Chính vì vậy, các biện pháp quản lý hoạtđộng giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho họcsinh phải đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm của học sinh làngười dân tộc, học tập và si
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC CÁC KỸ NĂNG GIAO TIẾP, HỢP TÁC VÀ CHIA SẺ CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ HUYỆN ĐÀ BẮC, TỈNH
HÒA BÌNH
Trang 2- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo hướng tới mục tiêucủa hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đó là đápứng yêu cầu của người học tạo ra năng lực để đáp ứng nhữngthách thức của cuộc sống và nâng cao chất lượng cuộc sốngcủa mỗi các nhân Các biện pháp đề xuất cũng phải hướngđến việc nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động giáodục và công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp,hợp tác và chia sẻ cho học sinh người dân tộc thiểu số cáctrường PTDTBT THCS của huyện Đà Bắc, Tỉnh Hòa Bình
- Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm học sinh dân tộc các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
Ngoài những đặc điểm chung về tâm sinh lý như sự pháttriển cơ thể, đặc điểm về hoạt động thần kinh, sự phát triểncủa lứa tuổi dậy, những đặc điểm về nhận thức, hứng thú củatuổi thiếu niên; những thay đổi về mặt xã hội giống như họcsinh THCS nói chung, học sinh dân tộc đang theo học tại cáctrường PTDTBT THCS nói riêng có những đặc điểm đặc thù
Trang 3như: phải sống xa gia đình, học tập và sinh hoạt với bạn bè vàthầy cô trong môi trường bán trú, phải tự chăm sóc bản thân,phải đối mặt với những xung đột văn hóa với các bạn khôngcùng nhóm dân tộc Chính vì vậy, các biện pháp quản lý hoạtđộng giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho họcsinh phải đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm của học sinh làngười dân tộc, học tập và sinh hoạt trong môi trường bán trú.Nếu không đảm bảo được nguyên tắc này, các biện pháp sẽkhông phát huy được tính ứng dụng và không đem lại đượchiệu quả như mong muốn.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất giữa dạy học và
tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh dân tộc các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
Hoạt động giáo dục kỹ năng sống bao gồm các yếu tốliên quan với nhau như mục tiêu, nội dung, phương pháp, cáclực lượng giáo dục, điều kiện thực hiện và đánh giá kết quảgiáo dục Các yếu tố này có tác động qua lại lẫn nhau, cái nọlàm tiền đề cho cái kia và ngược lại, kết quả của yếu tố này làđiều kiện cho sự phát triển của yếu tố kia
Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng
Trang 4sống trong đó có kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho họcsinh dân tộc tại các trường PTDTBT THCS, cần xác định rõvai trò, nhiệm vụ của từng yếu tố tác động đến quá trình giáodục kỹ năng sống cho học sinh, đặt các hoạt động giáo dụctrong những điều kiện xã hội cụ thể, hướng tới thực hiện mụctiêu giáo dục của cấp học.
- Thống nhất giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp vàhình thức tổ chức các hoạt động giáo dục để tạo thành mộtchỉnh thể thống nhất tạo nên sức mạnh tổng hợp cho việc hìnhthành các kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ, có kỹ năngsống và hình thành con người có nhân cách tốt
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính đồng bộ
Tất cả các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp,hợp tác và chia sẻ cho học sinh trường PTDTBT THCS phảiđược xây dựng trên cơ sở thống nhất để đạt kết quả cuối cùng
đó là sự quan tâm đầu tư các nguồn lực và sự thống nhất đồng
bộ của các lực lượng giáo dục để giáo dục kỹ năng giao tiếp,hợp tác và chia sẻ cho học sinh
Trong nhà trường cần có sự chỉ đạo phối hợp một cáchđồng bộ các nguồn lực để thống nhất nội dung, cách thức tiến
Trang 5hành giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho họcsinh.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
Những biện pháp được đề ra là những biện pháp phảiđược tổng kết từ thực tiễn và đòi hỏi khác quan từ thực tế hoạtđộng giáo dục kỹ năng sống Các biện pháp phải mang tínhcải tiến, tác động đến quá trình giáo dục kỹ năng giao tiếp,hợp tác và chia sẻ cho học sinh trong các nhà trường Cải tiếnđòi hỏi phải có đầu tư các nguồn lực xác định, do vậy cần đếnnguồn lực về vật chất và tinh thần các lực lượng tham gia hoạtđộng này
Các biện pháp đề xuất phải có khả năng thực thi trongthực tiễn quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia
sẻ cho học sinh các trường PTDTBT THCS huyện Đà Bắc,tỉnh Hòa Bình Để có thể thực hiện được, các biện pháp đềxuất phải phù hợp khả năng quản lý trường học, của cán bộquản lý và điều kiện dạy học thực tế của nhà trường, phù hợpvới khả năng trình độ của đội ngũ giáo viên, đặc điểm của họcsinh và các điều kiện phục vụ học tập của học sinh trongtrường
Trang 6- Các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
- Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lí, phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn nhà trường về giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh.
