Tình huống bài tập cá nhân số 2 hình sự 2 (8đ) chiều ngày 17 tháng 9 năm 2003, nguyễn văn đại cùng trần mạnh cường đang ngồi uống nước thì có

Trong khi Cường trả tiền thì Đại giơ tay ra lấy 3 tờ vé số từ người bán đút vào túi quần mình và nói: “Để tôi cầm cho may mắn, nếu trúng thưởng thì tối nay lại nhậu nhé”.. Sáng hôm sau k

Trang 1

Tội phạm xâm phạm sở hữu luôn là vấn đề được pháp luật của các quốc gia quan tâm, bảo vệ Việt Nam cũng là một quốc gia rất quan tâm đến vấn đề luật pháp và đặc biệt là các tội phạm xâm phạm sở hữu Do đó, BLHS nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1999, sửa đổi bổ sung ngày 19/6/2009 cũng dành một chương để qui định về vấn đề này Hơn nữa, để làm rõ và phân biệt được kĩ hơn giữa các tội phạm về xâm phạm sở hữu, em xin chọn đề bài sau:



Tính huống đề bài:

“Chiều ngày 17 tháng 9 năm 2003, Nguyễn Văn Đại cùng Trần Mạnh Cường đang ngồi uống nước thì có một em bé mời mua vé số Cường móc túi lấy ra 6.000 đồng mua 3 tờ vé số Trong khi Cường trả tiền thì Đại giơ tay ra lấy 3 tờ vé số từ người bán đút vào túi quần mình và nói: “Để tôi cầm cho may mắn, nếu trúng thưởng thì tối nay lại nhậu nhé” Cường chỉ cười và không có phản ứng gì Sáng hôm sau khi dò vé số biết trúng thưởng giải đặc biệt, Đại đã đi nhận thưởng 150 triệu đồng rồi gọi điện cho Cường nói: “3 tờ

vé số hôm qua trượt hết rồi” rồi đi mua một chiếc xe máy và mời Cường đến nhà liên hoan khao xe mới Cường nghi ngờ, đi hỏi và biết được 3 vé số mà mình mua trúng giải đặc biệt Cường yêu cầu Đại trả lại số tiền đó nhưng Đại kiên quyết từ chối với lý do vé không trúng thưởng nên đã xé và vứt đi rồi.

Về vụ án này có các quan điểm sau:

a Đại phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 139 BLHS).

b Đại phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 140 BLHS).

c Đại phạm tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 141 BLHS)

Hỏi:

1.Theo anh (chị) Đại phạm tội gì? Tại sao? (5 điểm)

2 Phân tích, bác bỏ quan điểm sai ( 2 điểm)”

Trang 2

Câu 1 Theo anh (chị) Đại phạm tội gì? Tại sao?

Theo em, trong tình huống trên, quan điểm cho rằng Đại đã phạm tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 140 BLHS là quan điểm đúng đắn Vì hành vi của Đại đã thỏa mãn những căn cứ cấu thành của tội phạm này

Đầu tiên, ta xét đến chủ thể của tội phạm:

Trước hết, vì tình huống đề bài không nêu thêm tình tiết đặc biệt, nên ta giả thiết rằng Nguyễn Văn Đại có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi nhất định phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 12, 13 Bộ luật hình sự năm 1999

Ngoài những yếu tố này, người phạm tội trong tình huống này còn thỏa mãn những đòi hỏi về chủ thể của tội phạm “lạm dụng tín nhiệm chiềm đoạt tài sản” Cụ thể, tại các tình tiết khi Đại giơ tay ra lấy 3 tờ vé số từ người bán đút vào túi

quần mình và nói: “Để tôi cầm cho may mắn, nếu trúng thưởng thì tối nay lại nhậu nhé”, Cường chỉ cười và không có phản ứng gì Điều này đã chứng tỏ rằng

Cường đã tin tưởng và tín nhiệm giao cho Đại quản lý tài sản là những tấm vé số mà có thể sẽ trúng thưởng Lòng tin này là hoàn toàn có sẵn và xuất phát tự nhiên chứ không do một hành vi nào của Đại tạo ra Và sự tín nhiệm này được thể hiện một cách công khai trên cơ sở của một thỏa thuận trông giữ tài sản được xác lập bằng lời nói giữa hai người Bên cạnh đó, tại thời điểm thỏa thuận trông giữ này, Đại chưa có ý định chiếm đoạt hay dùng thủ đoạn gian dối để có được tài sản này mà đây chỉ là một giao kết đơn thuần Do đó, chủ thể của việc giao và nhận tài sản tại thời điểm này là hoàn toàn ngay thẳng

