Ngành xây dựng là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc dân, có nhiệm vụ đi trước mở đường trong công cuộc phát triển đất nước, để hoàn thành trọng trách của mình, cần tăng cường v
Trang 1Sơ Đồ Hệ Thống Tổ Chức Quản Lý Thi Công Của Một Đơn Vị Tại Một Công
Trường
Việt Nam hiện nay đang phát triển nhanh chóng sau khi chuyển đổi thành công từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường từ năm
1986 Chính vì vậy, đầu tư cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, nhà máy, nhà ở cũng đang tăng lên rất nhanh Cùng với nguồn vốn đầu tư rất lớn vào ngành xây dựng, việc quản lý các công trình đang phải đối mặt với hàng loạt các thách thức và khó khăn do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan gây ra
Ngành xây dựng là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc dân, có nhiệm vụ đi trước mở đường trong công cuộc phát triển đất nước, để hoàn thành trọng trách của mình, cần tăng cường về mọi mặt, trước hết là nguồn nhân lực theo hướng hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, nâng cao mức thu nhập của người lao động, đổi mới việc cung ứng nhân lực cho phù hợp với các nguyên tắc của thị trường lao động
Công ty cổ phần Sông Hồng số 10, nơi tôi đang công tác là đơn vị thành viên của Tổng công ty Sông Hồng thuộc Bộ Xây dựng Công ty SH 10 chuyên về thi công xây lắp các công trình kỹ thuật dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật, cầu đường, lắp đặt thiết bị và các hoạt động đầu tư
Trong phần bài viết, tôi xin được trình bày sơ đồ hệ thống tổ chức quản lý thi công của một đơn vị tại một công trường do Công ty tôi đang quản lý
1 Sơ đồ hệ thống tổ chức quản lý thi công:
Trang 2A Chỉ huy trưởng công trường sẽ toàn bộ trách nhiệm cho tất cả chi tiết của gói thầu, bao gồm quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng trong suốt thời kỳ xây dựng
BAN CHỈ HUY CÔNG TRƯỜNG (DO NHÀ THẦU THÀNH LẬP SAU KHI
TRÚNG THẦU)
GIÁM SÁT
KỸ THUẬT A
TƯ VẤN THIẾT KẾ
PHÒNG KỸ THUẬT
TỔNG CÔNG TY
BỘ PHẬN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
AN TOÀN LAO ĐỘNG
BỘ PHẬN QUẢN LÝ THI CÔNG CÔNG TRÌNH
CÁN BỘ GIÁM SÁT THI
THI CÔNG CHUYÊN NGÀNH
CÁC ĐỘI THI CÔNG TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TRÌNH
PHÒNG THÍ NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG
Trang 3B Kỹ sư quản lý chất lượng sẽ có trách nhiệm trong chương trình chất lượng, kết hợp với Chỉ huy trưởng, kỹ sư kỹ thuật hiện trường để xác định tất cả các công việc tuân theo tiêu chuẩn chất lượng của dự án
C Kỹ sư Môi trường - An toàn lao động sẽ chịu trách nhiệm tất cả mọi vấn đề
về vệ sinh môi trường trong và ngoài công trường Tổ chức đào tạo, thực hiện và kiểm tra an toàn lao động trên toàn công trường
D Cán bộ kỹ thuật hiện trường sẽ có trách nhiệm trực tiếp phụ trách các vấn
đề về kỹ thuật thi công trên công trường để công trình thi công đúng theo các yêu cầu kỹ thuật của dự án và bản vẽ thiết kế thi công
E Các tổ, đội thi công sẽ trực tiếp thực hiện thi công các hạng mục công việc trên công trường
2 Thuyết minh sơ đồ tổ chức nhân sự:
