KHUNG CHÍNH SÁCH TÁI ĐỊNH CƯ DỰ ÁN NGUỒN LỢI VEN BIỂN VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀPHÁT TRIỂN NÔNG THÔN NGÂN HÀNG THẾ GIỚI KHUNG CHÍNH SÁCH TÁI ĐỊNH CƯ DỰ ÁN NGUỒN LỢI VEN BIỂN VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Tháng 12/2011... Tác động tiêu cực tiềm tàng C

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ

PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

NGÂN HÀNG THẾ GIỚI

KHUNG CHÍNH SÁCH TÁI ĐỊNH CƯ

DỰ ÁN NGUỒN LỢI VEN BIỂN VÌ SỰ PHÁT TRIỂN

BỀN VỮNG

Tháng 12/2011

MỤC LỤC

THUẬT NGỮ 4

Các từ viết tắt 6

1 GIỚI THI U ỆU 8

1.1 Tổng quan về Dự án 8

1.2 Các tác động xã h i ội 9

1.3 Các mục tiêu và nguyên tắc chỉ đạo Khung chính sách TĐC 11

2 KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ CHO KHUNG CHÍNH SÁCH TĐC 12

3 CÁC NGUYÊN TẮC VÀ CHÍNH SÁCH TĐC, BỒI THƯỜNG, VÀ PHỤC HỒI 15

3.1 Các nguyên tắc chung 15

3.2 Các chính sách bồi thường 17

3.2.1 Chính sách bồi thường cho các tác động vĩnh viễn: 17

 Do mất đất nông nghiệp 17

 Do mất đất ở 18

 Do mất nhà cửa/công trình 19

 Đền bù cho thi t hại về hoa màu và cây cối ệt hại về hoa màu và cây cối 20

 Mất thu nhập và/hoặc công vi c kinh doanh/tư li u sản xuất ệt hại về hoa màu và cây cối ệt hại về hoa màu và cây cối 20

3.2.2 Chính sách bồi thường cho tác động tạm thời trong giai đoạn thi công 21

3.2.3 Các khoản trợ cấp và hỗ trợ phục hồi 21

4 CÁC TIÊU CHÍ VỀ TÍNH HỢP LỆ VÀ QUYỀN LỢI 22

5 CÁC CU C THAM VẤN VÀ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI BỊ ẢNH HƯỞNG BỞI DỰ ÁN 24

5.1 Phương pháp tham vấn được thực hiện cho Khung Chính sách TĐC này 24

5.2 Các mục tiêu của việc cung cấp thông tin và tham vấn cộng đồng 25

5.3 Tham vấn trong quá trình xác định và chuẩn bị tiểu dự án 26

5.4 Tham vấn được đề xuất trong quá trình thực hiện 27

5.4.1 Tham vấn và phổ biến thông tin 27

5.4.2 Các cu c họp với cộng đồng ộc họp với cộng đồng 28

5.4.3 Đền bù và khôi phục 30

5.4.4 Sổ tay thông tin cho c ng đồng ộc họp với cộng đồng 30

6 CÔNG BỐ CÔNG KHAI 30

7 TỔ CHỨC THỰC HIỆN 30

7.1 Cơ quan thực hiện 30

7.1.1 Cấp trung ương 31

7.1.3 UBND tỉnh/thành phố 32

7.1.3 UBND huyện 33

7.1.4 UBND phường/xã 34

7.2 Khảo sát chi phí thay thế 35

7.3 Theo dõi và giám nội bộ 35

7.4 Theo dõi và giám sát độc lập 35

7.5 Thủ tục chuẩn bị và phê duyệt Kế hoạch hành động tái định cư (RAP) 36

7.5.1 Thủ tục chuẩn bị Kế hoạch hành động TĐC 36

7.5.2 Thẩm định Kế hoạch hành động TĐC 37

7.5.3 Thủ tục phê duyệt Kế hoạch hành động TĐC 38

8 CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 38

9 CHI PHÍ VÀ NGUỒN VỐN 39

PHỤ LỤC 1 THÔNG TIN CẦN CÓ TRONG M T BẢN KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ 40

PHỤ LỤC 2 BẢNG XÁC ĐỊNH QUYỀN ĐỀN BÙ 42

THUẬT NGỮ

Thống kê và Kiểm kê Nếu tiểu dự án cần phải thay đổi việc sử dụng đất hoặc cần phải thu hồi

đất để phục vụ cho các mục đích của Dự án thì phải tiến hành thống kê những người sẽ bị ảnhhưởng và kiểm kê những tài sản bị ảnh hưởng dựa trên cơ sở thiết kế kỹ thuật của Dự án Thống

kê sẽ bao gồm những thông tin kinh tế – xã hội chủ chốt như nghề nghiệp chính, các nguồn thunhập, và mức thu nhập để có thể xác định được những hộ dễ bị ảnh hưởng cũng như để thiết lậpđược dữ liệu cơ sở phục vụ cho việc theo dõi sự phục hồi sinh kế của những người bị ảnh hưởngbởi dự án (PAP) Kiểm kê sẽ bao gồm những thông tin như mô tả chi tiết tất cả những đất đai,cây cối, công trình bị ảnh hưởng do sẽ bị thu hồi vĩnh viễn hoặc thu hồi tạm thời để hoàn thànhtiểu Dự án; tên những người có quyền được hưởng đền bù (căn cứ theo thống kê); và các chi phíước tính cho việc đền bù đầy đủ…v.v Thông tin thống kê và kiểm kê sơ bộ có thể là một bộphận trong Khung Chính sách Tái định cư (RPF), tuỳ thuộc vào tiểu dự án và thông tin có được

Đền bù (bằng tiền mặt hoặc hiện vật) cho những thiệt hại về tài sản và các biện pháp phục hồi

nhằm khôi phục và cải thiện thu nhập sẽ được xác định trong quá trình tham vấn với nhữngngười bị ảnh hưởng bởi Dự án (PAP) Mức đền bù cho thiệt hại về tài sản sẽ ngang bằng chi phíthay thế tài sản

Ngày khoá sổ (cut-off date) là ngày hoàn thành việc kiểm kê các thiệt hại trong quá trình xây

dựng Kế hoạch hành động Tái định cư (RAP) Những người phải di dời và các cộng đồng địaphương sẽ được thông báo về ngày khoá sổ cho từng tiểu dự án, và bất kỳ người nào chuyển đếnkhu vực tiểu dự án sau ngày đó sẽ không được quyền đền bù và hỗ trợ từ Dự án

Tính hợp lệ là các tiêu chí được hưởng các lợi ích trong chương trình tái định cư Khung chính

sách tái định cư (RPF) sẽ đưa ra hướng dẫn chung về tính hợp lệ tuy nhiên hướng dẫn này chưađược khẳng định chính thức cho đến khi xây dựng xong Kế hoạch hành động tái định cư (RAP)

Chi phí thay thế Là một khái niệm (ghi chú số 11 trong tài liệu Chính sách hoạt động OP 4.12

của NHTG) được sử dụng để tính toán số tiền đền bù cho các tài sản, áp dụng giá thị trường hiệnhành cộng với chi phí giao dịch trong đó có thể bao gồm các loại thuế, lệ phí, chi phí vậnchuyển, lao động Giá trị trường sẽ do BQL Dự án quyết định, được các nhà chức trách địaphương xác nhận có tham vấn với người bị ảnh hưởng bởi Dự án (PAP) Các phương pháp ướctính giá thị trường hiện hành cần được thay đổi theo thời gian để thực hiện được tốt 1

1 Các Ban quản lý dự án (PMUs) và cán bộ địa phương cần sử dụng một chuyên gia thẩm định độc lập (do Dự án thuê) tiến hành định giá giá trị các tài sản.