Tiếp đến là hành vi khách quan của tội phạm:

Hành vi phạm tội của Đại là hành vi lợi dụng tín nhiệm để chiếm đoạt toàn bộ số tiền giải thưởng (150 triệu đồng) từ những tấm vé số có mã số trúng thưởng của anh Cường

Thứ nhất, đối tượng của hành vi chiếm đoạt trong trường hợp này là số tiền

giải thưởng 150 triệu đồng có được từ những tấm vé số mà Cường đã để cho Đại giữ hộ trên cơ sở thỏa thuận công khai, ngay thẳng

Trong tình huống, khi Cường trả tiền mua 3 tờ vé số thì Đại giơ tay ra lấy

chúng từ người bán đút vào túi quần mình và nói: “Để tôi cầm cho may mắn, nếu trúng thưởng thì tối nay lại nhậu nhé” Như vậy, có thể hiểu là giữa anh Cường

và Đại đã có thỏa thuận bằng lời nói về một hợp đồng trông giữ Đại nhận bảo quản (giữ hộ) cho anh Cường 3 tấm vé số và anh Cường chỉ cười, không có phản ứng gì Chứng tỏ, thỏa thuận này đã ngầm được xác lập một cách ngay thẳng, công khai và được hai bên cùng chấp nhận Hơn nữa, tại thời điểm này, Đại hoàn

Trang 3

toàn chưa có ý định chiếm đoạt vì chỉ nghĩ đó là những tấm vé bình thường nên nhận giữ hộ Cường cho may mắn nên không có yếu tố gian dối tại thời điểm này

Thứ hai, khi biết những tấm vé số mà mình đang giữ hộ anh Cường đã trúng

được giải thưởng cao, Đại đã nảy sinh ý định chiếm đoạt toàn bộ số giải thưởng

đó bằng việc không thực hiện nghĩa vụ trả lại số tài sản theo như cam kết ban đầu là chỉ giữ hộ Và để thực hiện được hành vi chiếm đoạt số tài sản này, Đại đã lợi dụng lòng tin có sẵn của chủ tài sản, dùng thủ đoạn gian dối – nói dối là những tấm vé này không trúng thưởng và đã xé chúng đi rồi Thủ đoạn này nhằm che dấu hành vi đã chiếm đoạt số tài sản đã trúng thưởng Ý định phạm tội và thủ đoạn gian dối của Đại chỉ có khi biết được những tấm vé mình đang giữ hộ trúng thưởng lớn nên không muốn thực hiện việc trả lại cho anh Cường

Qua những phân tích về chủ thể và hành vi khách quan của tội phạm, có thể

thấy hành vi Nguyễn Văn Đại đã thỏa mãn các điều kiện để cấu thành tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 140 BLHS

Câu 2 Phân tích, bác bỏ quan điểm sai:

a, Quan điểm Đại phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 139 BLHS).

Trong tình huống trên, có thể khẳng định Đại không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản vì những nguyên nhân sau đây:

Thứ nhất, trong tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người phạm tội đưa ra những

thông tin giả nhưng mong muốn người khác tin đó là sự thật để giao tài sản cho mình Do đó, lòng tin là do người phạm tội tạo ra để có được tài sản trong tay Nhưng tại tình huống trên, Đại và Cường có thể đã có quen biết nhau từ trước nên Cường đã yên tâm để cho Đại giữ hộ 3 tấm vé số mà không nói gì Trong trường hợp này, lòng tin là do sẵn có từ trước, dựa trên mối quan hệ giữa Đại và Cường mà không phải do Đại thực hiện những hành vi lừa dối để tạo ra

Thứ hai, trong cấu thành tội phạm của tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, người

phạm tội đã thực hiện những hành vi lừa dối nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản Nói cách khác, vì tạo ra lòng tin đối với chủ tài sản nên người phạm tội mới có tài sản trong tay

