“ Là một người phục vụ cách mạng, tôi càng tự hào với sự lớn mạnhcủa phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bao nhiêu, thì tôi càng đau lòngbấy nhiêu vì sự bất hoà giữa các đảng anh em
Trang 1“ Là một người phục vụ cách mạng, tôi càng tự hào với sự lớn mạnhcủa phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bao nhiêu, thì tôi càng đau lòngbấy nhiêu vì sự bất hoà giữa các đảng anh em Tôi mong rằng đảng ta sẽ ra sứchoạt động góp phần đắc lực vào việc khôi phục lại khối đoàn kết giữa các đảnganh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lê Nin và chủ nghĩa quốc tế vô sản có
lý, có tình Đó là những suy nghĩ và trăn trở trong suốt cuộc đời của Người Tuy với tinh thần khiêm tốn Người chỉ nhận mình là “là một ngườisuốt đời phục vụ cách mạng” Song với những công lao to lớn của Người đốivới phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Người xứng đáng với danhhiệu “chiến sĩ cộng sản và công nhân quốc tế” Một trong những người lãnhđạo phong trào giải phóng dân tộc và thắng lợi của cách mạng thế giới thốngnhất với nhau Chẳng thế mà Người được cả thế giới ca ngợi là “một lãnh tụthế giới vào lúc loài người đang ở bước ngoặt có tính chất cách mạng nhất, làmột nhà kiến trúc và tạo hình làm nên quá trình cách mạng thế giới”
Như vậy việc tìm hiểu Hồ Chí Minh với tư cách là một người lãnh tụcủa phong trào cộng sản và công nhân quốc tế nhằm góp phần nhận thức đầy
đủ, sâu sắc hơn công lao của Người
I Vài nét về thân thế của Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19-5-1890 tại làng Hoàng Trà còn cótên là làng Chùa quê mẹ Quê cha là làng Kim Liên còn gọi là làng Sen Cả 2làng đều thuộc xã Chung Cự, tỉnh Lâm Thịnh nay là xã Kim Liên huyện NamĐàn tỉnh Nghệ An Thời thơ ấu chủ tịch Hồ Chí Minh có tên là Nguyễn SinhCung (tên của Hồ Chủ Tịch từ 1890-1901) Nghệ An mang đầy đủ những nétchung của đất nước và dân tộc Việt Nam đó là vùng đất sông Lam nghèo khó,yêu chuộng học hành và sinh ra nhiều bậc danh hiến, Trong truyền thống laođộng cần cù, chăm học và giàu lòng yêu nước anh dũng đấu tranh chống ngoạixâm của Nghệ An, Kim Liên cũng nổi tiếng là đất hiếu học có nhiều người đỗđạt, hi sinh cho sự nghiệp bảo vệ tổ quốc và giải phóng dân tộc
Trang 2Sinh trưởng trong một gia đình nhà nho yêu nước, có truyền thốngnguồn gốc nông dân Nguyễn Sinh Cung đã nhận được sự giáo dục tốt đẹp,đặc biệt là lòng nhân ái, tình yêu quê hương tổ quốc Từ sớm cậu Cung đượcchứng kiến cảnh sống nghèo khổ của người dân bị áp bức, bóc lột, muốn tìmhiểu vì sao có cảnh ngang trái ấy, nhất là lúc vào sống tại kinh thành Huế Ởcậu thiếu niên giàu lòng thương người này đã dần dần nhen nhóm và hìnhthành lòng yêu nước Ý thức cứu nước để sau này đi đến hành động cứu nước.Lòng căm thù bọn thống trị mong muốn giải phóng nhân dân thoát khỏi ách
nô dịch đói nghèo được nảy sinh và lớn lên từ truyền thống dân tộc, quêhương, do ảnh hưởng giáo dục của gia đình và hiện thực cuộc đời nô lệ Vìvậy Hồ Chí Minh đã nhận thức được hiện thực xã hội nước ta lúc bấy giờ vàtìm câu trả lời cho vấn đề đang đặt ra trong cuộc sống “Những nguyên nhannào sinh ra các hiên tượng áp bức, bất công này? phải làm sao để cứu nước,giúp đỡ đồng bào câu trả lời sẽ thể hiện ở hành động”
II Từ một người yêu nước trở thành người cộng sản.