Tái định cư đề cập đến tất cả các thiệt hại trực tiếp về kinh tế, xã hội do việc thu hồi đất và hạn

chế tiếp cận với vùng đất đó, cùng với việc thực hiện các biện pháp khắc phục và đền bù sau đó.Tái định cư không chỉ dừng lại ở ý nghĩa thông thường là việc di dời Tuỳ trường hợp, tái định

cư có thể bao gồm (a) việc thu hồi đất và các công trình có trong vùng đất đó, bao gồm các cơ sởkinh doanh; (b) việc di dời; và (c) phục hồi kinh tế cho những người bị ảnh hưởng nhằm nângcao (hoặc ít nhất là phải khôi phục được) thu nhập và mức sống

Khôi phục sinh kế (thu nhập) Khôi phục sinh kế nghĩa là việc đền bù cho những người bị ảnh

hưởng bởi dự án, là những người bị mất đi nguồn thu nhập hoặc mất đi các phương tiện tạo sinhkế, để họ có thể khôi phục được thu nhập và mức sống bằng với mức trước khi phải di dời

Các nhóm dễ bị ảnh hưởng và các cá nhân bị rủi ro là những người có thể phải chịu những tác

động bất lợi của dự án một cách không tương xứng và/hoặc ít có khả năng tiếp cận được vớinhững lợi ích và đền bù của dự án trong đó bao gồm các đền bù về tài sản và đền bù để khôi

phục sinh kế so với những người bị ảnh hưởng khác Những người dễ bị ảnh hưởng bao gồm

những người, do vấn đề về giới tính, dân tộc, tuổi tác, người bị tàn tật hoặc thiểu năng, có khókhăn về kinh tế hoặc địa vị xã hội mà có thể bị ảnh hưởng nặng nề hơn do mất đi lợi ích kinh tếhoặc phải di dời so với những người khác, và những người ít có điều kiện hơn so với phần đôngdân cư về khả năng yêu cầu hoặc tận dụng sự hỗ trợ tái định cư và những lợi ích phát triển cóliên quan Những người dễ bị ảnh hưởng có thể là toàn bộ một nhóm (như cộng đồng dân tộcthiểu số) hoặc các hộ gia đình riêng biệt

Các từ viết tắt

Uỷ ban Nhân dân thành phố

Hội đồng Tái định cư thành phố

Khảo sát đo đạc chi tiết

Uỷ ban Nhân dân huyện

Hội đồng Tái định cư huyện

Chính phủ Việt Nam

Giấy Chứng nhận Sở hữu nhà

Giấy Chứng nhận Quyền sử dụng đất

Các Tổ chức Phi chính phủ

Người bị ảnh hưởng bởi Dự án

Uỷ ban Nhân dân

Sổ tay Thực hiện Dự án

Uỷ ban Nhân dân tỉnh

PRC Provincial Resettlement Committee

Hội đồng tái định cư tỉnh

Ban Quản lý Dự án

Ban Quản lý Dự án tỉnh

Kế hoạch (Hành động) Tái định cư

Khung Chính sách Tái định cư

Việt Nam đồng

1 GIỚI THIỆU

1.1 Tổng quan về Dự án

Việt Nam có đường bờ biển dài (3.260 km), cùng với vùng lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế 1triệu km2 có nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, đã góp phần rất lớn cho sự phát triểnnhanh chóng của đất nước Hai chín tỉnh ven biển có số dân chiếm 53% dân số cả nước, kinh tếchủ yếu phụ thuộc vào nguồn tài nguyên, trong đó nuôi trồng và khai thác thuỷ sản đóng gópphần lớn vào thu nhập và việc làm tại các tỉnh này Ở cấp quốc gia, giá trị sản xuất trực tiếp củangành thuỷ sản đạt gần 6% GDP và 10% 2 công ăn việc làm Chế biến thuỷ sản là một trongnhững tiểu ngành công nghiệp lớn nhất nước Các sản phẩm thuỷ sản chiếm khoảng 8% tổng giátrị xuất khẩu hàng hoá nhưng có tỷ lệ đóng góp vào thu nhập ròng từ xuất khẩu lớn hơn rấtnhiều Trong thập kỷ qua, nuôi trồng thuỷ sản là nguồn đóng góp hàng đầu cho tăng trưởng nôngnghiệp trong đó xuất khẩu thuỷ sản đã đạt được tỷ lệ tăng trưởng nhanh nhất trong số các ngànhhàng xuất khẩu chính Thị trường trong nước đối với thuỷ sản và các sản phẩm thuỷ sản cũngđang được mở rộng nhanh chóng, các sản phẩm thuỷ sản3 cung cấp gần 50% lượng protein trongcác bữa ăn hàng ngày của người dân Việt Nam

Có thể nói là tài nguyên biển và ven biển là những tài sản tự nhiên, có thể tái tạo quan trọng bậcnhất đối với Việt Nam Tuy nhiên những tài nguyên này hiện đang chịu áp lực ngày càng lớn vàđang bị suy thoái trầm trọng Chính phủ cũng như các bên lợi ích liên quan khác ngày càng nhậnrõ nhu cầu phải tiến hành những thay đổi quan trọng để có thể bảo vệ và sử dụng một cách bền

vững nguồn lợi tự nhiên ven biển này như một phương tiện đảm bảo tính bền vững lâu dài và

tính cạnh tranh của ngành thuỷ sản, đồng thời đảm bảo duy trì được kinh tế ven biển và các sinhkế có liên quan Cơ chế hiện nay đối với ngành thuỷ sản vẫn chưa bền vững về mặt kinh tế vàsinh học và đang phải đối mặt với những rủi ro về thị trường ngày càng nhiều, bằng chứng làviệc các sản phẩm thuỷ sản bị các thị trường EU từ chối do những e ngại về môi trường, an toànthực phẩm và các vấn đề khác Tuy nhiên, ngành thủy sản cũng đã thiết lập được những cơ sởvững chắc cho việc thực hiện các biện pháp về quy chế, chính sách và pháp luật, một phần nhờsự hỗ trợ của các đối tác phát triển quốc tế Lỗ hổng lớn hiện nay chính là việc thực hiện nhữngbiện pháp này

Chính phủ Việt Nam đang đề xuất với Ngân hàng Thế giới tài trợ cho Dự án Nguồn lợi ven biểnvì sự Phát triển bền vững (CRSD) với mục tiêu phát triển là nâng cao việc quản lý nguồn lợi venbiển nhằm hỗ trợ cho nghề cá bền vững tại một số tỉnh ven biển Việt Nam được lựa chọn Mụctiêu phát triển của dự án có thể đạt được thông qua (a) tăng cường năng lực thể chế nhằm quản lýnguồn lợi một cách bền vững hỗ trợ ngành thuỷ sản; (b) đẩy mạnh các thực hành tốt cho nuôi

2 25 % nếu tính cả công vi c mang tính thời vụ (part time employment) ệt hại về hoa màu và cây cối

3

trồng thuỷ sản bền vững; (c) thực hiện các thực hành tốt cho khai thác thuỷ sản ven bờ bền vững.Dự kiến Dự án được đề xuất này sẽ có bốn (4) hợp phần sau:

A Tăng cường năng lực thể chế nhằm quản lý nghề cá bền vững: Hợp phần này sẽ có ba hoạt

động chính: (a) quy hoạch không gian tổng hợp các nguồn lợi ven biển phục vụ nghề cá; (b)nâng cấp hệ thống Vnfishbase, bao gồm việc thiết lập một hệ thống quản lý tri thức phục vụcho công tác quản lý môi trường và nghề cá; và (c) nghiên cứu một số chính sách được lựachọn nhằm góp phần vào việc xây dựng Quy hoạch tổng thể mới cho ngành thuỷ sản đếnnăm 2020

