Phân biệt trường hợp xác định cha, mẹ con theo thủ tục hành chính và thủ tục tư pháp

- Dưới góc độ pháp lý: + Với tư cách là một sự kiện pháp lý: việc xác định cha, mẹ, con làm phát sinh quan hệ pháp luật của cha, mẹ, con về mặt huyết thống + Tư cách là một quan hệ pháp

A MỞ BÀI

Từ những ngày còn xa xưa thì mối quan hệ cha, mẹ,con đã là mối quan hệ thiêng liêng và cao cả và đến ngày nay khi đất ngày càng phát triển về mọi mặt thì con người lại càng đề cao mối quan hệ trong gia đình.Vì vậy mà việc xác đinh cha,

mẹ, con nhằm xác định thân phận và quan hệ huyết thống giữa các chủ thể là việc hết sức quan trọng, góp phần làm ổn định các mối quan hệ trong gia đình và ngoài

xã hội Để bảo vệ quyền lợi cho trẻ em, Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam (Luật HN&GĐ) năm 2000 đã dành chương VII để qui định về vấn đề xác định cha, mẹ, con và thủ tục để có thể bố, mẹ có thể xác định con của mình và con có thể tìm lại bố

mẹ Để rõ hơn cho vấn đề này, sau đây em xin trình bày đề tài: “Phân biệt trường hợp xác định cha, mẹ con theo thủ tục hành chính và thủ tục tư pháp”

B NỘI DUNG

I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÁC ĐỊNH CHA, MẸ , CON

1 Khái niệm cha, mẹ, con.

- Dưới góc độ sinh học- xã hội: cha, mẹ đẻ trong quan hệ với con , là

người trực tiếp sinh ra con, có thể có hoặc không có quan hệ huyết thống với người con đó.Con đẻ , trong quan hệ với cha mẹ , là người được cha mẹ trực tiếp sinh ra, có thể có hoặc không có quan hệ huyết thông với cha, mẹ

- Dưới góc độ pháp lí: Cha đẻ, mẹ đẻ trong mối quan hệ với con, là người

trực tiếp sinh ra người con, có quyền và nghĩa vụ theo qui định của pháp luật Con đẻ trong mối quan hệ với cha mẹ sinh ra có quyền và nghĩa vụ theo pháp luật hiện hành

2 Khái niệm xác định cha, mẹ, con

- Dưới góc độ sinh học - xã hội: Xác định cha mẹ cho con là việc nghiên

cứu, tìm hiểu, nhận diện mối quan hệ huyết thống giữa hai thế hệ kế tiếp nhau thông qua sự kiện sinh đẻ

- Dưới góc độ pháp lý:

+ Với tư cách là một sự kiện pháp lý: việc xác định cha, mẹ, con làm phát

sinh quan hệ pháp luật của cha, mẹ, con về mặt huyết thống

+ Tư cách là một quan hệ pháp luật: việc xác định cha, mẹ, con là các

quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tìm kiếm, nhận diện tư cách cha,

mẹ, con về mặt huyết thống của các chủ thể được quan hệ pháp luật điều chỉnh

+ Chế định pháp lý: Việc xác định cha, mẹ, con là tổng hợp các qui phạm

pháp luật do nhà nước ban hành, qui định về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, căn cứ vào thủ tục pháp lý nhằm nhận diện, 01 người cha, 01 người mẹ,

01 người con có mối quan hệ huyết thống về trực hệ

3 Ý nghĩa của nguyên tắc xác định cha, mẹ, con:

Chế định xác định cha, mẹ, con đã góp phần bảo đảm cho các trẻ em bị bỏ

rơi trẻ em mồ côi… được phát triển trong môi trường tốt nhất, có sự chăm sóc, yêu thương, giáo dục của cha, mẹ một cách tốt nhất Bảo đảm cho các bậc cha mẹ có đầy đủ các căn cứ pháp lí để xác định chính xác con của mình , từ đó có thể nuôi dưỡng đứa con một cách đầy đủ hơn và hơn thế nữa Hơn hết, xác định cha, mẹ, con đã đảm bảo thực hiện triệt để nguyên tắc bảo

vệ bà mẹ và trẻ em được Luật HN&GĐ quy định

4.Thủ tục xác định cha, mẹ, con.