Ngày 05/06/1911 Người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành từcảng Nhà rồng, thành phố Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh) rời tổquốc ra đi tìm đường cứu nước Cuộc hành trình “thần kỳ” qua các châu lục
Á, Âu, Phi, Mĩ đến các nước thuộc địa, phụ thuộc, tư bản, đế quốc là một cơ
sở thực tiễn quan trọng để Hồ Chí Minh tiếp thụ chủ nghĩa Mác- Lê Nin, trởthành người cộng sản, chiến sĩ quốc tế và có vai trò to lớn trong phong tràocộng sản và công nhân quốc tế
Quá trình từ một người yêu nước đến một người cộng sản phải bắt đầu từnăm 1917 Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp Khi cuộc chiến tranh thếgiới bước vào giai đoạn kết thúc Người đến Pháp không chỉ với mục đích cao
cả đó là giải phóng dân tộc Việt Nam mà đây còn là một trung tâm chính trisôi động nhất thế giới, đất nước có truyền thống cách mạng Pari là một trungtâm văn hoá, chính trị của Châu Âu và thế giới, nhiều nhà cách mạng vô sảntừng sống ở đây như Ph.Ăng Ghen và Các Mác “Đây cũng là thành trì của
Trang 3phản động thế giới” Tuy nhiên Pari luôn giữ vị trí một trung tâm cách mạngcủa phong trào công nhân Pháp và thế giới.
Năm 1919 Nguyễn Ái Quốc ra nhập đảng xã hội với lý do đơn giản là
“chỉ vì đây là tổ chức duy nhất ở Pháp bênh vực nước tôi, là tổ chức duy nhấttheo đuổi lý tưởng cao quý của đại cách mạng Pháp: tự do, bình đẳng, bác ái”.Việc gia nhập đảng xã hội Pháp là dịp thuận tiện để Nguyễn Ái Quốc gần gũi
và hoạt động với các nhà chình trị nổi tiếng của Pháp Bước đầu hiểu biết vềđảng này là một cơ sở để Người có sự lựa chọn quyết định dứt khoát đứng vềquốc tế cộng sản, rời bỏ những người cơ hội chủ nghĩa
Cho đến năm 1920 sau đúng 9 năm rời tổ quốc, qua nhiều nước thuộcđịa, phụ thuộc, tư bản, đế quốc, ở nhiều châu lục Nguyễn Ái Quốc đã trởthành một người lao động, một công nhân thực sự Từ tình yêu đất nước, đồngbào Người đã thương yêu nhân dân bị áp bức bóc lột trên thế giới Người đãnhận thấy sự cần thiết của việc đoàn kết các dân tộc thuộc địa,đoàn kết giữanhân dân lao động bị áp bức với giai cấp công nhân các nước đế quốc Sự hiểubiết về chính trị xã hội của Người được nâng cao Những khái niệm trước đóđối với Người có vẻ xa lạ, khó hiểu như “chủ nghĩa Bôn-Sê-Vich”, “cáchmạng vô sản”, “chủ nghĩa tư bản”, “chế độ thuộc địa” nay dần có nghĩa cụthể hơn, có nội dung sâu sắc hơn
Lúc này cuộc đấu tranh ra nhập quốc tế III diễn ra rất gay go Nguyễn ÁiQuốc say sưa tham dự tất cả các cuộc họp, theo dõi hoạt động của đoàn đại biểuĐảng xã hội Pháp ở Matxcơva Người theo dõi những buổi làm việc của đoànvới ban chấp hành quốc tế cộng sản, đặc biệt với Lê Nin Theo dõi việc đoàntham dự đại hội lần 2 của quốc tế cộng sản Những điều này đã gây ấn tượng tốtđẹp cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động Pháp và Nguyễn Ái Quốc
Ngày 16 và 17/07/1920 trong 2 số liền báo Luy-na-ni-tê (nhân đạo)đăng toàn văn “sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộcđịa” của VI Lê Nin Trong đó Lê Nin phê phán các quan điểm sai lầm của tưtưởng sô vanh dân tộc hẹp hòi, nhấn mạnh sự đoàn kết quốc tế giữa những
Trang 4người cộng sản và nhân dân thuộc địa trong cuộc đấu tranh chống kẻ thùchung - đế quốc, phong kiến – và vì quyền độc lập của dân tộc thuộc địa,quyền tự quyết dân tộc trong đó có dân tộc thuộc địa Nguyễn Ái Quốc chămchú đọc nhiều lần văn kiện đó Sau này Hồ Chí Minh nhớ lại rằng “trong luậncương ấy có những chữ chính trị khó hiểu Nhưng cứ đọc đi đọc lại nhiều lần,cuối cùng tôi cũng hiểu được phần chính, luận cương của Lê Nin làm cho tôirất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao” Tôi vui mừng đến phátkhóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như nói trước quầnchúng đông đảo: “hỡi đồng bào bị đầy đoạ đau khổ, đây là cái cần thiết chochúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta! Từ đó tôi hoàn toàn tin tưởngtheo Lê Nin, tin theo quốc tế III” [1,127].
