện pháp điều chỉnh cho phù hợp như thu hẹp, sát nhập hoặc kinhdoanh mặt hàng khác nhằm tiết kiệm chi phí kinh doanh và tăng doanh thu bán hàng.Nhìn chung trong các doanh nghiệp thương mại hiện nay, nhiều doanh nghiệp có

mô hình kinh doanh tổng hợp theo quy mô lớn, có nhiều cửa hàng, quầy hàng trựcthuộc đóng trên những địa bàn khác nhau Về mô hình quản lý nhìn chung các doanhnghiệp giao quyền trị chủ trong kinh doanh và tự chịu trách nhiệm hạch toán kinh tếtrên cơ sở thực hiện các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu doanh nghiệp

Do vậy, phân tích doanh thu bán hàng theo các đơn vị trực thuộc hạch toán kinh

tế nội bộ, qua đó thấy được sự tác động ảnh hưởng đến thành tích, kết quả chung củadoanh nghiệp Đồng thời qua phân tích cũng thấy được những ưu, nhược điểm vànhững mặt tồn tại trong việc tổ chức và quản lý kinh doanh trong từng đơn vị trựcthuộc để đề ra những chính sách, biện pháp quản lý thích hợp

* Phương pháp phân tích là:

So sánh giữa số thực hiện với số kế hoạch doanh thu của từng đơn vị để thấy đượcmức độ hoàn thành, số chênh lệch tăng giảm Đồng thời so sánh số chênh lệch tăng giảm

của từng đơn vị trực thuộc với kế hoạch chung của công ty để thấy được mức độ tác độngđến tỷ lệ tăng giảm chung của toàn doanh nghiệp.

1.2.3 Phân tích doanh thu theo tổng mức và kết cấu

1.2.3.1 Phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo phương thức bán hàng

* Mục đích:

Dạng phân tích này là nhằm xem xét doanh thu theo các phương thức bán hàngcủa doanh nghiệp từ đó rút ra nhận xét doanh nghiệp cần đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóatheo phương thức gì cho phù hợp với đặc điểm kinh doanh của mình

Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức bán nhằm mục đích đánh giátình hình và khả năng đa dạng hoá các phương thức bán hàng của doanh nghiệp qua đótìm ra những phương thức bán thích hợp cho doanh nghiệp để đẩy mạnh bán hàng tăngdoanh thu Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức bán những số liệu thực tế

kỳ báo cáo và kỳ trước để tính toán lập biểu so sánh

* Nguồn số liệu:

Việc bán hàng trong doanh nghiệp thương mại, dịch vụ được thực hiện bằngnhững phương thức khác nhau: bán buôn, bán lẻ, bán đại lý, bán trả góp.v.v Mỗiphương thức bán có dữ liệu khác nhau, cần lấy các dữ liệu này để tiến hành phân tích.-Bán buôn: Là bán hàng với số lượng lớn theo hợp đồng hoặc theo đơn đặt hàngcủa người mua Phương thức bán này có ưu điểm là doanh thu lớn, hàng tiêu thụ nhanhnhưng nhược điểm là đồng vốn, phát sinh rủi ro mất vốn do không thu tiền được ngay(do bán chịu) và lãi xuất thấp

-Bán lẻ: Là bán trực tiếp cho người tiêu dùng thông qua mạng lưới cửa hàng,quầy hàng của công ty Bán lẻ thường bán với số lượng ít, doanh thu tăng chậm nhưnggiá bán lẻ thường cao hơn so với bán buôn, ít bị mất vốn hoặc đọng vốn

-Bán đại lý, ký gửi: Là bán hàng thông qua một tổ chức hoặc cá nhân bán đại lý.Phương thức bán hàng đại lý góp phần tăng doanh thu nhưng người giao bán đại lýphải chi một khoản hoa hồng đại lý trong giá bán cho bên nhận đại lý

-Bán hàng trả góp: Là phương thức bán mà người bán trao hàng cho người muanhưng người mua trả tiền thành nhiều lần theo sự thoả thuận trong hợp đồng Phươngthức bán này góp phần đẩy mạnh bán hàng, tăng doanh thu nhưng nhược điểm củaphương thức này là tiền bán hàng thu hồi chậm do người mua trả chậm Ngoài ra

doanh nghiệp thương mại dịch vụ có thể áp dụng các phương thức bán khác nhau như:Bán qua điện thoại hoặc qua mạng intrnet

1.2.3.2 Phân tích doanh thu bán hàng theo mặt hàng

* Mục đích:

Dạng phân tích này giúp chúng ta thấy được doanh nghiệp kinh doanh mặt hàngnào là chủ yếu, mặt hàng nào bán ra được ít để từ đó có biện pháp điều chỉnh sao chodoanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả nhất

