Đề cương môn học luật tổ chức viện kiểm sát và tòa án

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH-NHÀ NƯỚCBỘ MÔN LUẬT HIẾN PHÁP Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học chính quy Tên môn học: Tổ chức và hoạt động của TAND, VKSND Việt Nam Số tín ch

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH-NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN LUẬT HIẾN PHÁP

HÀ NỘI - 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH-NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN LUẬT HIẾN PHÁP

Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học (chính quy)

Tên môn học: Tổ chức và hoạt động của TAND, VKSND Việt Nam

Số tín chỉ: 02

Loại môn học: Tự chọn

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 ThS Nguyễn Văn Thái - GVC

* Văn phòng Bộ môn luật hiến pháp Việt Nam

Phòng 501, nhà A - Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04 37738321

Email: luathienphap@yahoo.com

Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ)

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

- Luật hiến pháp Việt Nam

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Môn học tổ chức và hoạt động của TAND và VKSND cung cấp kiếnthức về tổ chức và hoạt động của TAND, VKSND, quy chế thẩm phán,hội thẩm nhân dân và kiểm sát viên VKSND theo pháp luật hiện hành;lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống TAND và VKSND ở ViệtNam và phương hướng đổi mới tổ chức và hoạt động của TAND vàVKSND trong quá trình cải cách tư pháp ở Việt Nam hiện nay

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Tổ chức và hoạt động của hệ thống TAND

1 Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống TAND trong lịch sửlập hiến Việt Nam

2 Chức năng, nhiệm vụ của TAND theo pháp luật hiện hành

3 Hệ thống tổ chức TAND theo pháp luật hiện hành

4 Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của TAND

Vấn đề 2 Quy chế pháp lí của thẩm phán, hội thẩm nhân dân theo pháp luật hiện hành

2.1 Quy chế pháp lí của thẩm phán

2.1.1 Vị trí pháp lí của thẩm phán

2.1.2 Tiêu chuẩn của thẩm phán

2.1.3 Quy trình tuyển chọn thẩm phán theo quy định của pháp luậthiện hành

2.1.4 Những đảm bảo cho hoạt động của thẩm phán

2.2 Quy chế pháp lí của hội thẩm

2.2.1 Ví trí pháp lí của hội thẩm

2.2.2 Tiêu chuẩn của hội thẩm

2.2.3 Quy trình tuyển chọn hội thẩm TAND

2.2.4 Những đảm bảo cho hoạt động của hội thẩm

2.3 Đảm bảo vai trò độc lập của thẩm phán và hội thẩm trong xét xử

Vấn đề 3 Tổ chức và hoạt động của VKSND theo pháp luật hiện hành

3.1 Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống VKSND

3.2 Chức năng, nhiệm vụ của VKSND

3.3 Hoạt động của VKSND trong các lĩnh vực tư pháp

3.4 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của VKSND

3.5 Hệ thống VKSND theo pháp luật hiện hành

Vấn đề 4 Quy chế pháp lí của kiểm sát viên VKSND

4.1 Vị trí pháp lí của kiểm sát viên

4.2 Tiêu chuẩn kiểm sát viên VKSND

4.3 Quy trình tuyển chọn kiểm sát viên VKSND

Vấn đề 5 Đối mới tổ chức và hoạt động của TAND

và VKSND trong cải cách tư pháp hiện nay

5.1 Những nội dung cơ bản của Chiến lược cải cách tư pháp

5.2 Đổi mới hoạt động của TAND trong cải cách tư pháp

5.3 Đổi mới hoạt động của VKSND trong cải cách tư pháp

5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC

5.1 Mục tiêu nhận thức

a Về kiến thức

- Có được sự hiểu biết cơ bản và cần thiết về vai trò, chức năng, nhiệm

vụ, cơ cấu tổ chức của hệ thống TAND, VKSND, các vấn đề liênquan đến quy chế thẩm phán, hội thẩm và kiểm sát viên VKSND;phương hướng đổi mới đối với TAND và VKSND trong cải cách tưpháp ở nước ta hiện nay