- Nhà thầu sau khi trúng thầu sẽ thành lập Ban chỉ huy công trường và bổ nhiệm chức danh Chỉ huy trưởng công trường
- Phòng Kỹ thuật là bộ phận được các Công ty giao nhiệm vụ theo dõi, giám sát về tiến độ, chất lượng các công trình và báo cáo Lãnh đạo
* Ban chỉ huy công trường:
- Là tổ chức được Nhà thầu thành lập và giao nhiệm vụ có trách nhiệm triển khai thi công toàn bộ dự án được trúng thầu theo đúng Hồ sơ thiết kế kỹ thuật, đảm bảo đúng tiến độ trong Hồ sơ dự thầu dưới sự giám sát của các Kỹ sư tư vấn
Trang 4- Ban chỉ huy công trường trực tiếp chỉ đạo công tác thi công công trình đảm bảo chất lượng, khối lượng theo hồ sơ thiết kế, đảm bảo tiến độ, an toàn lao động, vệ sinh môi trường…
- Chỉ huy trưởng công trường và các cán bộ nghiệp vụ có trách nhiệm:
+ Chỉ huy trưởng công trường có trách nhiệm và quyền hạn cao nhất trong giải quyết công việc tại hiện trường, trực tiếp quan hệ với các kỹ sư tư vấn và các đơn vị liên quan để giải quyết các công việc thuộc phạm vi dự án
+ Tổ chức, điều hành công tác thi công của toàn bộ dự án
+ Báo cáo toàn bộ tình hình triển khai thi công tại hiện trường và kế hoạch thực hiện nhiệm vụ về Nhà thầu
+ Trực tiếp điều hành các đơn vị trực thuộc (các đội thi công) trong phạm vị công việc được giao
+ Chịu trách nhiệm trước Nhà thầu về chất lượng công trình, an toàn sản xuất và tiến độ thi công
- Quyền hạn của Ban chỉ huy công trường:
+ Quan hệ với Chủ đầu tư, Kỹ sư tư vấn để giải quyết các công việc thi công
+ Trực tiếp giao nhiệm vụ cho các đội thi công trực thuộc
+ Quan hệ với địa phương và các cơ quan hữu quan để giải quyết các vấn đề có liên quan đến việc xây dựng công trình như: an ninh, đảm bảo giao thông và vệ sinh môi trường
Trang 5+ Ngừng hoặc đình chỉ thi công khi các đội thi công không tuân thủ qui trình quản lý chất lượng
- Bộ phận quản lý thi công trực thuộc Ban chỉ huy công trường chịu trách nhiệm trước Ban chỉ huy công trường về việc quan hệ với Phòng kỹ thuật của Công
ty, các kỹ sư tư vấn để điều phối, hướng dẫn các đơn vị sản xuất triển khai biện pháp
và công nghệ thi công các hạng mục của công trình theo đúng Hồ sơ đã được duyệt, đáp ứng tiến độ thi công và an toàn lao động
- Bộ phận Quản lý chất lượng – An toàn lao động, vệ sinh môi trường cũng là
bộ phận chịu trách nhiệm trước Ban chỉ huy công trường về việc đảm bảo chất lượng công trình, đảm bảo vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn phòng chống cháy
nổ, bảo đảm an toàn cho người và thiết bị tham gia thi công trên công trường Kết hợp với các đơn vị chức năng tổ chức bảo đảm giao thông an toàn cho người và các phương tiện đi qua khu vực thi công trong thời gian thi công Có trách nhiệm đôn đốc, xử lý mọi hành vi vi phạm các qui định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
* Các đội thi công công trình:
Là các đơn vị trực tiếp thi công các hạng mục, công trình được Chỉ huy trưởng giao dưới sự giám sát của các kỹ sư tư vấn và Chủ đầu tư
Đội trưởng đội thi công là người chịu sự điều hành của Ban chỉ huy công trường tổ chức các mũi sản xuất và các tổ sản xuất trực tiếp thi công công trình theo đúng Hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công đã được duyệt