Phân tích tình hình doanh thu theo tổng mức và kết cấu mặt hàng

Một doanh nghiệp thường sản xuất kinh doanh nhiều mặt hàng hoặc nhóm hàng,nhất là doanh nghiệp thương mại Mỗi mặt hàng nhóm hàng có những đặc điểm kinh

tế kỹ thuật khác nhau trong sản xuất kinh doanh đáp ứng những nhu cầu tiêu dùngcũng như mức doanh thu đạt được cũng rất khác nhau Mặt khác, trong những mặthàng, nhóm hàng mà doanh nghiệp có khả năng và lợi thế cạnh tranh trong sản xuấtkinh doanh, mang lại hiệu quả kinh tế cao

Do vậy, phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp cần phải phân tích chitiết theo từng mặt hàng, nhóm hàng trong đó có những mặt hàng, nhóm hàng chủ yếu

để qua đó thấy được sự biến đổi tăng giảm và xu hướng phát triển của chúng làm cơ sởcho việc hoạch định chiến lược đầu tư trong những mặt hàng nhóm hàng sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp

* Nguồn số liệu:

Phân tích doanh thu bán hàng theo nhóm, mặt hàng và những mặt hàng chủ yếucăn cứ vào những số liệu kế hoạch và hạch toán chi tiết doanh thu bán hàng để so sánhgiữa số thực hiện với số kế hoạch và số thực hiện kỳ trước

1.2.3.3 Phân tích tình hình doanh thu theo từng tháng, quý

* Mục đích:

Phân tích doanh thu bán hàng theo tháng, quý nhằm mục đích thấy được mức độ

và tiến độ hoàn thành kế hoạch bán hàng Đồng thời qua phân tích cũng thấy được sựbiến động của doanh thu bán hàng qua các thời điểm khác nhau và những nhân tố ảnhhưởng của chúng để có những chính sách và biện pháp thích hợp trong việc chỉ đạokinh doanh

Kết quả doanh thu bán hàng bao giờ cũng là kết quả một quá trình Do nhiềunguyên nhân khác nhau, tiến độ thực hiện quá trình đó trong từng thời gian thườngkhông đồng đều nhau Việc phân tích doanh thu theo thời gian giúp chúng ta đánh giáđược nhịp điệu, tốc độ phát triển của doanh thu bán hàng qua các thời kỳ khác nhau, từ

đó tìm ra nguyên nhân và giải pháp hiệu quả cho công việc kinh doanh

Phân tích doanh thu bán hàng theo tháng, quý có ý nghĩa đặc biệt đối với nhữngdoanh nghiệp sản xuất kinh doanh những mặt hàng mang tính thời vụ trong sản xuấthoặc tiêu dùng

* Nguồn số liệu:

Chủ yếu là sổ sách giữa số thực tế với số kế hoạch hoặc số cùng kỳ năm trước đểthấy được mức độ hoàn thành tăng giảm Đồng thời so sánh doanh thu thực tế từngtháng, quý với kế hoạch năm (Số luỹ kế) để thấy được tiến độ thực hiện kế hoạch

có những chính sách biện pháp thích hợp nhằm đẩy mạnh bán hàng tăng doanh thu

Để phân tích các nhân tố ảnh hưởng có thể xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau

Cụ thể như ảnh hưởng của các nhân tố định lượng và các nhân tố định tính

1.2.3.4 Phân tích tình hình thực hiện doanh thu bán hàng theo nghiệp vụ kinh doanh

* Mục đích:

Hiện nay trong hoạt động kinh doanh ở nước ta ngoài hoạt động kinh doanhthương mại còn có các hoạt động kinh doanh khác như kinh doanh dịch vụ, sản xuất,kinh doanh xuất nhập khẩu Phân tích doanh thu bán hàng theo nghiệp vụ kinh doanh

thúc đẩy các nghiệp vụ kinh doanh có hiệu quả cho việc kinh doanh của Công ty là cólợi nhất.

Đánh giá khả năng đa dạng hóa số nhóm mặt hàng kinh doanh

Đánh giá khả năng khai thác mặt hàng mới và mặt hàng chủ đạo của doanh nghiệp Tìm ra các nguyên nhân tác động tới sự biến động tổng kinh ngạch cũng lúc pháthiện ra xu hướng biến động của từng nhóm mặt hàng

Nắm bắt được những biến động cụ thể của doanh thu trong nhiều năm từ đó đưa

ra nhận định chính xác về chất lượng kinh doanh cũng như xu hướng kinh doanh trong

kế hoạch dài hạn

Nắm bắt được cơ cấu và biến động của DT theo từng nghiệp vụ

Xác định vai trò của từng nghiệp vụ và tính chất quan trọng của từng thị trường

1.2.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc tăng doanh thu của doanh nghiệp

Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu của doanh nghiệp và chúng tácđộng đến doanh thu theo những khía cạnh khác nhau Để thấy được một cách rõ nét sựtác động đó người ta chia các nhân tố trên thành hai nhóm đó là:

- Nhóm các nhân tố lượng hóa được

- Nhóm các nhân tố không lượng hóa được

1.2.4.1 Nhóm các nhân tố lượng hóa được

Nhân tố lượng hóa được đó là các nhân tố có thể đo lường được sự ảnh hưởngcủa nó bằng các số liệu cụ thể

