Các biệnpháp tổ chức HĐDH môn Toán phải phù hợp với mục tiêugiáo dục THCS, phù hợp với chương trình, nội dung, phươngpháp giảng dạy, trình độ chuyên môn của GV, sức học củaHS, phù hợp vớ
Trang 1BIỆN PHÁP TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO HƯỚNG PHÂN HÓA Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Trang 2- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính thống nhất
Ở trường THCS, HĐDH môn Toán là một hoạt độngtrung tâm, tổ chức HĐDH chính là điều hành QTDH mônhọc Dạy và học là hai mặt hoạt động cơ bản của QTDH, luôn
có sự thống nhất, biện chứng với nhau Trong đó, GV giữ vaitrò là người hướng dẫn, tổ chức, điều khiến; còn HS có vai tròchủ động lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng, thái độ và hành
vi tốt đẹp Hoạt động dạy học được diễn ra trong nhà trườngdưới sự quản lý của CBQL Tổ chức HĐDH là nhiệm vụtrung tâm trong chức trách quản lý của CBQL Vì vậy, trongquá trình tổ chức đòi hỏi CBQL phải xây dựng được các biệnpháp tổ chức HĐDH môn Toán phù hợp với chương trình nộidung dạy học Các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán củacác chủ thể tổ chức luôn luôn gắn liền với các nội dung củaHĐDH môn Toán theo hướng phân hóa thống nhất với nhau,
hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và thực tiễn
Trang 3Các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán được xây dựngdựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn QLGD Các biện pháp đóphải có khả năng thực thi, phù hợp với thực tiễn ở các trườngTHCS; từ đó đòi hỏi CBQL và GV cần phát huy cao khả năngquản lý, năng lực tổ chức thực hiện các biện pháp Các biệnpháp tổ chức HĐDH môn Toán phải phù hợp với mục tiêugiáo dục THCS, phù hợp với chương trình, nội dung, phươngpháp giảng dạy, trình độ chuyên môn của GV, sức học của
HS, phù hợp với cơ sở vật chất, phương tiện dạy học của nhàtrường và bộ môn Toán theo hướng phân hóa vốn có nhữngnét riêng về chương trình nội dung dạy học, PPDH và mặt tổchức dạy học
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện và tính trọng điểm
Các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán theo hướngphân hóa phải tạo ra kết quả cao nhất trên nhiều phương diện:giúp CBQL nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của HĐDHtrong nhà trường, có sự đổi mới cách nghĩ, cách làm trongquản lý dạy học nói chung, quản lý HĐDH môn Toán nóiriêng Giúp GV nâng cao được trình độ chuyên môn nghiệp
vụ, thực hiện các nội dung của HĐDH môn Toán đạt hiệu quả
Trang 4cao nhất thúc đẩy chất lượng giáo dục trong nhà trường đi lên.Giúp HS hình thành động cơ, thái độ học tập đúng đắn cho
HS, nắm tri thức, kỹ năng học tập Như vậy, các biện pháp tổchức HĐDH môn Toán nếu được triển khai và thực hiện triệt
để sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục trong nhà trường
Trên cơ sở quán triệt các nguyên tắc trên, luận văn đềxuất các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán nhằm nâng caochất lượng dạy học ở các THCS hiện nay trên địa bàn
- Các biện pháp tổ chức hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng theo hướng phân hóa
- Điều chỉnh các yếu tố đầu vào dạy học môn Toán theo hướng phân hóa
- Mục tiêu của biện pháp
Để triển khai dạy học môn Toán theo hướng phân hóacần sắp xếp một số yếu tố đầu vào có thể được coi như nhữngđiều kiện cần và đủ cho việc thực hiện mục tiêu tổ chức dạyhọc môn học này Do đó, phải đổi mới chương trình, nội dung
Trang 5dạy học theo hướng phân hóa để góp phần nâng cao chấtlượng dạy học ở THCS.
- Nội dung biện pháp
Nghiên cứu, tìm hiểu, đánh giá phân loại nhận thức của
HS trong tổ chức dạy học môn Toán ở các trường THCS giúpcho GV có cơ sở để tiến hành giảng dạy phù hợp với đốitượng tạo điều kiện cho GV vận dụng các PPDH, nâng caochất lượng và hiệu quả dạy học môn Toán
Điều chỉnh, cải tiến chương trình, nội dung dạy học mônToán ở các trường THCS, tạo cơ hội cho việc tổ chức HĐDHmôn Toán
Phải làm cho tập thể GV nhận thức đúng sự cần thiết củaviệc điều chỉnh chương trình phù hợp với dạy học môn Toántheo hướng phân hóa, nhằm nâng cao chất lượng dạy học mônhọc để đổi mới PPDH phù hợp với thực tiễn đòi hỏi
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Giáo viên phân nhóm HS Dựa trên số lượng HS đã
biên chế, GV và các lực lượng có liên quan có thể cung cấp
về tình hình mọi mặt của HS, các GV môn dạy môn Toán trực
Trang 6tiếp nghiên cứu tìm hiểu, đánh giá, nhận xét HS và phân lạitheo khẳ năng nhận thức Giáo viên có thể chia HS thành từngnhóm: Nhóm HS có khả năng nhận thức tốt, nhóm HS có khảnăng nhận thức khá, nhóm HS có khả năng nhận thức hạnchế Việc phân hóa đối tượng giúp cho mỗi GV dạy nôn Toán
có cơ sở đề lực chọn, quyết định những nội dung và phươngpháp giảng dạy phù hợp với đối tượng, mang lại hiệu quảnhận thức Chỉnh lý, bổ sung toàn bộ hệ thống giáo án và xâydựng hồ sơ bài giảng Điều này dẫn tới GV phải chỉnh lý kếhoạch dạy học các bài thuộc các học phần phù hợp với trình
độ THCS; rà soát, chỉnh lý, bổ sung hệ thống các bài giảng
và phương pháp giảng bài
Tổ trưởng chuyên môn định hướng giảng dạy của GV:
Để đảm bảo việc đổi mới quy trình đạt kết quả thiết thực, mônToán cần chủ động đánh giá đúng trình độ của HS; trên cơ sở
đó, xây dựng chương trình chuẩn, phù hợp; khắc phục sựtrùng lắp về kiến thức; dành thời gian để cập nhật sự pháttriển mới nhằm đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới chươngtrình, nội dung là: toàn diện, đồng bộ, coi trọng cả mục tiêudạy học cả rèn luyện phong cách học tập cho HS Giáo viênphải thực hiện nghiêm túc đúng lịch trình, nội dung giảng dạy
Trang 7nội dung được phân công Biên soạn giáo án, giáo khoa, tàiliệu dạy học, câu hỏi thi phải được cập nhật thường xuyên
Tổ chuyên môn chức thực hiện chương trình giảng dạy phù hợp với mục tiêu phân hóa Chương trình giảng dạy cần
có sự cân nhắc điều chỉnh hợp lý theo phân hóa đối tượngcũng như nội dung: xác định những khối kiến thức, kỹ năngthực sự cần và thiết thực Những khối kiến thức, kỹ năngkhông thực tế với cần cắt bỏ hoặc giảm tải Nên lựa chọnnhững nội dung hoặc tự biên soạn nội dung giảng dạy phùhợp với dạy học phân hóa và mục tiêu sư phạm đã đặt ra, dẫntới việc biên soạn giáo khoa, tài liệu dạy học để phục vụ chohoạt động giảng dạy của GV cũng như hoạt động học tập của
HS theo hướng phân hóa Chương trình dạy học cần xác định
rõ chức năng của từng khối kiến thức đối với HS khi tốtnghiệp Từ đó cần xác định được với khối kiến thức cơ bản,cần giảm khối lượng kiến thức xa thực tế, tăng cường khốilượng kiến thức liên quan đến cuộc sống Cần phải có sự điềuchỉnh phù hợp cơ cấu giữa dạy học lý thuyết và dạy học thựchành, cần tăng cường hơn các kiến thức rèn luyện KNHT
Giáo viên cần phải cải tiến nội dung dạy học môn Toán theo hướng phân hóa: cải tiến nội dung dạy học cần phải có
Trang 8sự thống nhất trong tổ môn, phải chú ý khắc phục tình trạngchồng chéo về nội dung dạy học của tổ môn Nội dung dạyhọc cần phải được cập nhật để làm mới tri thức trong quátrình dạy học Trong quá trình điều chỉnh nội dung dạy họccần phải tính đến sự sát thực với nhu cầu của nhận thức của
HS Nội dung trong QTDH cần chọn lọc phù hợp với trình độtiếp thu của HS, chú trọng nội dung kiến thức và kỹ năng hoạtđộng thực tiễn, chú trọng các học phần thực hành Việc xâydựng các nội dung thực hành, tổ chức thực hành gắn với hoạtđộng trong đời sống của HS bậc học THCS
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số
điều kiện chủ yếu sau đây:
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm hoàn thành đề án đổimới chương trình, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2018 và
có chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện cụ thể tạo điều kiện cho cácmôn học chủ động có kế hoạch đổi mới PPDH
Các trường THCS trực tiếp là các GV dạy môn Toán khitiến hành dạy học môn học này cần tổ chức đánh giá đầu vàonhận thức của HS trong lớp học để nắm trình độ của đối
Trang 9tượng từ đó xác lập nội dung, phương pháp giảng dạy phùhợp
- Xây dựng kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn theo theo hướng phân hóa
- Mục tiêu của biện pháp
Hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCShuyện Thủy Nguyên, thành phố Hải phòng chỉ có thể đượcquản lý chặt chẽ khi các lực lượng quản lý xây dựng và thựchiện kế hoạch một cách khoa học, hợp lý Tổ chức và phốihợp các lực lượng trong thực hiện các khâu, các bước củaHĐDH môn học này đạt hiệu quả cao nhất, góp phần nângcao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường THCS hiệnnay
-Nội dung biện pháp
Trong xây dựng kế hoạch ta cần chú ý cả 3 cấp kếhoạch: Nhà trường, tổ chuyên môn và cá nhân
Kế hoạch năm học được xây dựng phải phù hợp vớinhiệm vụ năm học của chỉ đạo ngành cấp trên và tình hình thực
tế của nhà trường Căn cứ vào kế hoạch năm học của nhà
Trang 10trường, tổ chuyên môn cũng xây dựng kế hoạch cho tổ, cùngvới phân phối chương trình đã được quy định chung Trên cơ sở
đó GV xây dựng kế hoạch dạy học cá nhân như kế hoạch đổimới phương pháp, kế hoạch chi tiết từng tiết dạy,kế hoạch kiểmtra, đánh giá HS, kế hoạch bài giảng Trong kế hoạch bài giảng
cá nhân cần phải có sự thống nhất trong tổ chuyên môn về mụctiêu cần đạt, phương pháp dạy học, thiết bị phục vụ giảng dạymỗi bài, mỗi chương Đối với bộ môn Toán, phần hình học đặcbiệt là hình học không gian đòi hỏi HS phải tư duy tưởng tượngrất nhiều, chính vì vậy mô hình hay đồ dùng dạy học rất pháthuy tác dụng Người GV cần có ý thức làm thêm những đồdùng dạy học ngoài những đồ dùng được cấp phát
Trong nhà trường, hiệu trưởng cùng tổ trưởng chuyênmôn phân công cụ thể cho từng GV BGH cùng tổ trưởngchuyên môn tạo điều kiện để GV thực hiện đúng phân phốichương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngay từ đầu nămhọc
Trong quá trình thực hiện kế hoạch, Hiệu trưởng cùngBan giám hiệu, Hội đồng giáo dục và các lực lượng quản lýphải ý thức được nỗ lực sư phạm của nhà trường, nhất là các
tổ chuyên môn và GV môn Toán hướng tới mục tiêu, nội
Trang 11dung công việc nào, cách tiến hành từng công việc, lực lượngthực hiện chính và lực lượng phối hợp, thời gian, tiến độcông việc, các yếu tố bảo đảm cho hoạt động giảng dạy vàquản lý HĐDH môn Toán ở các trường THCS đạt hiệu quảthiết thực.