Trang 6Đội trưởng có trách nhiệm giao việc, quản lý và đôn đốc các tổ sản xuất thực hiện nhiệm vụ được giao và đạt hiệu quả cao nhất
Đồng thời, để đảm bảo việc kết quả kiểm tra chất lượng của các công việc khách quan và chính xác, bên cạnh việc chủ động giám sát chất lượng công trình, Ban điều hành dự án sẽ thường xuyên phối hợp kiểm tra, đánh giá chất lượng thi công tại hiện trường cùng với các bộ phận liên quan của các bên:
Đại diện giám sát tác giả của tổ chức Tư vấn thiết kế
Đại diện của Chủ đầu tư
Đại diện tư vấn giám sát
Trên đây là mô hình quản lý đã được Công ty áp dụng tại các công trình do Công ty đã và đang thi công Song, hiện nay tiến độ xây dựng của nhiều công trình, nhất là công trình lớn bị chậm, một trong những nguyên nhân cơ bản là do thiếu nhân công Các cơ sở đào tạo nghề xây dựng thì lại đang gặp khó khăn trong công tác tuyển sinh Thực tế này phần nào phản ánh những bất cập, nhược điểm về nhân
sự ngành xây dựng hiện nay khi mà tốc độ xây dựng, sự đổi mới trong khoa học công nghệ đang thay đổi từng ngày
Theo đánh giá của Học viện Cán bộ quản lý xây dựng và Đô thị (Bộ Xây Dựng): “Đội ngũ công nhân, những người trực tiếp lao động tạo ra thực thể công trình, sản phẩm cuối cùng của ngành xây dựng còn thiếu về số lượng, ít về chất lượng Tỷ lệ lao động thủ công, lao động nông nhàn chưa qua đào tạo còn khá cao Mức độ thành thạo, kỹ năng nghề nghiệp, tai nạn rủi ro trong hoạt động xây dựng còn nhiều Sự gắn bó, lòng yêu nghề của người thợ xây dựng chưa cao”
Trang 7Theo Bộ Xây dựng, số lượng lao động qua đào tạo bổ sung cho ngành hàng năm mới chỉ đáp ứng được 25% nhu cầu, trong khi đó, tốc độ đầu tư xây dựng hàng năm tăng từ 15 – 20% Cơ cấu nguồn nhân lực của ngành (tỷ lệ cơ cấu kỹ sư, trung cấp chuyên nghiệp, công nhân học nghề) là 1: 1,3: 3; trong khi đó, với các nước trên thế giới, tỷ lệ này là 1:4:10 Với tỷ lệ này, ngành xây dựng đang tồn tại tình trạng thừa thầy thiếu thợ Vì thế, tại nhiều công trình lớn đang tồn tại cảnh lao động là nông dân chưa qua đào tạo làm việc thay cho công nhân kỹ thuật
Theo tôi, nguồn nhân lực cho ngành xây dựng có một số khó khăn sau:
Một là, đa số lực lượng lao động trong ngành xây dựng đến từ nông thôn, nên
nhiều lao động chưa qua đào tạo bài bản, thậm chí chưa qua đào tạo, sức khỏe không đồng đều, ý thức chấp hành kỷ luật công nghệ chưa cao, thiếu chu đáo cẩn thận, dễ dàng bằng với kết quả đạt được và cũng dễ bị sa ngã vào những tiêu cực, tệ nạn xã hội vốn đồng hành với nhiều công trường Hiện nay, rất khó tìm được một người thợ biết đọc bản vẽ, biết tính sắt thép, kết cấu Các công nhân phần lớn chỉ biết những công việc đơn thuần như xây, trát, nếu có thâm niên thì tay nghề khéo léo hơn
Hai là, chế độ tiền lương chưa hợp lý Tuy tiền lương đã áp dụng cơ chế thị
trường nhưng nếu so sánh thu nhập bình quân hàng tháng của lao động trong khu vực nhà nước của công nhân xây dựng với các ngành nghề khai thác mỏ và điện thì tiền lương của công nhân xây dựng chỉ bằng 2/3 hoặc 1/2, nên chưa có sức hút mạnh đối với người lao động, nhất là cán bộ kỹ thuật giỏi, công nhân có tay nghề cao