1.2.4.1.1 Sự ảnh hưởng của lượng hàng bán và đơn giá bán đến doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng được tính bằng tiền và xác định bằng công thức

Doanh thu bán hàng = Lượng hàng bán x Đơn giá bán

 = q * p

Do vậy khi lượng hàng bán (q) hoặc đơn giá bán (p) thay đổi hoặc cả hai cùngthay đổi đều làm cho doanh thu thay đổi theo Tuy nhiên sự ảnh hưởng của lượng hàngbán và đơn giá bán đến doanh thu là rất khác nhau thể hiện:

Sự thay đổi của lượng hàng bán tỷ lệ thuận với sự thay đổi của doanh thu Khilượng hàng bán tăng lên thì doanh thu cũng tăng lên và ngược lại khi lượng hàng bángiảm xuống thì doanh thu cũng giảm theo Sự thay đổi của lượng hàng bán được coi làchủ quan vì lượng hàng bán ra thị trường là do bản thân doanh nghiệp quyết định, làyếu tố doanh nghiệp có thể kiểm soát được Như vậy tùy theo mục đích của chiến lượckinh doanh trong từng thời kỳ mà doanh nghiệp chủ động điều chỉnh lượng hàng hóabán ra thị trường

Cũng như lượng hàng bán đơn giá bán là nhân tố ảnh hưởng đến do doanh thutheo tỷ lệ thuận có nghĩa là với một lượng hàng hóa bán ra thị trường nhất định khi giábán tăng lên thì doanh thu cũng tăng lên và ngược lại Tuy nhiên sự thay đổi của giábán được coi là khách quan, là nhân tố nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp bởi

vì giá bán của hàng hóa trên thị trường bị ảnh hưởng bởi rất nhiều nhân tố đó là:

- Giá bán của hàng hóa: yếu tố này phụ thuộc vào lượng lao động hao phí kết tinhtrong hàng hóa do đó nó được hình thành trong quá trình sản xuất

- Cung cầu hàng hóa trên thị trường: đây là yếu tố tác động mạnh mẽ đến giá cảhàng hóa Khi cung lớn hơn cầu thì giá cả sẽ giảm xuống nhưng khi cung nhỏ hơn cầuthì giá cả sẽ tăng lên và giá cả chỉ tương đối ổn định khi cung và cầu cân bằng.

- Các chính sách của Nhà nước như chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ ảnhhưởng rất lớn đến sức mua của đồng tiền và có thể dẫn đến lạm phát làm cho đồng tiềnmất giá khi đó giá cả hàng hóa sẽ tăng rất nhanh

- Cạnh tranh: trong cơ chế thị trường cạnh tranh ngày càng trở lên gay gắt, khốc liệt,quyết định sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp Mức độ cạnh tranh sẽ ảnh hưởng đếngiá cả thị trường của người mua Thông thường cạnh tranh làm giảm giá thị trường nhưnggiá cả hàng hóa cũng có giới hạn bởi giá trần và giá sàn

Để tính được ảnh hưởng của hai nhân tố này đến sự thay đổi của doanh thu tadựa vào công thức:  = q * p rồi áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn để tính sựảnh hưởng trên cả về số tiền và tỉ lệ

1.2.4.1.2 Sự ảnh hưởng của lao động và năng suất lao động tác động đến sự thay đổi của doanh thu

Nhóm nhân tố này thường áp dụng đối với các doanh nghiệp bán lẻ là chủ yếu:

- Nếu điều kiện cho biết số liệu doanh thu và lao động ở hai kỳ thì các nhân tốảnh hưởng đến doanh thu có thể tính được gồm 2 nhân tố Số lượng lao động (T) vànăng suất lao động (W) được phản ánh qua công thức sau:

Doanh thu bán hàng = Số lượng lao động * Năng suất lao động

 = T * WNhư vậy khi số lượng lao động (T) hoặc năng suất lao dodọng (W) thay đổi hoặc

cả hai cùng thay đổi đều làm cho doanh thu thay đổi theo Số lượng lao động được coi

là yếu tố khách quan còn năng suất lao động là yếu tố chủ quan

Để tính được ảnh hưởng của hai nhân tố này tới doanh thu ta dựa vào công thức

 = T * W

Rồi áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn để tính ảnh hưởng các nhân tố tácđộng đến sự thay đổi của doanh thu về cả số tiền và tỷ lệ.

- Nếu điều kiện cho biết doanh thu, số lao động và số ngày làm việc ở hai kỳ thì cácnhân tố ảnh hưởng đến doanh thu có thể tính gồm ba nhân tố: Số lượng lao động, số ngàylao động và năng suất lao động bình quân ngày được phản ánh qua công thức sau:

= Số lượng lao động * Số ngày lao động * Năng suất lao động bình quân ngày

Tồn đầu kỳ + Nhập trong kỳ = Bán trong kỳ + Hao hụt + Tồn cuối kỳ