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý của các trường cần tổ chức chỉ đạo nghiên cứu đầy đủ các văn bản, chỉ thị, những quy định hướng dẫn của cơ quan quản lý cấp trên (Bộ, Sở, Phòng GD&ĐT) về dạy họa và quản lý dạy học.
CBQL, GV tham gia đầy đủ các lớp tập huấn của Sở,Phòng GD&ĐT về vấn đề quản lý, chỉ đạo, tổ chức thựchiện; quán triệt yêu cầu, nhiệm vụ đề ra bởi lãnh đạo, quản
lý cấp trên và cơ quan lãnh đạo cùng cấp Trên cơ sở đó,xây dựng kế hoạch cụ thể cho trường mình và tổ chức quản
lý các khâu, các bước của HĐDH môn Toán; phổ biếntuyên truyền cho cán bộ cấp dưới, GV, HS cùng thực hiện.Trong nhà trường, GV dạy môn Toán nói riêng là lực lượngtrực tiếp giảng dạy môn Toán, thực hiện chủ trương về quản
lý và tự quản lý HĐDH môn học của tổ chuyên môn và củachính mình Vì vậy, GV dạy môn Toán là lực lượng trực tiếp
Trang 12quyết định chất lượng dạy học môn học này Do đó cần tăngcường cử GV đi học các lớp bồi dưỡng, hoặc đi học các lớptrên chuẩn, tại chức về chuyên môn nghiệp vụ, qua đó, GVđược nâng cao trình độ chuyên môn giảng dạy.
Kế hoạch đưa ra phải được các lực lượng trong nhà
trường, nhất là đội ngũ GV dạy môn Toán triển khai thực hiện nghiêm túc Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý cần
nắm chắc đặc điểm và thực trạng chất lượng dạy học mônToán của GV trong trường mình; đồng thời phải tổ chứcchặt chẽ các nhân tố của quá trình dạy học như: mục tiêu,nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và cácđiều kiện đảm bảo cho HĐDH môn học này Mục đích của
kế hoạch trả lời câu hỏi “Kế hoạch này đáp ứng yêu cầu gìcủa quản lý sư phạm, kế hoạch này hướng tới giải quyếtnhiệm vụ gì, vấn đề gì trong hoạt động của tổ chuyên môn”.Xác định các chuẩn đo kết quả dạy học môn Toán theo mụctiêu phân hóa, thực chất là các chỉ tiêu chính của việc hoànthành kế hoạch Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý phảixác định được các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện kếhoạch: Bao gồm cả nguồn lực về con người, tài chính, cơ sởvật chất, thông tin, tài liệu và đồ dùng dạy học… Việc xây
Trang 13dựng khung kế hoạch quản lý HĐDH môn Toán của cácCBQL cũng như hoạt động của tổ Toán cần chủ động và phùhợp với tính chất, nhiệm vụ hoạt ddọng của tổ chuyên môn
Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý ở các trường THCS cần có một quy trình quản lý HĐDH của tổ chuyên môn Toán một cách khoa học và phải nắm chắc các bước của quy trình Hiệu trưởng chỉ đạo Hiệu phó chuyên môn, Tổ
trưởng bộ môn Toán, các GV dạy học môn Toán phải thườngxuyên tìm kiếm thông tin liên quan đến công việc quản lý;phải tự bồi dưỡng thường xuyên để nắm chắc mục tiêu dạyhọc, có như vậy mới có đủ khả năng tổ chức, quản lýHĐDH môn Toán với nhiều tình huống mới xuất hiện trongthực tiễn HĐDH hiện nay Với vai trò người đứng đầu củatập thể sư phạm nhà trường, hiệu trưởng phải thường xuyênbồi dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ quản lý cho GV, tíchcực tham gia vào các hoạt động thực tiễn và không ngừnghọc tập theo phương châm: xã hội học tập, học tập suốt đời,gắn liền với thực tiễn quản lý HĐDH đáp ứng đổi mới sựnghiệp giáo dục
Tổ trưởng chuyên môn chức thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn Kế hoạch dạy học bộ môn Toán.