Ba là, công tác đào tạo nguồn nhân lực ban đầu cũng như đào tạo liên tục
không theo kịp yêu cầu của thị trường và các tiến bộ khoa học kỹ thuật xây dựng
Trang 8Các hoạt động đào tạo và dạy nghề hiện nay chưa phối hợp và gắn bó mật thiết với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ, chưa hội nhập nhiều với quốc tế, chưa liên kết các cơ sở thành mạng lưới đào tạo và dạy nghề xây dựng có gắn với thị trường xây dựng
Để khắc phục được những hạn chế trên, theo tôi cần phải cải thiện những vấn
đề sau:
Thứ nhất, các doanh nghiệp về xây dựng tùy theo khả năng, yêu cầu phát triển
sản xuất kinh doanh của mình để chủ động trong khâu đào tạo, nâng cao chất lượng lao động Đối với Công ty chúng tôi sẽ luôn xác định phát triển nguồn nhân lực là chiến lược quan trọng và là nhiệm vụ trọng tâm
Thứ hai, để đáp ứng cơ bản yêu cầu của người lao động và người sử dụng lao
động, Công ty đã và đang phối hợp với các trường đại học, các trung tâm đào tạo, các trường dạy nghề để đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, cán bộ, công nhân kỹ thuật theo đúng tiêu chuẩn bằng cấp ngành nghề, bậc thợ phù hợp với
cơ chế quản lý mô hình phát triển của Công ty
Thứ ba, dự kiến thành lập một trung tâm đào tạo và tư vấn khoa học công
nghệ làm nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, tư vấn và xuất khẩu lao động Xây dựng kế hoạch đào tạo hàng năm cho cán bộ của Công ty Hình thức đào tạo sẽ có 3 loại hình chính đó là: đào tạo bổ sung, đào tạo nâng cao và đào tạo lại
Thứ tư, song song với việc đào tạo trong nước, Công ty tổ chức cho nhiều cán
bộ kỹ thuật, quản lý tham quan thực tập ở nước ngoài để học tập kinh nghiệm xây
Trang 9dựng nhà cao tầng, làm tầng hầm, hoàn thiện công trình, chống thấm, xử lý nền đất yếu…
Câu 2:
Sau khi được học môn Quản trị sản xuất và tác nghiệp, với kiến thức thu nhận được, cá nhân tôi đánh giá việc quản trị sản xuất và tác nghiệp có tầm quan trọng đặc biệt trong hoạt động của doanh nghiệp Nếu quản trị tốt, ứng dụng các phương pháp quản trị khoa học thì sẽ tạo khả năng sinh lợi lớn cho doanh nghiệp Ngược lại nếu quản trị kém sẽ làm cho doanh nghiệp thua lỗ, thậm chí có thể bị phá sản
Trong môn học, tôi nhận thấy có một số nội dung có thể áp dụng đối với đơn
vị của tôi cụ thể là: Vấn đề loại bỏ 7 loại lãng phí theo quan điểm Ohno (sản xuất thừa, đợi chờ, vận chuyển, lưu kho, thao tác, gia công thừa và sản phẩm hỏng) và nội dung sản xuất Lean, hướng đến khách hàng (bắt đầu với việc hiểu khách hàng muốn gì và tối ưu hoá quá trình sản xuất để thoả mãn nhu cầu của khách hàng)
Với đặc thù ngành xây dựng, sản phẩm thường là đơn chiếc, thời gian thi công công trình dài, giá trị công trình lớn Mục tiêu đặt ra đối với Công ty chúng tôi