Tại tình huống đề bài, bằng lòng tin đã có sẵn nên Cường giao tài sản cho Đại giữ hộ Như vậy, trước thời điểm có hành vi chiếm đoạt tài sản, Đại đã có những

vé số – tài sản trong tay trước khi Đại có hành vi phạm tội Hành vi chiếm đoạt tài sản của Đại là khi biết những vé số hiện mình đang giữ hộ có giá trị lớn nên đã lợi dụng lòng tin có sẵn của anh Cường để thực hiện mục đích hòng chiếm đoạt số tiền trúng thưởng

Trang 4

Thứ ba, trong tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, ý định phạm tội của tội phạm

có ngay từ khi ký kết hợp đồng Và hành vi chiếm đoạt là mục đích và kết quả của hành vi lừa dối đã được âm mưu từ trước Hành vi lừa dối được thực hiện trước nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản

Trái lại, trong tình huống này, ý định phạm tội chỉ có khi Đại biết vé số đang giữ hộ có giá trị lớn và không muốn thực hiện việc trả lại số tài sản này Do vậy, bằng thủ đoạn lừa dối là vé không trúng và đã xé đi, Đại chiếm đoạt tài sản bằng cách bội tín và không trả lại tài sản theo như đã thỏa thuận Thủ đoạn gian dối thực hiện nhằm mục đích che dấu việc đã chiếm đoạt tài sản

Do những lý do trên, hành vi của Đại không phải là phạm tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (Điều 139 BLHS).

b Quan điểm Đại phạm tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 141 BLHS):

Quan điểm về việc Đại phạm tội chiếm giữ trái pháp tài sản là quan điểm không phù hợp với tình huống đề bài Điều này dựa vào những yếu tố sau:

Về đối tượng của tội phạm, trong tội chiếm giữ trái phép tài sản, đó là

những những tài sản không có chủ hoặc chưa có chủ Đó là tài sản đã thoát ly khỏi sự chiếm hữu của chủ tài sản hoặc những tài sản chưa được phát hiện… Nhưng đối tượng của tội phạm trong tình huống trên là tài sản đang có chủ Cụ thể đó là những tấm vé số của anh Cường mua Sau đó trên cơ sở giao kết bằng lời nói và hành động, Cường đã để cho Đại thực hiện việc trông giữ số tài sản của mình Vậy, tài sản trong tình huống này không phải là tài sản không có chủ hoặc chưa có chủ Mà chủ sở hữu tài sản này là anh Cường

Về hành vi khách quan, theo như quy định của tội “chiếm giữ trái phép tài

sản”, những tài sản này đã ở trong sự chiếm hữu của người phạm tội một cách hợp pháp trước khi họ có hành vi phạm tội Nhưng lí do người phạm tội ở tội

có tài sản là do ngẫu nhiên sau đó đã có hành vi chiếm giữ phép, biến số tài sản tạm thời không có chủ hoặc chưa có chủ thành tài sản của mình một cách trái phép Mà bên cạnh đó, tội phạm này không có tính chiếm đoạt

Khác với những yếu tố trên, theo đề bài Đại có được tài sản là do hợp đồng giao kết, thỏa thuận trông giữ tài sản với anh Cường Nên không thể nói Đại đã có được số tài sản một cách ngẫu nhiên Hơn nữa, hành vi phạm tội của Đại là nhằm chiếm đoạt số tài sản mà anh Cường là chủ sở hữu chứ không phải đang chiếm giữ những tài sản vô chủ do ngẫu nhiên mà có được

Như vậy, có thể khẳng đinh, hành vi phạm tội của Đại không phải là tội

“chiếm giữ trái phép tài sản”.

Qua việc phân tích ví dụ trên, ta có thể hiểu rõ hơn phần nào sự khác nhau giữa một số tội phạm trong chương các tội phạm xâm phạm sở hữu Từ đó có thể rút ra những bài học quý báu cho thực tiễn đời sống Góp phần

Trang 5

MỤC LỤC

Tính huống đề bài: 1

Câu 1.Theo anh (chị) Đại phạm tội gì? Tại sao? 2

Câu 2 Phân tích, bác bỏ quan điểm sai: 3

a, Quan điểm Đại phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 139 BLHS) 3

b Quan điểm Đại phạm tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 141 BLHS): 4

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	56,5 KB