- Có thể vận dụng những kiến thức được trang bị làm nền tảng họctập các môn học, nghiên cứu các vấn đề liên quan đến hoạt độngcủa hệ thống TAND, VKSND; vận dụng kiến thức để giải quyếtnhững vấn đề thực tiễn, những tình huống cụ thể liên quan đến nộidung cùa môn học

b Về kĩ năng

- Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào nghiên cứu cáckhoa học pháp lí chuyên ngành tiếp theo trong chương trình đào tạo

- Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào công việc thực tiễn

- Hình thành kĩ năng tìm kiếm, thu thập, tổng hợp, xử lí thông tin,phân tích, đánh giá các vấn đề lí luận và thực tiễn liên quan đếnnghiên cứu khoa học pháp lí chuyên ngành

- Ý thức nghiên cứu nghiêm túc, khách quan, khoa học trong đánh giá

các vấn đề lí luận và thực tiễn liên quan đến nội dung của môn học

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học trong việc nghiên cứu các môn

khoa học tiếp theo

5.2 Các mục tiêu khác

- Phát triển kĩ năng cộng tác, làm việc nhóm

- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi

- Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá

- Rèn kĩ năng bình luận, thuyết trình trước công chúng

- Rèn kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, điều khiển, theo dõi kiểmtra hoạt động, làm việc nhóm, lập mục tiêu, phân tích chương trình

6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT

án và mối quan hệvới các cơ quan nhànước khác

1B3 Sơ đồ hoá

được mô hình tổchức TAND các cấp

1B4 Xác định được

thẩm quyền củaTAND các cấp

1B5 Phân tích

được nội dung, ý

1C2 So sánh, đánh

giá được sự hìnhthành và phát triểncủa TAND tronglịch sử lập pháp

1C4 Đánh giá được

về việc thực hiện các

nghĩa các nguyêntắc tổ chức và hoạtđộng của TAND.

nguyên tắc tổ chức

và hoạt động củaTAND trên thực tế

2A2 Nêu được

tiêu chuẩn tuyển

2A5 Nêt được

tiêu chuẩn của

2B2 Phân tích

được các tiêu chuẩn

bổ nhiệm thẩmphán TAND cáccấp hiện nay

2B3 Vận dụng

được các quy địnhcủa pháp luật vềcác thủ tục tuyểnchọn thẩm phán

2C1 Đánh giá,

bình luận được vềđịa vị pháp lí và vaitrò của thẩm phántrên thực tế hiệnnay

2C2 Đánh giá, bình

luận được về tiêuchuẩn thẩm phánhiện nay

2C3 Đánh giá được

sự hợp lí, bất hợp lí

về thủ tục, thẩmquyền tuyển chọnthẩm phán hiện nay

2C4 Bình luận được

các tiêu chuẩn, yêucầu đối với hội thẩmTAND hiện nay

3B2 Phân tích nội

dung, ý nghĩanguyên tắc tổ chức

và hoạt động củaVKSND

3B3 Phân tích

được mối quan hệgiữa VKSND vớicác cơ quan nhànước khác

3B4 Sơ đồ hoá

được mô hình tổchức của VKSNDcác cấp

3C1 So sánh, đánh

giá được sự hìnhthành và phát triểncủa VKSND quacác hiến pháp ViệtNam

3C2 Bình luận

được về sự thay đổitrong chức năng vànguyên tắc tổ chứchoạt động củaVKSND theo cácbản hiến pháp hiệnhành so với Hiếnpháp năm 1980

3C3 Bình luận,

đánh giá được vềviệc thực hiệnnhiệm vụ, thẩmquyền, về cơ cấu tổchức của VKSNDhiện nay và hướnghoàn thiện

