một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán vật liệu tại Công ty công trình giao thông 1 - Hà Nội.DOC

một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán vật liệu tại Công ty công trình giao thông 1 - Hà Nội.

Lời nói đầu

Chuyển sang kinh doanh trong cơ chế thị trờng chịu sự chi phối củacác quy luật của nền kinh tế thị trờng và sự điều tiết của nhà nớc Trớc sựcạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các doanh nghiệp, muốn tồn tại và pháttriển đợc thì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phải mang lạihiệu quả kinh tế xã hội, nghĩa là thu nhập bù đắp chi phí đồng thời phải cólợi nhuận và đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nớc

Hiện nay nhà nớc trao quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh, thựchiện hạch toán kinh doanh độc lập cho các doanh nghiệp Đây là điều kiệnthuận lợi để các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả

Để xác định một cách chính xác hiệu quả kinh tế xã hội của các hoạt độngsản xuất kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các khoảnchi phí đã bỏ ra và doanh thu từ việc tiêu thụ sản phẩm

Trong chi phí sản xuất sản phẩm thì chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷtrọng lớn Khi tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, vật liệu chỉtham gia vào một chu kỳ sản xuất, bị tiêu hao toàn bộ và chuyển toàn bộ giátrị một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ Vì vậy cần phải tính

đúng, tính đủ chi phí vật liệu đã chi vào giá thành sản phẩm Đây là yêu cầumang tính nguyên tắc đối với các doanh nghiệp hạch toán kinh tế Đảm bảomột mặt tiết kiệm tới mức tối đa về chi phí vật liệu, mặt khác vẫn đâm bảo

đợc chất lợng sản phẩm Có nh vậy mới tạo nên sức mạnh cạnh tranh trongnền kinh tế thi trờng

Nhận thức đợc vai trò của hạch toán, đặc biệt là hạch toán vật liệu tạiCông ty Công trình Giao thông I Hà nội, em đã mạnh dạn tìm hiểu nghiêncứu đề tài về hạch toán vật liệu

Qua thời gian thực tập và tìm hiểu về công tác hạch toán vật liệu tạiCông ty Công trình Giao thông I Hà Nội Em nhận thấy việc hạch toán vậtliệu ở công ty là tơng đối phức tạp(do đặc điểm của công ty) song tơng đốihoàn chỉnh Đó là sự cố gắng rất lớn của cán bộ kế toán công ty Tuy nhiênbên cạnh đó vẫn còn có mặt cha hoàn thiện cần phải bổ xung và củng cốthêm

Để hoàn thành đợc đề tài này em đã đợc sự giúp đỡ nhiệt tình của cáccán bộ kế toán Công ty, sự hớng dẫn tận tình của các thầy giáo, cô giáo, đặcbiệt là cô giáo Đặng Thị Loan

Em xin chân thành cám ơn

Chơng INhững vấn đề lý luận cơ bản về công tác hạch toán nguyên vật liệu trong các

đơn vị sản xuất

I- Vai trò, đặc điểm và nhiệm vụ của vật liệu trong sản xuất kinh doanh

1

1.Vai trò và đặc điểm của vật liệu trong hoạt động sản xuất kinh doanh

Trong doanh nghiệp sản xuất thì vật liệu chiếm một vị chí rất quantrọng, là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất(t liệu lao động,sức lao động và đối tợng lao động), là cơ sở vật chất cấu thành nên thực thểsản phẩm Chi phí về các loại vật liệu thờng chiếm tỷ trọng lớn trong toàn

bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất.Trong quá trình sản xuất vật liệu không ngừng biến đổi cả về mặt hiệnvật cũng nh mặt giá trị: Về mặt hiện vật, vật liệu chỉ tham gia vào một chu

kỳ sản xuất và khi tham gia vào quá trình sản xuất nó thay đổi hình thái vậtchất ban đầu Còn về mặt giá trị vật liệu đợc chuyển dịch toàn bộ một lầnvào giá trị sản phẩm mới đợc tạo ra Ngoài ra về mặt kỹ thuật vật liệu lànhững tài sản vật chất tồn tại dới nhiều dạng khác nhau, phức tạp về đặctính lý hoá nên dễ bị tác động bởi môi trờng tự nhiên nh: thời tiết, khíhậu và môi trờng xung quanh

Từ đặc điểm của vật liệu cho chúng ta thấy nó có vai trò quan trọngtrong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

