Đề cương môn học luật người khuyết tật

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾBỘ MÔN LUẬT LAO ĐỘNG Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học chính quy Tên môn học: Luật người khuyết tật Việt Nam Số tín chỉ: 03 Loại môn họ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ

BỘ MÔN LUẬT LAO ĐỘNG

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

HÀ NỘI - 2014

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

GVC Giảng viên chínhILO Tổ chức lao động quốc tếKTĐG Kiểm tra đánh giá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ

BỘ MÔN LUẬT LAO ĐỘNG

Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học (chính quy)

Tên môn học: Luật người khuyết tật Việt Nam

Số tín chỉ: 03

Loại môn học: Tự chọn

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 TS Trần Thị Thuý Lâm - GVC, Trưởng Bộ môn

8 TS Đỗ Ngân Bình - GV, Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật

Điện thoại: 0913.520.601

E-mail: nganbinhdhl@yahoo.com

Văn phòng Bộ môn luật lao động

Phòng 506, nhà K4, Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Luật NKT Việt Nam là môn học nghiên cứu những vấn đề lí luận vàthực tiễn xây dựng, ban hành, thực thi các định chế pháp lí về NKT Cácnội dung PL được nghiên cứu chủ yếu bao gồm: Những vấn đề lí luậnchung về NKT và luật NKT (khái niệm, quan hệ xã hội do luật NKTđiều chỉnh, các nguyên tắc, mối quan hệ giữa luật NKT và một số ngànhluật khác ); PL quốc tế về NKT; các chế độ pháp lí đối với NKT theo

PL Việt Nam (chăm sóc sức khoẻ; giáo dục, dạy nghề và việc làm;hoạt động xã hội; bảo trợ xã hội với NKT ); trách nhiệm của Nhànước và cộng đồng; các biện pháp đảm bảo quyền đối với NKT.Môn học được thiết kế đào tạo tín chỉ theo chuyên đề

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Khái quát về luật NKT Việt Nam

1 Khái niệm NKT và luật NKT

2 Các nguyên tắc cơ bản của luật NKT Việt Nam

3 Nguồn của luật NKT Việt Nam

4 Mối quan hệ giữa luật NKT và các ngành luật khác

5 Lược sử luật NKT ở Việt Nam

Vấn đề 2 Pháp luật quốc tế về quyền của NKT

1 Quá trình hình thành và phát triển của PL về quyền của NKT

2 Một số nội dung cơ bản của PL quốc tế về NKT

3 Thực hiện PL quốc tế về NKT

Vấn đề 3 Chế độ chăm sóc sức khoẻ NKT

1 Khái quát về chế độ chăm sóc sức khoẻ NKT

2 Nội dung chế độ chăm sóc sức khoẻ NKT

Vấn đề 4 Giáo dục, dạy nghề và việc làm đối với NKT

1 Giáo dục đối với NKT

2 Dạy nghề đối với NKT

3 Việc làm đối với NKT

Vấn đề 5 Hoạt động xã hội đối với NKT

1 Khái niệm và vai trò của hoạt động xã hội đối với NKT

2 Hoạt động văn hoá, thể thao, giải trí, du lịch đối NKT theo quyđịnh của PL

3 Sử dụng các công trình, dịch vụ công cộng đối với NKT theo quyđịnh của PL

Vấn đề 6 Chế độ bảo trợ xã hội đối với NKT

1 Khái niệm, ý nghĩa, nguyên tắc của chế độ bảo trợ xã hội đối với NKT

2 Chế độ bảo trợ xã hội đối với NKT

Vấn đề 7 Trách nhiệm đối với NKT

1 Trách nhiệm của Nhà nước và các cơ quan nhà nước đối với NKT

2 Trách nhiệm của gia đình đối với NKT

3 Trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân đối với NKT

Vấn đề 8 Các biện pháp bảo đảm quyền của NKT

1 Khái niệm biện pháp bảo đảm quyền của NKT

2 Nội dung các biện pháp bảo đảm quyền của NKT

5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC

5.1 Về kiến thức

- Có những hiểu biết cơ bản về NKT và PL NKT;

