Cưỡng chế hành chính trong quản lý hành chính nhà nước.

LỜI MỞ ĐẦU 3 PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ TRONG 4 QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 4 I. QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ PHƯƠNG PHÁP 4 1. Hoạt động quản lý hành chính nhà nước 4 2. Phương pháp quản lý hành chính nhà nước 4 II. PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH 5 1.Khái niệm 5 2. Tính chất 5 3. Điều kiện áp dụng 6 III. CÁC BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH 6 1. Nhóm biện pháp xử phạt hành chính 6 2. Nhóm biện pháp khắc phục hậu quả 8 3. Nhóm biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 10 4. Nhóm biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính 10 5. Nhóm biện pháp xử lý hành chính 13 6. Nhóm biện pháp phòng ngừa hành chính và biện pháp khắc phục, hạn chế thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh hoặc vì yêu cầu lợi ích chung 14 IV. MỐI QUAN HỆ GIỮA PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP THUYẾT PHỤC TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 15 THỰC TRẠNG CỦA VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 16 KẾT LUẬN 18 TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ TRONG 3

QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 3

I QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ PHƯƠNG PHÁP 3

1 Hoạt động quản lý hành chính nhà nước 3

2 Phương pháp quản lý hành chính nhà nước 3

II PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH 4

1.Khái niệm 4

2 Tính chất 4

3 Điều kiện áp dụng 5

III CÁC BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH 5

1 Nhóm biện pháp xử phạt hành chính 5

2 Nhóm biện pháp khắc phục hậu quả 7

3 Nhóm biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 9

4 Nhóm biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính 9

5 Nhóm biện pháp xử lý hành chính 12

6 Nhóm biện pháp phòng ngừa hành chính và biện pháp khắc phục, hạn chế thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh hoặc vì yêu cầu lợi ích chung 13

IV MỐI QUAN HỆ GIỮA PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP THUYẾT PHỤC TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 14

THỰC TRẠNG CỦA VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 15

KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU

Nhà nước Việt Nam là nhà nước pháp quyền Bên cạnh đặc trưng cơ bản nhẳm bảo vệ quyền con người, quyền công dân thì nguyên tắc tiên quyết đó là thượng tôn pháp luật Tất nhiên, hoạt động quản lý hành chính nhà nước phải luôn được chú trọng

Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động hành chính của cơ quan thực thi quyền lực nhà nước (quyền hành pháp) để quản lý, điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội theo quy định của pháp luật, đó là Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấp Để thực hiện chức năng này, nhà nước phải sử dụng các

phương pháp khác nhau qua các hình thức cụ thể

Dù mềm dẻo hay cứng rắn các phương pháp quản lý hành chính nhà nước đều là phương thức thực hiện quyền lực nhà nước Chủ thể áp dụng phương thức này áp đặt ý chí của mình lên đối tượng áp dụng pháp luật

Nếu chia phương pháp quản lý hành chính nhà nước theo tính chất chính trị xã hội ta có hai phương thức chính là thuyết phục và cưỡng chế

Bài tập này tập trung vào phương pháp cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước và thực trạng hiện nay của phương thức này

Do còn nhiều hạn chế về tầm hiểu biết cũng như tài liệu tham khảo nên nội dung có lẽ còn nhiều thiếu sót Em mong nhận được góp ý, nhận xét từ thầy

cô để có thể rút kinh nghiệm và hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ TRONG

QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

I QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ PHƯƠNG PHÁP

1 Hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, do các cơ quan trong hệ thống quản lý hành chính từ Trung ương tới địa phương

2 Phương pháp quản lý hành chính nhà nước

Phương pháp quản lý hành chính là cách thức mà chủ thể quản lý sử dụng

để tác động lên các quan hệ là đối tượng điều chỉnh của ngành luật hành chính

Chủ thể áp dụng các phương pháp quản lý hành chính phải là cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật

Đối tượng bi áp dụng phương pháp này là cá nhân, tổ chức nhất định trong những trường hợp pháp luật quy định

Phương pháp quản lý hành chính nhà nước thể hiện bản chất của mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, chủ yếu do cơ quan hành chính nhà nước, cán bộ, công chức và người có thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước hoặc các cơ quan nhà nước khác, các tổ chức xã hội áp dụng theo quy định của pháp luật Hơn nữa, phương pháp quản lý hành chính nhà nước được áp dụng trong giới hạn của hoạt động quản lý hành chính nhà nước, chủ yếu thể hiện mối quan hệ của cơ quan hành chính nhà nước với đối tượng quản lý khi cơ quan hành chính nhà nước tiến hành các hoạt động thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước Do đó, phương pháp này được thể hiện

dưới nhiều hình thức pháp lý khác nhau, chủ yếu là dưới hình thức văn bản pháp luật, và nội dung phần lớn phản ánh thẩm quyền của các cơ quan hành chính hoặc người có chức vụ đại diện cho nhà nước

Các phương pháp quản lý hành chính nhà nước có thể được phân loại theo chức năng của hoạt động quản lý, hoặc theo tính chất của phương pháp

Phương pháp cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước mang tính chất phương pháp chính trị- xã hội

