Trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước, chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước thông qua các quyết định pháp luật trong đó có quyết định hành chính.. Khái niệm quyết định hành chính T
Trang 1Mục lục
Mục lục 1
II Vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước 5 Danh mục tài liệu tham khảo 9
Trang 2Đề bài: Phân tích khái niệm quyết định hành chính và nêu vai trò của quyết
định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước.
Bài làm
A Đặt vấn đề
Quyền lực nhà nước được thực hiện chủ yếu thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp Một trong những biểu hiện của việc thực hiện quyền lực nhà nước là ra các quyết định pháp luật Trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước, chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước thông qua các quyết định pháp luật trong đó có quyết định hành chính Các quyết định hành chính của cơ quan hành chính nhà nước ban hành phản ánh đầy đủ, rõ ràng những tính chất, đặc điểm yêu cầu của quản lí hành chính trong từng lĩnh vực, từng thời kì cụ thể Qua việc phân tích khái niệm hành chính ta có thể hiểu được sâu sắc hơn về vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính
B Nội dung
I Khái niệm quyết định hành chính
Theo Từ điển giải thích từ ngữ luật học (Nhà xuất bản Công an nhân dân, 1999) thì Quyết định hành chính là “Kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, những người có chức vụ, các tổ chức và cá nhân nhà nước được Nhà nước trao quyền, thực hiện trên cơ sở luật và để thi hành pháp luật, theo trình tự và hình thức do pháp luật quy định hướng tới việc thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính trong lĩnh vực hoặc vấn đề được phân công phụ trách”
Trang 3Điều 12 của Hiến pháp 1992 nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam quy định “Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật” Những quy định này đã được cụ thể hóa trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Khái niệm quyết định hành chính: Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật, nó là kết quả sự thể hiện ý chí quyền lực nhà nước thông qua những hành vi của các chủ thể được thực hiện quyền hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành theo một trình tự dưới những hình thức nhất định theo quy định của pháp luật, nhằm đưa ra những chủ trương, biện pháp, đặt ra các quy tắc xử sự hoặc áp dụng những quy tắc đó giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lí hành chính nhà nước
Có thể thấy, đây là khái niệm diễn tả được đầy đủ nhất bản chất của quyết định hành chính:
- Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật
- Quyết định hành chính là kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực của Nhà nước
- Quyết định hành chính được tiến hành theo trình tự
1 Quyết định hành chính là một dạng của quyết địng pháp luật
Quyết định pháp luật bao gồm những quyết định của cơ quan lập pháp, cơ quan
tư pháp và cơ quan hành pháp Quyết định hành chính là quyết định của cơ quan hành pháp
Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật thể hiện ở tính quyền lực, tính pháp lý
- Tính quyền lực:
Tính chất này được thể hiện ở hình thức của quyết định, bởi chỉ có cơ quan nhà
Trang 4luật xuất phát từ lợi ích chung Đồng thời còn thể hiện ở nội dung và mục đích của quyết định hành chính Về nguyên tắc, tất cả các quyết định hành chính đều được đảm bảo bằng biện pháp cưỡng chế nhà nước khi cần thiết
- Tính pháp lý:
Quyết định hành chính như trên đã trình bày là kết quả của sự thể hiện ý chí Nhà nước Do vậy, các quyết định do nhà nước ban hành đều có những giá trị
về mặt pháp lí Trước tiên, quyết định hành chính xuất hiện đã tác động ngay đến cơ chế điều chỉnh pháp luật, quyết định hành chính có thể đưa ra những biện pháp hoặc những chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lí hành chính Mặt khác, tính pháp lí của quyết định hành chính còn thể hiện ở việc làm xuất hiện quy phạm pháp luật, thay thế hoặc hủy bỏ quy phạm pháp luật hoặc làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt một quan hệ pháp luật cụ thể (quyết định áp dụng pháp luật)