- Nhận thức được vị trí, vai trò của PL trong việc đảm bảo thực thicác quyền của NKT;

- Nắm được những quy định của PL và biện pháp thực hiện các chế

độ pháp lí với NKT

5.2 Về kĩ năng

- Hình thành và phát triển năng lực thu thập thông tin, kĩ năng tổnghợp, hệ thống hoá các vấn đề trong mối quan hệ tổng thể, kĩ năng

so sánh, bình luận, đánh giá các vấn đề của NKT;

- Thành thạo một số kĩ năng tìm, tra cứu và sử dụng các quy địnhcủa PL để giải quyết các tình huống nảy sinh trong thực tiễn;

- Tư vấn cho các đối tượng là tổ chức, cá nhân về các vấn đề thôngdụng của PL NKT;

- Tham gia giải quyết các vụ việc thông thường trong lĩnh vực PLNKT;

- Tham gia các hoạt động xây dựng và thực hiện chính sách, PLNKT

5.3 Về thái độ

- Hình thành nhận thức đúng đắn về NKT và PL NKT;

- Hình thành thái độ khách quan đối với lợi ích cần được bảo vệcủa NKT trong mối tương quan với lợi ích của cộng đồng, Nhànước trong xã hội dân sự và nhà nước pháp quyền

5.4 Các mục tiêu khác

- Góp phần phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;

- Góp phần phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;

- Góp phần trau dồi, phát triển năng lực đánh giá;

- Góp phần rèn kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, theo dõi

kiểm tra việc thực hiện chương trình học tập

6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT

1A5 Trình bày được

nguồn của luật NKT

Việt Nam

1A6 Nêu được mối

quan hệ giữa luật

1B2 Phân tích

được 7 quan hệ xãhội do luật NKTđiều chỉnh

sự cần thiết phảitiếp cận quyền củaNKT dưới góc độquyền con người

1C2 Thông qua

nghiên cứu lược sửluật NKT, đánh giáđược sự phát triển,những tồn tại, hạnchế của PL NKT ởnước ta

2A1 Nêu được khái

lược về nhu cầu

2C1 Đánh giáđược thế nào làthay đổi từ cách tiếpcận phúc lợi sangcách tiếp cận vềquyền đối với các

2A2 Kể tên được

được nghĩa vụ của

các quốc gia trong

việc thực hiện

quyền của NKT

2A5 Trình bày

được khái quát nội

dung của các cơ

2B2 Nắm được

tính chất của từngloại văn bản pháp lí

về NKT mà Liênhợp quốc và Tổchức lao động quốc

tế đã ban hành vàvai trò của chúngtrong việc thực hiệnquyền của NKT

2B3 Phân tích

được các quyền củaNKT theo quy địnhcủa PL quốc tế

2B4 Phân tích

được vì sao có sựkhác biệt về nghĩa

vụ của các quốcgia thành viêntrong việc hiệnthực hoá các quyềncủa NKT

2B5 Phân tích

được nội dung cụthể của từng cơchế cấp toàn cầu,khu vực và quốcgia Phân biệt đượcvai trò của từng

vấn đề của NKT và

lí do vì sao có sựthay đổi đó Nhậnthức rõ vai trò ýnghĩa của việckhẳng định quyềncủa NKT trong PLquốc tế

2C2 Bình luận vai

trò và khả năng tácđộng của mỗi loạivăn bản mà Liênhợp quốc và Tổchức lao động quốc

tế về NKT

2C3 Giải thích được

sự khác biệt giữa cácquy định PL về nhânquyền nói chung và

PL về quyền của NKTnói riêng Đánh giácác quyền con ngườiđược giải thích và ápdụng như thế nàotrong trường hợpNKT

2C4 Giải thích

được tính phổ quátcủa luật pháp quốc

tế trong việc quyđịnh nghĩa vụ củacác quốc gia thành

nhóm cơ quantrong từng cơ chếnhằm thực hiện PLquốc tế về NKT.