- Mục đích ý nghĩa của biện pháp
Biện pháp tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dụcnâng cao nhận thức cho các lực lượng giáo dục trong nhàtrường và học sinh về giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh có mục đích và ý nghĩa sau:
Đối với học sinh: Giúp học sinh nhận thức được việc bản
thân có kỹ năng giao tiếp, hợp và chia sẻ là thiết thực và cầnthiết với bản thân học sinh Từ đó học sinh sẵn sàng, tựnguyện học tập để lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng, trang
bị cho bản thân những kỹ năng giao tiếp, ứng xử tích cực, phùhợp với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội; biết hợp tác, chia
sẻ với mọi người; hiểu được sự cần thiết của các kĩ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ giúp cho bản thân có thể sống tự tin,
Trang 7lành mạnh, hợp tác, hòa đồng và chia sẻ với bạn bè trong môitrường bán trú, với cộng đồng; hiểu và phòng tránh nhữnghành vi, thói quen tiêu cực trong giao tiếp trong môi trườnghọc đường và trong xã hội.
Đối với các lực lượng giáo dục: giúp các lực lượng giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh hiểu rõ vị trí vai trò, tầm quantrọng của hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trongbối cảnh hiện nay, lý do cần phải thực hiện hoạt động giáodục và rèn luyện cho các em các kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh người dân tộc đang theo học tại cáctrường PTDTBT THCS Biện pháp còn giúp lực lượng giáodục kỹ năng sống nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm và nhiệm
vụ của bản thân trong việc giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác
và chia sẻ cho học sinh người dân tộc thiểu số
- Nội dung biện pháp
Để làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục nâng caonâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên,học sinh về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh các nhà trường PTDTBTTHCS cần thực hiện các nội dung sau:
Trang 8- Nâng cao nhận thức của CBQL, giáo viên, nhân viên
và học sinh về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạtđộng giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ thông quacác hoạt động tuyên truyền, bồi dưỡng, học tập, giao lưu
- Trang bị cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, họcsinh những hiểu biết về mục tiêu, nội dung, phương pháp,hình thức giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ;những yêu cầu về nhiệm vụ giáo dục của cán bộ quản lý, giáoviên, nhân viên và nhiệm vụ học tập, rèn luyện kỹ năng sốngcủa học sinh
- Cung cấp đầy đủ thông tin về kỹ năng sống, kỹ nănggiao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho đội ngũ CBQL, giáo viên,nhân viên nắm rõ để có những hiểu biết sâu sắc về kỹ năngsống và giáo dục các kỹ năng sống cho học sinh
- Bồi dưỡng động cơ học tập, rèn luyện các kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh thông qua xây dựng bầukhông khí học tập tích cực, động viên, giúp đỡ lẫn nhau tronghọc tập và rèn luyện của học sinh
- Các lực lượng giáo dục nâng cao nhận thức, xác địnhvai trò, nhiệm vụ và nội dung giáo dục các kỹ năng giao tiếp,
Trang 9hợp tác và chia sẻ cho học sinh thông qua các bài giảng và cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- Tổ chức học tập đầy đủ, nghiêm túc nội dung giáo dục
kỹ năng sống nói chung, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻcho học sinh để đội ngũ CBQL, giáo viên nắm rõ
- Cách thức thực hiện
Lãnh đạo các nhà trường phải thường xuyên nâng caonhận thức cho giáo viên và học sinh thông qua các hoạt độngsau:
- Triển khai đến toàn thể CBQL, nhân viên, giáo viên vàhọc sinh các văn bản của ngành GD&ĐT việc thực hiện giáodục kỹ năng sống cho học sinh nói chung, học sinh THCS nóiriêng; quán triệt tới toàn thể CBGV và học sinh về yêu cầu vềđổi mới giáo dục
- Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, các hoạtđộng tự bồi dưỡng, tổ chức cho CBQL, giáo viên, nhân viênhọc tập nghiên cứu các tài liệu về kỹ năng sống, tài liệu vềgiáo dục kỹ năng sống, giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh
Trang 10- Tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng kiến thức về kỹ nănggiao tiếp, hợp tác và chia sẻ, giáo dục các kỹ năng trên trongcác hoạt động dạy học, giáo dục ở bậc học THCS cho giáoviên Tổ chức các chuyên đề đổi mới phương pháp giáo dục
kỹ năng sống, tổ chức các mô hình điểm để giáo viên học tập
- Tổ chức cho CBQL, giáo viên, nhân viên, các tổ chứcđoàn thể trong nhà trường và học sinh tham gia các buổi nóichuyện về tình hình thời sự, chính trị trong và ngoài nước,tình hình địa phương để nắm rõ hơn các yêu cầu đổi mới củađất nước, yêu cầu về con người phát triển toàn diện mà việcgiáo dục kỹ năng sống tạo nên những con người đó
- Tổ chức các hội thảo chuyên đề về giáo dục kỹ nănggiao tiếp, hợp tác và chia sẻ, về ý nghĩa, vai trò và biện phápnâng cao hiệu quả của hoạt động giáo dục các kỹ năng nàycho học sinh
- Tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa về các vấn đềgiáo dục kỹ năng sống nối chung, kỹ năng giao tiếp, hợp tác
và chia sẻ cho CBQL, giáo viên, nhân viên và thông qua cáchoạt động giao lưu, học tập tại các trường THCS
- Đầu tư mua sách tham khảo, báo, tạp chí có nội dung
Trang 11giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho giáo viên
có thêm tài liệu giảng dạy, giáo dục các kỹ năng trên cho họcsinh trong nhà trường
- Tuyên truyền để cha mẹ học sinh, cha mẹ học nắmđược các yêu cầu của xã hội về người lao động không chỉ cần
có trình độ mà phải có khả năng giao tiếp, hợp tác, khả năngthích ứng qua đó có sự hợp tác với các lực lượng khác thamgia hoạt động giáo dục các kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia
sẻ cho con em
- Điều kiện thực hiện
Để thực hiện tốt biện pháp “Tổ chức các hoạt động tuyêntruyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản
lí, phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn nhàtrường về giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ chohọc sinh” cần có các điều kiện cụ thể sau:
- CBQL, giáo viên nhà trường cần có sự hiểu biết về mặt
lý luận, thực tiễn và sự cần thiết về giáo dục kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh người dân tộc thiểu sốđang theo học tạo các trường PTDTBT THCS
Trang 12- Các tổ chức đoàn thể trong và ngoài trường cần có sựphối hợp tốt để tuyên truyền về giáo dục kỹ năng sống chohọc sinh THCS đến cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinhtrong nhà trường
- Có kế hoạch cụ thể giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác
và chia sẻ cho học sinh, phân công nhiệm vụ cụ thể, chi tiếtđến các lực lượng giáo dục Các lực lượng giáo dục xác định
rõ trách nhiệm, quyền hạn của mình cùng với gia đình họcsinh và nhà trường, tích cực tham gia quản lý giáo dục kỹnăng sống cho học sinh
- Có kinh phí đầu tư để tổ chức tập huấn, hội nghị, hộithảo, mua, in ấn các tài liệu có nội dung giáo dục kỹ năngsống, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ
- Xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ phù hợp với học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
- Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
Việc lập kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác
và chia cho học sinh phù hợp với điều kiện thực tế và đặc
Trang 13điểm của nhà trường, tập quán của địa phương, và yêu cầuđổi mới của giáo dục là cơ sở cho các nhà trường tổ chức,chỉ đạo, vận hành hoạt động giáo dục theo đúng hướng,tránh được những rủi ro, thất bại khi thực hiện.