II PHƯƠNG PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH

1.Khái niệm

Là việc các cơ quan, cán bộ có thẩm quyền sử dụng các biện pháp bắt buộc bằng bạo lực của nhà nước đối với các cá nhân, tổ chức, nhằm buộc cá nhân, tổ chức phỉ thực hiện hoặc không thức hiện những hành vi nhất định; hạn chế về quyền tài sản của cá nhân, tổ chức hoặc hạn chế tự do thân thể của cá nhân

2 Tính chất

Việc sử dụng phương pháp cưỡng chế mang tính chất hành chính – chính trị, thể hiện bản chất giai cấp của nhà nước một cách rõ nét Hay đơn giản hơn, phụ thuộc vào bản chất cũng như là mục đích của mình, thì mỗi kiểu nhà nước

sẽ có cơ chế áp dụng phương pháp cưỡng chế khác nhau

Cưỡng chế hành chính là biện pháp cưỡng chế nhà nước do cơ quan nhà nước hay cán bộ, công chức có thẩm quyền áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính xảy ra hoặc nhằm khắc phục thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra hoặc vì lý do an ninh quốc phòng

3 Điều kiện áp dụng

Chỉ áp dụng cưỡng chế khi nào thuyết phục không đạt hiệu quả Cần có phương pháp mới mang tính cưỡng chế, bắt buộc đối với đối tượng bị áp dụng, khiến họ phải thực hiện hoặc không thực hiên một số hành vi nhất định

Chỉ áp dụng cưỡng chế khi có pháp luật cụ thể và rõ ràng, tuân theo đúng quy định về thẩm quyền, trình tự thủ tục

Khi cần thiết áp dụng thì phải lựa chọn các biện pháp cưỡng chế mang đến mức thiệt hại thấp nhất cho đối tượng bị áp dụng

Ngay cả trước khi áp dụng cưỡng chế, vẫn phải tiến hành thuyết phục để tạo điều kiện cho đối tượng quản lý tự giác chấp hành các mệnh lệnh của chủ thể quản lý

III CÁC BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH

1 Nhóm biện pháp xử phạt hành chính

a Khái niệm

Nhóm biện pháp xử phạt hành chính là những hình thức, biện pháp áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính nhằm giáo dục, phòng ngừa

vi phạm Bao gồm 5 hình thức xử phạt được quy định tại Khoản 1 Điều 21 Luật

xử lý vi phạm hành chính năm 2012 là: cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; trục xuất

b Nguyên tắc áp dụng

Theo Khoản 2, 3 Điều 21 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012, hình thức xử phạt: phạt tiền và phạt cảnh cáo được áp dụng là hình thức xử phạt chính Hình thức xử phạt: tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề

có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật vi phạm hành

chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; trục xuất là các hình thức xử phạt bổ sung hoặc hình thức xử phạt chính

Cá nhân, tổ chức có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có thể lựa chọn một trong nhiều hình thức xử phạt khác nhau làm hình thức xử phạt chính (có thể tới 5 hình thức) hoặc các hình thức xử phạt bổ sung (có thể tới 3 hình thức) đối với mỗi vi phạm hành chính được quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước Đối với mỗi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính chỉ bị áp dụng một hình thức

xử phạt chính; có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung và hình thức xử phạt bổ sung chỉ được áp dụng kèm theo hình thức xử phạt chính

c Các hình thức xử phạt hành chính

Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính được quy định chi tiết ở các Điều 22, 23, 24, 25, 26, 27 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 Cụ thể:

Thứ nhất, cảnh cáo Điều 22 quy định là hình thức áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc đối với mọi hành

vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện Quyết định xử phạt cảnh cáo dưới hình thức văn bản

Thứ hai, hình thức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi có tính nghiêm trọng hơn hành vi bị xử phạt cảnh cáo Các mức phạt tiền và mức phạt tiền tối

đa trong từng lĩnh vực được quy định chi tiết tại Điều 23 và 24 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

Thứ ba, hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn được quy định tại Điều 25 Luật xử

lý vi phạm hành chính năm 2012 Hình thức nàyt được áp dụng đối với cá nhân,

tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cá nhân, tổ chức không được tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề (Khoản 1) Đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong các trường

hợp cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ không có giấy phép gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường và trật tự, an toàn xã hội (Khoản 2) Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thời hạn đình chỉ hoạt động quy định tại Khoản 3 Điều này

Thứ tư, theo Điều 26 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định

về tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hoá, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu được thực hiện theo quy định tại Điều 82 của Luật này

Thứ năm, trục xuất (Điều 27 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012) đây là hình thức xử phạt buộc người nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính tại Việt Nam phải rời khỏi lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Chính phủ quy định chi tiết việc áp dụng hình thức xử phạt trục xuất