viên và liên kết vớiphương pháp, cáchthức đánh giá mức

độ hoàn thành nghĩa

vụ của mỗi nhómquốc gia

2C5 Bình luận được

toàn bộ ba cơ chếthực hiện PL quốc

tế về quyền của NKT.Đánh giá được vaitrò và mức độ gâyảnh hưởng của từng

cơ chế trong việcthực hiện các quyềncủa NKT Liên hệvới thực tế để đánhgiá mức độ thựchiện của mỗi cơ chếnày cũng như cáchthức phát huy hiệuquả của chúng đốivới việc thực hiệncác quyền của NKT

3B2 Phân tích

được 2 loại chế độchăm sóc sức khoẻ

3C1 Phân biệt được

chế độ chăm sócsức khoẻ NKT vớichế độ chăm sócsức khoẻ của ngườikhông khuyết tật

3C2 Đánh giá được

các quy định hiện

3B4 Phân tích

được 3 chế độ chămsóc sức khoẻ NKT

hành về 3 chế độ chămsóc sức khoẻ NKT

3C3 Vận dụng

được các quy địnhcủa PL hiện hành đểgiải quyết các chế

độ chăm sóc sứckhoẻ NKT

4A1 Nêu được

khái niệm, ý nghĩa

4A3 Nêu được

khái niệm, ý nghĩa

4A5 Nêu được

khái niệm, ý nghĩa

về việc làm đối vớiNKT

4C1 Bình luận

được các quy địnhcủa PL về giáo dục,dạy nghề và việclàm đối với NKT

4C2 Vận dụng

được kiến thức PL

về giáo dục, dạynghề, việc làm đốivới NKT để giảiquyết một số tìnhhuống cụ thể

5A1 Nêu được khái

niệm và vai trò của

các hoạt động xã

hội đối với NKT

5A2 Nêu được các

thông tin và truyền

thông đối với NKT

5B1 Phân tích

được 3 biện pháptheo quy định phápluật nhằm tạo điềukiện để NKT thamgia hoạt động vănhoá, thể thao, giảitrí, du lịch

5B2 Phân tích được

các quy định vềviệc sử dụng nhàchung cư, côngtrình công cộng vàviệc tham gia giaothông của NKT

5B3 Phân tích

được các quy định

về công nghệ,thông tin và truyềnthông đối vớiNKT

5C1 Đánh giá được

các quy định củapháp luật hiện hành

về hoạt động vănhoá, thể thao, giảitrí, du lịch đối vớiNKT

5C2 Đánh giá

được các quy địnhcủa pháp luật hiệnhành về việc sửdụng nhà chung cư,công trình côngcộng và việc thamgia giao thông củaNKT

5C3 Đánh giá được

các quy định hiệnhành về công nghệ,thông tin và truyềnthông đối với NKT

6A1 Nêu được

khái niệm bảo trợ

xã hội và bảo trợ xã

hội đối với NKT

6A2 Nêu được ý

nghĩa của bảo trợ

xã hội đối với NKT

NKT

6C3 Vận dụng

được các quy định

hội đối với NKT.

6A4 Trình bày được

chế độ bảo trợ xã

hội đối với NKT

6A5 Nêu được các

PL hiện hành về chế

độ bảo trợ xã hộiđối với NKT để giảiquyết một số tìnhhuống cụ thể

cơ quan nhà nước

đối với NKT theo

7B2 Nêu được hệ

thống các chủ thểtrong xã hội cầnphải thực hiệntrách nhiệm vớiNKT

7B3 Phân tích được

4 (bốn) trách nhiệm

cụ thể của nhànước đối với NKTtheo PL hiện hành

7B4 Phân tích

được trách nhiệmcủa các cơ quannhà nước đối vớiNKT theo PL hiệnhành

7B5 Phân tích

được trách nhiệm

7C1 Đánh giá được

tình hình thực hiệntrách nhiệm đối vớiNKT ở Việt Nam

7C2 Đánh giá được

thực trạng PL hiệnhành quy định vềtrách nhiệm củamọi chủ thể trong

xã hội đối với NKT

7C3 Bước đầu đề

xuất được một sốgiải pháp nhằmhoàn thiện các quyđịnh PL về tráchnhiệm đối với NKT

có NKT đối vớiNKT theo PL hiệnhành.