B Thực hành tốt cho nuôi trồng thủy sản bền vững: Hợp phần này sẽ hỗ trợ thực hiện các thực

hành nuôi trồng thuỷ sản tốt (GAP) thông qua ba hoạt động chính sau: (a) nâng cao quản lý

an toàn sinh học ở trại nuôi và tại cộng đồng; (b) nâng cao việc quản lý chất lượng con giống,và (c) nâng cao việc quản lý môi trường nhằm theo dõi và hỗ trợ nuôi trồng thuỷ sản bềnvững

C Quản lý bền vững khai thác thuỷ sản gần bờ: Hợp phần sẽ hỗ trợ hai hoạt động chính sau: (a)

đồng quản lý khai thác thuỷ sản gần bờ kết hợp với tăng cường năng lực các hệ thống theodõi, kiểm soát và giám sát (MSC), và (b) cải thiện các điều kiện vệ sinh và nâng cao hiệu quảhoạt động của các cảng cá, bến cá và các chợ đầu mối được lựa chọn nhằm giảm ô nhiễmmôi trường tại địa phương và nâng cao giá trị các sản phẩm thuỷ sản

D Quản lý , Theo dõi và Đánh giá Dự án Hợp phần này sẽ cung cấp các nguồn lực cần thiết để:

(a) có thể quản lý Dự án một cách hiệu quả; và (b) tăng cường năng lực thể chế tại một sốlĩnh vực chủ chốt, đặc biệt là tại cấp tỉnh, huyện và xã, nhằm theo dõi và đánh giá các hoạtđộng của Dự án và duy trì các tác động của Dự án

Dự án CRSD sẽ được thực hiện tại 8 tỉnh ven biển gồm: Thanh Hoá, Nghệ An và Hà Tĩnh (nhómcác tỉnh bắc Trung bộ); Bình Định, Phú Yên và Khánh Hoà (nhóm các tỉnh Nam Trung bộ); vàCà Mau và Sóc Trăng (nhóm các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long) Đã ưu tiên, lựa chọnđược khoảng 37 huyện và 226 xã ven biển cho thực hiện dự án Có mối liên hệ chặt chẽ giữa bốnhợp phần, trong đó Hợp phần A sẽ chủ yếu tập trung vào tăng cường năng lực và chính sáchtrong khi đó Hợp phần B và C sẽ nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng mà mỗi tiểu ngành (nuôitrồng, khai thác) đang phải đối mặt Giữa hợp phần B và C cũng có những mối liên hệ trực tiếpvà gián tiếp Ví dụ nuôi trồng thuỷ sản tại một số khu vực có thể mang lại thu nhập thêm cho ngưdân khai thác gần bờ, qua đó góp phần làm giảm áp lực khai thác đối với nguồn lợi ven biển.Tương tự như vậy việc quản lý khai thác thuỷ sản gần bờ được nâng cao sẽ dẫn tới việc giảmlượng “cá tạp” (sản phẩm khai thác phụ – by catch), và như vậy sẽ tạo ra những thay đổi trongcác thực hành nuôi trồng thuỷ sản để mang tính bền vững hơn về khía cạnh kinh tế và môitrường

1.2 Các tác động xã hội

Mặc dù mục tiêu của Dự án là nhằm tạo ra tác động tích cực, nhưng dự kiến ở cấp độ các hoạtđộng thì Dự án có thể gây ra một số tác động bất lợi, không mong muốn Những tác động bất lợi

này sẽ phải được quản lý thông qua việc thực hiện các chính sách an toàn và các biện pháp bổsung phù hợp với địa điểm và hoàn cảnh cụ thể.

 Tác động bất lợi chính được xác định:

Dự án này sẽ phải áp dụng Chính sách hoạt động 4.12 về Tái định cư bắt buộc của Ngân hàng

TG (OP 4.12) vì dự án sẽ hỗ trợ cải tạo cơ sở hạ tầng địa phương, bao gồm nâng cấp đường vào,cảng trú bão, chợ cá và các bến cá hợp vệ sinh Dự án cũng sẽ áp dụng Chính sách hoạt động4.10 về Người bản địa của Ngân hàng vì qua công tác sàng lọc cho thấy rằng người dân tộc thiểusố (EM), như định nghĩa trong OP 4.10 của Ngân hàng TG, có hiện diện trong khu vực Dự án.Dự kiến sẽ có các tác động bất lợi tiềm tàng chính như sau:

(a) Tác động liên quan đến thu hồi đất do xây dựng công trình (ví dụ đường xá, cảng trú

bão, chợ cá, bến cá hợp vệ sinh, cơ sở hạ tầng và các trang thiết bị quản lý môi trườngphục vụ cho các hoạt động nuôi trồng thủy sản)

(b) Tác động liên quan đến việc tiếp cận nguồn lợi ven biển của ngư dân phải theo quy

định do công tác thực thi các quy chế/theo dõi nguồn lợi ven biển được tăng cường, và

(c) Tác động đến sinh kế của người dân tộc thiểu số do việc thu hồi đất và những tác động

nhỏ, không lường trước được đối với người dân tộc thiểu số do các biện pháp can thiệpcủa dự án ở cấp cộng đồng (đặc biệt là ở tỉnh Sóc Trăng và Khánh Hoà)

 Các biện pháp giảm thiểu được đề xuất:

Các tác động bất lợi chính được xác định như trên phải được quản lý thông qua việc áp dụng cácbiện pháp giảm thiểu và các công cụ đảm bảo an toàn về mặt xã hội sau đây (như trong bảngdưới đây)

Tác động tiêu cực tiềm tàng Các biện pháp giảm thiểu & công cụ đảm bảo chính sách

2 Việc thực thi quy chế về sử

dụng bền vững nguồn lợi ven

biển sẽ dẫn đến làm giảm việc

khai thác tự do các nguồn lợi

ven biển của một số nhóm

ngư dân, những người đang

thực hiện các hành vi khai

Tham vấn rộng rãi đã được thực hiện với nhóm ngư dân cókhả năng bị ảnh hưởng được lựa chọn ở miền Trung vàmiền Nam Việt Nam Các thủ tục tham vấn đã được lồngghép vào thiết kế dự án và sẽ được đưa vào Sổ tay Thựchiện Dự án (PIM)

thác mang tính huỷ diệt/quá

mức.

3 Thu hồi đất và tác động nhỏ,

không lường trước được đối với

các nhóm dân tộc thiểu số (đặc

biệt ở khu vực đồng bằng sông

Cửu Long)

Nếu việc thu hồi đất từ người dân tộc thiểu số là điều khôngthể tránh khỏi, Kế hoạch Hành động Tái định cư (RAP) cầnđược chuẩn bị cho các tiểu dự án trên cơ sở Khung Chínhsách tái định cư của Dự án (RPF)

Khung chính sách dân tộc thiểu số (EMPF) đã được xâydựng để hướng dẫn việc chuẩn bị Kế hoạch phát triển dântộc thiểu số (EMDP) cho các tiểu dự án phù hợp với từngđịa điểm cụ thể, và có xét đến kết quả đánh giá xã hội đốivới nhóm dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng (đã thực hiện trongquá trình chuẩn bị dự án và sẽ được thực hiện lại tại các địađiểm thực hiện tiểu dự án đó) EMDP nhằm mục đích đảmbảo các dân tộc thiểu số hiện diện trong khu vực dự án đượchưởng những lợi ích tương xứng từ Dự án, phù hợp với vănhóa của họ trong khi những người bị ảnh hưởng bởi thu hồiđất sẽ được đền bù thỏa đáng thông qua Kế hoạch Hànhđộng TĐC có liên quan

