BIỆN PHÁP GIÁO dục kỹ NĂNG SỐNG CHO học SINH TIỂU học THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM tại CỘNG ĐỒNG ở HUYỆN BÌNH GIANG TỈNH hải DƯƠNG

Các biện pháp tổ chức GDKNS cho HS TH thông quaHĐTN tại cộng đồng hướng tới việc tổ chức được hiệu quả hoạtđộng, tạo cơ hội cho HS được trải nghiệm, khai thác cảm xúccủa HS và tạo cơ hội

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI CỘNG ĐỒNG Ở HUYỆN BÌNH GIANG TỈNH HẢI DƯƠNG

- Nguyên tắc xây dựng biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm tại cộng đồng huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

- Đảm bảo tính mục tiêu

Giáo dục TH là bậc học học nối tiếp bậc học mầm non,tạo sự liên thông và đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống GDquốc dân GD TH nhằm giúp HS củng cố và phát triển nhữngkết quả của GD mầm non, có học vấn phổ thông ở trình độ cơ

sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp đểtiếp tục học trung học cơ sở Theo điều 23 - Luật giáo dục

(1998), mục tiêu giáo dục tiểu học là: “Giáo dục tiểu học

nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thanh nhân cách con người Việt nam xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”.

Vì vậy, GD TH phải đảm bảo HS có những giá trị đạođức, kiến thức cơ bản về tự nhiên xã hội và con người, gắn bóvới cuộc sống cộng đồng và thực tiễn địa phương, có KN vận

dụng những kiến thức đã học để giải quyết những vấn đềthường ngày trong cuộc sống

Các biện pháp tổ chức GDKNS cho HS TH thông quaHĐTN tại cộng đồng hướng tới việc tổ chức được hiệu quả hoạtđộng, tạo cơ hội cho HS được trải nghiệm, khai thác cảm xúccủa HS và tạo cơ hội cho các em thể hiện sự sáng tạo trong quátrình tham gia hoạt động v.v để phát triển toàn diện năng lực,phẩm chất và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạocủa mỗi HS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của cáctrường mầm non trên địa bàn huyện

- Đảm bào tính hệ thống

Các biện pháp GDKNS cho học sinh TH thông quaHSSTN tại cộng đồng không mâu thuẫn, tách rời nhau màphải hỗ trợ lẫn nhau, bổ sung cho nhau trong mối quan hệbiện chứng chặt chẽ và tạo thành một hệ thống chỉnh thểnhằm tác động tới nhiều mặt khác nhau Do đó, các biện pháphuy động phải đảm bảo tính đồng bộ thì mới đem lại tính khảthi và tính hiệu quả

Giáo dục KNS thông qua tổ chức HĐTN tại cộng đồngcho học sinh TH còn phải đảm bảo tính liên tục Theo quy

luật, để một kỹ năng sống mới được hình thành cần phải đượcluyện tập từng thao tác cụ thể và theo từng bước một Do vậy,việc GDKNS cho học sinh thông qua tổ chức HĐTN tại cộngđồng cần phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, từ đơngian đến phức tạp, hình thành thói quen tạo hành vi, đi từ giáodục nhận thức đến hình thành kỹ năng và thái độ Hay nói mộtcách khác, phải đảm bảo mối liên hệ giữa các kỹ năng vàngười được giáo dục đặt trong một hệ thống, giúp học sinh

mở rộng tầm hiểu biết của mình, hình thành các kỹ năng tíchcực

- Đảm bảo phát huy được tính chủ động, tích cực của học sinh

Khi xây dựng các biện pháp GDKNS thông qua HĐTNtại cộng đồng cho HS TH, cần chú ý tới đặc điểm tâm sinh lýcủa lứa tuổi HS, sao cho phù hợp với hoàn cảnh đối tượngcũng như khả năng nhận thức của HS với những chuyên đề cụthể, cung cấp những kỹ năng cần thiết phải có tác dụng giúpcác HS giải quyết được những vấn đề thiết thực trong học tập

và cuộc sống

Giáo dục KNS thông qua HĐTN tại cộng đồng cho HS

TH phải hướng đến thực hiện mục tiêu GD toàn diện, hài hòamột cách tổng thể Các tác động GD phải mang tính tổng hợp,tác động đồng bộ đến tất cả các mặt Đảm bảo rằng tất cả HSđều được tham gia trải nghiệm, kích thích và phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo cho HS