Thủ tục xác nhận cha, mẹ, con việc tiến hành theo một trình tự nhất định, theo quy định của nhà nước việc nghiên cứu, tìm tòi, tính toán để đưa ra kết quả rõ ràng, chính xác quan hệ cha, mẹ, con của chủ thể yêu cầu xác định cha, mẹ, con

Thủ tục xác định cha, mẹ, con gồm hai thủ tục:

hiện tại UBND

thực hiện tại Tòa án nhân dân

II PHÂN BIỆT XÁC ĐỊNH CHA, MẸ, CON THEO THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ THEO THỦ TỤC TƯ PHÁP

mẹ

có hôn nhân hợp pháp

Căn cứ xác định cha, mẹ, con khi cha mẹ có hôn nhân hợp pháp được quy định tại điều 63 Luật HN&GĐ năm 2000

1.1 Thủ tục hành chính

Khi một người phụ nữ sinh con thì người mẹ đó hiển nhiên là mẹ của đứa trẻ Quan hệ giữa người phụ nữ và đứa trẻ do người phụ nữ sinh ra là quan

hệ mẹ con được mọi người thừa nhận Khoản 1 điều 63 Luật HN&GĐ 2000 quy định đứa trẻ được sinh ra trước thời kì hôn nhân hoặc trong thời kì hôn nhân , trong trường hợp này người chồng biết sự mang thai của người vợ Bằng phương pháp suy đoán thì đứa trẻ là con của người chồng Còn về mặt pháp lí phải thông qua thủ tục đăng ký khai sinh tại UBND cơ sở Việc đăng

ký khai sinh được đăng ký theo Nghị định số 158/2005/NĐ-CP của chính phủ ngày 27/12/2005 về đăng ký và quản lý hộ tịch.Việc xác định cha,mẹ,con theo thủ tuc hành chính thường do người cha, người mẹ, hoặc cả hai người tự nguyện nhận con.Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con

,cha,mẹ có trách nhiệm đi khai sinh cho con; nếu cha, mẹ không thể đi khai sinh , thì ông, bà hoặc những người than thích khác đi khai sinh cho em bé( Điều 14 Nghị định 158/2005/NĐ-CP) Cơ quan có thẩm quyền đăng ký khai sinh là UBND cấp xã nơi cư trú của người mẹ hoặc nơi cư trú của người cha nếu không xác định được nơi cư trú của người mẹ hoặc nơi trẻ em đang sinh sống trên thực tế nếu không xác định được nơi cư trú của người

mẹ và người cha (Điều 13-NĐ 158/2005/NĐ-CP) Để xác định chính xác về nhân thân của người đi đăng ký khai sinh và thẩm quyền đăng ký khai sinh thì người đi đăng ký khai sinh phải xuất trình giấy chứng minh nhân dân, hoặc hộ chiếu để xác định về cá nhân người đó, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận nhân khẩu tập thể hoặc giấy đăng ký tạm trú có thời hạn nếu là công dân Việt Nam ở trong nước Thẻ thường trú, thẻ tạm trú hoặc chứng nhận tạm trú nếu là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam(Điều 9- NĐ 158) Về thủ tục đăng kí khai sinh , tại Điều 15 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP (trong đó có khoản 1 Điều này đã được sửa đổi, bổ sung theo khoản 4 Điều 1 Nghị định

số 06/2012/NĐ-CP ngày 2/2/2012 của Chính phủ) quy định thủ tục đăng ký khai sinh như sau:

Người đi đăng ký khai sinh phải nộp Tờ khai, Giấy chứng sinh (theo mẫu

quy định) và xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ em (nếu cha, mẹ của trẻ em có đăng ký kết hôn).

Giấy chứng sinh do cơ sở y tế, nơi trẻ em sinh ra cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế, thì Giấy chứng sinh được thay bằng văn bản xác nhận của người làm chứng Trong trường hợp không có người làm chứng, thì người đi khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực.

Trong trường hợp cán bộ Tư pháp hộ tịch biết rõ về quan hệ hôn nhân của cha mẹ trẻ em, thì không bắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn.

Sau khi kiểm tra các giấy tờ hợp lệ, cán bộ Tư pháp hộ tịch ghi vào sổ đăng

ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh, Chủ tịch UBND cấp xã ký và cấp cho người đi khai sinh một bản chính Giấy khai sinh Bản sao Giấy khai sinh được cấp theo yêu cầu của người đi khai sinh.