 Mức độ tác độ tiêu cực:

Dù có những tác động như nêu ở trên, nhưng dựa trên tính chất và quy mô các hạng mục đầu tưcủa dự án, thì mức độ thu hồi đất sẽ rất nhỏ và mang tính cục bộ bởi hầu hết các hoạt động xâylắp (như nâng cấp bến cảng, đường dẫn đến cảng, xây dựng công trình công cộng như đường dâyđiện, nạo vét kênh, mương ) sẽ được thực hiện trên cơ sở các công trình đã có Sẽ không cótiểu dự án nào (thực hiện trong năm đầu tiên) cần phải thu hồi đất hoặc hạn chế ngư dân tiếp cậnvới các ngư trường mà họ vẫn thường khai thác Trong các năm tiếp theo, Dự án sẽ cố gắng hếtmức nhằm tránh phải thu hồi đất cho các tiểu dự án Hiện tại tất cả các BQL Dự án tỉnh(PPMUs) đều không thấy cần phải thực hiện bất kỳ việc tái định cư hoặc thu hồi đất ở quy môlớn nào cho việc nâng cấp cơ sở hạ tầng như đã xác định vì việc nâng cấp sẽ được thực hiện tạicác cơ sở hạ tầng có sẵn Tuy nhiên trong trường hợp không thể tránh được việc tái định cư hoặcthu hồi đất, thì Kế hoạch Hành động Tái định cư (RAP) cho các tiểu dự án sẽ phải được xâydựng trên cơ sở Khung Chính sách Tái định cư (RPF)

1.3 Các mục tiêu và nguyên tắc chỉ đạo Khung chính sách TĐC

Mục tiêu Mục đích của Khung chính sách tái định cư (RPF) này là thiết lập các nguyên tắc tái

định cư, sắp xếp tổ chức, cơ chế tài trợ, và các tiêu chí thiết kế sẽ được áp dụng cho các tiểu dựán được thiết kế và thi công trong quá trình thực hiện dự án Kế hoạch hành động tái định cư chocác tiểu dự án được xây dựng phù hợp với Khung chính sách TĐC và được trình lên Ngân hàngThế giới xem xét và có ý kiến không phản đối trước khi tiến hành bất kỳ công việc thi công nào

Khung chính sách TĐC này đã được chuẩn bị phù hợp với chính sách của Ngân hàng Thế giới vềtái định cư bắt buộc (OP 4.12) và theo các quy định pháp luật có liên quan của Việt Nam Khungchính sách TĐC phù hợp với chính sách của Ngân hàng Thế giới và Chính phủ Việt Nam này sẽđược áp dụng cho tất cả các hợp phần dự án có yêu cầu tái định cư bắt buộc, không phân biệtnguồn tài trợ kinh phí Khung này cũng sẽ áp dụng cho các hoạt động khác có gây ra tái định cưbắt buộc mà:

 Có liên quan trực tiếp và ở mức quan trọng đối với dự án do Ngân hàng TG tài trợ;

 Cần thiết để đạt được các mục tiêu như đề ra trong văn kiện dự án; và

 Được thực hiện hoặc dự kiến được thực hiện đồng thời với dự án này

Các nguyên tắc Các nguyên tắc chỉ đạo Khung chính sách TĐC bao gồm các nguyên tắc về đền

bù, tái định cư, và phục hồi theo Chính sách OP 4.12 như sau:

1) Cần tránh việc di dời, tránh các tác động bất lợi về vật chất và kinh tế nếu có thể, hoặcnếu không thể, thì cần giảm thiểu bằng cách xem xét tất cả các phương án thiết kế hiệncó, công nghệ, và/hoặc lựa chọn địa điểm Trường hợp không thể tránh được các tác độngthì phải giảm nhẹ những tác động đó;

2) Nếu nhu cầu tái định cư là không thể tránh khỏi, thì tất cả các hoạt động tái định cư cầnphải được hiểu và thực hiện như là một phần không tách rời của dự án và cần phải đượccung cấp đầy đủ các nguồn lực đầu tư để những người bị ảnh hưởng bởi dự án đượchưởng những lợi ích của dự án; và

3) Tất cả những người bị ảnh hưởng bởi dự án sẽ được tham vấn đầy đủ, và có cơ hội thamgia lập kế hoạch và thực hiện các chương trình tái định cư

2 KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ CHO KHUNG CHÍNH SÁCH TĐC

a) Khung pháp lý của Việt Nam điều chỉnh việc thiết kế Khung chính sách TĐC của dự án cũngnhư điều chỉnh việc thiết kế và thực hiện Kế hoạch hành động tái định cư sau này, ngoài mộtsố văn bản, quy định khác, sẽ bao gồm:

 Hiến pháp Việt Nam năm 1992;

 Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/7/2004;

 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 hướng dẫn thi hành LuậtĐất đai năm 2003;

 Nghị định số 197/2004/ND-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004, quy định về bồi thường,hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

 Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 17 tháng 12 năm 2004 hướng dẫn thực hiệnNghị định số 197/2004/ND-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 về bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

 Nghị định số 188/2004/ND-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 quy định phương phápxác định giá đất và khung giá các loại đất;

nguyên và Môi trường và Bộ Tài chính hướng dẫn việc chuẩn bị, thẩm định và ban

hành giá các loại đất và điều chỉnh giá đất trong thẩm quyền của UBND tỉnh / thànhphố dưới sự giám sát của Chính phủ;

 Nghị định số 17/2006/ND-CP ngày 27 tháng 1 năm 2006 về việc sửa đổi, bổ sungmột số điều của nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và Nghị định số187/2004/NĐ-CP về việc chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần;

 Nghị định số 84/2007/CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung về cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, thủ tục bồithường và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

 Nghị định số 123/2007/ND-CP ngày 27 tháng 7 năm 2007 sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Nghị định số 188/2004/ND-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương phápxác định giá đất và khung giá các loại đất

 Nghị định số 69/2009/CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 quy định bổ sung về quy hoạchsử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

b) Có sự khác biệt giữa luật, quy định, chính sách của Chính phủ Việt Nam với các chính sáchbảo trợ của Ngân hàng Thế giới Bảng dưới đây nêu bật những khác biệt chính nhằm thiết lập

cơ sở cho các nguyên tắc đền bù, hỗ trợ và phục hồi sinh kế sẽ được áp dụng cho dự án này

So sánh chính sách của Việt Nam và của Ngân hàng TG liên quan đến TĐC bắt buộc

4.12 của Ngân hàng

Địa điểm TĐC và cơ sở hạ tầng ở đó cần phải có các điều kiện phát triển tương đươnghoặc tốt hơn nơi ở

hiện nay

Sinh kế và nguồn thu nhập được phụchồi

Đối với trường

Hỗ trợ phục hồi ở

những mức độ khác nhau tùy thuộc vào tình trạng “bất hợp pháp” của người sử

đụng đất

Hỗ trợ phục hồi chotất cả những người bị ảnh hưởng, bất kể tình trạng pháp lý của họ

Đền bù cho các

công trình bất hợp

pháp

Đền bù theo chi phí thay thế cho tất cả các công trình, bất kể tình trạng pháp lý.

Đền bù chi phí xây dựng công trình mới

Tuỳ thuộc vào “tình trạng bất hợp pháp”

Hỗ trợ ở mức chi phí thay thế cho tất cả công trình kiến trúc, bất kể tình

mà mức đền bù có thể

từ 0%-80% tổng chi phí

trạng pháp lý

Đền bù

Phương pháp xác

định mức đền bù

Đền bù cho mất đất đai

và các tài sản khác cần được trả theo chi phí thay thế đầy đủ.