- Đảm bảo tính thực tiễn

Các biện pháp tổ chức hoạt động GDKNS thông quaHĐTN tại cộng đồng cho HS TH tại huyện Bình Giangđược đề xuất phải tính đến các điều kiện, hoàn cảnh, môitrường khách quan, chủ quan của huyện Bình Giang nóichung và của các trường TH trên địa bàn huyện nói riêngtrong hiện tại và tương lai Yêu cầu này đòi hỏi các biệnpháp được đề xuất có khả năng áp dụng vào thực tiễn hoạtđộng tổ chức hoạt động GDKNS thông qua HĐTN tạicộng đồng, tính đến các nguồn lực của cộng đồng xã hộicủa nhà trường thuận lợi, đòi hỏi khi đề ra các biện pháp

tổ chức hoạt động GDKNS thông qua HĐTN tại cộngđồng cho HS TH phải dựa trên những điều kiện thực tế vềkinh phí, điều kiện về tình hình đội ngũ Các biện pháp đóphải có khả năng thực thi, không quá khó đối với cán bộ

quản lý các nhà trường TH, không quá tốn kém đến sứcngười, sức của trong quá trình thực hiện, chủ yếu đòi hỏicán bộ quản lý và GV phát huy hết nội lực, phối hợp tốtvới các ngành, kiên trì, ham học hỏi, không ngừng vươnlên Các biện pháp tổ chức hoạt động GDKNS thông quaHĐTN tại cộng phải phù hợp với mục tiêu, với chươngtrình, nội dung phù hợp với các nguồn lực khác.

- Đảm bảo tính hiệu quả

Nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp tổ chức GDKNScho HS TH thông qua HĐTN tại cộng các trường TH huyệnBình Giang, tỉnh Hải Dươngđược đề xuất phải phù hợp vớihiệu quả GD, hiệu quả xã hội và hiệu quả của bản thân hoạtđộng GD Hay nói cách khác, nguyên tắc này đòi hỏi phải làmthế nào để trong điều kiện nguồn lực nhất định, với thời giancho phép, nhà tổ chức vẫn có thể đạt mục tiêu GD như mongmuốn

- Các biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học cho học sinh TH thông qua hoạt động trải nghiệm tại cộng đồng ở huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

- Thiết kế một số chủ đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm tại cộng đồng ở huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

- Mục tiêu của biện pháp

Thiết kế các chủ đề GDKNS cho HS thông qua tổ chứccác HĐTN tại cộng đồng ở trường TH Huyện Bình Giang,tỉnh Hải Dương, thực chất là lồng ghép các nội dung GDKNSvào các HĐTN tại cộng đồng Nhằm tăng cường các hìnhthức giáo dục cho HS, tích hợp được nhiều các nội dungGDKNS, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho HSnhư:

Kiến thức: HS hiểu và vận dung tri thức cơ bản của các

KNS;

Kỹ năng: HS tham gia HĐTN hình thành các năng lực

chung và năng lực riêng (chuyên biệt);

Thái độ: HS yêu thích, tích cực và chủ động rèn luyện

hoàn thiện các KNS của bản thân, đồng thời, biện pháp này là

cơ sở, là chương trình, là một kênh thông tin cho đối tượng lànhà giáo dục vận dụng phong phú nội dung, hình thức vào

thực tiễn, GD toàn diện trên nhiều phương diện cho đối tượngđược GD Khẳng định, GDKNS thông qua tổ chức các HĐTNtại cộng đồng là con đường GD hiệu quả và khả thi.

- Nội dung của biện pháp

Nội dung GDKNS phải đảm bảo tính toàn diện, hướngnghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợpvới tâm sinh lý lứa tuổi của HS TH, đáp ứng mục tiêu GD nóichung ở cấp TH

Dựa trên cơ sở lý luận đã được xây dựng và căn cứ vàothực trạng GDKNS cho HS TH thông qua tổ chức các HĐTNtại cộng đồng đã nghiên cứu, chúng tôi tiến hành thiết kế cácchủ đề GD cho các KNS mà HS còn yếu kém và chưa đượctham gia Gồm:

Các chủ đề KNS liên quan đến sự hòa nhập với cuộcsống cộng đồng, bao gồm chủ đề kỹ năng: Hòa bình

Các chủ đề KNS liên quan đến các phẩm chất nhân cáchcủa HS, bao gồm chủ đề kỹ năng: Yêu thương

- Cách thức và điều kiện thực hiện

Quy trình thiết kế chủ đề GDKNS thông qua tổ chức các

HĐTN tại cộng đồng:

Bước 1: Xác định mục tiêu giáo dục

Mỗi một chủ đề GDKNS được tiến hành thông quaHĐTN, nhà GD cần xác định rõ những kiến thức, kỹ năng vàthái độ cụ thể mà HS cần đạt được Mục tiêu đó có ý nghĩađịnh hướng, chỉ dẫn cho toàn bộ quá trình GD kỹ năng được

tổ chức Thông qua mỗi chủ đề, HS sẽ hiểu rõ các biểu hiệncủa KNS được GD đó là gì, cách hình thành KNS đó như thếnào, có kỹ năng và ý thức tích cực vận dụng để giải quyết cáctình huống giả định cũng như các vấn đề các em thường gặptrong cuộc sống hàng ngày

Bước 2: Xác định các KNS cần GD cho HS TH và các tổ chức các HĐTN

Vấn đề đặt ra cho các nhà GD ở bước tiếp theo là phảilựa chọn các nội dung KNS cùng với các hình thức trảinghiệm sáng tạo sao cho phù hợp với đối tượng GD, hìnhdung trước kết quả có thể xảy ra khi áp dụng trong thực tế.Những KNS được lựa chọn phải thiết thực, gần gũi với chínhcuộc sống của các em, những kỹ năng mà các em đang cònbộc lộ nhiều hạn chế Xuất phát từ yêu cầu đó, kết hợp với

việc phân tích nội dung các KNS cốt lõi và thực tiễn GD ở cáctrường TH ở nước ta, chúng tôi xác định được các KNS nổibật cần thiết đối với các em HS TH đó là các kỹ năng: Trungthực, tôn trọng, giản dị, giản dị, yêu thương, hợp tác, khoandung, tiết kiệm v.v.

Khi lựa chọn tổ chức các HĐTN tại cộng đồng để thựchiện các nội dung GDKNS đó, nhà GD cần bám sát các loạihình tổ chức các HĐTN tại cộng đồng đã được trình bày ởtrên Trong đó mỗi tổ chức các HĐTN tại cộng đồng đều cóthể vận dụng để GD nhiều KNS khác nhau cho HS Các hìnhthức trải nghiệm có thể được thay đổi linh hoạt để làm chocác nội dung GDKNS trở nên sinh động và hấp dẫn đối với

Thông thường cấu trúc nội dung của mỗi chủ đề

GD-KNS được thiết kế theo 3 phần: Giới thiệu chủ đề, tổ chứcHĐTN tại và phần tổng kết Với thời lượng 50 phút cho việcthực hiện một chủ đề, do đó phần tổ chức HĐTN tại nên thiết

kế thành 3 HĐTN tại chính để đáp ứng mục tiêu của chủ đề:

+ HĐTN tại 1: Hướng vào việc tìm hiểu, khám phá cácbiểu hiện và ý nghĩa của của KNS cần GD cho HS

+ HĐTN tại 2: Hướng vào tổ chức các loại hình tổ chứccác HĐTN tại cộng đồng đa dạng để HS có cơ hội thực hànhrèn luyện và thể hiện các KNS của bản thân trong nhiều tìnhhuống khác nhau

+ HĐTN tại 3: Hướng vào việc tổ chức cho HS vận dụngKNS trong thực tiễn

Để bài học về chủ đề GDKNS trở nên sổi nổi, thu hútđược sự tham gia tích cực của HS, ngay ở HĐTN tại 1 cũngcần được thực hiện theo hướng phát huy vốn kiến thức kinhnghiệm đã có của HS và bằng những HĐTN tại trải nghiệm

để HS tự khám phá ra các biểu hiện và cách thức hình thànhKNS HĐTN tại 2 và 3 chính là cơ hội để HS thực hành vàvận dụng kiến thức rút ra từ HĐTN tại 1 vào tổ chức cácHĐTN tại cộng đồng qua các tình huống giả định hoặc trong

thực tế cuộc sống Từ đây các em sẽ nhận ra được những ưuđiểm và hạn chế trong các biểu hiện KNS của bản thân đểphát huy hoặc rút kinh nghiệm, làm cho những KNS của mìnhngày một tốt hơn.