4A2 Nêu được

tiêu chuẩn của

kiểm sát viên

VKSND

4B1 Phân tích được

địa vị pháp lí củakiểm sát viênVKSND

4B2 Phân tích được

các tiêu chuẩn cụ thểcủa kiểm sát viênVKSND

4C1 Đánh giá,

bình luận được vềđịa vị pháp lí vàhiệu quả hoạt độngcủa kiểm sát viên

4C2 Bình luận

được về chất lượng

và tiêu chuẩn của

4A3 Nêu được

đội ngũ kiểm sátviên VKSND

4C3 Nhận xét được

về tiêu chuẩn vàthủ tục bổ nhiệmkiểm sát viên theopháp luật hiện hành

5B2 Phân tích được

các nội dung cơ bảncủa Chiến lược cảicách tư pháp

5B3 Phân tích được

cơ sở lí luận và thựctiễn, những nội dung

cụ thể liên quan đếnđổi mới tổ chức vàhoạt động củaTAND trong cảicách tư pháp

5B4 Phân tích được

cơ sở lí luận và thựctiễn, những nội dung

cụ thể liên quan đếnđổi mới tổ chức vàhoạt động của VKSNDtrong cải cách tưpháp

5C1 Bình luận,

đánh giá được vềnội dung Chiếnlược cải cách tưpháp

5C2 Đánh giá được

những kết quả đạtđược, chưa đạtđược của Chiếnlược cải cách tưpháp trên thực tế

5C3 Đánh giá,

bình luận đượcnhững quan điểm,

tư tưởng liên quanđến đổi mới tổchức và hoạt độngcủa TAND vàVKSND trong cảicách tư pháp

1 Thái Vĩnh Thắng, Lịch sử lập hiến Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội, 1998.

2 Văn phòng Quốc hội, Hiến pháp 1946 - sự kế thừa và phát triển qua các hiến pháp Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội, 1993.

3 Viện nghiên cứu nhà nước và pháp luật, Bình luận khoa học hiến pháp Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà

Nội, 1995

4 Tô Văn Hoà, Tính độc lập của toà án - nghiên cứu pháp lí về các khía cạnh lí luận và thực tiễn ở Đức, Mỹ, Pháp, Việt Nam và các kiến nghị đối với Việt Nam, Nxb Lao động, 2007.

5 Khoa luật, Đại học quốc gia Hà Nội, Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền, Nxb Đại học

quốc gia, Hà Nội, 2004

* Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản, nghị quyết của Đảng cộng sản Việt Nam

1 Hiến pháp Việt Nam năm 1946, năm 1959, năm 1980, năm 1992;năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001); năm 2014

2 Sắc lệnh số 13/SL ngày 24/01/1946

3 Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/5/1950

4 Các luật tổ chức TAND (ở các thời kì)

5 Các luật tổ chức VKSND (ở các thời kì)

6 Pháp lệnh về thẩm phán và hội thẩm TAND (sửa đổi)

7 Pháp lệnh về kiểm sát viên VKSND (sửa đổi)

8 Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2002 về một số nhiệm vụ trọng tâmcông tác tư pháp trong thời gian tới

9 Nghị quyềt số 49-NQ/TW của Bộ chính trị về chiến lược cải cách

quốc gia Hà Nội, 2004

4 Tìm hiểu hiến pháp nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Nxb Sự

thật, Hà Nội, 1976

5 Quốc hội và các thiết chế trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa Việt Nam, Tạp chí nghiên cứu lập pháp - Văn phòng Quốchội Nxb Lao động, 2009

* Đề tài khoa học, bài viết

1 Trần Văn Tú (chủ nhiệm), Công trình nghiên cứu khoa học cấp cơ

sở của Viện khoa học xét xử: Những vấn đề lí luận và thực tiễn của việc xây dựng dự án pháp lệnh về thẩm phán và hội thẩm TAND (sửa đổi), 2002.

2 Lê Minh Tâm, “Hệ thống cơ quan tư pháp Việt Nam từ sau Cách

mạng tháng Tám đến nay”, Tạp chí luật học, số 1/2003.

3 Nguyễn Đắc Minh, “Tìm hiểu về tổ chức và hoạt động của các cơ

quan tư pháp nước ta từ năm 1946 đến năm 1959”, Tạp chí kiểm sát VKSND tối cao, số 13/2006.