Đền bù cho tài sản bị

mất được tính theo giá

sát với giá chuyển nhượng tài sản trên thị

trường Chính quyền tỉnh được phép định giá đền bù cho các loạitài sản khác nhau theo từng năm

Đơn vị thẩm định độc lập xác định giáthị trường để chính quyền tỉnh tham khảo xác định giá đền bù

Đền bù cho mất

thu nhập

Tất cả các mất mát về

thu nhập cần được đền bù.

Chỉ những công việc kinh doanh có đăng ký

mới được hỗ trợ thiệt hại về thu nhập

Tất cả các mất mát về thu nhập sẽ phải được đền bù và khôi phục

Đền bù cho tác

bị tổn thương.

Không thực hiện Việc đánh giá xã

hội được tiến hành, và các biện pháp được thực hiện nhằm giảm thiểu vàgiảm nhẹ các tác động kinh tế - xã hội bất lợi, nhất là đối với người nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương

Hỗ trợ và khôi

phục sinh kế

Cung cấp hỗ trợ và khôi phục sinh kế để đạt được các mục tiêu chính sách

Cung cấp các biện pháp hỗ trợ và khôi phục sinh kế Không có hoạt động theo dõi việc phục hồi sinh kế

đầy đủ sau khi kết thúc TĐC

Cung cấp hỗ trợ và khôi phục sinh kế để đạt được các mục tiêu chính sách

Tham vấn và công

bố thông tin Tham gia vào việc lập kế hoạch và thực hiện,

đặc biệt là khẳng định các tiêu chí đủ điều kiện nhận bồi thường

Cơ chế Giải quyết Khiếu nại

Cơ chế giải quyết khiếu nại

Cơ chế giải quyết khiếu nại cần phải độc lập.

Cùng một cơ quan ra quyết định về đền bù, tái định cư và giải quyết các khiếu nại ở

bước đầu tiên.

Cơ chế giải quyết khiếu nại độc lập sẽđược thiết lập

Theo dõi & Đánh giá

Cần phải có theo dõi nội bộ và theo dõi độc lập.

Không có yêu cầu rõ

ràng về theo dõi, bao gồm cả theo dõi nội

bộ và theo dõi độc lập.

Việc theo dõi nội bộ và theo dõi độc lập được xác định

Khung RPF khẳng định rằng Chính phủ Việt Nam, là thành viên của IDA / WB, đã cam kết rằngtrong trường hợp các điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia có những điều khoảnkhác với Nghị định hiện hành (Nghị định số 69/2009/CP ngày 13 tháng 8 năm 2009), thì các điềukhoản của các điều ước quốc tế đó sẽ được áp dụng

Khung chính sách TĐC (RPF) khẳng định rằng Chính phủ Việt Nam và Ủy ban nhân dân Tỉnh /Thành phố, khi phê duyệt văn kiện này (Khung RPF), đã cho phép miễn áp dụng một số điềukhoản tương ứng trong pháp luật Việt Nam có mâu thuẫn hoặc không phù hợp với các mục tiêunêu trong Khung chính sách TĐC này Các biện pháp được thực hiện để giải quyết những khácbiệt và tuân thủ chính sách của WB (Ngân hàng TG) được trình bày trong Khung Chính sáchTĐC này

3 CÁC NGUYÊN TẮC VÀ CHÍNH SÁCH TĐC, BỒI THƯỜNG, VÀ PHỤC HỒI

3.1 Các nguyên tắc chung.

Tất cả những người bị ảnh hưởng bởi Dự án (PAP) có tài sản hoặc sinh sống trong khu vực bịchiếm dụng phục vụ dự án trước ngày khóa sổ đều có quyền được đền bù cho các thiệt hại.Những người bị mất thu nhập và/hoặc kế sinh nhai sẽ đủ điều kiện nhận hỗ trợ phục hồi sinh kếcăn cứ theo các tiêu chí hợp thức do Dự án quy định, có tham khảo ý kiến với các PAP Trướckhi kết thúc Dự án nếu thấy sinh kế vẫn chưa được phục hồi bằng với mức trước khi có dự án thìcần xem xét có các biện pháp bổ sung

 Các mức đền bù sẽ được xác định một cách kịp thời và có sự tham vấn dựa trên các kếtquả thẩm định độc lập giá trị đất/tài sản Tất cả các lệ phí và thuế về chuyển nhượng đấtvà/hoặc nhà ở sẽ được miễn trừ hoặc nếu không sẽ nằm trong gói đền bù về đất và cáccông trình/hoặc nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh Chính quyền địa phương sẽ đảm bảo rằngngười BAH (Bị ảnh hưởng) tự chọn địa điểm tái định cư sẽ nhận được quyền sở hữu tàisản và các giấy chứng nhận chính thức tương tự như các gói đền bù dành cho nhữngngười chọn phương án chuyển đến khu tái định cư do dự án đề xuất mà không phải mấtthêm bất kỳ chi phí phụ trội nào

 Đất sẽ được đền bù theo phương thức "đất đổi đất" hoặc bồi thường bằng tiền mặt, tuỳtheo sự lựa chọn của người BAH bởi dự án trong những trường hợp có thể Việc lựa chọn

“đất đổi đất” phải dành cho những người bị mất ít nhất từ 20% đất sản xuất trở lên.Trường hợp không quỹ đất đền bù không còn, Ban Quản lý dự án phải có trách nhiệmđảm bảo rằng đó là sự thật Những người mất từ 20% đất trở lên sẽ phải được hỗ trợ đểkhôi phục sinh kế Các nguyên tắc này cũng sẽ được áp dụng cho những người nghèo vànhững người dễ bị ảnh hưởng bị mất từ 10% đất sản xuất trở lên

 Người BAH lựa chọn phương án "đất đổi đất" sẽ được đền bù bằng lô đất sản xuất cótiềm năng tương đương với phần đất bị mất, hoặc được cấp đất ở (lô đất tiêu chuẩn) trongkhu vực dân cư mới gần đó và thêm vào đó là một khoản tiền chênh lệch giữa giá trị phầnđất bị mất và lô đất được cấp Khu tái định cư sẽ được quy hoạch phù hợp và được thựchiện có tham khảo ý kiến những người BAH Tất cả các cơ sở hạ tầng cơ bản, chẳng hạnnhư đường nhựa, vỉa hè, hệ thống cấp, thoát nước, đường dây điện và điện thoại sẽ đượccung cấp

 Nếu người BAH lựa chọn phương thức "tiền đổi đất" thì sẽ được bồi thường bằng tiềnmặt tương ứng chi phí thay thế toàn bộ giá trị mảnh đất bị thu hồi Những người BAHnày sẽ được hỗ trợ để phục hồi sinh kế và tự thu xếp để di dời

 Bồi thường cho tất cả các công trình nhà ở, công trình thương mại, hoặc các công trìnhkhác theo mức chi phí thay thế đầy đủ mà không xét đến giá trị khấu hao còn lại của côngtrình cũng như không khấu trừ khỏi giá bồi thường đối với những vật tư có thể tận dụngđược Các công trình kiến trúc sẽ được đánh giá riêng rẽ Các mức đền bù theo loại côngtrình sẽ phải áp dụng mức đền bù cao nhất cho loại công trình đó (không áp dụng mứcthấp nhất)

 Người BAH sẽ được hỗ trợ đầy đủ (bao gồm cả tiền vận chuyển) để vận chuyển đồ dùngcá nhân và tài sản, ngoài việc bồi thường theo chi phí thay thế nhà ở, đất đai và các tàisản khác

 Việc bồi thường và hỗ trợ phục hồi cho người BAH phải được thực hiện ít nhất 30 ngàytrước khi chiếm dụng tài sản đối với những người không phải di dời đi và 60 ngày đối vớinhững người sẽ phải di dời Cần có ngoại lệ cho các nhóm dễ bị ảnh hưởng, những ngườinày có thể cần có thêm thời gian để di dời

 Trước khi kết thúc Dự án nếu có dấu hiệu cho thấy sinh kế sẽ không phục hồi được bằngvới mức trước khi có dự án thì cần xem xét để có các biện pháp bổ sung

 Các dịch vụ tài chính (chẳng hạn các khoản vay hoặc tín dụng) sẽ được cung cấp chongười BAH nếu cần thiết Số tiền trả mỗi đợt và phương thức trả nợ sẽ phải nằm trongkhả năng chi trả của người BAH.