2 Nhóm biện pháp khắc phục hậu quả

a Khái niệm

Nhóm biện pháp khắc phục hậu quả là các hình thức buộc người có hành

vi vi phạm hành chính sử dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật nhằm hạn chế hoặc khôi phục lại tình trạng ban đầu do hành vi vi phạm hành chính của mình gây ra

b Nguyên tắc áp dụng

Đối với mỗi vi phạm hành chính, ngoài việc bị áp dụng hình thức xử phạt,

cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả Tuy nhiên, trong một số trường hợp người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính như không xác định được đối tượng vi phạm, hết thời hiệu xử phạt, hết thời hạn ra quyết định xử phạt… thì biện pháp này chỉ được áp dụng độc lập (các trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 65 của Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012)

c Các biện pháp khắc phục hậu quả

Theo quy định của Khoản 1 Điều 28 Luật xử lý vi phạm hành chính bao gồm mười biện pháp dưới đây Nội dung của các biện pháp này được quy định

cụ thể từ Điều 29 đến Điều 37 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

Thứ nhất, biện pháp buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu (Điểm a) Thứ hai, biện pháp buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép (Điểm b)

Thứ ba, buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi

trường, lây lan dịch bệnh (Điểm c)

Thứ tư, buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất hàng hoá, vật phẩm, phương tiện (Điểm d)

Thứ năm, buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại (Điểm đ)

Thứ sáu, buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn (Điểm e) Thứ bảy, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hoá, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, vật phẩm (Điểm g)

Thứ tám, buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa không bảo đảm chất lượng (Điểm h)

Thứ chín, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật (Điểm i)

Thứ mười, các biện pháp khắc phục hậu quả khác do Chính phủ quy định (Điểm K) Các biện pháp khác có thể do Chính Phủ quy định trong từng lĩnh vực hoặc trường hợp cụ thể

Những biện pháp trách nhiệm hành chính này được đưa ra trong quá trình

xử lý vi phạm hành chính mang tính chất cưỡng chế nhà nước đi kèm với các hình thức xử phạt

3 Nhóm biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

a Khái niệm

Là các biện pháp được áp dụng khi hết thời hạn thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính mà cá nhân, tổ chức bị xử phạt không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt theo quy định tại Điều 73 của Luật xử lý vi phạm hành chính 2012

b Người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế

Theo Khoản 1 Điều 87 luật xử lý vi phạm hành chính 2012, người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế gồm có Chủ tịch UBND các cấp, trưởng đồn công an, trưởng công an cấp huyện, hoặc có thể giao quyền cho cấp phó khi cấp trưởng vắng mặt và phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó xác định rõ phạm vi, nội dung, thời hạn được giao quyền Cấp phó được giao quyền phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình trước cấp trưởng và trước pháp luật Người được giao quyền không được giao quyền, ủy quyền tiếp cho bất kỳ cá nhân nào khác (Khoản 2 Điều 87 luật xử lý vi phạm hành chính 2012)

c Các biện pháp

Một là, khấu trừ 1 phần lương hoặc 1 phần thu nhập, khấu trừ tiền tài khoản của cá nhân, tổ chức vi phạm

Hai là, kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá

Ba là, thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính do cá nhân, tổ chức khác đang giữ trong

trường hợp cá nhân, tổ chức sau khi vi phạm cố tình tẩu tán tài sản

Bốn là, buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Khoản 1 Điều 28 của luật xử lý vi phạm hành chính 2012

4 Nhóm biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính

a Điều kiện áp dụng

Trong trường hợp cần ngăn chặn kịp thời vi phạm hành chính hoặc để bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính, người có thẩm quyền có thể áp dụng các

biện pháp nhằm ngăn chặn và bảo đảm xuwer lý vi phạm hành chính theo thủ tục hành chính

b Nguyên tắc áp dụng

Khi áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính cần phải tuân thủ theo các nguyên tắc luật định tại Điều 120 Luật xử lý vi phạm hành chính như sau: Người có thẩm quyền phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại các Điều từ 120 đến 132 của Luật này, nếu vi phạm thì bị xử lý theo quy định của pháp luật; Chỉ áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong trường hợp cần thiết theo quy định tại Chương II của Luật xử

lý vi phạm hành chính năm 2012; Người ra quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính phải chịu trách nhiệm đối với quyết định của mình; Việc sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ trong việc áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính phải được thực hiện theo quy định của pháp luật

c Các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính

Thứ nhất, tạm giữ người, quy định tại Điều 122 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 Theo đó, tạm giữ người theo thủ tục hành chính chỉ được áp dụng trong trường hợp cần ngăn chặn, đình chỉ ngay những hành vi gây rối trật

tự công cộng, gây thương tích cho người khác Mọi trường hợp tạm giữ người đều phải có quyết định bằng văn bản và phải giao chó người bị tạm giữ một bản Thời hạn tạm giữ hành không được quá 12 giờ; trong trường hợp cần thiết, thời hạn tạm giữ có thể kéo dài hơn nhưng không được quá 24 giờ, kể từ thời điểm bắt đầu giữ người vi phạm

Thứ hai, áp giải người vi phạm (Điều 124 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012) Những người vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành yêu cầu của người có thẩm quyền thì bị áp giải trong các trường hợp: Bị tạm giữ người theo thủ tục hành chính; Đưa trở lại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định tại Khoản 2 Điều 132 của Luật này