Sau khi tiếp nhận tư tưởng của Lê Nin, Nguyễn Ái Quốc tham gia hoạtđộng tích cực hơn cho đảng xã hội Pháp gia nhập quốc tế III Người viết thưbằng tiếng Pháp gửi cho quốc tế cộng sản nói về ảnh hưởng to lớn của “luậncương những vấn đề dân tộc và thuộc địa” đối với sự hình thành thế giới củamình và quyết tâm đi theo quốc tế III
Nguyễn Ái Quốc còn tìm hiểu thư của quốc tế cộng sản “gửi tất cảcác Đảng viên Đảng xã hội Pháp các người vô sản giác ngộ ở Pháp” để ngày26/07/1920 thư nêu rõ giai cấp tư sản thế giới đóng vai trò là “tên san đầmquốc tế rất phản động” Do đó giai cấp công nhân Pháp phải đấu tranh mạnh
mẽ song tình hình nội bộ của Đảng xã hội Pháp lại thiếu nhất trí, thiếu đoànkết để chống chủ nghĩa đế quốc Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc thểhiện Người đã nhanh chóng ra nhập vào phong trào công nhân các nước tưbản (Pháp, Mĩ) liên kết phong trào giải phóng dan tộc với phong trào cáchmạng thế giới và đấu tranh cho Đảng xã hội Pháp ra nhập quốc tế cộng sản.Tham gia tích cực vào những phong trào ấy Nguyễn Ái Quốc cũng không baogiờ quên mục tiêu độc lập cho dân tộc Việt Nam Vì vậy Người chú trọng điềuthứ 8 trong “21 điều kiện tham gia quốc tế cộng sản” quy định việc kết nạpvào quốc tế cộng sản “Về vấn đề thuộc địa và dân tộc bị áp bức của Đảng
Trang 5trong những nước và giai cấp tư sản có thuộc địa và áp bức các dân tộc khaithác có đường lối rõ ràng Đảng nào muốn ra nhập quốc tế III phải vạch trầnnhững thủ đoạn xảo trá của bọn đế quốc nước “mình” ở các nước thuộc địa.Phải ủng hộ trên thực tế chứ không phải bằng lời nói tất cả các phong trào đấutranh giải phóng ở thuộc địa đòi phải trục xuất bọn đế quốc ở “nước mình” rakhỏi các thuộc địa ấy Phải gây trong lòng công nhân các nước thuộc địa vàcác dân tộc bị áp bức, phải tiến hành việc tuyên truyền có hệ thống trong quânđội nước mình đấu tranh chống mọi sự áp bức các dân tộc thuộc địa”
Sau khi bỏ phiếu quyết định đảng xã hội ra nhập quốc tế 3 phân bộpháp cảu quốc tế cộng sản được thành lập mà Nguyễn Ái Quốc là thành viên
và trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên một trong những người sánglập đảng cộng sản Pháp Đến đây quá trình đi tìm đường cứu nước củaNguyễn Ái Quốc - Nguyễn Tất Thành đã hoàn thành Người xác định: conđường cứu nước và giải phóng dân tộc là con đường cách mạng vô sản
Ra đi với lòng yêu nước Người đã đến với chủ nghĩa Lê Nin, với chủnghĩa cộng sản, trở thành người cộng sản, người chiến sĩ quốc tế một trongnhững nhà lãnh đạo xuất sắc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
III Lý luận Hồ Chí Minh về vấn đề giải phóng dân tộc trong phong
trào cộng sản quốc tế
Bên cạnh những quan điểm sâu sắc về vấn đề dân tộc - thuộc địa, tưtưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc là hệ thống các luậnđiểm của Người về con đường cứu nước, về chiến lược, sách lược và phươngpháp cách mạng giải phóng dân tộc Đây là một trong những đóng góp xuấtsắc nhất, lớn lao nhất của Hồ Chí Minh trong kho tàng lí luận của chủ nghĩaMác – Lê Nin