1.2 Thủ tục tư pháp

Việc xác định cha mẹ cho con theo thủ tục tư pháp dựa trên phán quyết của Tòa án Quyền nhận con, nhận cha,mẹ của đương sự được pháp luật tôn trọng và bảo hộ ( Điều 64, 65 Luật HN&GĐ năm 2000)

a/ Quyền khởi kiện:

- Người đang không phải là cha, mẹ của một người có quyền yêu cầu xác định người đó là con mình Bất kỳ chủ thể nào cũng có quyền khởi kiện một người đang là con chung của một cặp vợ chồng là con của mình

- Người hiện là cha, mẹ của một người có quyền yêu cầu xác định người

đó không phải con mình Đây là trường hợp xác định lại tư cách cha, mẹ, con

con của cha, mẹ có hôn nhân hợp pháp.Nhưng pháp luật lại không quy định người đang là con chung của một người có quyền xác định mình không phải

là con của người hiện đang là cha , mẹ mình

- Những chủ thể trên chưa thành niên hoặc đã thành niên nhưng bị mất năng lực hành vi dân sự thì quyền khởi kiện sẽ thuộc về người giám hộ của họ hoặc Hội Liên hiệp phụ nữ

b/ Chứng cứ xác minh trong vụ án xác định lại quan hệ cha, mẹ, con khi cha, mẹ có hôn nhân hợp pháp.

Người có quyền khởi kiện phải nộp đơn khởi kiện theo quy định tại Điều 164 Bộ Luật Tố tụng Dân sự năm 2004, Điều 66 Luật HN&GĐ năm

2000, nghị quyết 02/2000/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao kèm theo đó là những tài liệu chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ hợp pháp Do hiện nay pháp luật không có quy định cụ thể về chứng cứ mà đương sự có thể sử dụng để chứng minh nên các đương sự có thể đưa ra bất cứ chứng cứ nào Tuy nhiên những chứng cứ này phải được rút ra từ những nguồn nhất định do pháp luật quy định, được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự

c/ Thủ tục hòa giải:

Việc hòa giải được quy định tại điều 10-BLTTDS 2004.Vụ án xác định cha, mẹ, con không thuộc những vụ án dân sự không được hòa giải (Điều

181 Bộ Luật tố tụng dân sự 2004) Và hòa giải được coi là thủ tục bắt buộc trong giải quyết vụ án Nội dung của hòa giải nhằm để các đương sự

tự nguyện thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án Việc hòa giải này không chỉ dựa trên sự tự nguyện thỏa thuận nhận cha, nhận mẹ, nhận con

vì nếu các bên đã tự nguyện nhận cha, mẹ, con thì việc xác định cha mẹ con đã thuộc thẩm quyền của UBND Vì vậy, nếu trong quá trình giải quyết vụ án mà các đương sự lại tự nguyện, thỏa thuận nhận cha, mẹ, con thì TAND vẫn phải căn cứ vào những chứng cứ chứng minh quan hệ cha con, mẹ con để giải quyết

2 Thủ tục hành chính và thủ tục tư pháp trong việc xác định cha, mẹ, con khi cha mẹ không có cuộc hôn nhân hợp pháp

Cơ sở pháp lý của việc xác định cha, mẹ, con dựa vào Điều 64, Điều 65 Luật HN&GĐ

2.1.Thủ tục hành chính

a/ Thủ tục đăng kí giấy khai sinh:

Thủ tục đăng kí giấy khai sinh cho con ngoài giá thúcũng tương tự như khi đăng kí giấy khai sinh cho con trong giá thú chỉ có khác biệt đôi chút

là theo khoản 3 Điều 15 NĐ 158/2005/NĐ-CP đã quy định về đăng ký

khai sinh cho con ngoài giá thú như sau: “Trong trường hợp khai sinh cho

con ngoài giá thú, nếu không xác định được người cha, thì phần ghi về người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh để trống Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh có người nhận con, thì ủy ban nhân dân cấp

xã kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh” như vậy pháp

luật cũng đã quy định cụ thể về vấn đề đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú để cho những đứa trẻ khi sinh ra không biết cha mình là ai cũng có thể làm giấy khai sinh

b/ Thủ tục đăng kí nhận cha, mẹ, con:

Việc nhận cha, mẹ, con được quy định tại điều 65 Luật HN&GĐ năm 2000

và tại Điều 32 đến Điều 35 NĐ 158/2005/NĐ-CP

* Điều kiện đăng kí nhận cha,mẹ, con:

Theo điều 32 NĐ 158/2005/NĐ-CP quy định điều kiện đăng kí nhận cha,

mẹ con:

1 Việc nhận cha, mẹ, con theo quy định tại Mục này được thực hiện, nếu bên nhận, bên được nhận là cha, mẹ, con còn sống vào thời điểm đăng ký nhận cha, mẹ, con và việc nhận cha, mẹ, con là tự nguyện và không có tranh chấp.