Việc lập kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp,hợp tác và chia sẻ phù hợp với học sinh người dân tộc đangtheo học tại các trường PTDTBT THCS nhằm kế hoạch hóaquá trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợptác và chia sẻ Lập kế hoạch sẽ giúp cho Hiệu trưởng các nhàtrường xác định được những điểm mạnh, điểm yếu, những cơhội, thách thức đối trường phổ thông bán trú có học sinh dântộc thiểu số theo học để có những định hướng về các mục tiêuchiến lược và mục tiêu cụ thể cần đạt được của hoạt động giáodục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh trongnhà trường Việc lập kế hoạch cho phép nhà quản lý lựa chọncác phương án tối ưu, tiết kiệm nguồn lực, tạo hiệu quả tíchcực cho hoạt động giáo dục các kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh
Việc lập kế hoạch hoạt động giúp các nhà quản lý có cáinhìn tổng thể, toàn diện về hoạt động giáo dục các kỹ năngnày cho học sinh người dân tộc trong nhà trường như mục tiêu
Trang 14giáo dục, nội dung giáo dục, phương thức, hình thức, phươngpháp giáo dục, hình thức kiểm tra, đánh giá hoạt động giáodục cho học sinh Việc lập kế hoạch tạo điều kiện dễ dàng đểcác nhà quản lý tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra giám sátviệc thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng sống của giáo viên,học sinh, các bộ phận liên quan Từ đó có thể điều chỉnh hoạtđộng giáo dục nếu cần thiết để đạt được mục tiêu giao dục đã
đề ra ban đầu
- Nội dung của biện pháp
- Hiệu trưởng phân tích trạng thái của đối tượng quản lý
để có cái nhìn toàn diện về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội,thách thức của cả hệ thống, đặc điểm đặc trưng của trườngPTDTBT THCS ở vùng khó khăn của một huyện miền núi;đặc điểm của học sinh người dân tộc thiểu số; những yếu tốtác động đến nhà trường, đến hoạt động giáo dục nói chung,đến hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh nói riêng
- Xây dựng những căn cứ vững chắc, khoa học, thuyếtphục cho việc lập kế hoạch hành động, tạo khả năng huy động
sự tự giác, tích cực của giáo viên, học sinh trong nhà trườngtham gia tích cực và hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học
Trang 15- Xác định các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện kế
hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ Đây làđiều kiện làm cho kế hoạch khả thi Nguồn lực giáo dục có 2dạng, nguồn lực bên trong và bên ngoài Nguồn lực bên trong
là đội ngũ CBQL, giáo viên, TPT Đội, nhân viên, các tổ chứcđoàn thể; là chất lượng của đội ngũ, chất lượng của học sinh;chương trình, giáo trình, tài liệu giáo dục kỹ năng sống; cơ sởvật chất, trang thiết bị dạy học, nguồn lực tài chính phục vụhoạt động giáo dục ; nguồn lực bên ngoài bao gồm cha mẹhọc sinh; các tổ chức chính trị xã hội; nguồn vật lực đầu tư,ủng hộ nhà trường
- Xây dựng sơ đồ khung của việc lập kế hoạch hoạt động
giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia sẻ cho học sinh baogồm các kế hoạch hành động cụ thể cho chủ thể và đối tượngquản lý như: kế hoạch hoạt động của nhà quản lý, kế hoạchhoạt động của giáo viên, của học sinh; kế hoạch phân bổ cácnguồn lực để tổ chức thực hiện có hiệu quả hoạt động giáodục kỹ năng sống cho học sinh
- Cách thức thực hiện