Trước hết, Hồ Chí Minh khẳng định, cách mạng giải phóng dân tộcmuốn thắng lợi triệt để thì không có con đường nào khác là con đường cáchmạng vô sản Sở dĩ Người khẳng định như vậy vì tính chất và nhiệm vụ cáchmạng giải phóng dân tộc là đánh đổ đế quốc giành độc lập dân tộc, đánh đổ
Trang 6phong kiến giành ruộng đất cho dân cày Hai nhiệm vụ này quan hệ khăngkhít với nhau, trong đó đánh đuổi đế quốc, giành độc lập dân tộc là nhiệm vụhàng đầu.
Thực tế ở Việt Nam, trước khi Hồ Chí Minh tim ra con đường cứunước theo khuynh hướng vô sản, thì cách mạng giải phóng dân tộc có haikhuynh hướng: do giai cấp phong kiến và sau đó là do giai cấp tư sản lãnhđạo, nhưng tất cả đều thất bại Nhiệm vụ giải phóng dân tộc tiếp tục được đặt
ra, vì nước vẫn mất độc lập, dân vẫn lầm than Thực tế trên thế giới đến đầuthế kỷ XX có hai loại cách mạng đã thành công: cách mạng tư sản như ở Mĩ, ởPháp thắng lợi, nhưng đó “chưa phải là cách mệnh đến nơi” “trong thì nótước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”, vì vậy, công – nông vẫn
“mưu tính cách mệnh lần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức”
Cách mạng vô sản Nga năm 1917 thành công Đó là cuộc cách mệnh
“thành công đến nơi”, nghĩa là dân chúng được hưởng hạnh phúc, tự do, bìnhđẳng thật Cách mạng Nga đã đuổi được %% tư bản, địa chủ rồi lại ra sứccho công nông các nước và dân tộc bị áp bức, các thuộc địa làm cách mệnh đểđạp đổ tất cả các đế quốc chủ nghĩa và tư bản trên thế giới Từ đó, Hồ ChíMinh kết luận, cách mạng Việt Nam muốn thắng lợi phải đi theo con đườngcách mạng tháng Mười Nga, con đường cách mạng vô sản
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa LêNin về mối quan hệ của cách mạng giải phóng dân tộc, nhưng đã phát triểnsáng tạo, góp phần làm phong phú hơn Nếu C.Mác và Ph.Ăngghen tập trungnhiều nghiên cứu chủ nghĩa tư sản thời bấy giờ- chủ nghĩa tư bản tự cạnhtranh, và nghiên cứu mâu thuẫn chủ yếu trong thời đại đó mâu thuẫn giữa giaicấp vô sản với giai cấp tư sản trong xã hội tư bản; và V.I.LêNin dựa trên thựctiễn phát triển không đồng đều của chủ nghĩa đế quốc, kế thừa luận điểm củaC.Mác để cho rằng, cách mạng vô sản có thể thắng lợi trong một số nước,thậm trí ở một số nước tư bản mà ở đó nền kinh tế trung bình và vai trò lớn
Trang 7Mác-của thuộc địa làm cho cách mạng châu Á có thể dội ngược trở lại châu Âu, thì
Hồ Chí Minh có những luận điểm sáng tạo do thực tiễn mới đặt ra
Hồ Chí Minh vừa nghiên cứu sâu sắc lịch sử phong trào giải phóng dântộc, vừa là chiến sĩ trực tiếp hoạt động vì sự nghiệp giải phóng dân tộc , nênNgười sớm có quan điểm đúng đắn, sáng tạo tình hình thuộc địa Về vai tròcủa các thuộc địa nhất là mối quan hệ giữa cách mạng giải phóng dân tộc ởthuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc Từ sự phân tích “tất cả sinh lựccủa chủ nghĩa tư bản đế quốc đều lấy ở sứ thuộc địa”, Hồ Chí Minh xác định