2 Nhiệm vụ của kế toán vật liệu trong doanh nghiệp.

Nhà nớc đã xác định nhiệm vụ của kế toán vật liệu đối với các doanhnghiệp nh sau:

Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vậnchuyển, bảo quản tình hình nhập xuất tồn kho vật liệu Tính giá thực tế củavật liệu đã mua và nhập kho, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu muavật t về các mặt: số lợng, chất lợng, chủng loại và thời hạn nhằm đảm bảocung cấp đầy đủ, kịp thời, đúng chủng loại cho quá trình sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp

áp dụng đúng đắn các phơng pháp về kỹ thuật hach toán vật liệu, ớng dẫn kểm tra các bộ phận, đơn vị trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủchế độ hạch toán ban đầu về vật liệu (lập chứng từ, luân chuyển chứng từ)

h-mở các sổ, thẻ kế toán trong phạm vi ngành kinh tế và toàn bộ nền kinh tếquốc dân

Kiểm tra việc chấp hành chế độ bảo quản, dự trữ và sử dụng vật t, pháthiện, ngăn ngừa đề xuất những biện pháp xử lý vật t thừa, thiếu ứ đọng vàkém phẩm chất hoặc mất phẩm chất Tính toán chính xác số lợng và giá trịvật liệu thực tế đa vào sử dụng và tiêu hao trong quá trình sản xuất Phân bổchính xác giá trị vật liệu, đã tiêu hao vào các đối tợng sử dụng

II- Phân loại và đánh giá nguyên vật liệu

1.Phân loại vật liệu:

Trong các doanh nghiệp sản xuất, vật liệu bao gồm rất nhiều loại,nhiều thứ có vai trò công dụng và tính chất lý hoá khác nhau, thờng xuyênbiến động trong quá trình sản xuất Để quản lý một cách chặt chẽ và tổ

chức hạch toán chi tiết tới từng loại, từng thứ vật liệu phục vụ cho yêu cầuquản trị, doanh nghiệp cần thiết phải phân loại vật liệu theo tiêu thức phùhợp Tuỳ theo nội dung kinh tế, chức năng của vật liệu trong hoạt động sảnxuất kinh doanh mà vật liệu trong doanh nghiệp đợc phân chia thành cácloại sau:

Nguyên vật liệu chính: Nguyên vật liệu chính là đối tợng chủ yếutrong doanh nghiệp, là cơ sở vật chất chủ yếu cấu thành nên thực thể củasản phẩm mới nh sắt, thép, trong các doanh nghiệp chế tạo cơ khí, bôngtrong các doanh nghiệp dệt kéo sợi, vải, trong các doanh nghiệp may, đấttrong các doanh nghiệp sản xuất gạch đối với bán thành phẩm mua ngoàivới mục đích tiếp tục quá trình sản xuất cũng đợc phản ánh vào nguyên vậtliệu chính nh sợi mua ngoài trong các doanh nghiệp dệt

Vật liệu phụ: cũng là đối tợng lao động, nhng vật liệu phụ không phải

là cơ sở vật chất hìng thành nên sản phẩm mới Vật liệu phụ chỉ có tác dụngphụ trong các quá trình sản xuất sản phẩm nh làm tăng chất lợng sản phẩm,làm tăng chất lợng của nguyên vật liệu chính, hoặc phục vụ cho công tácquản lý, cho việc bao sản phẩm , đóng gói sản phẩm nh các loại thuốcnhuộm, sơn , dầu nhờn, dẻ lau vv

Nhiên liệu: là loại vật liệu cung cấp nhiệt lợng cho quá trình sản xuấtkinh doanh Nó từng tồn tại ở thể lỏng, thể khí, thể rắn nh xăng, dầu, than,hơi đốt

Phụ tùng thay thế, sửa chữa: là những chi tiết, phụ tùng máy móc, thiết

bị mà doanh nghiệp mua sắm và dự trữ nhằm mục đích cho việc sửa chữamáy móc thiết bị

Thiết bị xây dựng cơ bản: bao gồm các loại thiết bị, phơng tiện đợc sửdụng cho công việc xây dựng cơ bản nh: thiết lập cần lắp, không cần lắpcông cụ khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt các công trình xây dựng cơbản