Mỗi HĐTN tại trong chủ đề GDKNS tiếp tục được thiết

kế theo 3 phần:

- Mục tiêu của HĐTN tại

- Cách tiến hành HĐTN tại

- Kết luận rút ra sau mỗi HĐTN tại

Trong mỗi HĐTN tại thì các phương pháp GD phát huytính tích cực của HS cần được tăng cường như: Giải quyết vấn

đề, động não, trò chơi, đóng kịch, nghiên cứu tình huống, dự

án, thảo luận nhóm v.v

Các hình thức tổ chức HĐTN tại cũng cần được vậndụng một cách linh hoạt sáng tạo tùy thuộc vào các tổ chứccác HĐTN tại cộng đồng cụ thể và khả năng của HS như:

- Tổ chức cho HS làm việc độc lập trong những trườnghợp cần có các tác động làm thay đổi nhận thức, hành vi mỗi

HS hay khi cần có những sản phẩm cá nhân

- Tổ chức cho HS làm việc nhóm: Hình thức này thườngđược sử dụng khi phân tích các trải nghiệm, tìm hiểu nội dung

kỹ năng hay khi đánh giá tác động của các KNS

- Tổ chức thảo luận toàn lớp: Hình thức này thườngđược sử dụng khi cần tổng hợp tri thức cho toàn HĐTN tạihoặc toàn bài học thuộc chủ đề GDKNS

Chính cách thiết kế các tổ chức các HĐTN tại cộngđồng cho chủ đề GDKNS như trên đã tạo ra nét đặc thù chobài học GDKNS, làm cho không khí lớp học sôi nổi, HS hănghái, tích cực tham gia các HĐTN tại trải nghiệm được tổchức Đó cũng là cơ sở quan trọng để tạo nên chất lượng vàhiệu quả cho bài học của chủ đề GDKNS

Bước 4: Kiểm tra - đánh giá các HĐTN tại đã được thiết

- Yêu cầu thực hiện biện pháp

Nhà GD phải nắm vững chương trình GDKNS cũng nhưchương trình tổ chức tổ chức các HĐTN tại cộng đồng trong nhàtrường TH

Nhà GD phải hiểu sâu sắc nội dung các KNS, có kỹ năngthiết kế các HĐTN tại GD trải nghiệm theo quan điểm dạyhọc tích cực, phát triển năng lực cho người học

-Thiết kế quy trình tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm tại cộng đồng ở trường TH huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

- Mục tiêu của biện pháp

Thiết kế và tổ chức thực hiện kế hoạch bài học GD giátri sống thông qua tổ chức các HĐTN tại cộng đồng, trong đó

có sử dụng các bước của một quy trình tổ chức GDKNS cho

HS thông qua hoat động trải nghiệm sáng tạo

- Nội dung của biện pháp

Vận dụng linh hoạt các bước trong một quy trình tổ chứcGDKNS thông qua tổ chức các HĐTN tại cộng đồng Cụ thể:

Giai đoạn 1: Chuẩn bị

Đây được xem là giai đoạn quan trọng nhất của quá trình

GD KNS thông qua HĐTN tại cộng đồng, bởi lẽ nó định hìnhcho toàn bộ kết quả GD của HS Trong giai đoạn này, nhà GDcần thực hiện những công việc sau:

Bước 1: Phân tích đối tượng GD

- Đây là khâu mà hầu hết bị bỏ qua hoặc làm qua loatrong qua trình GDKNS cho HS Nhà GD tiếp cận tìm hiểu đểxây dựng những tổ chức các HĐTN tại cộng đồng phù hợpvới từng nội dung GD cho các đối tượng HS Nghĩa là xâydựng riêng hồ sơ cho HS để đảm bảo việc GD đạt hiệu quả,đồng thời sử dụng bước này như khâu đầu tiên của kiểm tra,đánh giá quá trình GDKNS cho HS

Ví dụ: hồ sơ cá nhân, nhật ký học tập, phiếu học tập tìnhhuống, file ảnh, sơ đồ Mindmap, bảng phân tích thống kê chianhóm HS v.v

- Những công việc cụ thể cần làm khi thực hiện bướcnày:

+ Tạo hồ sơ HS (Mỗi hồ sơ HS sẽ được GV tự tạo, sáng

tạo theo những cách riêng khác nhau) Có nhiều dạng hồ sơkhác nhau như: nhật ký học tập, phiếu học tập, file ảnh bằng

+ Phân tích động cơ, nhu cầu, hứng thú của HS để xâydựng biểu tượng kỹ năng mang màu sắc cá nhân

+ Đánh giá HS ở thời điểm hiện tại và sau khi kết thúc quátrình GD kỹ năng, đề làm cơ sở xây dựng kết nối sự phát triểnKNS ở các độ tuổi tiếp theo

+ Đánh giá trên đặc điểm giới, điều kiện hoàn cảnh,vùng miền v.v

+ Thu nhận thông tin qua nhiều kênh thông tin khácnhau: qua phụ huynh, bạn bè, HS, lực lượng xã hội