2 Quyết định hành chính là kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực của Nhà nước.
Thông qua hành vi của các chủ thể được thực hiện quyền hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước Quyết định hành chính là kết quả của sự thể hiện ý chí của nhà nước khi thực hiện quyền lực của mình
Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, chủ thể có thẩm quyền ban hành các quyết định hành chính là các chủ thể trong hệ thống các cơ quan hành chính thực hiện quyền lực nhà nước để quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội Đó là những chủ thể ở trung ương, địa phương, những chủ thể có thẩm quyền chung cũng như những chủ thể có thẩm quyền chuyên môn… Chủ thể được thực hiện quyền hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước, ban hành các quyết định hành chính bao gồm Chính phủ, bộ và cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các cấp Xuất phát từ vị trí là cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực nhà
Trang 5nước, nên các quyết định hành chính do các chủ thể có thẩm quyền trong hệ thống hành chính nhà nước ban hành là những văn bản dưới luật nhằm thi hành luật
3 Quyết định hành chính được tiến hành theo trình tự
Quyết định hành chính được tiến hành theo trình tự, dưới những hình thức nhất định theo quy định của pháp luật nhằm đưa ra các chủ trương, biện pháp, đặt ra các quy tắc xử sự hoặc áp dụng các nguyên tắc đó giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính Nhà nước Quyết định hành chính có thể được thể hiện thông qua những hành vi của chủ thể quản lý hoặc dưới hình thức văn bản theo một trình tự pháp luật quy định Tùy vào thực tiễn mà chủ thể có thể ban hành quyết định hành chính để đưa ra các chủ trương (quyết định chủ đạo), đặt ra các quy tắc xử sự (quyết định quy phạm) hay giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội (quyết định cá biệt) Và trên hết, việc ban hành ra quyết định hành chính để nhằm mục đích thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước
II Vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước.
Quyết định hành chính giúp cho bộ máy Nhà nước nhất là bộ máy hành chính hoạt động hài hòa, nhịp nhàng, các quyền của công dân được thực hiện trên thực
tế Quyết định hành chính cũng trực tiếp tạo ra những thay đổi chuyền biến của mọi mặt đời sống xã hội theo đúng mục đích yêu cầu của quản lí Nhà nước Quyết định hành chính là phương tiện không thể thiếu mà các chủ thể quản lí sử dụng để thực hiện hầu hết các nhiệm vụ và chức năng quản lí như tổ chức, điều chỉnh, kế hoạch hóa, lãnh đạo, điều hành, tác nghiệp … Quyền lực Nhà nước nói chung gồm hành pháp, lập pháp và tư pháp Mỗi quyền đó được nắm giữ và thực hiện chủ yếu bởi một nhóm cơ quan nhất định và hình thức thực hiện quyền lực cơ bản là ban
Trang 6chính đó là nhằm thực hiện quyền hành pháp Mỗi loại quyết định hành chính được ban hành để thực hiện một mảng quyền lực Nhà nước, đó là quyền lực Nhà nước Mặc dù khi thực hiện quyền hành pháp tức là thực hiện thi hành pháp luật, các cơ quan hành chính không chỉ có nhiệm vụ thi hành các quyết định của cơ quan quyền lực mà còn phải ban hành nhiều quyết định hành chính quy phạm
1 Quyết định hành chính đưa ra chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lý hành chính
- Quyết định nhằm đưa ra những chủ trương chính sách, những giải pháp lớn về quản lý hành chính đối với cả nước, cả một vùng hay đối với một đơn vị hành chính nhất định
- Quyết định có giá trị cụ thể hóa, chi tiết hóa các quyết định lập pháp
Trong thực tiễn, rõ ràng nhiều khi cũng có những quy định lập pháp chỉ điều chỉnh mức độ chung, trong khi đó hành pháp cần cụ thể linh hoạt để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thực tiễn cuộc sống Bên cạnh hoạt động lập pháp bao giờ cũng tồn tại hoạt động lập quy để bảo đảm các nhu cầu ổn định, mềm dẻo, linh hoạt trong các quan hệ xã hội