Trang 14Xây dựng kế hoạch dạy học của tổ bộ môn Toán cần căn cứvào kế hoạch chung của nhà trường về nhiệm vụ, nội dungcông việc, cách tiến hành, quy mô phát triển năm học, học kỳ,tháng, tuần Căn cứ vào tình hình thực tiễn tổ, bộ môn về đầulớp, số lượng GV trong tổ chuyên môn để xây dựng kế hoạchdạy học năm học cho tổ Toán Dự trù được các phương ánthay thế GV khi cần, phương án học bù, phương án về vậtchất đảm bảo cho giảng dạy Phân công cụ thể cho từng GV
để họ lập kế hoạch giảng dạy cá nhân Tổ trưởng chuyên mônxem xét duyệt kế hoạch giảng dạy cá nhân cho phù hợp với kếhoạch của bộ môn
Ngay khi nhận được chỉ thị năm học mới, kế hoạch nămhọc của nhà trường Tổ trưởng bộ môn Toán xác định phươnghướng, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động đểtiến hành xây dựng kế hoạch chuyên môn của tổ mình Nộidung kế hoạch chuyên môn của tổ bộ môn bao gồm nhiều lĩnhvực hoạt động như: giảng dạy, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ cho GV Để xây dựng kế hoạch bộ môn một cách khoahọc, phù hợp, khả thi, tổ trưởng bộ môn phân tích các thôngtin về bộ môn (về nhân lực, vật lực hiện có của tổ) Kế hoạchchuyên môn là kế hoạch bộ phận trong kế hoạch tổng thể năm
Trang 15học Vì thế, kế hoạch hoạt động của tổ bộ môn phải đảm bảonhững yêu cầu sau: phù hợp với đặc điểm tình hình thực tế của
bộ môn, đặc thù của bộ môn; phát huy năng lực hoạt động củatừng GV trong tổ; các định cụ thể nội dung hoạt động, thờigian thực hiện, phân công người thực hiện,… Tổ trưởng thôngqua kế hoạch trước bộ môn, các thành viên đóng góp ý kiến,
bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp và khả thi, coi đó là kế hoạchchương trình hành động chung của bộ môn trong cả năm học,học kỳ Sau khi thống nhất ở tổ, kế hoạch bộ môn sẽ đượctrình các cấp quản lý duyệt, GV lấy kế hoạch bộ môn làm cơ
sở để xây dựng kế hoạch của mỗi GV Tiến hành phân côngchuyên môn cho hợp lý, khoa học Chú ý đặc thù các khối lớp
để phân công GV, không nên để GV chỉ dạy nguyên một khốilớp mà nên để GV nắm được toàn bộ lượng kiến thức trong 3năm của một HS, đồng thời thầy và trò đã hiểu nhau và thầy
có thể biết rõ điểm mạnh và yếu của từng HS trong lớp mìnhphụ trách
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số điều
kiện chủ yếu sau:
Trang 16Cần quán triệt từ cấp trường đến tổ chuyên môn, GV
bộ môn có kế hoạch cụ thể, chi tiết trong việc xây dựng vàthực hiện kế hoạch dạy học môn Toán
Hiệu trưởng căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của bộ, của
sở giáo dục sẽ lập kế hoạch chung cho toàn trường, có mụctiêu và nhiệm vụ cụ thể, các tổ chuyên môn căn cứ vào đó sẽxây dựng một kế hoạch cụ thể cho tổ của mình, từ đó các GV
bộ môn sẽ lập kế hoạch giảng dạy theo phân phối chươngtrình và phương hướng nhiệm vụ chung của nhà trường, của
tổ, để việc lập kế hoạch được thực hiện một cách đồng bộ từtrên xuống dưới, người quản lý cao nhất là hiệu trưởng phảigiám sát, đôn đốc trong xây dựng và thực hiện kế hoạch, cần
có các biện pháp: Thi đua, khen, phê bình…trong việc xâydựng và thực hiện kế hoạch năm học, kế hoạch dạy học
- Tổ chức đổi mới hoạt động sư phạm ở trên lớp của giáo viên phù hợp với khẳ năng nhận thức của từng nhóm đối tượng học sinh
- Mục tiêu của biện pháp
Lên lớp có vai trò trực tiếp trong việc trang bị kiến thứcToán học cho HS, chỉ đạo hoạt động tự học cho HS, vì vậy
Trang 17cần tổ chức một cách khoa học hoạt động giảng dạy trên lớptheo mục tiêu, yêu cầu sư phạm đặt ra và phù hợp với trình độnhận thức của các đối tượng HS trong lớp
- Nội dung biện pháp
Thực hiện giờ lên lớp có chất lượng theo hướng đổi mớiPPDH là điều rất quan trọng Nếu trong PPDH truyền thống
GV truyền thụ kiến thức cho HS theo kiểu giảng bài, thìPPDH mới đòi hỏi GV phải là người tổ chức các hoạt độnghọc tập, hướng dẫn, gợi mở, đưa HS vào các tình huống dạyhọc, tình huống có vấn đề, tổ chức cho HS thực hành, thảoluận, nhập vai, tự nghiên cứu để giải quyết vấn đề Đó là sựcộng tác cùng nhau, hoạt động cùng nhau của thầy và trò,cùng nhau thông cảm, cùng nhau chia sẻ khó khăn, cùng vuivới kết quả và cùng buồn khi chưa đạt được mục đích đề ra.Đây là những vấn đề mà các chủ thể quản lý cần phải quantâm bồi dưỡng cho GV nhằm thực hiện tốt hoạt động đổi mớiPPDH dạy học môn Toán ở các trường THCS
Bồi dưỡng, rèn luyện cho GV các kỹ năng dạy học trênlớp: kỹ năng tổ chức, hướng dẫn HS hoạt động, kỹ năng tạohình huống có vấn đề, kỹ năng thực hành, thí nghiệm; kỹ
Trang 18năng ra đề kiểm tra theo kiểu trắc nghiệm, Bồi dưỡng và rènluyện các kỹ năng chung mang tính công cụ, như kỹ năng sửdụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại vào dạy học, kỹ năng
sử dụng các phần mền dạy Toán trên máy tính, kỹ năng khaithác thông tin trên mạng, kỹ năng đọc sách, nghiên cứu các tàiliệu tham khảo, các kỹ năng thao tác tư duy học Toán,
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Nhà trường, tổ trưởng chuyên môn bồi dưỡng cho GV cách soạn giáo án theo yêu cầu đổi mới PPDH môn Toán.