- Những lưu ý khi thực hiện bước này:

+Đây là khâu quan trọng đầu tiên Tiếp cận tìm hiểu đểxây dựng những tổ chức các HĐTN tại cộng đồng phù hợpvới đối tượng GD Luôn luôn lưu trữ kết quả hoạt động của

- Công việc cụ thể như sau:

1) Xác định mục tiêu cụ thể: với mỗi KNS cót lõi Mục

tiêu cần được xây dựng rõ ràng, cụ thể, phản ánh được các cấp

độ cao thấp cần đạt đối với mỗi KNS Gồm 3 mặt: kiến thức, kỹnăng, thái độ (năng lực chung và năng lực riêng)

2) Xác định mục tiêu phải phù hợp với đặc điểm HS,

phản ánh được các cấp độ năng lực cụ thể cho HS.

3) Mục tiêu phải định hướng được cách hình thành KNS

cho HS

4) Mục tiêu bám sát với nhu cầu, động cơ và hứng thú,

cũng như những kinh nghiệm trước đó của HS

+ Từ mục tiêu đi xây dựng nội dung, lựa chọn phươngpháp, cách thức, loại hình GD kỹ năng v.v

+ Mục tiêu cụ thể hóa gắn liền với bản thân HS, có thể

bổ sung ngay khi cần trong quá trình GD kỹ năng

- Khi thực hiện cần xây dựng mục tiêu theo tiếp cận pháttriển năng lực người học

Bước 3: Thiết kế các hoạt động GDKNS thông qua tổ chức các HĐTN cộng đồng

- Căn cứ vào mục tiêu và nội dung các KNS cần GDcũng như các HĐTN đi kèm, trên cơ sở phân tích đặc điểmđối tượng GD, nhà GD tiến hành thiết kế các HĐTN có tínhchất sáng tạo cho chủ đề GDKNS

- Thông thường cấu trúc nội dung của mỗi chủ đề

GD-KNS được thiết kế theo 3 phần:

+ Phần thức nhất: Giới thiệu chủ đề;

+ Phần thứ hai: Tổ chức hoạt động;

+ Phần cuối: Tổng kết

Với thời lượng 40 phút cho việc thực hiện một chủ đề,

do đó phần tổ chức hoạt động nên thiết kế thành 3 hoạt độngchính để đáp ứng mục tiêu của chủ đề:

+ Hoạt động 1: Hướng vào việc tìm hiểu, khám phá cácbiểu hiện và ý nghĩa của của KNS cần GD cho HS

+ Hoạt động 2: Hướng vào tổ chức các loại hình tổ chứccác HĐTN tại cộng đồng đa dạng để HS có cơ hội thực hànhrèn luyện và thể hiện các KNS của bản thân trong nhiều tìnhhuống khác nhau

+ Hoạt động 3: Hướng vào việc tổ chức cho HS vậndụng KNS trong thực tiễn

- Để bài học về chủ đề GDKNS trở nên sổi nổi, thu hútđược sự tham gia tích cực của HS, ngay ở hoạt động 1 cũngcần được thực hiện theo hướng phát huy vốn kiến thức kinh

nghiệm đã có của HS và bằng những HĐTN để HS tự khámphá ra các biểu hiện và cách thức hình thành KNS Hoạt động

2 và 3 là cơ hội để HS thực hành và vận dụng kiến thức rút ra

từ hoạt động 1 vào tổ chức các HĐTN tại cộng đồng qua cáctình huống giả định hoặc trong thực tế cuộc sống Từ đây các

em sẽ nhận ra được những ưu điểm và hạn chế trong các biểuhiện KNS của bản thân để phát huy hoặc rút kinh nghiệm, làmcho những KNS của mình ngày một tốt hơn

- Mỗi hoạt động trong chủ đề GDKNS tiếp tục được thiết

kế theo 3 phần:

+ Mục tiêu của hoạt động

+ Cách tiến hành hoạt động

+ Kết luận rút ra sau mỗi hoạt động

Trong mỗi hoạt động thì các phương pháp GD phát huytính tích cực của HS cần được tăng cường như: Nêu và giảiquyết vấn đề, động não, trò chơi, đóng kịch, nghiên cứu tìnhhuống, dự án, thảo luận nhóm v.v

- Các hình thức tổ chức hoạt động cũng cần được vậndụng một cách linh hoạt sáng tạo tùy thuộc vào các tổ chức

các HĐTN tại cộng đồng cụ thể và khả năng của HS như:

- Tổ chức cho HS làm việc độc lập trong những trườnghợp cần có các tác động làm thay đổi nhận thức, hành vi mỗi

HS hay khi cần có những sản phẩm cá nhân

- Tổ chức cho HS làm việc nhóm: Hình thức này thườngđược sử dụng khi phân tích các trải nghiệm, tìm hiểu nội dung

kỹ năng hay khi đánh giá tác động của các KNS

- Tổ chức thảo luận toàn lớp: Hình thức này thườngđược sử dụng khi cần tổng hợp tri thức cho toàn hoạt độnghoặc toàn bài học thuộc chủ đề GDKNS

Chính cách thiết kế các tổ chức các HĐTN tại cộngđồng cho chủ đề GDKNS như trên đã tạo ra nét đặc thù chobài học GDKNS, làm cho không khí lớp học sôi nổi, HS hănghái, tích cực tham gia các HĐTN được tổ chức Đó cũng là cơ

sở quan trọng để tạo nên chất lượng và hiệu quả cho bài họccủa chủ đề GDKNS

- Những lưu ý khi thực hiện bước này:

+ Đặt tên cho mỗi hoạt động phải chính xác, ngắn gọn,xúc tích, phản ánh được chủ đề và nội dung của bài học KNS

+ Xây dựng các tổ chức các HĐTN tại cộng đồng phùhợp với các nội dung GDKNS, đảm bảo mục tiêu GD Nộidung các hoạt động chính là nội dung các bài học KNS

+ Từ nội dung bài học lựa chọn hình thức trải nghiệmsáng tạo và phương pháp, kỹ thuật GD phù hợp

Giai đoạn 2: Thực hiện

Đây chính là giai đoạn mà mọi mục tiêu, hoạt độngGDKNS được đi vào thực hiện thông qua tổ chức các HĐTN tạicộng đồng Gồm các bước sau:

Bước 1: Tổ chức cho HS trải nghiệm

Tiến hành cho HS trải nghiệm những hoạt động đã đượcthiết kế và xây dựng ở giai đoạn chuẩn bị Dựa trên những trảinghiệm đã có, HS quan sát, phản hồi và tự đánh giá khi thamgia các HĐTN và hình thành KNS mới Nhà GD tổ chức cho

HS được trải nghiệm liên tục các tình huống khác nhau, tự HSliên hệ tri thức đã có để vận dụng giải quyết, trải nghiệm độclập để quyết định có tiếp nhận các biểu hiện mới của KNS haykhông Tổ chức HS làm việc theo nhóm, thảo luận toàn lớp đểcác trải nghiệm đó được thực hiện đồng bộ và đạt hiệu quả

HS quan sát, khám phá và tự đánh giá các KNS của bảnthân và người khác Bước này để kiểm tra các biểu hiện KNSsăn có của HS, làm cơ sở để xây dựng các trải nghiệm mớicho các em ở bước sau Đồng thời, đây là bước HS được thamgia chia sẻ các kết quả của những quan sát, cảm nhận khiđược tham gia trực tiếp trải nghiệm HS học được cách diễnđạt, mô tả và chỉ ra được mối tương quan giữa những kết quả,những quan sát, cảm nhận đó.

- Tiến hành cho HS tham gia trải nghiệm các hoạt động

GD đã được thiết kế Minh họa cụ thể trong các chủ đềGDKNS, đính kèm phụ lục

- Tổ chức liền mạch các hoạt động, tạo mối liên kết,tương quan giữa các hoạt động hình thành nhận thức về KNS

- Tiến hành cho HS trải nghiệm đến khi hiểu ra được vấn

đề

- Quan sát – phản hồi – tự đánh giá được lặp lại, duy trìtrong tất cả các hoạt động, huy động toàn bộ những kiến thức,kinh nghiệm về KNS đã có tạo liên kết hình thành kinhnghiệm mới

- HS có thể đã đọc một số tài liệu, tham dự bài giảng,xem một số video trên Internet về chủ đề GDKNS đang họctập, hoặc đã thử làm thử theo hướng dẫn của một số bài giớithiệu nhập môn (tutorial) về chủ đề GD kỹ năng cần học, hoặc

tự mình tìm hiểu với máy móc trong phòng lab v.v Tất cáccác yếu tố đó sẽ tạo ra các kinh nghiệm nhất định cho ngườihọc Và chúng trở thành “nguyên liệu đầu vào” quan trọngcủa quá trình GD kỹ năng