sự tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa, vai trò của các thuộcđịa đối với cách mạng vô sản, đối với chủ nghĩa đế quốc Thống nhất với quanđiểm của LêNin về vai trò cách mạng thuộc địa, tính tất yếu của vai trò giảiphóng dân tộc Hồ Chí Minh đã bổ xung vào lí luận cách mạng của chủ nghĩaMác – Lê Nin hai điểm quan trọng
Thứ nhất: Bằng lý luận và thực tiễn, Người đã khẳng định: “chủ nghĩa tưbản là một con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và mộtcái vòi bám vào vô sản ở thuộc địa Nếu muốn giết con vật ấy, người ta phảiđồng thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi thì cái vòi kia vẫntiếp tục hút máu của giai cấp vô sản, con vật kia vẫn tiếp tục sống, cái vòi bị cắtlại sẽ tiếp tục mọc ra” Người lại ví cách mạng ở thuộc địa và cách mạng ởchính quốc như hai cánh của một con chim phải phối hợp nhịp nhàng Nhậnthức rõ điều này, Hồ Chí Minh đã cảnh báo vô sản ở đế quốc và nhân dân thuộcđịa về âm mưu của chủ nghĩa đế quốc trong việc dùng công nhân các nướcthuộc địa và đế quốc đánh nhau, dùng vô sản da trắng chinh phục vô sản thuộcđịa, tung những người vô sản thuộc địa này đi đánh những người vô sản thuộcđịa khác, dựa vào vô sản thuộc địa để thống trị vô sản da trắng Tư tưởng liênminh, phối hợp đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Pháp, giữacách mạng dân tộc ở Việt Nam và cách mạng vô sản ở Pháp đã được Hồ ChíMinh đưa vào đường lối cách mạng của đảng cộng sản Việt Nam
Trang 8Thứ hai, Người cho rằng cách mạng thuộc địa không bị động, có khảnăng chủ động giành thắng lợi trước cách mạng vô sản chính quốc, tác độngtrở lại cách mạng vô sản chính quốc Người khẳng định: hàng trăm triệu ngườichâu Á bị nô dịch và bị áp bức sẽ thức tỉnh để gạt bỏ sự bóc lột đê tiện củamột nhóm thực dân tham tàn, và chính họ sẽ hình thành một lực lượng đồ sộvừa có thể thủ tiêu được một trong những điều kiện tồn tại của bọn chủ nghĩa
tư bản, chủ nghĩa đế quốc, vừa “giúp đỡ những người anh em của mình ởphương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn” Đây là một luận điểm mới
mẻ, rất sáng tạo của Hồ Chí Minh Cơ sở chủ yếu để Hồ Chí Minh đưa ranhững luận điểm đó là chính sách thuộc địa tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc vàkhả năng cách mạng to lớn của nhân dân các dân tộc thuộc địa, khi tinh thầncủa họ được chủ nghĩa Mác- Lê Nin soi sáng Tháng 4-1921, Hồ Chí Minh đãviết: “sự tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc tư bản đã chuẩn bị đất rồi, chủ nghĩa
xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóngnữa thôi”
Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác về sứ mệnh tự giải phóng củagiai cấp công nhân, Hồ Chí Minh chỉ rõ lực lượng giải phóng dân tộc trướchết là lực lượng tự thân của các dân tộc bị áp bức Năm 1921, trong “tuyênngôn của hội liên hiệp thuộc địa”, Người nhấn mạnh: “hỡi anh em các nướcthuộc địa! công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện bằng sự nỗ lựccủa bản thân anh em” Luận điểm này được Người quán triệt trong suốt quátrình cách mạng Việt Nam, đó là tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng chota” trong cách mạng tháng Tám năm 1945, đó là tinh thần “tự lực cánh sinh”trong kháng chiến 9 năm chống Pháp