Các chủ thể quản lý cần bồi dưỡng cho GV thay đổi cách soạn
giáo án, chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của GV,sang thiết kế các hoạt động của HS, tăng cường tổ chức cáchoạt động độc lập hoặc theo nhóm bằng các phiếu học tập,tăng cường giao tiếp thầy trò, mở rộng giao tiếp giữa trò vớitrò Để có một tiết học mà hoạt động học tập của HS chiếm tỷtrọng cao hơn so với hoạt động của GV, thì trước đó, trongkhâu chuẩn bị, soạn bài GV phải đầu tư nhiều công sức vàthời gian Trên cơ sở hình dung các hoạt động học tập của HStrong giờ học, GV có thể chuẩn bị các phiếu học tập, hayphiếu làm việc để HS thực hiện Trên phiếu học tập có in sẵnnhững nhiệm vụ cụ thể và yêu cầu HS thực hiện trong một
Trang 19thời gian ngắn, nhằm hình thành một kiến thức, tập dượt một
kỹ năng, rèn luyện một thao tác tư duy, hoặc thăm dò thái độtrước một vấn đề,: Đây là những vấn đề các chủ thể quản lýcần phải bồi dưỡng cho GV
Tổ trưởng chuyên môn tổ chức bồi dưỡng GV làm quen
với các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo hướng phân hóa Phát huy tính tích cực và tạo điều
kiện thực hiện cho HS thực hành theo nhóm trên lớp, thựchành học tập và có những phương học tập môn Toán đạt kếtquả tối ưu Tổ chức cho GV tham gia cuộc thi GV dạy giỏicấp trường, cấp quận, cấp thành phố nhằm tạo ra sự thi đua vềchuyên môn, GV môn Toán có điều kiện, cơ hội học hỏi lẫnnhau về nội dung, PPDH và xử lý tình huống trong dạy học,
tổ chức bài giảng Thi GV dạy giỏi thực sự là một diễn đànchuyên môn để GV nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyệnbản lĩnh, tay nghề sư phạm của người GV dạy môn Toán
Đổi mới PPDH gắn liền với việc sử dụng và khai thác
có hiệu quả phương tiện kỹ thuật hiện đại trong nhà trường.
Tổ chức cho GV sử dụng phương tiện dạy học hiện đại, lênlịch xếp phòng tập sử dụng đồ dùng dạy học Tổ trưởng bộmôn cần khuyến khích GV tích cực sử dụng phương tiện dạy
Trang 20học có hiệu quả, nhất là biết sử dụng các phương tiện dạy họchiện đại, CNTT trong dạy học môn Toán Nhà trườngkhuyến khích GV tự làm phương tiện dạy học để hỗ trợ thêmcho quá trình giảng dạy Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chuyênmôn chỉ đạo tổ Toán xây dựng một số bài giảng mẫu, thốngnhất về chuẩn đánh giá tiết dạy theo hướng đổi mới PPDH.Trên cơ sở đó chỉ đạo tổ Toán dạy thực nghiệm, dự giờ, đánhgiá kết quả, trao đổi rút kinh nghiệm để nhân rộng trong phạm
vi tổ chuyên môn và toàn trường
Tổ trưởng chuyên môn tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV Mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng về đổi
mới nội dung dạy học, PPDH, đổi mới về kiểm tra, đánh giátrong dạy học môn Toán Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng
về quản lý lớp học, quản lý nội dung, chương trình dạy họcmôn Toán Đồng thời, bồi dưỡng, trang bị kiến thức về tổ chức,duy trì các HĐDH; kỹ năng dạy học; phổ biến sáng kiến, kinhnghiệm hay trong tổ chức hoạt động giảng dạy môn Toán vàtrong xử lý các tình huống dạy học cho GV Tổ chức các buổisinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, giao lưu với các GV môn Toán
có kinh nghiệm với các chủ đề, nội dung phù hợp để các GVmôn Toán có điều kiện trao đổi, học tập kinh nghiệm lẫn nhau
Trang 21trong giảng dạy và quản lý chuyên môn Tổ chức các buổi thămquan, dự giờ của cho GV môn Toán trong phạm vi nhà trườnghoặc với các trường bạn để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm dạyhọc Duy trì có hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, cácđổi mới, sáng kiến kinh nghiệm của GV môn Toán một cáchthiết thực Khuyến khích GV môn Toán tự học, tự rèn để đạtchuẩn hoặc trên chuẩn
Tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học ứng dụng liên quan đến nội dung và PPDH môn Toán ở trường THCS Thông qua tổ chuyên môn giao nhiệm vụ đến
từng GV những đề tài cụ thể, đó có thể là những đề tài cấptrường hay cấp thành phố, GV có thể làm độc lập hay theonhóm Thông qua đó, GV thể hiện được khả năng tự học, tựnghiên cứu của mình, đồng thời được trang bị phương pháp tựhọc, tự khai thác kiến thức từ nhiều kênh thông tin khác nhau
Để biện pháp quản lý bồi dưỡng và tự bồi dưỡng GV có hiệuquả, tổ trưởng chuyên môn cần giám sát chặt chẽ, đôn đốc,nhắc nhở và làm cùng với mọi thành viên hiệu trưởng nên cónhững biện pháp kiểm tra riêng, có hình thức khen thưởng, kỷluật thích đáng, kịp thời đúng đối tượng sẽ kích thích đượcnhu cầu cống hiến và tinh thần vươn lên của GV Đồng thời
Trang 22phải quan tâm đến tâm tư, tình cảm và đời sống của GV, cónhững động viên kịp thời làm cho họ an tâm công tác.