- HS cần đưa ra được các phân tích, nhận định và tựđánh giá các sự kiện và các kinh nghiệm đã có Sự đánh giánày cần mang yếu tố “phản tỉnh”, tức là tự mình suy tưởng vềcác kinh nghiệm đó, xem cảm thấy thế nào, có hiểu được haykhông, có thấy nó hợp lý hay không, có thấy nó đúng hay cảmthấy nó “có gì đó không ổn”, có quan điểm hay thực tế nào đingược lại với các kinh nghiệm mình vừa trải qua hay không,

- GV luôn phải khái quát lại vấn đề sau khi kết thúc mộthoạt động, một bài học về KNS Đây là bước tạo cơ sở đểđiều chỉnh và xây dựng các trải nghiệm mới cho HS

Dựa trên những trải nghiệm đã có của HS về KNS nhấtđịnh, để định hướng giúp HS tự đánh giá, quan sát – phản hồi

Tự đánh giá của HS sẽ quyết định sự tiếp nhận các KNS haykhông.

Bước 2: Phân tích tổng quát

Nhà GD tiến hành phân tích các trải nghiệm ở các hoạtđộng và đưa ra kết luận cho từng bài học KNS Tiến hành cho

HS đánh giá các nhân và đánh giá đồng đẳng trong từng hoạtđộng GD và khi kết thúc một chủ đề GD Tổng hợp lại toàn bộtri thức về KNS và rút ra các kết luận cần thiết, nhà GD sử dụngcác kỹ thuật dạy học tích cực để tiến hành tổng kết kiến thứccho các HĐTN

Giáo viên tiến hành phân tích các KNS, cùng HS chia sẻ,cùng HS đánh giá – kiểm tra, đánh giá, tự đánh giá và đánhgiá đồng đẳng trong bước này là rất quan trọng HS cùng nhauthảo luận, nhìn lại quá trình được trải nghiệm một lần nữa,phân tích kết quả, liên hệ trải nghiệm với các chủ đề hoạtđộng GDKNS Từ đó, HS tự xác định được kiến thức, hành

vi, kỹ năng và thái độ cần hướng tới

- Giáo viên cùng HS tiến hành phân tích các trải nghiệmtheo từng cấp độ

- Giáo viên tiến hành đánh giá và cho HS đánh giá đồngđẳng

- Tổng hợp lại toàn bộ kiến thức và rút ra các kết luậncần thiết

- Giáo viên sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực đểtổng kết bài học

- Từ kinh nghiệm, ta có các khái niệm, “lí thuyết mới”.Bước này chính là bước quan trọng để các kinh nghiệm đượcchuyển đổi thành “tri thức”, “nhận thức”, hệ thống khái niệmbắt đầu lưu giữ lại trong não bộ Không có bước này, các kinhnghiệm của HS sẽ không thể được nâng cấp và phát triển lênmột tầm cao mới hữu ích hơn mà chỉ là các trải nghiệm vụnvặt thu lượm được trong tiến trình học tập hay thực hành

Giáo viên xây dựng các phiếu học tập, các nhiệm vụ để

HS thực hiện Làm cơ sở để đánh giá tổng thể quá trình Hìnhthức đánh giá: đánh giá đồng đẳng, cá nhân đánh giá, tập thểđánh giá

Giai đoạn 3: Tổng kết

Đây là giai đoạn cuối cùng của một quá trình GDKNS

cho HS thông qua tổ chức các HĐTN tại cộng đồng Gồm 2bước:

Bước 1: Áp dụng các KNS vào các trải nghiệm mới

HS thực hiện các sản phẩm, lên kế hoạch cụ thể cho tổchức GDKNS cho HS thông qua các HĐTN ví dụ: hoạt độngnghiên cứu khoa học, hình thành kỹ năng giản dị trong nhóm

kỹ năng phẩm chất nhân cách của bản thân, HS áp dụng trảinghiệm vào việc tìm hiểu một thí nghiệm đơn giản nhằm tạo

ra một sản phẩm tái chế sử dụng các nguồn năng lượng khôngtái tạo, hoặc tái sử dụng các nguyên liệu hàng ngày

- Giai đoạn này được kết thúc bằng việc HS lập một kếhoạch cho cách hành động tiếp theo trong thời gian tới Thôngthường giai đoạn này được tiếp nối giai đoạn trước, giai đoạntiếp theo sẽ là giai đoạn kiểm chứng xem các kết luận trước

- Sản phẩm được chính HS thực hiện, giáo viên chỉ giữvai trò định hướng, giám sát.