7B7 Phân tích được

trách nhiệm củacác tổ chức kinh

tế, tổ chức xã hội,

tổ chức chính trị xãhội đối với NKTtheo PL hiện hành

7B8 Phân tích

được trách nhiệmcủa các cá nhântrong xã hội đốivới NKT theo PLhiện hành

phân loại biện pháp

bảo đảm quyền của

8B2 Phân tích

được nội dung biệnpháp xã hội trongviệc bảo đảmquyền của NKT

8C1 Đánh giá được

mối quan hệ và ýnghĩa của các biệnpháp bảo đảmquyền của NKT

8C2 Bình luận

được các quy địnhcủa pháp luật vềbiện pháp bảo đảmquyền của NKT

tật 8A3 Nêu được nội

dung biện pháp

kinh tế trong việc

bảo đảm quyền của

8B4 Phân tích

được nội dungbiện pháp pháp lítrong việc bảo đảmquyền của NKT

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật người khuyết tật

Việt Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2011.

B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC

* Sách

1 Tổ chức lao động quốc tế (ILO), Hướng tới cơ hội việc làm bình

đẳng cho người khuyết tật thông qua hệ thống pháp luật, Tài liệu

hướng dẫn, 2006

2 Mô hình khuyết tật và chính sách, Tài liệu dành cho tập huấn viên

người khuyết tật do sự tài trợ của Tổ chức hợp tác kĩ thuật Đức(GTZ) và Cơ quan hỗ trợ phát triển Đức, 2010

3 Bộ giáo dục và đào tạo, Quản lí giáo dục hoà nhập, Nxb Phụ nữ,

Hà Nội, 2010

4 Việt Nam - người khuyết tật trong chiến lược giảm nghèo, được

xuất bản với sự hỗ trợ của Tổ chức hợp tác kĩ thuật Đức (GTZ) và

Cơ quan hỗ trợ phát triển Đức, 2007

* Văn bản quy phạm pháp luật

1 Công ước về quyền của người khuyết tật của Liên hợp quốc năm 2006

1 Hiến pháp Việt Nam các năm 1946, 1959, 1980, 1992 (sửa đổinăm 2001), 2013

2 Luật người khuyết tật năm 2010

3 Bộ luật lao động Việt Nam năm 1994 (sửa đổi các năm 2002,

2006, 2007, 2012)

4 Luật người khuyết tật của Nhật Bản năm 1970 (sửa đổi năm 2004)

5 Luật của nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa về bảo vệ ngườikhuyết tật năm 1990

6 Đạo luật người khuyết tật Hoa Kỳ năm 1990

7 Luật số 1993:387 về hỗ trợ và dịch vụ xã hội cho người tàn tật,được ban hành ngày 27/5/1993 (Bộ y tế và các vấn đề xã hộiThuỵ Điển)

C TÀI LIỆU THAM KHẢO TỰ CHỌN

* Văn bản quy phạm pháp luật

1 Luật số 7277 “Đạo luật tạo nên sự phục hồi chức năng, tự pháttriển và tự tin cho người khuyết tật và hoà nhập người khuyết tậtvào xã hội và các mục đích khác” của Philippines năm 1991