Trang 16- Hiệu trưởng ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo hoạtđộng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh: bao gồm Hiệutrưởng là trưởng ban, các phó hiệu trưởng, TPT Đội, đại diệncác tổ chức đoàn thể trong nhà trường, GVBM, GVCN, TPTĐội, nhân viên, đại diện các đoàn thể, nhân viên phụ tráchkhu bán trú của nhà trường
- Trước khi xây dựng kế hoạch hoạt động, Hiệu trưởng
tổ chức họp Ban chỉ đạo để phân tích thực trạng về điểmmạnh, điểm yếu, các cơ hội, thách thức, những đặc điểm đặctrưng của nhà trường, những đặc điểm về tâm sinh lý của họcsinh, đặc trưng về văn hóa giao tiếp, ứng xử của học sinhngười dân tộc thiểu số; xác định những yếu thuận lợi vàkhông thuận lợi cả bên trong và bên ngoài tác động đến nhàtrường, đến học sinh và đến hoạt động giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh Từ kết quả phân tích, Ban chỉ đạo xác định cáccăn cứ pháp lý, căn cứ khoa học và các căn cứ thực tiễn đểchuẩn bị cho việc xây dựng kế hoạch tổng thể và kế hoạch cụthể cho hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia
sẻ cho học sinh
- Hiệu trưởng và Ban chỉ đạo chỉ đạo xây dựng kế hoạchtổng thể về giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia sẻ cho
Trang 17học sinh của nhà trường; quán triệt kế hoạch đến cán bộ, giáoviên và học sinh để cùng thảo luận, đóng góp ý kiến; hoànthiện và ban hành kế hoạch tổng thể.
- Căn cứ chức năng nhiệm vụ cụ thể của lực lượng giáodục, Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộphận, cá nhân Đó là:
+ Các tổ trưởng chuyên môn: chịu trách nhiệm trực tiếpviệc chỉ đạo, kiểm tra, giám sát GVBM thực hiện việc lồngghép dạy học tích hợp nội dung giáo dục giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ thông qua giảng dạy các môn văn hóa
+ GVCN, Giáo viên tổng phụ trách Đội cùng phối hợpxây dựng và quản lý nội dung, phương pháp và hình thức giáodục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ thông qua các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động sinh hoạt lớp, sinhhoạt tập thể, hoạt động ngoại khóa cho học sinh Quản lý,kiểm tra giám sát việc thực hiện nội quy, quy định về nề nếp,thi đua trong khu nội trú của học sinh
- Căn cứ kế hoạch tổng thể, Hiệu trưởng giao từng bộphận, cá nhân trong lực lượng giáo dục xây dựng kế hoạch chitiết cho nội dung mình phụ trách Khi xây dụng kế hoạch cần
Trang 18đảm bảo các tiêu chí sau:
+ Xác định các hoạt động cơ bản và thứ tự các hoạt độngtrong việc chủ đạo thực hiện hoạt động giáo dục các kỹ năngsống cho học sinh;
+ Dự kiến về mục tiêu, chỉ tiêu kết quả
+ Xác định thời gian cho việc thực hiện từng hoạt động;+ Tính toán nguồn lực cần thiết cho từng hoạt động;
+ Phân công trách nhiệm cho từng đơn vị và cá nhân;+ Có quy chế phối hợp giữa các đơn vị các tổ chức đoànthể để thực hiện có hiệu quả hoạt động giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh;
+ Xác định các yêu cầu về kiểm tra, đánh giá hoạt đọnggiáo dục, có quy định về báo cáo kết quả thực hiện công việc;
+ Rút kinh nghiệm, điều chỉnh công việc nếu cần thiết vàtiếp tục triển khai;
+ Tổng kết đánh giá kết quả chung
- Các kế hoạch hành động của từng bộ phận phải được
Trang 19xét duyệt và thông báo tới BGH, các tổ chuyên môn, GVCN,GVBM, TPT Đội, các tổ chức đoàn thể và học sinh trước khithực hiện.