đó là tiết kiệm chi phí, tối ưu hóa sử dụng nguồn lực nhằm quản lý sản xuất hiệu quả, đảm bảo chất lượng công trình Tuy nhiên, việc vận dụng các mô hình quản lý khác nhau để đạt được các mục tiêu này thường chưa cho kết quả như mong đợi Trong nhiều trường hợp, tiết kiệm chi phí và sử dụng nguồn lực hiệu quả có thể đạt được, nhưng chất lượng công trình lại chưa đáp ứng được mong đợi từ khách hàng Tôi nhận thấy nếu Công ty chúng tôi áp dụng mô hình Lean sẽ đáp ứng được cùng lúc các mục tiêu như vậy sẽ giúp doanh nghiệp vừa giảm chi phí sản xuất, vừa làm hài lòng khách hàng
Trang 10Chi phí và chất lượng công trình là các vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp Làm sao cùng đáp ứng được cả hai yêu cầu này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có cách tiếp cận phù hợp và hiệu quả theo đặc thù, hiện trạng và năng lực của chính doanh nghiệp Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, cắt giảm chi phí và đảm bảo chất lượng cũng chính là nền tảng để phát triển bền vững của doanh nghiệp Nếu nhà sản xuất muốn đạt được lợi nhuận cao nhất, chỉ còn cách giảm được càng nhiều chi phí càng tốt Chính vì thế, các mô hình quản lý sản xuất hướng tới việc giảm tối đa chi phí trong sản xuất Mô hình sản xuất tinh gọn (LEAN) ra đời nhằm đáp ứng các yêu cầu này
Mô hình sản xuất tinh gọn tập trung vào 3 yếu tố chính là Con người – Quá trình – Công nghệ Mô hình hướng tới sự tham gia của mọi người, với tư duy Lean (tinh gọn) luôn thường trực trong mỗi người khi tham gia vào các quá trình sản xuất/dịch vụ Các quá trình tổ chức, quản lý sản xuất được tối ưu hóa nhằm loại bỏ tối đa các loại chi phí Việc này được hỗ trợ bởi ứng dụng công nghệ hiện đại, tự động hóa Công nghệ được dùng để hỗ trợ con người và các quá trình sản xuất một cách hiệu quả nhất Và tất cả ba yếu tố này cuối cùng nhắm tới khách hàng, thỏa mãn được khách hàng chính là sự thành công Mục tiêu tạo giá trị cho khách hàng là
ít lãng phí, thi công đúng tiến độ, chất lượng công trình tốt Hai yếu tố mấu chốt là giảm lãng phí và kịp tiến độ công trình Kết hợp với đó là sự linh hoạt, tham gia của mọi người, trên nền tảng chuẩn hóa công việc
Tiết kiệm chi phí có hiệu quả mang tính cách mạng đối với ngành xây dựng, các phương pháp tiết kiệm chi phí trong xây dựng phải kể đến như:
Trang 11- Cải tiến chất lượng và giảm phế thải mọi nơi Thay vì tăng chi phí, các công trình cố gắng giảm các sai sót và phế thải để cải thiện chất lượng và giảm chi phí
- Giao cho cán bộ kỹ thuật và người công nhân trách nhiệm làm thỏa mãn nhu cầu của Chủ đầu tư, ví dụ như người thợ phải chắc chắn rằng công việc của anh ta đáp ứng đúng ý đồ thiết kế
- Không ngừng cải tiến các quá trình tham gia vào toàn bộ nguồn nhân lực
- Giao vật tư đúng thời gian là cách thông thường để tránh lãng phí tồn kho quá nhiều
- Chú trọng một cách có hệ thống vào việc không ngừng cải tiến phong trào
“không tai nạn và sai sót” …
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Quản trị sản xuất và tác nghiệp - Chương trình đào tạo thạc sỹ Quản trị kinh doanh quốc tế, Griggs University;
- Website: Http://songhongcorp.vn ;
- Nguồn tin: Tạp chí Kinh tế xây dựng, số 2/2007;
- Nguồn: Báo Xây dựng;
- Website: Http://Kientruc.vn Trang thông tin chuyên ngành Kiến trúc và Xây dựng Việt Nam.