 Những nỗ lực khác như hỗ trợ phục hồi kinh tế, đào tạo và các hình thức hỗ trợ khác sẽđược cung cấp cho người BAH bị mất nguồn thu nhập, đặc biệt là nhóm dễ bị ảnh hưởngđể nâng khả năng phục hồi và cải thiện thu nhập sau này

 Các dịch vụ và các nguồn lực phục vụ cộng đồng tại các khu vực TĐC sẽ được duy trìhoặc được cải thiện hơn so với mức trước khi phải di dời

Tái định cư tạm thời Các hộ gia đình cần tránh bị di dời nhiều hơn một lần vì sẽ khiến cho

người BAH sẽ bị ảnh hưởng gấp đôi hoặc hơn nữa, và sẽ làm chậm thời gian phục hồi sinh kếcủa họ Nếu xảy ra (di dời quá một lần), thì các hộ gia đình đó cần được xem xét có thêm các lợiích khác do đã bị ảnh hưởng hai lần TĐC tạm thời nếu có chỉ được thực hiện trong trường hợpPMU xác minh rằng việc TĐC tạm thời là không thể tránh khỏi vì những lý do như:

 Việc tái định cư cuối cùng phụ thuộc vào tái định cư tạm thời (ví dụ như việc xây dựngkhu tái định cư sẽ không thực hiện được cho đến khi người BAH được tạm thời di dờiđi);

 Kế hoạch thực hiện TĐC cuối cùng được người BAH đồng ý và được UBND tỉnh/thànhphố và Ngân hàng TG phê duyệt, thì khi đó sẽ có gói hỗ trợ bổ sung cho người BAH

3.2 Các chính sách bồi thường

3.2.1 Chính sách bồi thường cho các tác động vĩnh viễn:

 Do mất đất nông nghiệp

Đối với những người có quyền sử dụng đất hợp pháp:

 Nếu diện tích đất bị thu hồi dưới 20% diện tích đất của hộ gia đình BAH (hoặc dưới 10%đối với nhóm dễ bị ảnh hưởng và người nghèo), và diện tích đất còn lại có giá trị về kinhtế, thì sẽ thực hiện đền bù bằng tiền mặt bằng 100% giá thay thế cho diện tích đất bị thuhồi,

 Nếu diện tích đất bị thu hồi chiếm từ 20% trở lên diện tích đất của hộ gia đình (hoặc từ10% trở lên đối với nhóm dễ bị ảnh hưởng và người nghèo) hoặc phần diện tích còn lạikhông có giá trị về kinh tế thì phương án “đất đổi đất” cần được ưu tiên Nếu không cóđất, thì cơ quan thực hiện dự án phải chứng minh một cách thoả đáng cho Ngân hàng TGtrước khi tiếp tục các biện pháp tiếp theo Nếu không có đất hoặc tuỳ theo lựa chọn củangười BAH, sẽ thực hiện đền bù bằng tiền mặt cho diện tích bị mất bằng 100% chi phíthay thế và người BAH sẽ được hưởng biện pháp phục hồi để khôi phục nguồn thu nhậpđã bị mất như được cung cấp dịch vụ khuyến nông, được đào tạo nghề, tiếp cận tín dụng,được cấp đất phi nông nghiệp ở những nơi dễ tiếp cận để có thể kinh doanh hoặc cungcấp các dịch vụ phi nông nghiệp Nếu người BAH bởi Dự án có mong muốn và nếu còn

đất có giá trị tương đương ở địa điểm khác thì dự án cũng sẽ hỗ trợ những người BAHnày tới những khu vực đó xem xét và hỗ trợ các giao dịch pháp lý nếu họ muốn có đất tạiđó.

Những người có quyền sử dụng đất tạm thời hoặc thuê đất công/đất của cộng đồng (người BAH bởi dự án có thuê đất công/đất của cộng đồng): Đền bù bằng tiền mặt

tương đương với giá trị đầu tư còn lại trên đất đó hoặc tương đương với giá trị hợp đồngthuê đất còn lại, nếu có hợp đồng

Người không có quyền sử dụng đất hợp pháp Thay vì được hưởng đền bù, những người

BAH bởi dự án này sẽ nhận hỗ trợ phục hồi bằng tiền mặt tối đa bằng 100% giá trị đất.Người BAH sẽ được hưởng các biện pháp phục hồi nói trên nhằm đảm bảo mức sống củahọ được khôi phục

Trong trường hợp đất được thuê bằng hợp đồng dân sự giữa các cá nhân, hộ gia đình, tổchức, thì người sử dụng đất BAH sẽ được đền bù đối với hoa màu, cây cối, hoặc các sảnphẩm thủy sản và Dự án sẽ giúp người thuê đất tìm được một mảnh đất tương tự để thuê.Trong trường hợp những người BAH sử dụng đất công (hoặc các khu bảo tồn) với điều kiệnphải trả lại đất cho Chính phủ khi được yêu cầu, thì người BAH đó sẽ không được đền bùnếu họ không có các quyền hợp pháp đối với đất đó, nhưng sẽ được bồi thường ở mức chi phíthay thế đầy đủ cho hoa màu, cây cối, và những tài sản khác mà họ sử dụng hoặc sở hữu.Điều tra cơ bản và đánh giá xã hội cần xem xét xem liệu trở ngại hữu hình (như khu vựchành lang an toàn mới được dựng lên) có làm mất sinh kế của người dân do họ không còn cóđược các công việc hoặc các tài sản khác có liên quan đến kế sinh nhai của họ do việc thiếtlập khu vực hành lang an toàn hay không hoặc ví dụ như do thiết lập hành lang an toàn mà cóthể làm tăng đáng kể chi phí đi lại từ nhà đến nơi làm việc, trường học

 Do mất đất ở

Đất ở không có các công trình kiến trúc: người có quyền sử dụng đất ở hợp pháp và/hoặc

được hợp pháp hóa sẽ được đền bù mất đất bằng tiền mặt theo mức chi phí thay thế Ngườisử dụng đất không có quyền sử dụng đất được công nhận sẽ được hỗ trợ bằng một khoản tiềnnhất định

Đất ở có các công trình kiến trúc và phần đất còn lại đủ để xây dựng lại (tổ chức lại cuộc sống cho người BAH):

 Bồi thường mất đất và các công trình kiến trúc bằng tiền mặt cho người BAH theo (i)

mức chi phí thay thế đối với người có quyền sử dụng đất hợp pháp và/hoặc được hợp

pháp hóa; (ii) cấp một khoản tiền hỗ trợ cho người sử dụng đất không có quyền sửdụng đất được công nhận

 Người BAH phải xây lại nhà sẽ được nhận một khoản trợ cấp thuê nhà trong vòng 3tháng.