2 Luật của Ấn Độ về người khuyết tật năm 1995

3 Bộ luật dân sự năm 2005

4 Luật dạy nghề năm 2007

5 Luật giáo dục năm 2005

6 Luật giao thông đường bộ năm 2008

* Điều ước quốc tế và văn kiện của Liên hợp quốc, ILO

1 Tuyên ngôn về quyền của người khuyết tật trí tuệ

2 Tuyên ngôn về quyền của người tàn tật

3 Chương trình hành động thế giới liên quan đến người khuyết tật

4 Nguyên tắc bảo vệ người khuyết tật trí tuệ và cải thiện chăm sócsức khoẻ người khuyết tật trí tuệ

5 Quy tắc tiêu chuẩn về bình đẳng hoá các cơ hội cho người khuyết tật

6 Công ước ILO về phục hồi chức năng lao động và việc làm(người khuyết tật) số 159

7 Tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con người năm 1948 của Liênhợp quốc

8 Công ước về quyền dân sự và chính trị năm 1966 của Liên hợpquốc

9 Công ước quốc tế về quyền kinh tế, xã hội và văn hoá năm 1966của Liên hợp quốc

10 Công ước về xoá bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc

11 Công ước về xoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối với phụ nữ

12 Công ước chống tra tấn và đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo, hạ nhụchoặc trừng phạt

13 Công ước về quyền của trẻ em

14 Công ước quốc tế về bảo vệ các quyền của lao động di cư vàthành viên gia đình họ

Tuần VĐ Lí thuyết Seminar LVN Tự

- Giới thiệu địnhnghĩa luật NKT

- Giới thiệu 7quan hệ xã hội

do luật NKTđiều chỉnh

- Giới thiệu 5nguyên tắc cơbản của luật

* Đọc:

- Chương 1 Giáo trình luật ngườikhuyết tật Việt Nam, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb Công annhân dân, Hà Nội, 2011

- Hiến pháp Việt Nam các năm

1946, 1959, 1980, 1992 (sửa đổinăm 2001)

- Luật người khuyết tật năm

2010, Chương 1: Những quyđịnh chung

- Điều 2 Luật của nước Cộng hoànhân dân Trung Hoa về bảo vệ

NKT Việt Nam.

- Giới thiệu

nguồn của luật

NKT Việt Nam

- Giới thiệu mối

quan hệ giữa luật

- Điều 1 Công ước về quyền củangười khuyết tật năm 2006 củaLiên hợp quốc

- Tuyên ngôn toàn thế giới vềquyền con người năm 1948 củaLiên hợp quốc

- Tài liệu hướng dẫn, Hướng tới

cơ hội việc làm bình đẳng chongười khuyết tật thông qua hệthống pháp luật, Tổ chức laođộng quốc tế (ILO), 2006, tr 1, 7,10

- Mô hình khuyết tật và chínhsách, Tài liệu dành cho tập huấnviên người khuyết tật do sự tàitrợ của Tổ chức hợp tác kĩ thuậtĐức (GTZ) và Cơ quan hỗ trợphát triển Đức, 2010, tr 14

- Quản lí giáo dục hoà nhập, Bộgiáo dục và đào tạo, Nxb Phụ

nữ, 2010, tr 28 - 39, 44 - 47

- Việt Nam - người khuyết tật

trong chiến lược giảm nghèo,được xuất bản với sự hỗ trợ của

Tổ chức hợp tác kĩ thuật Đức(GTZ) và Cơ quan hỗ trợ pháttriển Đức, 2007, tr 40 - 41

- Hướng tới cơ hội việc làm bìnhđẳng cho người khuyết tật thôngqua hệ thống pháp luật, ILO,

2006, tr 16 - 17

- Luật người khuyết tật của NhậtBản năm 1970 (sửa đổi năm2004)

- Luật của nước Cộng hoà nhândân Trung Hoa về bảo vệ ngườikhuyết tật ban hành năm 1990

- Điều 2, Điều 5 Công ước vềquyền của người khuyết tật củaLiên hợp quốc năm 2006

và quá trìnhhình thành vàphát triển của

PL quốc tế vềNKT

- Giới thiệu cácvăn bản PL củaLiên hợp quốc

và Tổ chức laođộng quốc tếtrong lĩnh vực

* Đọc:

- Chương 2 Giáo trình luật người

khuyết tật Việt Nam, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb Công annhân dân, Hà Nội, 2011

- Luật quốc tế về quyền củanhững người dễ bị tổn thương,Đại học quốc gia Hà Nội, Nxb.Lao động-xã hội, Hà Nội, 2011

- Tạp chí bình quyền (The EqualRights Review), tập 6

- European Commission (2010)Third disability high level groupreport on implementation of the