Hồ Chí Minh cho rằng, vì bị áp bức mà sinh ra cách mạng, cho nên lựclượng cách mạng giải phóng dân tộc là tất cả quần chúng bị áp bức Trong mộtnước thuộc địa, mâu thuẫn nổi cộm hàng đầu là mâu thuẫn giữa toàn thể dântộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng làgiành độc lập cho dân tộc Xác định rõ điều này, Hồ Chí Minh chủ trương vận
Trang 9động tất cả các lực lượng và cả nhân dân yêu nước trong dân tộc tham giacách mạng giải phóng dân tộc, không phân biệt giai cấp, đảng phái, tôn giáo,thành phần dân tộc, không phân biệt gái, trai, già, trẻ, lương, giáo, giàu,nghèo Bởi vì, Hồ Chí Minh cho rằng: “lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đạihơn hết Không ai chiến thắng được lực lượng đó” Tuy nhiên, trong lực lượngdân tộc thì “công nông là người chủ cách mệnh”, “công nông là gốc cáchmệnh”, “là vì công nông bị áp bức nặng hơn hết” Còn lực lượng khác nhưhọc trò, nhà buôn, điền chủ nhỏ là bầu bạn của cách mạng Tất cả các lựclượng này phải được tập hợp trong mặt trận dân tộc thống nhất trên cơ sở củaliên minh công nông da giai cấp công nhân lãnh đạo.
IV Những hoạt động của Hồ Chí Minh với vai trò là uỷ viên quốc tế cộng sản từ 1920-1941:
Sau khi trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc gắn chặt hơnnhững hoạt động yêu nước của mình với nhiệm vụ của một người cộng sản,một chiến sĩ quốc tế Nổi bật trong giai đoạn này (1920-1941) là những hoạtđộng cho sự đoàn kết các dân tộc thuộc địa, do phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế, chuẩn bị cho việc thành lập Đảng cộng sản của giai cấp côngnhân Việt Nam, tham gia thành lập một số Đảng ở Đông Nam Á, và nhiềuhoạt động khác trên cương lĩnh uỷ ban Phương Đông, phụ trách phương Namcủa quốc tế cộng sản Người đã từng sống và làm việc ở Pháp, Liên Xô, TrungQuốc, Xiêm, qua nhiều nước khác và có nhiều đóng góp to lớn cho phong tràođấu tranh cách mạng thế giới
Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trong thời gian này cũng không ít khókhăn vì tình hình thế giới có nhiều biến chuyển lớn sau chiến tranh thế giớithứ nhất Mặt khác, tình thế cách mạng mới cũng có nhiều thuận lợi, sau khicách mạng tháng Mười thành công, phong trào đấu tranh của giai cấp côngnhân của các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc vì độc lập, tự do vùng lên mạnh mẽ Nguyễn Ái Quốc, sau 10 năm đi khắp thế giới, khảo sát thực tiễn đờisống và cuộc đấu tranh của nhân dân lao động các nước thuộc địa, phụ thuộc,
Trang 10các nước tư bản đế quốc Người đã tiếp nhận chủ nghĩa Mác – LêNin, trởthành người cộng sản có cộng sản có vai trò lớn trong phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế: ở đây chúng ta tìm hiểu những cống hiến của Nguyễn ÁiQuốc với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.