Đất ở có công trình kiến trúc và phần đất còn lại không đủ để xây dựng lại (người BAH phải di dời):

(i) Người BAH có quyền hợp pháp hoặc quyền được hợp pháp hóa với đất BAH:

 Sau khi tham vấn, người BAH sẽ được cấp miễn phí một mảnh đất với đầy đủ chứngnhận quyền sử dụng đất trong khu TĐC đã hình thành đầy đủ, hoặc trong trường hợpkhông có đất, một căn hộ với đầy đủ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu căn hộ

HOẶC,

 Theo yêu cầu của người BAH sau khi được cung cấp thông tin đầy đủ, người BAH sẽđược đền bù bằng tiền mặt ở mức chi phí thay thế đầy đủ cộng với khoản tiền tươngđương với giá trị các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng tính bình quân cho mỗi hộ gia đìnhtrong khu TĐC để họ tự sắp xếp việc dời đi

Trong trường hợp số tiền đền bù (hoặc hỗ trợ) thấp hơn giá của một lô đất trong khu vựcTĐC của Dự án, thì những người bị di dời đi (DPs) sẽ được hỗ trợ khoản chênh lệch đểmua được lô đất đó; nếu một lô đất nào đó trong khu vực TĐC của dự án không phải là lôđất mà người bị di dời lựa chọn thì họ sẽ được cấp một khoản hỗ trợ bằng tiền mặt tươngđương với khoản chênh lệnh cần thiết để mua mảnh đất mà họ chọn

Người BAH không có quyền sử dụng chính thức đối với đất BAH:

 Một khoản tiền hỗ trợ nhất định sẽ được xem xét

 Người BAH không còn nơi nào để cư trú sẽ được cung cấp một lô đất hoặc một cănhộ trong khu TĐC phù hợp

Người BAH thuộc nhóm/hộ gia đình nghèo hoặc dễ bị ảnh hưởng thì sẽ được xem xét hỗtrợ để bảo đảm người BAH có đủ khả năng để di dời tới nơi ở mới

Người thuê nhà

 Người thuê nhà của nhà nước hoặc tổ chức sẽ (i) được quyền thuê hoặc mua một cănhộ mới có diện tích bằng với diện tích của căn nhà bị ảnh hưởng nếu có nhu cầu; hoặc

(ii) được hỗ trợ 60% chi phí thay thế cho đất và nhà bị ảnh hưởng Công trình dochính người BAH bởi dự án xây dựng lên sẽ được bồi thường theo mức chi phí thaythế đầy đủ.

 Những người thuê nhà để ở sẽ được hỗ trợ chi phí di chuyển tài sản cũng như được hỗtrợ tìm nơi ở khác

Mất mồ mả

Mức đền bù để di dời mồ mả sẽ bao gồm toàn bộ chi phí khai quật, thực hiện nghi lễ tôngiáo, di dời, mai táng lại và các chi phí liên quan khác Mộ của cá nhân và của gia tộcđược coi là tài sản văn hóa vật thể và mặc dù các chi phí liên quan đến việc di dời mồ mảcó thể đã nằm trong kế hoạch TĐC, nhưng vẫn cần áp dụng chính sách về tài sản văn hóavật thể và cần tham chiếu tới Kế hoạch Quản lý Môi trường hoặc sổ tay thực hiện dự án

 Đền bù cho thiệt hại về hoa màu và cây cối

Đối với hoa màu và cây lưu niên, bất kể tình trạng pháp lý của mảnh đất đó như thế nào, ngườiBAH canh tác trên đất đó sẽ được đền bù theo mức giá thị trường đối với hoa màu BAH và/hoặctheo chi phí thay thế cho cây lưu niên BAH Hoa màu lưu niên sẽ được đền bù bằng với giá trịsản xuất ước tính trong vòng đời của cây Đối với cây cối BAH có thể di dời được, mức đền bùsẽ bao gồm chi phí vận chuyển cộng với thiệt hại thực tế

 Mất thu nhập và/hoặc công việc kinh doanh/tư liệu sản xuất

Đối với những người BAH bị mất thu nhập và/hoặc công việc kinh doanh/tư liệu sản xuất do thu hồi đất thì cơ chế đền bù sẽ như sau:

 Người BAH là hộ kinh doanh/sản xuất phi nông nghiệp có đăng ký, có thu nhậpvà/hoặc công việc kinh doanh/tư liệu sản xuất bị ảnh hưởng sẽ được nhận hỗ trợ bằngtiền mặt cho việc bị mất thu nhập kinh doanh tương đương với 50% thu nhập ròngbình quân của 3 năm gần đây (tương đương với 100% thu nhập ròng của 6 tháng)

 Người BAH là hộ kinh doanh/sản xuất phi nông nghiệp chưa có đăng ký nhưng cóhoạt động kinh doanh được chính quyền địa phương công nhận và có thu nhậpvà/hoặc công việc kinh doanh/tư liệu sản xuất bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ tiền mặtcho khoản thu nhập bị mất tối thiểu trong vòng ba tháng

 Nếu phải chuyển địa điểm kinh doanh thì ưu tiên cung cấp địa điểm kinh doanh thaythế mà khách hàng dễ dàng tiếp cận được hoặc bồi thường bằng tiền mặt cho diện tíchbị ảnh hưởng bằng mức chi phí thay thế cộng với hỗ trợ vận chuyển để di dời nhữngtài sản kèm theo có thể di dời được Nếu không có sẵn đất, người BAH là hộ kinhdoanh/sản xuất phi nông nghiệp được hưởng các biện pháp phục hồi như đào tạonghề, tiếp cận tín dụng nhằm giúp khôi phục các nguồn thu nhập

3.2.2 Chính sách bồi thường cho tác động tạm thời trong giai đoạn thi công

Người BAH phải chịu tác động bất lợi tạm thời trong giai đoạn thi công các công trình của dự ánđược hưởng những lợi ích sau:

 Được đền bù cho tất cả các tài sản trên đất đó, bao gồm cây cối và hoa màu theo mứcchi phí thay thế đầy đủ

 Khôi phục đất trở lại hiện trạng hoặc chất lượng như ban đầu hoặc tốt hơn

Đối với thiệt hại về các công trình kiến trúc của tư nhân hoặc công cộng do nhà thầu gây

ra, tài sản bị hư hại sẽ được nhà thầu chịu toàn bộ chi phí để khôi phục ngay lập tức về nguyên

trạng sau khi hoàn thành các công trình xây lắp Theo yêu cầu cụ thể trong hợp đồng, nhà thầuphải hết sức cẩn thận để tránh làm hư hỏng tài sản khi thực hiện các hoạt động thi công Trườnghợp thiệt hại xảy ra, nhà thầu sẽ được yêu cầu đền bù ngay cho các gia đình, các nhóm, các cộngđồng, hoặc các cơ quan chính phủ bị ảnh hưởng ở mức bồi thường được áp dụng cho tất cả cáctài sản khác bị ảnh hưởng bởi dự án

Người BAH gián tiếp: Chính sách bồi thường này áp dụng đối với những người bị ảnh hưởng

bởi việc xây dựng các khu TĐC cho cá nhân hoặc một nhóm người Do tất cả những người BAHgián tiếp có khả năng sẽ bị ảnh hưởng giống như người BAH trực tiếp nên họ sẽ được quyềnhưởng đền bù và hỗ trợ phục hồi theo các quy định được áp dụng cho người BAH trực tiếp

Đền bù cho thiệt hại về tài sản cộng đồng Trong trường hợp mà cơ sở hạ tầng của cộng đồng

như trường học, cầu, nhà máy, nguồn nước, đường giao thông, hệ thống thoát nước thải bị hưhỏng thì dự án sẽ phải đảm bảo rằng những công trình này sẽ được phục hồi hoặc sửa chữa miễnphí và thoả đáng cho cộng đồng

3.2.3 Các khoản trợ cấp và hỗ trợ phục hồi

 Tiền hỗ trợ vận chuyển sẽ được cấp cho những người bị di dời;

 Tiền hỗ trợ thuê nhà hoặc chỗ ở tạm thời sẽ được cung cấp cho những người bi di dời trong

thời gian chờ được phân đất hoặc căn hộ cộng với thời gian xây dựng nhà mới

 Hỗ trợ chuyển đổi việc làm: (đưa ra một vài phương án để người BAH lựa chọn) Mức hỗ

trợ gấp từ 2-5 lần giá đất nông nghiệp của toàn bộ khu vực đất nông nghiệp bị thu hồinhưng không vượt quá hạn mức cấp đất của địa phương tại thời điểm giao đất

 Hỗ trợ đào tạo, học nghề tại các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh và được miễn học phí.