4 Lê Văn Cảm, “Suy ngẫm về hệ thống toà án trong công cuộc cải

cách tư pháp ở Việt Nam đương đại”, Tạp chí kiểm sát VKSND tối cao, số 6-7/2010.

5 Trần Huy Liệu, Đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp theo hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam, Luận

án tiến sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2003

* Các báo và tạp chí

1 Tạp chí dân chủ và pháp luật

2 Tạp chí luật học

3 Tạp chí nhà nước và pháp luật

4 Tạp chí nghiên cứu lập pháp (http://www.nclp.org.vn)

5 Báo người đại biểu nhân dân

9 HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY-HỌC 9.1 Lịch trình chung

Lí thuyết Seminar LVN

T C

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Lí

thuyết

1giờ

- Các hình thức tổ chứcdạy học, nhiệm vụ củasinh viên trong mỗi hìnhthức dạy học.

- Các hình thức kiểm trađánh giá và tỉ lệ

- Hệ thống các vấn đềsinh viên chọn làm BTlớn

- Hệ thống các vấn đềsinh viên chọn làm BTnhóm

* Vấn đề 1

 Lịch sử hình thành vàphát triển của hệ thốngTAND trong lịch sử lậphiến Việt Nam

 Chức năng, nhiệm vụcủa TAND theo phápluật hiện hành

 Hệ thống tổ chứcTAND theo pháp luậthiện hành

pháp Việt Nam,Trường Đại học Luật

Hà Nội, 2010, 2011

- Bình luận khoa họchiến pháp Cộng hoà

xã hội chủ nghĩaViệt Nam, Việnnghiên cứu nhà nước

và pháp luật, Nxb.Khoa học xã hội, HàNội, 1995

- Thể chế tư pháptrong nhà nước phápquyền, Nguyễn ĐăngDung, Nxb Tư pháp,

Hà Nội, 2004

- Hiến pháp năm

1946, năm 1959,năm 1980, năm1992; Sắc lệnh số 13/

SL ngày 24/1/1946;Sắc lệnh số 85/SLngày 22/5/1950; cácluật tổ chức TAND.Seminar

1

1giờ

- Đọc tài liệu, lậpdàn ý

- Sau khi làm việcnhóm có báo cáo tómlược kết quả làmviệc

tổ chức và hoạt động củatoà án.

- Chuẩn bị BT nhóm

Seminar

2

1giờ

TC

- Các nhóm lựa chọn đềtài

- Nhóm lập dàn ý về nộidung lựa chọn

- Thảo luận, tranh luậnnhững vấn đề liên quanđến đề tài được lựa chọn

Sử dụng các tài liệudành cho giờ líthuyết

Tư vấn - Thời gian: Từ 8h30 đến 11h00 thứ ba.

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Lí thuyết 2

giờTC

 Quy chế pháp lí củathẩm phán: vị trí pháp

lí của thẩm phán; tiêuchuẩn của thẩm phán;

quy trình bổ nhiệmthẩm phán; những đảmbảo cho hoạt động củathẩm phán

 Quy chế pháp lí của hộithẩm: vị trí pháp lí củahội thẩm; tiêu chuẩncủa hội thẩm; quy trìnhbầu hội thẩm TAND;

Đọc:

- Chương TANDGiáo trình luật hiếnpháp Việt Nam,Trường Đại họcLuật Hà Nội, 2010,2011

- Thể chế tư pháptrong nhà nước phápquyền, NguyễnĐăng Dung, Nxb

Tư pháp, Hà Nội,2004

những đảm bảo chohoạt động của hộithẩm.