- Điều kiện thực hiện
- Hiệu trưởng cần nhận thức đầy đủ về mục tiêu, yêu cầu
của hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻcho học sinh người dân tộc thiểu số đang theo học tại cáctrường bán trú Nắm chắc những văn bản chỉ đạo của cấp trên
về giáo dục nói chung và giáo dục kỹ năng sống nói riêng chohọc sinh như mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phươngthức giáo dục
- Kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻcho học sinh phải được xây dựng vào kế hoạch giáo dục kỹnăng sống của nhà trường; được công khai
- Thực hiện phân cấp quản lý, trách nhiệm và quyền hạncủa cán bộ quản lý, giáo viên; có kế hoạch kiểm tra giám sátviệc thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác vàchia sẻ cho học sinh
- Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục
Trang 20kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ phù hợp với học sinh dân tộc
- Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
Đối tượng học sinh THCS đang theo học tại các trườngPTDTBT THCS tại huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình chiếm tỷ lệ100% là người dân tộc thiểu số thuộc các nhóm dân tộc Tày,Mường, Dao Chính vì vậy trong công tác chỉ đạo và tổ chứcthực hiện các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh, các nhà trường phải có có cách thức chỉđạo và thực hiện phù hợp với đặc điểm của đối tượng học sinhnày
Tính phù hợp được thể hiện từ khâu chỉ đạo xây dựng
và thực hiện nội dung giáo dục, phương pháp và hình thức
tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ cho học sinh người dân tộc đến các khâu lựa chọn vàxây dựng đội ngũ giáo viên có năng lực giáo dục kỹ năngsống, có hiểu biết sâu sắc về học sinh, có kinh nghiệm, cókiến thức nhất định về kỹ năng sống và có khả năng hợp tácvới các em học sinh; Tính phù hợp còn được thể hiện ở việcchỉ đạo, điều khiển phân công giao nhiệm vụ hợp với năng
Trang 21lực, sở trường của các thành viên liên quan trong đơn vị từ
đó khơi gợi niềm say mê, nhiệt huyết trong giáo dục của cán
bộ giáo viên
Nếu làm tốt công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện cáchoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ phùhợp với học sinh dân tộc thì chất lượng của hoạt động giáodục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh tại cáctrường PTDTBT THCS huyện Đà Bắc sẽ được nâng lên, gópphần vào việc đạt được mục tiêu giáo dục kỹ năng sống đã đềra
- Nội dung của biện pháp
Biện pháp chỉ đạo và tổ chức thực hiện các hoạt độnggiáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ phù hợp với họcsinh dân tộc gồm các nội dung sau:
- Tổ chức thực hiện và giao nhiệm vụ cho các thành viênliên quan trong đơn vị, chỉ đạo thực hiện mục tiêu giáo dục kỹnăng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh
- Chỉ đạo giáo viên xác định rõ từng nội dung giáo dục
cụ thể của kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cần thiết, phù
Trang 22hợp với học sinh người dân tộc.
- Chỉ đạo giáo viên lựa chọn áp dụng các phương phápgiáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ phù hợp với đặcđiểm lứa tuổi, trình độ nhận thức và văn hóa của học sinhngười dân tộc thiểu số
- Chỉ đạo giáo viên và các bộ phận liên quan lựa chọncác hình thức, phương thức tổ chức phù hợp với từng trình độcác lớp và đặc thù từng môn học, đặc điểm của các trườngPTDTBT THCS để tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh nhằm đạt hiệu quả giáodục cao nhất
- Chỉ đạo giáo viên và các lực lượng giáo dục tổ chứchướng dẫn học sinh học tập, phụ đạo cho học sinh, quản lý hoạtđộng tự rèn luyện, tự giáo dục của học sinh
- Chỉ đạo các bộ phận kiểm tra, giám sát việc thực hiệnnội quy, quy định của nhà trường; ý thức tự giác học tập;phương pháp học tập, mức độ hoàn thành các nhiệm vụ họctập của học sinh
- Chỉ đạo, điều khiển nhằm điều hành, điều khiển những
Trang 23nguồn lực đã có của đơn vị vận hành theo đúng kế hoạch đã
đề ra
- Chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục tốt để giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh
- Chỉ đạo thực hiện kiểm tra giám sát nội dung, phươngpháp, hình thức, phương thức và kết quả của giáo dục kỹ nănggiao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh để kịp thời uốn nắn,điều chỉnh các sai sót, lệch lạc, đảm bảo hoạt động giáo dụcđược thực hiện một cách chặt chẽ, đúng tiến độ và đạt đượcmục tiêu đề ra
- Cách thức thực hiện
a) Chỉ đạo và tổ chức thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh thông qua các môn học trên lớp
- BGH chỉ đạo các tổ chuyên môn, giáo viên định hướngmục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợptác và chia sẻ tích hợp trong các môn học phù hợp với họcsinh người dân tộc trong quá trình soạn giáo án môn học.Ngoài mục tiêu về kiến thức, giáo viên cần chú trọng mục tiêu
Trang 24rèn luyện kỹ năng, giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia
sẻ cho học sinh Các giáo án cần được tổ trưởng chuyên mônphê duyệt trước khi thực hiện
- BGH chỉ đạo tác tổ chuyên môn định hướng cho giáoviên lựa chọn các phương pháp dạy học tích cực hướng tớimục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ Cóthể áp dụng các phương pháp trò chơi, hoạt động nhóm, giảiquyết vấn đề, nghiên cứu trường hợp, đặc biệt là phương phápđóng vai, sân khấu hóa trong các môn khoa học xã hội Cácphương pháp giáo dục trên rất phù hợp trong giáo dục kỹnăng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ bởi nó tạo cơ hội cho họcsinh được thực hành giao tiếp, ứng xử, hợp tác và chia sẻ vớibạn bè, thầy cô
- Tiến hành dự giờ các tiết học có lồng ghép tích hợp nộidung giáo dục các kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ chohọc sinh để đánh giá, kết quả và hiệu quả của hoạt động giáodục
- Kháo sát khả năng lĩnh hội kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ của học sinh thông qua giờ dạy của giáo viên nhằm kiểmchứng hiệu quả, đối chiếu mục tiêu bài dạy
Trang 25- Rút kinh nghiệm sau bài dạy để phát hiện những mặtmạnh, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế để tìm cáchkhắc phục cho các bài sau.
b) Chỉ đạo và tổ chức thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Để chỉ đạo và tổ chức thực hiện hiệu quả hoạt động giáodục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh thôngqua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các nhà quản lýcần thực hiện theo cách thức sau:
- Chỉ đạo các lực lượng giáo dục đa dạng hóa phươngpháp, hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác vàchia sẻ tạo cơ hội để học sinh được trải nghiệm, cụ thể:
+ Giao GVCN tìm hiểu nội dung giáo dục kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh THCS, nắm bắt đặc điểmtâm sinh lý, đặc điểm văn hóa dân tộc, khả năng nhận thứchọc sinh để lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục
kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia sẻ lồng ghép trong môn dạy,trong các tiết dạy hoạt động ngoài giờ lên lớp và giờ sinhhoạt, trong các hoạt động lao động
Trang 26- Giao cho giáo viên tổng phụ trách Đội xây dựng kếhoạch, chương trình giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vớihoạt động Đội, tổ chức các chuyên đề về giáo dục kỹ nănggiao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh.
- Chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức ngoại khóa gắnviệc học tập với vui chơi lành mạnh, tạo cơ hội trải nghiệm,sáng tạo cho học sinh thông qua hình thức sân khấu hóa, tạođiều kiện, cơ hội để học sinh được tham gia đóng kịch, nhậpvai để rèn luyện kỹ năng giao tiếp và ứng xử
- Chỉ đạo giáo viên TPT Đội, GVCN tổ chức các cuộcthi tìm hiểu về văn hóa, phong tục tập quán và các thói quensinh hoạt của các dân tộc anh em đang sinh sống địa phươngcho học sinh tham gia để bổ sung thêm những hiểu biết về cácdân tộc cho học sinh, giúp các em có kỹ năng giao tiếp, ứng
xử tích cực, phù hợp với bạn bè; biết hợp tác, chia sẻ với mọingười; giúp các em có thể sống tự tin, lành mạnh, hợp tác, hòađồng và chia sẻ với bạn bè trong môi trường bán trú, với cộngđồng; hiểu và phòng tránh những cách giao tiếp, ứng xửkhông phù hợp
- Phối hợp với các đoàn thể tại địa phương tổ chức các
Trang 27buổi tuyên truyền, giao lưu, nói chuyện chuyên để tạo cơ hộicho học sinh được giao tiếp, chia sẻ những kiến thức, kỹ năngsống.