2 Quyết định hành chính điều tiết các vấn đề thực tiễn
Các văn bản pháp quy đưa ra các quy định còn các văn bản hành chính cá biệt thì biến quyết định thành hiện thực và cũng tạo cơ sở cho pháp luật được thi hành trong thực tế
Các văn bản này nhằm mục đích tạo ra một hành lang pháp lý để các chủ thể pháp luật hành chính thực hiện được các quyền cũng như nghĩa vụ của mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Nó làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan
hệ pháp luật hành chính cụ thể
Trang 73 Quyết định hành chính góp phần ổn định trật tự xã hội, tạo cơ hội quản
lý tốt và phát triển xã hội
Pháp luật là biểu hiện các hoạt động của các chính sách, pháp luật được ban hành có thể đưa ra các biện pháp cụ thể, rõ ràng, đó là các biện pháp gián tiếp thông qua việc tạo hành láng pháp lý
Mỗi một quan hệ pháp luật đêu chịu sự chi phối và điều chỉnh bởi các quy phạm khác nhau như: quy phạm đạo đức, quy phạm tập quán và cả quy phạm pháp luật Trong số các quy phạm pháp luật điểu chỉnh các quan hệ đó phải kể đến vai trò của quyết định hành chính
Cũng như quy phạm pháp luật, một trong những đặc điểm của quyết định hành chính là tính cưỡng chế nhà nước Chính vì nó được bảo đảm bằng các biện pháp cưỡng chế nhà nước cho nên so với các quy phạm khác, dường như nó mang một sức mạnh to lớn hơn, có sức ảnh hưởng rộng không chỉ tới một vụ việc, một chủ thể, một địa bàn nhỏ hẹp mà còn trong nhiều trường hợp với nhiều chủ thể khác nhau trong một khu vực hành chính hay trong cả nước Nhờ đó mà việc quản lý xã hội đạt được hiệu quả to lớn
Trong thực tế, những quyết định này mang tính bắt buộc đối với mọi cá nhân, tổ chức cho nên trong những hoàn cảnh nhất định họ phải làm theo nhằm đưa ra các chuẩn mực ứng xử và điều chỉnh các hành vi xử sự theo mong muốn thiết lập trật
tự xã hội ổn định
Mặt khác, các biện pháp chế tài của luật hành chính không chỉ mang tính chất trừng trị người vi phạm mà quan trong hơn nó có tác dụng giáo dục răn đe người vi phạm không lặp lại vi phạm đó đồng thời ngăn chặn những hành vi mới xảy ra Chính nhờ đó mà trật tự an toàn xã hội được đảm bảo
Trang 8Quyết định quản lý Nhà nước tạo cơ hội cho sự phát triển của xã hội theo định hướng chung của Nhà nước
C Kết luận
Quyết định hành chính là kết quả hoạt động của chủ thể hành chính nhà nước được thể hiện dưới dạng một hình thức nhất định để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước
Quyết định hành chính là nhân tố cơ bản thể hiện bản chất của nền hành chính của một Quốc gia, chất lượng của một quyết định hành chính phản ánh chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý Quyết định hành chính khi đưa vào áp dụng trong thực tiễn có đáp ứng được yêu cầu thực tiễn hay không, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn chính là thước đo chính xác nhất đối với khả năng đáp ứng yêu cầu công tác quản lý xã hội của nền hành chính quốc gia
Xã hội ngày càng phát triển, vai trò của các cơ quan hành chính trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước ngày càng trở nên quan trọng Để thực hiện tốt chức năng của mình, trong quá trình hoạt động, cơ quan hành chính ban hành rất nhiều các quyết định hành chính Đó chính là một trong những yếu tố giúp cơ quan hành chính có thể làm tốt vai trò cuả mình Thông qua việc phân tích khái niệm quyết định hành chính, ta đã hiểu thêm được một cách sâu sắc những vai trò của quyết định hành chính trong quản lý hành chính nhà nước
Trang 9Danh mục tài liệu tham khảo
1 Trường Đại Học Luật Hà Nội,Giáo trình Luật Hành chính
Việt Nam, NXB Công An Nhân Dân, Hà Nội, 2008
2 Khoa Luật, Đại Học Quốc Gia Hà Nội, Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, NXB Đại Hoc Quốc Gia, Hà Nội, 2005.
3 Đại học Luật Hà Nội (2006), Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam, NXB Tư pháp, Hà Nội.