 Đảm bảo vai trò độclập của thẩm phán vàhội thẩm trong xét xử

- Hiến pháp năm

1946, năm 1959,năm 1980, năm1992; Luật tổ chứcTAND năm 1993

và 2002, Pháp lệnh

về thẩm phán vàhội thẩm TANDnăm 1993 và 2002.Làm việc

nhóm

1giờTC

- Nguyên tắc bổ nhiệmthẩm phán trong lịch sử

- Các yếu tố đảm bảo sựđộc lập của thẩm phán

- Làm BT nhóm

- Đọc tài liệu, lậpdàn ý

- Sau khi làm việcnhóm có báo cáotóm lược kết quảlàm việc

Seminar

1

1giờTC

- Các nhóm lựa chọn đềtài

- Nhóm lập dàn ý về nộidung lựa chọn

- Thảo luận, tranh luậnvới nhau giữa các nhómnhững vấn đề liên quanđến đề tài được lựa chọn

Sử dụng các tài liệudành cho giờ líthuyết

Seminar

2

1giờTC

Tư vấn - Thời gian: Từ 8h30 đến 11h00 thứ ba.

- Chức năng, nhiệm

vụ của VKSND

- Hoạt động củaVKSND trong cáclĩnh vực tư pháp

- Nguyên tắc tổ chức

và hoạt động củaVKSND

- Hệ thống VKSNDtheo pháp luật hiệnhành

Đọc:

- Chương VKSND Giáotrình luật hiến pháp ViệtNam, Trường Đại học Luật

Hà Nội, 2010, 2011

- Giáo trình luật hiếnpháp Việt Nam, Khoaluật - Đại học quốc gia

Hà Nội, 2005

- Bình luận khoa họchiến pháp Cộng hoà xãhội chủ nghĩa Việt Nam,Viện nghiên cứu nhànước và pháp luật, Nxb.Khoa học xã hội, HàNội, 1995

- Hiến pháp năm 1946,năm 1959, năm 1980,năm 1992; các luật tổchức VKSND năm 1993

và năm 2002; Pháp lệnhkiểm sát viên năm 1993

- Mối quan hệ giữaVKSND với TAND

và các cơ quan nhànước ở địa phương

- Hoàn thành BTnhóm

- Đọc tài liệu, lập dàn ý

- Sau khi làm việc nhóm

có báo cáo tóm lược kếtquả làm việc

r 1

1giờ

- Thảo luận, tranhluận với nhau giữacác nhóm những vấn

đề liên quan đến đềtài được lựa chọn

- Các nhóm chuẩn bị chothuyết trình và chất vấnbài thuyết trình của cácnhóm khác

Semina

r 2

1giờ

TC

- Nộp BT nhóm Thảo luận:

- Các nhóm lựa chọn

đề tài

- Nhóm lập dàn ý vềnội dung lựa chọn

- Thảo luận, tranhluận với nhau giữacác nhóm những vấn

đề liên quan đến đềtài được lựa chọn

- Các nhóm chuẩn bị chothuyết trình và chất vấnbài thuyết trình của cácnhóm khác

Tư vấn - Thời gian: Từ 8h30 đến 10h00 thứ ba.

Đọc:

- Chương VKSND Giáo

TC viên VKSND

 Vị trí pháp lí củakiểm sát viên

 Tiêu chuẩn kiểmsát viên VKSND

 Quy trình bổnhiệm kiểm sátviên VKSND

 Các đảm bảo chohoạt động củakiểm sát viên

trình luật hiến pháp ViệtNam, Trường Đại học Luật

Hà Nội, 2010, 2011

- Giáo trình luật hiếnpháp Việt Nam, Khoaluật - Đại học quốc gia

Hà Nội, 2005

- Bình luận khoa họchiến pháp Cộng hoà xãhội chủ nghĩa Việt Nam,Viện nghiên cứu nhànước và pháp luật, Nxb.Khoa học xã hội, HàNội, 1995

- Hiến pháp năm 1946,năm 1959, năm 1980,năm 1992 (sửa đổi); cácluật tổ chức VKSND năm

1993 và năm 2002; Pháplệnh kiểm sát viên năm1993

- Các quan điểm vềxây dựng viện công

tố ở nước ta

- Đọc tài liệu, lập dàn ý

- Sau khi làm việc nhóm

có báo cáo tóm lược kếtquả làm việc

- Thảo luận, tranhluận với nhau giữa

Sử dụng các tài liệu dànhcho giờ lí thuyết