2 Người con đã thành niên hoặc người giám hộ của người con chưa thành niên hoặc đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự cũng được làm thủ tục nhận cha, mẹ theo quy định tại Mục này, trong trường hợp cha, mẹ

đã chết; nếu việc nhận cha, mẹ là tự nguyện và không có tranh chấp.

Thẩm quyền đăng kí việc nhận cha, mẹ, con là Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi

cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con thực hiện đăng

ký việc nhận cha, mẹ, con( Điều 33-NĐ 158)

* Thủ tục tiến hành:

Điều 34 nghị định 158 quy định về thủ tục đăng kí nhận cha, mẹ ,con:

1 Người nhận cha, mẹ, con phải nộp Tờ khai (theo mẫu quy định) Trong trường hợp cha hoặc mẹ nhận con chưa thành niên, thì phải có sự đồng ý

của người hiện đang là mẹ hoặc cha, trừ trường hợp người đó đã chết, mất tích, mất năng lực hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Kèm theo Tờ khai phải xuất trình các giấy tờ sau đây:

a) Giấy khai sinh (bản chính hoặc bản sao) của người con;

b) Các giấy tờ, đồ vật hoặc các chứng cứ khác để chứng minh quan hệ cha,

mẹ, con (nếu có).

2 Trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày nhận đủ giấy tờ hợp lệ, nếu xét thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng sự thật và không có tranh chấp, thì Ủy ban nhân dân cấp xã đăng ký việc nhận cha, mẹ, con.

Trường hợp cần phải xác minh, thì thời hạn nói trên được kéo dài thêm không quá 5 ngày.

3 Khi đăng ký việc nhận cha, mẹ, con, các bên cha, mẹ, con phải có mặt, trừ trường hợp người được nhận là cha hoặc mẹ đã chết Cán bộ Tư pháp

hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký việc nhận cha, mẹ, con và Quyết định công nhận việc nhận cha, mẹ, con Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký và cấp cho mỗi bên một bản chính Quyết định công nhận việc nhận cha, mẹ, con Bản sao Quyết định được cấp theo yêu cầu

Ngoài ra, NĐ 158/2005/NĐ-CP còn quy định về vấn đề bổ xung, cải chính số đăng ký khai sinh và giấy đăng ký khai sinh cho người con tại Điều 35

định công nhận việc nhận cha, mẹ, con, UBND cấp xã, nơi đã đăng ký khai sinh cho người con ghi bổ xung phần ghi về cha, mẹ trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính giấy khai sinh của người con

Trong trường hợp Sổ đăng ký khai sinh đã chuyển lưu một quyển tại UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh ( sau đây gọi là UBND cấp huyện), thì UBND cấp xã thông báo cho UBND cấp huyện để ghi tiếp vào việc bổ xung

khai sinh của người con đã ghi tên người khác, không phải là cha, mẹ đẻ thì đương sự phải làm thủ tục cải chính theo quy định của pháp luật

2.2.Thủ tục tư pháp

a Quyền khởi kiện:

Theo điều 66 Luật HN&GĐ 2000 quy định Người có quyền yêu cầu xác

định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc xác định con cho cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự

Mẹ, cha hoặc người giám hộ theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự

có quyền tự mình yêu cầu Tòa án hoặc đề nghị Viện Kiểm sát yêu cầu Tòa

án xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc xác định con cho cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự

Viện Kiểm sát theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc xác định con cho cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự

Cơ quan, tổ chức sau đây theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự có quyền tự mình yêu cầu Tòa án hoặc đề nghị Viện Kiểm sát yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc xác định con cho cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự: a) Uỷ ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em;

b) Hội liên hiệp phụ nữ

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác có quyền đề nghị Viện Kiểm sát xem xét, yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc xác định con cho cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự

b/ Chứng cứ xác minh trong vụ án xác định lại quan hệ cha, mẹ, con khi cha, mẹ không có hôn nhân hợp pháp:

Để chứng minh tư cánh cha, mẹ, con trong trường hợp này củng phải dựa trên những cơ sở hợp lí để xác định tư cách của cha, mẹ, người con về mặt huyết thống Nghĩa vụ chứng minh thuộc về đương sự.Đương sự có thể đưa

ra bất kì chứng cứ nào để chứng minh quan hệ cha con, mẹ con

c/ Thủ tục hòa giải

Việc xác định cha mẹ con khi cha mẹ không có hôn nhân hợp pháp được tiến hành qua hai thủ tục trên

3 Thủ tục xác nhận cha, mẹ, con trong trường hợp sinh con theo phương pháp khoa học.

Việc xác định cha, mẹ con được sinh ra theo phương pháp khoa học được

quy định tại điều 63 Luật HN&GĐ năm 2000 và điều 20,21 nghị 12/2003/NĐ-CP

Các căn cứ bao gồm: Căn cứ vào thời kỳ hôn nhân của cặp vợ chồng vô sinh; Căn cứ vào sự tự nguyện của cặp vợ chồng vô sinh hoặc người phụ nữ độc than, của người cho và nhận noãn, cho và nhận tinh trùng, cho và nhận phôi

3.1 Thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính trong trường hợp này được áp dụng tương tự như những trường hợp đăng ký khai sinh thông thường

3.2 Thủ tục tư pháp

Về nguyên tắc, trong trường hợp sinh con theo phương pháp khoa học, khi quan hệ cha mẹ và con đã được xác lập giữa cặp vợ chồng vô sinh với đứa con được sinh ra thì không đặt ra việc xác định lại quan hệ giữa cha mẹ và con đó Bởi vì sinh con theo phương pháp khoa học chỉ được thực hiên khi

có sự tự nguyện của cặp vợ chồng vô sinh, được thể hiện rất rõ ràng và chặt chẽ

Tuy nhiên trên thực tế đã xảy ra những trường hợp tranh chấp trong việc xác định cha, mẹ, con Ví dụ như: Một người phụ nữ đồng ý mang thai hộ cho cặp vợ chồng vô sinh nhưng sau khi sinh lại không muốn trao đứa bé; Các bên kí kết hợp đồng mang thai một cách lén lút có sự hỗ trợ của nhân viên y tế và người phụ nữ sau khi sinh cũng không muốn trao đứa trẻ; Trường hợp người vợ không thể mang thai đã thỏa thuận với chồng và một người phụ nữ khác làm hợp đồng đẻ thuê, sau khi sinh người phụ nữ này cũng không muốn trao trả đứa bé

Trong những trường hợp trên, phương án giải quyết là Tòa án sẽ tuyên bố hợp đồng mang thai hộ hoặc hợp đồng thuê mang thai vô hiệu theo pháp luật

dân sự Vì vậy trong trường hợp này, việc khôi phục lại trạng thái ban đầu khi đã tuyên bố giao dịch vô hiệu là không thể thực hiện

III NHẬN XÉT CHUNG VỀ THỦ TỤC XÁC ĐỊNH CHA, MẸ, CON THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TRONG THỰC TIỄN

1 Thực tiễn xác định cha, mẹ, con theo thủ tục hành chính

Hiện nay việc tự nguyện nhận cha, mẹ, con tuy không nhiều nhưng diễn ra khá thuận lợi vì việc nhận cha mẹ con là tự nguyện và không có tranh chấp Theo thủ tục này các bên sẽ tiến hành đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xác định nhân thân giữa các chủ thể Do các bên cha mẹ lo sợ việc nhận cha, mẹ, con ngoài giá thú sẽ ảnh hưởng đến uy tín công việc, danh dự tiền bạc của họ nên việc này diễn ra không nhiều, chủ yếu là việc đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú Cũng có những trường hợp cha mẹ đã kết hôn hợp pháp với nhau hoặc đã nghỉ hưu mới chính thức đến UBND để đăng ký nhận cha, mẹ, con Đối với những trường hợp người con đã thành niên làm thủ tục nhận cha, mẹ, con trong trường hợp cha mẹ đã chết mà có sự phản đối của người mẹ hoặc người cha còn sống hoặc thuộc diện, hàng thừa kế của người chết thì UBND thường lúng túng khi giải quyết Trong thực tế việc người mẹ không có chồng mà sinh con hoặc có chồng ngoại tình mà sinh con thường hay giấu giếm tên thật của mình trong giấy chứng sinh Sau đó nếu họ bỏ rơi con mình thì khai sinh của đứa trẻ lại được dựa trên những thông tin giả đó Nếu sau đó người mẹ muốn nhận lại con mình thì thủ tục hành chính rất khó khăn