Bước 2: Lập kế hoạch trải nghiệm

Ở các giai đoạn trước HS đã có một bản kết luận về cácKNS được đúc kết qua những HĐTN thực tế Nhà GD cùng

HS thực hiện hóa các kế hoạch của khâu áp dụng các KNS vàocác trải nghiệm mới Phối kết hợp các lực lượng GD để tổchức cho HS tiếp tục trải nghiệm, nhằm củng cố những tri thứcKNS đã có và phát triển các KNS đó trong thực tiễn hành ngàycủa cuộc sống

- Ở giai đoạn trước, HS đã có một bản “kết luận” đượcđúc rút từ thực tiễn với các luận cứ và suy tư được liên kếtchặt chẽ Bản kết luận đó có thể coi như một giả thuyết, vàphải đưa vào thực tiễn để kiểm nghiệm Việc này hết sức quantrọng trong việc hình thành nên tri thức thực sự qua GDKNS

- Phối kết hợp với các lực lượng sư phạm trong nhàtrường để phát huy hiệu quả của các loại hình trải nghiệmsáng tạo trong GDKNS

- Thiết kế các dự án GD kỹ năng cho HS tham gia trải

nghiệm thực tế.

-Cách thức và điều kiện thực hiện

Khi tiến hành thực hiện, tùy theo từng mục đích GDKNSthông qua tổ chức các HĐTN tại cộng đồng cho HS của từngtrường, từng đối tượng HS, điều kiện hoàn cảnh v.v mà vậndụng linh hoạt, đa dạng

Khi tổ chức vần chú ý xem xem một quy trình GDKNSthông qua HĐTN có thực sự đạt quy trình hay không, phầnnhiều phụ thuộc vào vai trò của nhà GD Để quy trình đi vàothực tế áp dụng đạt hiệu quả, chúng tôi tham khảo, nghiên cứu

và đề xuất một vài lưu ý cho giáo viên (nhà GD), người trựctiếp tham gia vào quá trình GDKNS cho HS THCS thông qua

tổ chức các HĐTN tại cộng đồng

Thực hiện đầy đủ các bước trong từng giai đoạn của quytrình GDKNS cho HS thông qua tổ chức các HĐTN tại cộngđồng

Đối với nhà GD: Tôn trọng quy trình và thực hiện tổ chứcmột cách linh hoạt các bước, không máy móc, dập khuôn cácbước Đạt đủ năng lực về chuyên môn và kỹ năng cần thiết để

quá trình GDKNS cho HS đạt hiệu quả cao nhất.

Đối với cấp quản lý: Tạo mọi điều kiện thuận lợi, tối ưumọi phương án, phối hợp với các phòng ban, tổ chức trongnhà trường, để quá trình GDKNS cho HS thông qua tổ chứccác HĐTN tại cộng đồng phát huy hết hiệu quả, góp phầnnâng cao chất lượng GD của nhà trường

Đối với đối tượng được GD: Tích cực tham gia hoạtđộng, thái độ nghiêm túc tìm tòi và khám phá các nội dungKNS Ý thức tốt và trách nhiệm với quá trình GD bản thân

- Đa dạng hóa các loại hình tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm tại cộng đồng ở trường TH huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

- Mục tiêu của biện pháp

Tổ chức và vận dụng đa dạng hóa, phong phú các loạihình GDKNS cho HS TH thông qua tổ chức các HĐTN tạiCĐ

Tạo hứng thú, động cơ cho HS tham gia các hoạt độngGDKNS thông qua tổ chức các HĐTN tại CĐ

- Nội dung của biện pháp

Như chúng ta biết không có một loại hình tổ chứcGDKNS cho HS thông qua HĐTN tại CĐ là vạn năng, phù hợp

và đáp ứng được mọi mục tiêu GD hay nội dung GD Mà mỗimột loại hình tổ chức này có những ưu điểm và hạn chế nhấtđịnh Do đó, việc phối kết hợp các loại hình trong quá trìnhGDKNS chính là quá trình quan trọng để phát huy các năng lựccần thiết cho HS

Mỗi một loại hình thức tổ chức các HĐTN tại CĐ trongchủ đề GDKNS được thiết kế theo 3 phần: Mục tiêu của hoạtđộng; Cách tiến hành hoạt động; Kết luận rút ra sau mỗi hoạtđộng

Ví dụ minh họa thiết kế một hình thức trải nghiệm sángtạo là:

Hình thức Tổ chức trò chơi

+ Mục tiêu:

Vui chơi là một dạng hoạt động đặc biệt của loài người

và nó có tác dụng tích cực để làm phát triển CĐ, phát triểnnhân cách cho mỗi con người Đối với lứa tuổi HS trung học