Đào tạo luật của đức và của mỹ dưới góc độ so sánh

Những điểm tương đồng trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ Đầu tiên là cả hai quốc gia đều có mô hình đào tạo nghề luật cho những sinh viên tốt nghiệp đại học.. Vì nó đòi hỏi phải trải

MỤC LỤC

Tiêu đề

Trang

MỤC LỤC………1

MỞ BÀI………2 NỘI DUNG……… 2

1/ Những điểm tương đồng trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ……….2 2/ Những điểm khác biệt trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ………….2

KẾT LUẬN……… 5 PHỤ LỤC……….6 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 7

MỞ BÀI

Mỹ và cộng hòa liên bang Đức một khoảng trời, hai vùng đất, hai quốc gia theo hai dòng họ pháp luật khác nhau Mỹ theo dòng họ pháp luật Commom Law còn Đức theo dòng họ pháp luật Civil Law Vậy giữa chúng liệu có những điểm tương đồng không hay đó chỉ là sự khác biệt trong đào tạo luật cũng như đào tạo nghề luật ở hai quốc gia này Khi mà khoảng cách về mặt địa lí tưởng chừng như hai đường thẳng song song trên con đường đào tạo luật Để hiểu rõ hơn về hai mô hình

đào tạo luật dưới góc độ so sánh em xin lựa chọn đề tài “Đào tạo luật của Đức và của Mỹ dưới góc độ so sánh” Trong quá trình tìm hiểu không tránh khỏi thiếu sót

rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ thầy, cô để bài làm được hoàn thiện hơn

NỘI DUNG

1 Những điểm tương đồng trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ

Đầu tiên là cả hai quốc gia đều có mô hình đào tạo nghề luật cho những sinh

viên tốt nghiệp đại học Ở Đức thì phải trải qua giai đoạn đào tạo luật và đã có bằng cử nhân luật còn ở Mỹ thì các sinh viên phải có một tấm bằng tốt nghiệp đại học của bất kỳ ngành khoa học nào

Thứ hai, giai đoạn đào tạo nghề luật ở hai quốc gia được coi là mốc then chốt

trong toàn bộ chương trình đào tạo luật Vì nó đòi hỏi phải trải qua giai đoạn này thì các cử nhân luật mới được hành nghề nếu không thì dù có bằng tiễn sĩ luật cũng không thể hành nghề ở Mỹ và chấm dứt con đường nghề nghiệp như luật sư, thẩm phán, công tố viên…ở Đức

Thứ ba, cả hai quốc gia đều không tồn tại mô hình đào tạo luật riêng cho từng

ngành như đào tạo nghề thẩm phán ở Pháp và đào tạo nghề luật sư ở Anh mà đào tạo chung

Thứ tư, việc theo học ngành nghề nào là quyền tự do của cá nhân song muốn

vào học luật tại các khoa luật của các trường đại học thì đòi hỏi sinh viên phải đáp ứng được yêu cầu khắt khe của trường đề ra cũng như chất lượng đầu vào

Thứ năm, chương trình đào tạo ở hai quốc gia cũng như nhiều nước khác trên

thế giới chú trọng tập trung kỹ năng tư duy pháp lý cho sinh viên và có những phương pháp đào tạo đặc thù có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành tuy nhiên mức độ kết hợp có sự khác nhau

2 Những điểm khác biệt trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ

Họ có những điểm tương đồng nhất định trong khung đào tạo luật Tuy nhiên quá trình đào tạo giữa hai quốc gia lại mang những nét khác biệt rất đặc trưng

Trước tiên đó là sự khác biệt về chế độ và thời gian đào tạo Ở Đức đó là một

quá trình toàn diện thống nhất trên phạm vi toàn quốc mà quá trình đó kéo dài 7 năm và chia làm hai giai đoạn (giai đoạn thứ nhất là đào tạo luật giai đoạn này kéo dài 4 năm còn giai đoạn thứ hai là đào tạo nghề luật kéo dài 3 năm) Với Mỹ quá trình đó chỉ diễn ra trong 3 năm liên tục tại các khoa luật

Thứ hai, chất lượng đầu vào của sinh viên cũng có sự khác biệt Nếu với Mỹ

tuyển sinh viên đầu vào một cách rất khắt khe, chỉ chọn một sinh viên trong số 5 hoặc 10 người dự tuyển và những sinh viên này phải thật sự xuất sắc đã có bằng tốt nghiệp đại học của một ngành khoa học bất kỳ thì với Đức lại có sự kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển trong tuyển sinh và chỉ tiêu tuyển sinh ở Đức lớn hơn, cơ hội vào học các khoa luật lớn hơn so với Mỹ (đây là đầu vào của giai đoạn thứ nhất) để được tiếp tục học trong giai đoạn đào tạo nghề luật thì bắt buộc sinh viên phải trải qua giai đoạn thứ nhất