2 Thực tiễn áp dụng thủ tục tư pháp để xác định cha, mẹ, con

Thủ tục tư pháp được giải quyết tại TAND khi có tranh chấp về việc xác định cha, mẹ, con Các trường hợp xác định cha, mẹ, con trong giá thú theo thủ tục tư pháp thường ít hơn nhiều so với các trường hợp ngoài giá thú Chủ yếu tập trung vào các trường hợp người mẹ muốn xác định cha cho đứa con mình sinh ra hoặc người con đã thành niên muốn xác định cha mình

Hiện nay theo báo cáo tổng kết hằng năm của ngành tòa án thì số vụ kiện về hôn nhân gia đình ngày càng tang Tuy nhiên số vụ kiện về xác định cha, mẹ con chiếm một tỷ lệ nhỏ, mà thường liên quan đến các vụ kiên khác như ly hôn, tranh chấp tài sản và con cái khi ly hôn,…

Thực tiễn cho thấy khi giải quyết các vụ việc này, vấn đề xác định chứng cứ thường rất khó khăn và phức tạp Hiện nay việc áp dụng kỹ thuật giám định gen khá phổ biến vì sự chính xác của nó nhưng chi phí giám định cao, không phải đương sự nào cũng có thể chi trả được

- Pháp luật về xác định cha mẹ và con phải là sự hiện thực hóa các nguyên

tắc luật định đảm bảo tính khả thi cao trong việc nội luật hóa các văn bản pháp luật quốc tế về quyền con người

- Phải là sự kết hợp hài hòa lợi ích của các chủ thể, đồng thời nâng cao ý thức và trách nhiệm của mỗi thành viên trong gia đình đối với gia đình và

xã hội

- Việc xác định cha, mẹ và con phải được đặt trong mối tương quan với các chế định pháp lý hôn nhân và gia đình với các văn bản pháp luật khác,

rõ ràng và toàn diện đảm bảo tính thống nhất

- Luật quy định khi có tranh chấp trong việc xác định cha mẹ con thì phải

có chứng cứ và được Tòa án chấp nhận, tuy nhiên Luật lại chưa dự liệu chứng cứ đó như thế nào Do đó Luật HN&GĐ và các văn bản liên quan cần bổ sung những quy định về chứng cứ nhằm xác định cha mẹ con chính xác và khách quan

- Luật HN&GĐ cần quy định rõ hơn về thẩm quyền xác định cha mẹ con

theo thủ tục hành chính và thủ tục tư pháp Hiện nay Luật HN&GĐ mới chỉ quy định chung chung về quyền nhận cha, mẹ và những người có yêu cầu xác định cha mẹ con mà chưa phân định rõ thẩm quyền của loại việc này

- Cần tuyên truyền cho người dân về thủ tục xác định cha mẹ con nhằm

giúp họ tự chủ trong việc quyết định nhận cha mẹ con của mình Những người có con ngoài giá thú thường rất ngại khi phải làm thủ tục công nhận cha mẹ con vì sợ điều tiếng xã hội Theo đó, khi làm thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con thì UBND nên giải quyết nhanh gọn hợp tình hợp lý và cũng nên giữ kín các thông tin về nhân thân của các bên

III KẾT LUẬN

Gia đình là nền tảng của xã hội, là sự liên kết của nhiều người dựa trên

cơ sở hôn nhân huyết thống, nuôi dưỡng, cùng quan tâm giúp đỡ lẫn nhau

cả về mặt vật chất lẫn tinh thần Gia đình là môi trường giúp trẻ em phát triển toàn diện cả về thể lực và chí lực Vì vậy thủ tục xác định cha, mẹ, con nhằm xác định thân phận của các chủ thể, làm ổn định các mối quan

hệ trong gia đình nói riêng và các mối quan hệ ngoài xã hội nói chung, đảm bảo cho trẻ em một mái ấm gia đình thực sự là một việc làm quan trọng trong thời đại kinh tế thị trường hiện nay