Đổi mới hình thức kiểm tra Hiệu trưởng, tổ trưởng
chuyên môn cần khuyến khích GV sử dụng nhiều hình thức,nhiều dạng đề kiểm tra Trắc nghiệm khách quan, trắc nghiệm
tự luận hoặc kết hợp cả hai Đổi mới về đánh giá kết quả họctập của HS Trước đây quan niệm về đánh giá còn phiến diện,
GV giữ độc quyền về đánh giá, HS là đối tượng được đánhgiá Ngày nay, trong phương pháp tích cực người ta coi trọngvai trò chủ thể của người học cần tạo điều kiện để HS thamgia vào quá trình đánh giá, (tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau).Phát triển kỹ năng tự đánh giá để điều chỉnh cách học
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số điều kiện
chủ yếu sau đây:
Các quy định về nền nếp giảng dạy của GV và nền nếphọc tập của HS cần mang tính thực tế, khoa học và khả thi,đồng thời được xây dựng trên cơ sở thống nhất của hội đồng
sư phạm và HS nhà trường
Trang 23CBQL cùng toàn thể GV môn Toán nhà trường có nhậnthức đầy đủ sâu sắc về tính cấp thiết phải đổi mới PPDH, việcđổi mới là yêu cầu bắt buộc, là con đường duy nhất để nângcao chất lượng môn Toán nói riêng và chất lượng giáo dục nóichung Tổ chức bồi dưỡng cho GV phương pháp tự học, tựnghiên cứu, tự bồi dưỡng, tạo điều kiện về thời gian, tài liệu
và định hướng vấn đề nghiên cứu một cách thiết thực
CBQL cần có sự đầu tư, quản lý trang thiết bị phục vụdạy học môn Toán một cách hiệu quả
Tăng cường kiểm tra đổi mới PPDH, coi việc đổi mớiphương pháp là công việc thường xuyên, trọng tậm suốt cảnăm học
- Chỉ đạo hoạt động học tập môn Toán của học sinh phân hoá đối tượng
- Mục tiêu của biện pháp
Thông qua tổ chức hoạt động học tập môn Toán của HScác trường THCS, quán triệt, giáo dục nâng cao nhận thức,xây dựng động cơ thái độ học tập đúng đắn cho HS, giúp cho
HS nhận thức rõ vai trò trách nhiệm, yêu cầu nhiệm vụ và
Trang 24phấn đấu thực hiện tốt, tạo cho HS các trường THCS có khátvọng, ý chí quyết tâm cao trong quá trình học tập, tu dưỡngtại nhà trường, yêu thích môn Toán.
- Nội dung biện pháp
Hoạt động học tập nói chung, hoạt động học tập mônToán nói riêng là hoạt động chủ đạo trong nhà trường, lànhiệm vụ chính trị trung tâm của các trường THCS Trongđiều kiện đổi mới giáo dục hiện nay thì quản lý hoạt động họctập môn Toán của HS các trường THCS cần đổi mới theohướng phát huy cao tính tự giác tích cực, tự học, tự tìm kiếmkiến thức thông qua hành động học của chính mình CBQL,
GV dạy môn Toán cần tham gia giúp đỡ, động viên HS trongqua trình học tập môn học này
Đổi mới PPDH: Chuyển từ truyền thụ kiến thức cho HStheo một chiều từ thầy tới trò sang hưỡng dẫn cho HS hoạtđộng chiếm lĩnh tri thức, tự lực khám phá những vấn đề chưabiết chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức sắp đặtsẵn Đặc biệt trong môn Toán việc đổi mới PPDH như trên làrất cần thiết, nó giúp HS phải luôn tự tìm tòi, khám phá mớimong có cơ hội học giỏi môn Toán, nếu HS chỉ biết chấp
Trang 25nhận những cách giải của thầy mà không giải thích đượcnhững câu hỏi tại sao thì khó có thể trở nên giỏi toán Do đó,quản lý giờ lên hiện nay cần yêu cầu GV chuyển từ dạy kiếnthức sang dạy phương pháp học tập và phương pháp tư duycho HS, từ PPDH tái hiện sang dạy tái tạo.
Kết hợp hài hòa giữa đổi mới phương pháp dạy vàphương pháp học môn Toán ở các trường THCS Trong quátrình dạy học môn Toán GV có thể nhóm HS thành mỗi nhóm
có năng lực nhận thức tương đối như nhau để trong giảng dạylựa chọn những cách thức dạy phù hợp và những chỉ đạo, giúp
đỡ HS học tập phù hợp với sức học của mỗi đối tượng HS
GV tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy mà HS khôngđổi mới phương pháp học tập thì chất lượng dạy học cũngkhông đạt hiệu quả đích thực Chính vì vậy, người dạy cầnhình thành cho người học phương pháp tự học, tăng cườnghoạt động tự tìm kiếm tri thức hay ứng dụng thi thức Toánhọc vào cuộc sống, như: hướng dẫn HS tự lực suy nghĩ giảiquyết vấn đề, cách ghi nhớ, tâm thế vượt qua thử thách , rènluyện khả năng tự học,
Trang 26- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Nhà trường, các tổ chuyên môn giáo dục tinh thần, thái
độ, động cơ học tập môn Toán đúng đắn cho HS Để HS học
tập tốt, trước hết tự thân HS phải xây dựng động cơ, xác địnhnhu cầu và trách nhiệm học tập Muốn đạt được điều đó, cáctrường THCS phải chú trọng giáo dục tinh thần, thái độ, động
cơ học tập cho HS nhằm thống nhất nhận thức và định hướng,giúp HS có ý thức, thái độ, động cơ đúng, qua đó phát huytinh thần tích cực, chủ động trong học tập môn Toán Giáodục tinh thần, thái độ, động cơ học tập đúng đắn cho HS cóthể tiến hành bằng nhiều biện pháp như: tổ chức các buổi giaolưu, hội thảo hướng nghiệp, những HS học giỏi môn Toán,giao lưu với các thầy cô giáo Đặc biệt hàng năm, cần phải tổchức hoạt động trao đổi, giao lưu cho HS về mục tiêu, ý thức,thái độ học tập giữa các khối, nhất là các lớp cuối cấp Đây làbiện pháp đem lại hiệu quả cao bởi hoạt động đó phù hợp vớitâm lý HS trường THCS
Các trường THCS huyện Thủy Nguyên cần chủ độnggiao nhiệm vụ cho GV chủ nhiệm các lớp quan tâm theo dõicác biểu hiện liên quan đến mục tiêu, thái độ và ý thức học tậpcủa HS để kịp thời có biện pháp thích hợp điều chỉnh những
Trang 27biểu hiện lệch lạc Giao cho tổ chức Đoàn, Đội có nhiệm vụthường xuyên tổ chức các diễn đàn về vấn đề động cơ, thái độhọc tập của HS các trường THCS Cán bộ quản lý cần tiếnhành nhiều biện pháp khác nhau để nắm tâm tư, nguyện vọngcủa HS Thông qua các phiếu hỏi các cán bộ lớp, GV bộ môn,thăm dò tìm hiểu tâm lý, nguyện vọng về mục tiêu, động cơhọc tập để từ đó giúp đỡ, giáo dục HS.