Thứ ba, điểm mẫu chốt của sự khác biệt trong đào tạo luật của Đức và của Mỹ

là chương trình đào tạo

Ở Đức chương trình đào tạo pháp luật do liên bang quy định tạo ra một khung pháp lý chung và có sự linh hoạt trong vấn đề giảng dạy, học trình, môn học…của các trường luật, khoa luật Trên cơ sở đó mỗi bang có thể quy định chương trình đào tạo chi tiết dựa trên thế mạnh trong nghiên cứu đào tạo của trường mình Quy trình đào tạo gồm hai giai đoạn

Giai đoạn thứ nhất là đào tạo luật: Giai đoạn này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ sở về pháp luật với các môn học bắt buộc như luật hiến pháp, luật hình sự, dân sự, hành chính hay các môn khoa học luật như lịch sử pháp luật, triết học…bên cạnh đó còn có các môn tự chọn như luật về thuế, luật cộng đồng Châu Âu, luật sở hữu trĩ tuệ…việc xây dựng các môn học tùy thuộc vào mỗi trường

Giai đoạn thứ hai là đào tạo nghề luật: Đây là giai đoạn đào tạo nghề như luật sư, thẩm phán, công tố viên…nhằm trang bị về kiến thức thực hành pháp luật Sinh viên sẽ phải trải qua các đợt thực tập tại tào án cấp quận hoặc tòa án tối cao, cơ quan công tố, hội đồng địa phương, thực tập với một luật sư thực thụ Sau khi hoàn thành các đợt thực tập trên thì sinh viên sẽ lựa chọn ngành chuyên môn để củng cố kiến thức và kết thúc với kỳ thi tốt nghiệp lần hai Với giai đoạn hai này sinh viên được trải nghiệm với nhiều vị trí khác nhau giúp cho các cử nhân luật năng động,

tự tin và đủ bản lĩnh để giải quyết các vấn đề trong xã hội sau khi ra trường

Ở Mỹ quy trình đào tạo lại có sự khác biệt giữa các bang, phạm vi đào tạo cũng khác biệt giữa các trường Có trường chỉ đào tạo luật của bang, có trường đào tạo

cả luật của bang và liên bang thậm chí một số trường hàng đầu đào tạo cho sinh viên sau khi ra trường có thể hành nghề ở những nơi chấp nhận Commom Law Tuy vậy các trường vẫn có sự thống nhất trong chương trình đào tạo do hội luật gia Hoa Kỳ (ABA) xây dựng nên

Sự khác biệt như trên là vì ở Mỹ tồn tại nhiều hệ thống pháp luật khác nhau nên việc thống nhất chương trình đào tạo không thể thực hiện được và ở Đức gồm hai giai đoạn trong quy trình đào tạo là nhằm hoàn thiện kiến thức pháp luật cho sinh viên cả về mặt pháp ly cũng như thực tiễn

Thứ tư, nét đặc trưng của sự khác biệt trong đào tạo luật là phương pháp học tập

Ở Đức xuất hiện hai quan điểm khác nhau về phương pháp đào tạo là quan điểm cải cách và quan điểm bảo thủ Với quan điểm cải cách cho rằng cần tiếp nhận phương pháp thực tiễn trong đào tạo luật ở các nước Anh – Mỹ nghĩa là giảm bớt tính hàn lâm, đưa các vụ việc thực tiễn vào giảng dạy Trái lại với quan điểm bảo thủ thì phương pháp truyền thống vẫn còn hiệu quả trong công tác đào tạo luật

vì giai đoạn một cần đào tạo kiến hức pháp luật với mục tiêu cung cấp kiến thức cơ bản cho sinh viên Còn kiến thức chuyên sâu và kĩ năng thực hành mang tính chất nghề luật là nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn hai Tuy vậy hiện nay ở Đức hai phương pháp trên đều có sự cân đối giữa hàm lượng lý thuyết và thực tiễn trong cơ cấu môn học Minh chứng cho điều này là sự tham gia giảng dạy của các luật sư, thẩm phán có uy tín bên cạnh đó là hệ thống các câu hỏi thực tiễn trong các kỳ thi cũng tăng lên Điểm đáng chú ý trong đào tạo luật ở Đức là sự xuất hiện các

“Repetiter” tạm dịch là “thầy dạy kèm” họ không phải là các giáo sư dạy luật nhưng họ có trình độ học vấn về kiến thức pháp luật uyên thâm, họ giúp đỡ các sinh viên vượt qua các kỳ thi, giải đáp những vấn đề thác mắc của sinh viên chưa được giải quyết

Ở Mỹ khác hẳn với nhiều nước khác trên thế giới, phương pháp được sử dụng trong đào tạo luật rất phù hợp với tình hình đầy biến động của đất nước mà điển hình là phương pháp hùng biện (Socratic) và phương pháp tình huống (Case Study) Phương pháp tình huống (Case Study) được sử dụng trong truyền dạy kiến thức trên cơ sở phân tích nhưng án lệ đã được lựa chọn vào cuốn sách