Sau khi kết thúc các khóa đào tạo, họ sẽ được ưu tiên tuyển dụng vào các cơ sở sản xuất/doanh nghiệp địa phương

 Hỗ trợ ổn định cuộc sống: (a) người BAH bị mất từ 20-70% đất nông nghiệp (hoặc

10-70% đối với các nhóm dễ bị ảnh hưởng và người nghèo) sẽ được hỗ trợ một khoản tươngđương với 30kg gạo/người/tháng trong 6 tháng nếu không phải di dời, và trong 12 tháng

nếu phải di dời; (b) người BAH bị mất trên 70% đất nông nghiệp sẽ được hỗ trợ trong 12tháng nếu không phải di dời và trong 24 tháng nếu phải di dời.

 Hỗ trợ cho người nghèo và các nhóm dễ bị ảnh hưởng: sẽ có thêm hỗ trợ cho người

nghèo và các nhóm dễ bị ảnh hưởng để đảm bảo họ có thể khôi phục lại các tổn thất vàsinh kế ít nhất bằng với mức trước khi có dự án

 Các biện pháp khôi phục như cung cấp các dịch vụ khuyến nông, đào tạo nghề và tạo công ăn việc làm và tiếp cận tín dụng, cũng như cấp đất phi nông nghiệp phục vụ các

hoạt động/kinh doanh phi nông nghiệp và các biện pháp phù hợp khác cho những ngườiBAH, những người bị mất nguồn thu nhập, để đảm bảo sinh kế của họ được khôi phụcbằng với mức trước khi có dự án

4 CÁC TIÊU CHÍ VỀ TÍNH HỢP LỆ VÀ QUYỀN LỢI

Người bị ảnh hưởng bởi dự án

Là những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi một dự án do bị mất đất, nhà ở, các công trình khác,bị mất công việc kinh doanh, các tài sản, hoặc không còn tiếp cận được với các nguồn lực, cụ thểlà:

 Người có đất nông nghiệp sẽ bị ảnh hưởng (tạm thời hoặc vĩnh viễn) bởi dự án;

 Người có đất ở/nhà cửa sẽ bị ảnh hưởng (tạm thời hoặc vĩnh viễn) bởi dự án;

 Người có nhà thuê sẽ bị ảnh hưởng (tạm thời hoặc vĩnh viễn) bởi dự án;

 Người có công việc kinh doanh, việc làm, hoặc nơi làm việc sẽ bị ảnh hưởng (tạm thờihoặc vĩnh viễn) bởi dự án;

 Người có hoa màu/cây cối (hàng năm và lưu niên) sẽ bị ảnh hưởng một phần hoặc toànbộ bởi dự án;

 Người có các tài sản khác hoặc việc tiếp cận với các tài sản đó, sẽ bị ảnh hưởng một phầnhoặc toàn bộ bởi dự án; và

 Người có sinh kế sẽ bị ảnh hưởng (tạm thời hoặc vĩnh viễn) do hạn chế tiếp cận khu vựcđược bảo vệ bởi dự án

Xác định các nhóm hoặc hộ gia đình dễ bị ảnh hưởng: qua các cuộc điều tra nhanh ban đầu về

kinh tế xã hội thì các nhóm dễ bị ảnh hưởng thường sẽ gồm có:

 Các hộ thuộc diện nghèo và nghèo nhất theo tiêu chí phân loại của Bộ Lao động, Thươngbinh và Xã hội và theo các kết quả điều tra thích hợp khác trên phạm vi toàn quốc

 Các hộ nghèo ở nông thôn nhưng không có đất, đặc biệt là những hộ phụ thuộc lớn vàotài nguyên thiên nhiên để sinh sống.

 Các hộ nghèo với diện tích đất sản xuất hạn chế (diện tích đất nông nghiệp tối thiểu đểmột nông dân có thể sống được trong khu vực dự án)

 Các hộ dân tộc thiểu số4

 Các nhóm hộ gia đình và các cá nhân có sự ổn định về kinh tế nói chung bị ảnh hưởnglớn bởi có ít nhất 10% tư liệu sản xuất bị ảnh hưởng bởi những tác động của Dự án

 Những người khuyết tật và thiểu năng hoặc những người có sức khoẻ kém; trẻ sơ sinh, trẻ

em và phụ nữ không có hỗ trợ; những hộ nghèo nhất có phụ nữ làm chủ hộ;

 Những người BAH khác được xác định bởi Ban Quản lý dự án và những người có thểkhông được bảo hộ bởi chính sách đền bù đất hoặc quyền sử dụng đất của nhà nước; hoặc

 Các nhóm khác được xác định bởi các cuộc điều tra kinh tế xã hội và qua các cuộc thamvấn thực chất

Tính hợp lệ Tính hợp lệ để được hưởng các quyền đền bù thông thường được xây dựng dựa trên

3 khái niệm liên quan đến quyền sở hữu tài sản như sau:

(i) Những người có quyền lợi hợp pháp đối với đất đai được chính thức công nhận (bao gồm cảcác quyền sử dụng đất theo truyền thống và tập quán được luật pháp nhà nước công nhận.Khi xem xét các trường hợp này, giấy tờ xác minh thời gian sử dụng đất hoặc các tài sản gắnvới đất của người BAH sẽ được sử dụng);

(ii) Những người không có quyền lợi hợp pháp đối với đất đai được chính thức công nhận tạithời điểm bắt đầu thống kê nhưng có yêu cầu bồi thường về đất hoặc các tài sản – miễn làcác yêu cầu đó được pháp luật nhà nước công nhận hoặc được công nhận thông qua quá trìnhđược xác định trong kế hoạch tái định cư;

(iii) Những người không có quyền hợp pháp được chính thức công nhận hoặc yêu cầu bồi thườngđược công nhận đối với đất đai mà họ đang chiếm giữ

Những người trong mục (i) và (ii) được đền bù cho đất bị mất, và các hỗ trợ khác Những ngườitrong mục (iii) thay vì được đền bù cho đất chiếm giữ bị mất sẽ chỉ được hỗ trợ tái định cư và cáchỗ trợ khác, nếu cần thiết, để đạt được các mục tiêu đặt ra trong chính sách này nếu đất đó bịchiếm giữ trước ngày khóa sổ do Bên vay quy định và được Ngân hàng TG chấp nhận Nhữngngười lấn chiếm vào khu vực này sau ngày khóa sổ không được hưởng đền bù hay bất kỳ hình

4 Bất kỳ việc thu hồi đất nào đối với cộng đồng dân tộc thiểu số sẽ phải phù hợp với Khung Chính sách Dân tộc thiểu số được xây dựng cho Dự án theo quy định trong Chính sách hoạt động 4.10 của Ngân hàng Thế giới