Tổ chuyên môn bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho HS Học sinh cần được hướng dẫn kết hợp nhiều phương
pháp học tập cho phù hợp với xu thế đổi mới giáo dục hiệnnay Việc bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho HSnhằm tạo cho HS niềm say mê, hứng thú, tìm tòi khám phánhững tri thức mới, hình thành cho các em thói quen, nền nếpchủ động trong học tập Phương pháp này phát huy được tínhtích cực chủ động của HS; tạo không khí học tập sôi nổi, hàohứng; tạo không khí dân chủ, xóa đi khoảng cách giữa ngườidạy và người học, giữa GV với HS, GV với GV và HS với HS;
HS rất hào hứng, chủ động, tự thể hiện mình, được thầy côgiáo quan tâm hướng dẫn học tập, HS có thể chia sẻ, trao đổivới bạn Trong mỗi giờ học GV đã khơi dậy tiềm năng, trí tuệ,
sự ham học cho HS Đồng thời, GV định hướng, hướng dẫn
Trang 28HS biết biến quá trình học thành quá trình tự học, tự thực hiệncác bài tập Toán Qua đó, mối quan hệ giữa thầy và trò đượccải thiện theo chiều hướng tích cực, thân thiện, cởi mở
Để xây dựng phương pháp học tập tích cực cho HS, các
GV dạy học môn Toán và CBQL giáo dục, cần quán triệt cho tổToán và các GV dạy học môn Toán ở các trường THCShuyện Thủy Nguyên phải đặt ra các yêu cầu và hướng dẫn HSphương pháp học tập bộ môn, giúp HS chuẩn bị tốt về động
cơ, thái độ, tinh thần trách nhiệm trong học tập Giáo viênhướng dẫn cho HS xây dựng kế hoạch học tập, xây dựng đềcương, biết thuyết trình và tranh luận, xây dựng cho HS ýthức biết lựa chọn phương pháp học tập, hướng dẫn HS biếtđiều chỉnh cách học tùy thuộc và điều kiện, mục đích học tập
và phương pháp giảng dạy của GV
Đối với GV bộ môn Toán và GV chủ nhiệm phải thườngxuyên hướng dẫn học sinh về phương pháp tự học, tự nghiêncứu sách giáo khoa, tài liệu tham khảo Cung cấp cho HScách giải hay độc đáo, tra cứu tài liệu; cung cấp và giới thiệuđịa chỉ tìm tài liệu Giáo viên Toán cần hướng dẫn và yêu cầu
HS học đi đôi với hành, học trên lớp với học ở nhà trong học
lý thuyết và thực hành giải Toán, ứng dụng các kiến thức thu
Trang 29được giải quyết các bài tập, giải quyết các vấn đề trong thựctiễn cuộc sống, củng cố bài học và bồi dưỡng cho HS nănglực tư duy, sáng tạo, khả năng làm việc độc lập Đồng thời,
GV dạy học môn Toán phải giao nhiệm vụ tự học một cách rõràng, chỉ rõ mục đích, yêu cầu, thông báo các tiêu chí đánhgiá và thời gian kiểm tra kết quả tự học Thực hiện tốt đánhgiá kết quả tự học của HS, đặc biệt trong các kỳ thi, kiểm tra,nội dung tự học cũng là một nội dung bắt buộc có trong đềkiểm tra
Giáo viên xây dựng những quy định cụ thể về nền nếp học tập trên lớp và tự học ở nhà của HS Tổ trường bộ môn
Toán và GV chủ nhiệm lớp cần chủ động phối hợp với tổchức chi Đoàn, Ban phụ trách Đội thường xuyên điểm danh sĩ
số HS, theo dõi ý thức học tập trên lớp của HS, ghi sổ đầu bàitên các HS vi phạm nề nếp học tập Khi phát hiện các trườnghợp vi phạm, GV bộ môn phải phối hợp các lực lượng giáodục như GV chủ nhiệm, cha mẹ HS, cán bộ lớp, các HSngoan tìm hiểu nguyên nhân và kịp thời uốn nắn đưa HSvào nền nếp Nền nếp tự học là một trong những yếu tố quyếtđịnh đến chất lượng học tập của HS Để việc tự học ở nhà của
HS đúng hướng và đạt kết quả tốt, cần phải có biện pháp quản
Trang 30lý chặt chẽ và có sự phối hợp của nhiều lực lượng giáo dục.Theo đó, các trường cần tuyên truyền tầm quan trọng của tựhọc trong HS và phụ huynh HS nhận thức đúng tầm quantrọng của tự học, qua đó có thái độ đúng trong việc quan tâmnhắc nhở con em tự học Đồng thời, phải bồi dưỡng cho HS
về phương pháp học tập và tự học Hằng năm tổ chức hội thảodiễn đàn từ quy mô lớp, khối lớp và toàn trường về phươngpháp học tập và tự học môn Toán Qua đó, hội thảo diễn đàn,
động viên khuyến khích các HS có ý thức tự học tốt và đạt