Phương pháp Socratic được sử dụng chủ yếu trong năm đầu đòi hỏi sinh viên làm việc tích cực có sự trao đổi ý kiến về câu hỏi, trả lời.Trên cơ sở phân tích các tình huống sinh viên tự rút ra các nguyên tắc pháp lý chung Với phương pháp này sinh viên được trau dồi về kiến thức pháp lý, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng lập

luận…đến năm thứ ba bị thay thế bởi các giờ học Seminar đặc trưng là các cuộc thảo luận trên lớp dựa trên những nghiên cứu của chính mình

Ngoài ra phương pháp thực tế cũng được áp dụng giúp sinh viên làm quen với các

vụ việc thực tế, giải quyết các vụ án thật dưới sự giám sát của giáo viên

Ta thấy cả Đức và Mỹ đều chú trọng đến việc giải quyết vấn đề gắn liền với thực tiễn nhưng Mỹ chú ý đến tình huống nhiều hơn Phương pháp đào tạo khác nhau do yêu cầu đào tạo khác nhau trong khi ở Đức yêu cầu hiểu biết về pháp luật

ở bậc đại học thì Mỹ lại yêu cầu cao hơn về mặt kỹ năng giải quyết các vụ việc thực tế phù hợp với xã hội đầy biến động

Thứ năm, mục tiêu đào tạo ở Đức được hiểu là hoạt động hướng tới hai cấp độ.

Mục tiêu thứ nhất nhằm trang bị kiến thức khoa học pháp lý cho người học với mục tiêu này người học sẽ được cấp bằng cử nhân luật sau khi kết thúc khóa học Mục tiêu thứ hai là dạy nghề điều này người học sẽ được cấp bằng chứng chỉ hành nghề Với Mỹ là đào tạo cho sinh viên đã tốt nghiệp đại học nên mục tiêu đào tạo không chỉ là kiến thức về pháp luật mà nhằm tạo ra những luật sư có khả năng thắng kiện, người học sẽ được cấp bằng J.D (Jurist Doctor)

Nguyên nhân là do Mỹ đào tạo cử nhân luật kết hợp với đào tạo nghề để sinh viên sau khi ra trường có thể làm việc ngay, từ đó sinh viên áp dụng một cách chủ động các kiến thực học trong trường vào thực tiễn

Thứ sáu, học liệu của Mỹ bao gồm các bản án (Case method), các văn bản pháp

luật, học thuyết pháp lý liên quan, một số bài viết về kinh tế - xã hội…ở Đức là các giáo trình pháp lý như luật hiếp pháp, luật hình sự…và các tuyển tập bài giảng, văn bản pháp luật…

Qua kết quả nghiên cứu cho thấy giữa hai mô hình đào tạo luật có sự tương thích lẫn nhau xu hướng xích lại gần nhau để hoàn thiện cơ chế đào tạo tốt nhất nhằm khắc phục những nhược điểm còn tồn tại (ở Đức còn nặng về mặt lý thuyết, kiến thức pháp lý cũng như phương pháp tiếp cận vấn đề, với Mỹ là quá chú trọng trong việc đào tạo luật sư thắng kiện chưa đi sâu vào đào tạo kiến thức pháp luật) phát huy được ưu điểm trong công tác đào tạo, nghiên cứu để ngày càng làm chủ được kiến thức pháp luật, làm cho pháp luật đi vào cuộc sống

KẾT LUẬN

Như vậy sự tương đồng và khác biệt giữa hệ thống đào tạo luật ở Đức và Mỹ bắt nguồn từ hoàn cảnh thực tế của nền pháp lý mỗi nước Qua đó chúng ta có cái

nhìn toàn diện hơn về nền pháp luật của hai quốc gia theo hai dòng họ pháp luật khác nhau đồng thời biết vận dụng vào Việt Nam một cách có chọn lọc

PHỤ LỤC

Hình 1: Giờ học nghiên cứu của Hình 2: Phương pháp Socratic ở Mỹ

sinh viên Đức

Hình 3: Giờ học Seminar ở Mỹ Hình 4: Phương pháp thuyết giảng ở

CHLB Đức

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

-o0o -1/ Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật so sánh, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2008

2/ Michael Bogdan, luật so sánh, Nxb Kluwer, Norstedts Juridik, Tano, 2002

3/ T.S Phan Thị Kim Ngân, Giáo dục pháp luật ở Hoa Kỳ, tạp chí khoa học pháp luật số 2/2004

4/ Võ Khánh Vinh, Giáo trình luật so sánh, Nxb Công an nhân dân

5/ Nguyễn Văn Nam, “Tìm hiểu về đào tạo luật và nghề luật ở Cộng Hòa Liên Bang Đức”, nghiên cứu châu Âu, số 5/2005

6/ Lê Thu Hà, “Chế độ đào tạo luật gia tại Hoa Kỳ”, tạp chí nghiên cứu lập pháp, số 2/2005

7/ http://luanvan.co/luan-van/dao-tao-luat-o-my-va-ung-dung-tai-viet-nam-8160/

8/.http://www.luathoc.net/index.php?

option=com_content&task=view&id=89&Itemid=525

9/ http://www.baomoi.com/Thuong-ngoan-Bologna Dai-hoc-gia-nhat-the-gioi/59/7848726.epi