Trong thời gian hoạt động ở Pháp, là đảng viên đảng cộng sản, đặc biệtvới tư cách uỷ viên “ban nghiên cứu thuộc địa” của đảng cộng sản Pháp Từđây, một trong những nhiệm vụ của Nguyễn Ái Quốc với tư cách là một chiến
sĩ quốc tế là đấu tranh cho vấn đề thuộc địa Trong những cuộc tiếp xúc vớiđảng viên cộng sản, trong những bài báo, công bố trên các tờ “La Vie Uvrie”(đời sống công nhân), “LaRơvuy Koommunite” (tạp trí cộng sản) Người đã
tố cáo tội ác của bọn thực dân, kêu gọi các dân tộc đoàn kết lại Trong nhữngbài báo đó thì tỉ lệ các bài viết về phong trào đấu tranh của công nhân cácnước dân và của nhân dân thuộc địa chiếm tỉ lệ lớn Bài “phong trào cáchmạng ở Ấn Độ” đăng trên tờ “La Revuy Coommunitet” (tạp trí cộng sản), số
18, ngày 8-9-1921 ca tụng phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chốngAnh để giành độc lập, tự do và giới thiệu về thuyết “bất hợp tác”, “bất bạođộng” cảu Mahatma Gawngddi Bài “khởi nghĩa Đahômay”, đăng trên báo
“La Vie Urie”, ngày 30-3-1923 đã tố cáo ách thống trị của thực dân Pháp, gâycho nhân dân Ddahoomay “phải chịu cái kiếp lầm than của người dân bản xứ,cái chế độ hành hạ con người xuống thành con vật và làm điếm nhục cho cáigọi là thế giới văn minh Dân bản xứ không nhịn được nhục nữa, vùng lên.Thế là cuộc đàn áp đẫm máu được tiến hành” Những bài viết như vậy khôngchỉ chứng tỏ rằng hiểu biết của Nguyễn Ái Quốc rất sâu sắc mà còn xác nhậncương vị của một người lãnh đạo phong trào thông cảm, chia sẻ nỗi nhục, chỉdẫn cuộc đấu tranh, gây cho phong trào niềm tin thắng lợi
Ngày 20-11-1921, Nguyễn Ái Quốc thay mặt tiểu ban Đông Dươngviết “báo cáo” của tiểu ban, chuẩn bị cho đại hội Đảng Cộng sản Pháp Báocáo đề cập đến hoạt động cần tiến hành ở Viễn Đông, nhằm tạo điều kiện pháttriển phong trào cộng sản cách mạng ở những nước này và nêu những biện
Trang 11pháp để tiến hành công tác tuyên truyền trong nhân dân các thuộc địa Báo cáo
“bác bỏ mọi kiến nghị kinh tế, chính trị, “mang tính chất cải lương”, đẩy mạnh
“công tác tuyên truyền cách mạng và chống quân Phiệt” bằng các phươngtiện, thư báo chí, diễn đàn các Đại hội, bằng các hội nghị” Kết thúc báo cáoNguyễn Ái Quốc nhấn mạnh đến tầm quan trọng của vấn đề thuộc địa trongcông tác của Đảng Đó là “bộ phận không thể tách rời các đế cương đưa lênquốc tế cộng sản, vì cách mạng cộng sản chủ nghĩa không chỉ có mục đích ởchâu Âu mà còn ở toàn thế giới, do cẩu thả hoặc không am hiểu vấn đề, lọt rangoài những hoạt động có ích cho mục đích cách mạng cộng sản chủ nghĩa” Ngày 25-12-1921 Người tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứnhất của Đảng cộng sản Pháp họp ở Mác Xây Người được ban nghiên cứuthuộc địa của Đảng bầu là đại biểu chính thức của đại hội Người đã tham gia
“dự án nghị quyết về chủ nghĩa cộng sản và các thuộc địa”, trong đó có những
đề nghị sau đây:
- Tăng cường cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản và vấn đề thuộcđịa
- Tính đến những đặc điểm của thuộc địa
- Thành lập cơ quan tư vấn chuyên nghiên cứu và sưu tầm tư liệu vềthuộc địa
- Đẩy mạnh tuyên truyền về thuộc địa
- Dành một mục để nghiên cứu về vấn đề thuộc địa trên báo
“Luymanitê” lập ra mục “Luymanitê với thuộc địa”, chiếm phần lớn trang bacủa báo
Điểm nổi bật của Nguyễn Ái Quốc trong hoạt động cho sự đoàn kết giữa
vô sản chính quốc và nhân dân thuộc địa Nguyễn Ái Quốc đã nhân thức rõyêu cầu cấp thiết của sự đoàn kết Bởi vì, trong chiến tranh thế giới thứ nhất,các cường quốc đế quốc tham chiến đã huy động lực lượng rất lớn người dânbản xứ đi chết thay cho chúng, dùng vô sản các nước chém giết lẫn nhau đểđem lại lợi ích cho tư bản