- Điều kiện thực hiện
Các điều kiện để thực hiện tốt biện pháp “Chỉ đạo và tổ
chức thực hiện các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp,
hợp tác và chia sẻ phù hợp với học sinh dân tộc” là:
- Bộ GD&ĐT cần ban hành chuẩn về giáo dục kỹ năngsống trong đó có kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho họcsinh THCS
- Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT huyện Đà Bắc ban hànhvăn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh THCS
- Có kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lựclượng tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻtrong nhà trường Cần cụ thể hóa nội dung, phương pháp vàhình thức tổ chức giáo dục
- Hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻcho học sinh cần được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định,
Trang 28phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương,phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, đặc điểm xã hội của họcsinh.
- Quản lý việc phối hợp giữa các lực lượng giáo dục tham gia vào hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác
và chia sẻ cho học sinh dân tộc
- Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
Thực tiễn cho thấy công tác giáo dục kỹ năng sống chohọc sinh đã chỉ ra được ý nghĩa, vai trò của gia đình, nhàtrường và xã hội trong việc giáo dục học sinh Nếu biết tổchức phối hợp các lực lượng này tham gia vào hoạt động giáodục sẽ tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh có tác dụnghướng học sinh đến những hành vi, chuẩn mực đạo đực mà xãhội thừa nhận
Sự phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhàtrường một mặt tạo dựng được mối quan hệ tốt đẹp giữa cáclực lượng giáo dục, mặt khác tạo ra sự thống nhất, liên tụctrong quá trình giáo dục về mặt thời gian và không gian
Để công tác giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia
Trang 29sẻ cho học sinh dân tộc của các trường PTDTBN THCS tạihuyện Đà Bắc đạt hiệu quả cao các nhà trường cần xây dựng
sự ủng hộ và tham gia của các lực lượng xã hội trong và ngoàinhà trường tham gia vào quá trình giáo dục
- Nội dung của biện pháp
- Phối hợp giữa nhà trường với gia đình để quản lý giáodục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh, làmcho cha mẹ học sinh hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt độnggiáo dục kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh từ
đó tranh thủ sự ủng hộ của cha mẹ học sinh Nhà trường đóngvai trò chủ đạo trong hoạt động phối hợp Hiệu trưởng thôngqua giáo viên chủ nhiệm để tổ chức quản lý hoạt động phốihợp này Như vây Hiệu trưởng quản lý, chỉ đạo ở góc độ vĩ
mô, còn giáo viên chủ nhiệm lớp là người trực tiếp đứng rachủ trì hoạt động phối hợp theo đơn vị lớp, theo các cách thứckhác nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp
- Phối hợp giữa nhà trường với xã hội: nhà trường và xãhội phối hợp với nhau trong việc giáo dục các kỹ năng giaotiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh thông qua cộng đồng dân
cư nơi học sinh sinh sống bởi cộng đồng là môi trường xã hội
Trang 30trực tiếp điều chỉnh các mối quan hệ để tham gia giáo dục kỹnăng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ cho học sinh.
- Cách thức thực hiện
- Đầu năm học nhà trường thống nhất bầu Ban đại diệncha mẹ học sinh của các lớp, của nhà trường thông qua ban đạidiện nắm tình hình, điều kiện hoàn cảnh gia đình học sinh đề racác biện pháp phối hợp để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Thông qua Hội nghị cha mẹ học sinh, giáo viên chủnhiệm lớp chủ động nắm bắt hoàn cảnh gia đình, đặc điểmcủa từng học sinh trong lớp mình chủ nhiệm để phối hợp giađình, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, giáo viên bộ môn
và địa phương giáo dục kỹ năng giao tiếp hợp tác và chia sẻcho học sinh, tuyên truyền tới cha mẹ học sinh để có tráchnhiệm chủ động phối hợp với các lực lượng giáo dục trongnhà trường chăm lo đảm bảo đủ các điều kiện cho con em họctập và rèn luyện tránh hiện tượng giao toàn bộ nhiệm vụ giáodục cho nhà trường, cho các thầy giáo, cô giáo
- Nhà trường tổ chức phối hợp với gia đình học sinhthông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh để động viên, tổ chức
và huy động cha mẹ học sinh đóng góp các nguồn lực, trí lực,