thành tích cao trong học tập trao đổi và phổ biến kinh nghiệm.Giúp học HS tìm ra phương pháp tự học phù hợp với đặcđiểm của môn Toán và mỗi HS Muốn vậy, cần kết hợp vớithư viện nhà trường cung cấp đủ tài liệu, sách tham khảo, tàiliệu ôn thi của bộ môn để hỗ trợ HS học và tự nghiên cứu;động viên, khen thuởng kịp thời những HS thực hiện tốt vàhiệu quả nền nếp tự học, phê bình nhắc nhở đối với những HSlười học tập
Giáo viên phối hợp với cán bộ lớp, phụ huynh HS xây dựng nền nếp học tập của HS Việc phối hợp với GV bộ môn
Toán, GV chủ nhiệm, cán bộ lớp, cha mẹ HS theo dõi nền nếphọc tập của HS là cần thiết, giúp nhà trường có đánh giá chính
Trang 31xác, khách quan về thực trạng học tập của HS Đồng thời giúp
GV dạy học môn Toán nắm bắt kịp thời để uốn nắn cách sửachữa Ngay từ đầu năm học các trường THCS cần xây dựngtiêu chí theo dõi nền nếp học tập trên lớp của HS, phân cấp nộidung theo dõi từ cán bộ lớp đến Ban giám hiệu nhà trường Saukhi xây dựng tiêu chí, CBQL, trực tiếp là Ban giám hiệu triểnkhai theo dõi nền nếp học tập của HS một cách chặt chẽ,thường xuyên, sâu sát Giáo viên bộ môn Toán kết hợp GV chủnhiệm, cán bộ lớp, cha mẹ HS tìm hiểu nguyên nhân vi phạmcủa HS, từ đó nhắc nhở, động viên, và có biện pháp giáo dụckịp thời HS Đồng thời, cần lấy kết quả theo dõi nền nếp họctập để làm tiêu chí đánh giá kết quả rèn luyện theo tuần, tháng,học kỳ và cả quá trình học tập của HS Kết quả thực hiện nềnnếp học tập của HS cũng là tiêu chí đánh giá thi đua của GVchủ nhiệm, tập thể HS Theo dõi nền nếp tự học ở nhà của HS,
GV bộ môn Toán kết hợp với GV chủ nhiệm phải làm tốthướng dẫn HS nền nếp tự học ở nhà Thông qua thời khóa biểu,
GV chủ nhiệm kết hợp với phụ huynh HS để quản lý tự học ởnhà của HS, thường xuyên nắm thông tin ngược Đồng thời,yêu cầu cha mẹ HS phối hợp với nhà trường, đảm bảo thông tinhai chiều trong theo dõi nền nếp học tập của HS; yêu cầu phụ
Trang 32huynh HS tạo mọi điều kiện thuận lợi về thời gian, điều kiện cơ
sở vật chất cho việc tự học của HS Trên cơ sở thời gian biểu,lập kế hoạch tự học của HS, GV môn Toán kết hợp với GV chủnhiệm và cán bộ lớp tổ chức kiểm tra đột xuất nền nếp tự họccủa HS
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số
điều kiện chủ yếu sau đây:
Học sinh phải có đủ sách giáo khoa, tài liệu tham khảo,điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho việc tự học Các GV Toáncần hướng dẫn lập kế hoạch, nội dung tự học cho HS, HS tựđánh giá được kết quả tự học môn Toán của mình
Trong quá trình học tập môn Toán HS cần được địnhhướng về nội dung học tập, trợ giúp, giúp đỡ về phương pháphọc tập, tháo gỡ những khó khăn về nhận thức để có thể tiếpthu tốt nội dung học tập, khắc phục được những hạn chế, tiến
bộ dần
- Xây dựng môi trường và bảo đảm các điều kiện cho dạy học theo hướng phân hoá đối tượng
Trang 33- Mục tiêu của biện pháp
Để quản lý HĐDH môn Toán ở các trường THCS huyệnThủy Nguyên, nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toánđòi hỏi nhà trường phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiếtnhư: cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, điều kiện học tập,nghiên cứu của GV, điều kiện học tập của HS (phòng học, thưviện, các tài liệu về môn Toán, ) Biện pháp quản lý nàynhằm thức đẩy việc đầu tư đúng kế hoạch và có hiệu quả; nhằmtạo ra các điều kiện cần thiết có thể có thuận lợi cho hoạt động
sư phạm của GV và hoạt động học tập của HS
- Nội dung biện pháp
Tổ chức tốt môi trường dạy học môn Toán Xây dựngbầu không khí học tập tích cực cho HS Tạo những giờ họcthoải mái không áp lực để đạt hiệu quả trong quá trình tiếp thukiến thức, giáo dục ý thức tự học và tự nghiên cứu Môitrường học tập được tạo lập trên cơ sở điều kiện học tập vàquan hệ sư phạm phù hợp
Đầu tư cở sở vật chất trường học và phương tiện dạyhọc môn Toán cần được tiến hành có kế hoạch bảo đảm kếthợp chặt chẽ giữa tính pháp lý và tính sư phạm Kết hợp yếu