Phế liệu: là những vật liệu bị loại ra trong quá trình sản xuất kinhdoanh của đơn vị mà nó mất toàn bộ giá trị sử dụng ban đầu nh: sắt, thépvụn, gỗ vụn, gạch ngói vỡ hoặc phế liệu thu hồi trong quá trình thanh lýtài sản cố định

Trong thực tế tuỳ thuộc vào yêu cầu quản lý và kế toán chi tiết củatừng doanh nghiệp mà trong từng loại vât liệu nêu trên lại đợc chia thànhtừng nhóm, từng thứ, từng quy cách một cách chi tiết hơn bằng cách lập vàxây dựng(sổ doanh nghiệp vật t) Sổ này đợc xây dựng trên cơ sở số liệu củatừng loại vật t, nhóm vật t, thứ vật t và quy cách vật t Tuỳ theo số lợngnhóm, thứ vật t để xây dựng một, hai hoặc nhiều chữ số

Sổ danh điển vật liệu Loại nguyên vật liệu chính

3

Tên, nhãn hiệu, qui cách vật liệu Đơn vịtính hạch toánĐơn giá

Nhóm Danh điểm vật liệu

2.1 Nguyên tắc đánh giá vật liệu:

Theo quy định hiện hành, kế toán nhập, xuất, tồn kho vật liệu phảiphản ánh theo giá trị thực tế Điều đó có nghĩa là khi nhập kho vật liệu phảitính toán và phản ánh theo giá trị thực tế, khi xuất kho vật liệu phải xác

định giá thực tế xuất kho theo đúng phơng pháp quy định Tuy nhiên trongthực tế để đơn giản và giảm bớt khối lợng ghi chép, tính toán hàng ngày chophép doanh nghiệp sử dụng giá hạch toán để phản ánh tình hình nhập, xuấtvật liệu trên các tài khoản, sổ kế toán tổng hợp theo giá thực tế

2.2 Tác dụng của việc đánh giá:

Đánh giá vật liệu theo giá thực tế:

Giá thực tế nhập kho

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải nhập nguyênvật liệu từ các nguồn nhập khác nhau Do vậy giá thực tế nhập của từng tr-ờng hợp là khác nhau Chúng ta xem xét từng trờng hợp một:

Đối với vật liệu mua ngoài thì trị giá vốn thực tế là giá mua thực tế(giághi trên hoá đơn -đối với doanh nghiệp áp dụng tính thuế GTGT theo phơngpháp khấu trừ thuế hoặc giá mua có cả thuế nếu doanh nghiệp áp dụng ph-

ơng pháp tính thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp hoặc đối với doanhnghiệp không thuộc đối tợng tính thuế GTGT)

Giá thực tế nhập kho vật liệu tự chế biến bao gồm giá thực tế vật liệu,xuất chế biến và chi phí chế biến

Giá thực tế nhập kho của vật liệu thuê ngoài gia công chế biến là trịgiá vốn thực tế xuất thuê ngoài gia công chế biến cộng các chi phí vậnchuyển, bốc dỡ đến nơi thuê gia công chế biến và từ nơi đó về doanh nghiệpcộng với số tiền phải trả cho ngời nhận gia công chế biến

Trờng hợp doanh nghiệp nhận vốn góp liên doanh của đơn vị khácbằng vật liệu,thì giá vốn thực tế nhập kho là giá do hội đồng liên doanh

đánh giá

Giá thực tế của phế liệu thu hồi nhập kho có thể sử dụng là giá có thểtiêu thụ đợc hoặc giá ớc tính

Giá thực tế xuất kho:

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải thu mua nhậpkho thờng xuyên vật liệu từ nhiều nguồn khác nhau Do vậy giá thực tế củatừng lần nhập, từng đợt nhập là hoàn toàn không giống nhau Vì thế khixuất kho vật liệu cho các đối tợng sử dụng, kế toán cần tính chính xác giáthực tế xuất kho cho các nhu cầu, đối tợng sử dụng khác nhau theo phơngpháp tính giá thực tế xuất kho đã đăng ký áp dụng trong niên độ kế toán Đểtính trị giá thực tế vật liệu xuất kho, tuỳ theo sự phù hợp của từng phơngpháp đối với doanh nghiệp mà lựa chọn một trong những phơng pháp sau:Tính theo giá thực tế tồn đầu kỳ:

Theo phơng pháp này, thì giá thực tế vật liệu xuất kho đợc tính trên cơ

sở số lợng và đơn giá thực tế vật liệu tồn đầu kỳ

Giá thực tế xuất kho= số lợng xuất kho x đơn giá thực tế tồn đầu kỳ.Trong đó:

Đơn giá thực tế

Giá thực tế vật liệu tồn đầu kỳ

Số lợng vật liệu tồn đầu kỳ

Tính theo giá bình quân gia quyền:

Theo phơng pháp này, giá thực tế vật liệu xuất kho đợc xác định trêncơ sở số lợng xuất kho và đơn giá thực tế bình quân cả kỳ dự trữ

Giá thực tế xuất kho= số lợng xuất kho x đơn giá thực tế bình quân.Trong đó:

Đơn giá thực tế

Giá thực tế đầu kỳ+giá thực tế nhập trong kỳ

Số lợng tồn đầu kỳ+ Số lợng nhập trong kỳ

Tính theo giá nhập trớc – xuất trớc:

Theo phơng pháp này trớc hết ta phải xác định đợc đơn giá thực tếnhập kho của từng lần nhập Sau đó giả thiết rằng hàng nào nhập kho trớcthì đợc xuất trớc Sau đó căn cứ vào số lợng xuât kho để tính giá thực tếtheo nguyên tắc sau: Số lợng xuất kho thuộc lần nhập trớc đợc tính theo đơngiá thực tế của lần nhập trớc, số xuất kho còn lại (tổng số xuất kho- số đã

5

xuất kho thuộc lần nhập trớc) đợc tính theo đơn giá của lần nhập tiếp theo,

cứ nh vậy chúng ta tính đợc gía trị thực tế xuất kho cần tính

Đồng thời cũng xác định đợc giá thực tế của vật liệu tồn cuối kỳ chính

là giá thực tế của số vật liệu đã nhập kho thuộc các lần nhập sau cùng

Tính theo giá nhập sau – xuất trớc:

Theo phơng pháp này chúng ta cũng phải xác định đợc giá thực tế vậtliệu nhập kho từng lần nhập Sau đó giả thiết rằng hàng nào nhập kho sauthì đợc nhập xuất trớc Sau đó căn cứ vào số lợng xuất kho và đơn giá thực

tế xuất kho để tính giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc sau:Tính theo đơngiá của lần nhập sau cùng đối với số lợng xuất kho của lần nhập sau cùng,

số còn lại đợc tính theo giá thực tế của lần nhập trớc đó Từ đó xác định đợcgiá thực tế của vật liệu tồn kho cuối kỳ lại là giá thực tế của vật liệu thuộccác lần nhập đầu kỳ

Tính theo phơng pháp thực tế đích danh:

Phơng pháp này yêu cầu doanh nghiệp phải quản lý theo dõi vật liệutheo từng lô hàng một cách chặt chẽ Bởi không sẽ tính giá thực tế xuất khomột cách không chính xác Khi xuất kho vật liệu thuộc lô hàng nào thì căn

cứ vào số lợng xuất kho và đơn giá thực tế nhập của lô hàng đó để tính giáthực tế xuất kho

Tuy năm phơng pháp này đang đợc sử dụng nhng không một phơngpháp nào đợc coi là tốt nhất cho mọi doanh nghiệp Bởi mỗi phơng pháp có

u điểm và nhợc điểm riêng vì vậy tuỳ thuộc vào đặc điểm kinh doanh trinh

độ kế toán của từng doanh nghiệp mà lựa chọn phơng pháp nào cho phùhợp

Đánh giá vật liệu theo giá hạch toán:

Đối với các doanh nghiệp có quy mô lớn, khối lợng, chủng loại vậtliệu nhiều, tình hình nhập xuất diễn ra thờng xuyên hàng ngày, giá cả biến

động nhiều thì việc hạch toán theo giá thực tế trở nên rất phức tạp, tốnnhiều công sức và có khi không thực hiện đợc Ngay cả trong trờng hợp cóthể thực hiện đợc nhng chi phí quá tốn kém, không hiệu quả cho công tác

kế toán Do đó cho phép sử dụng giá hạch toán để hạch toán chi tiết tìnhhình nhập xuất vật liệu hàng ngày

Giá hạch toán vật liệu là giá quy định thống nhất trong toàn doanhnghiệp và đợc sử dụng trong thời gian dài Nh vậy hàng ngày kế toán sửdụng giá hạch toán để ghi sổ chi tiết giá tri vật liệu nhập xuất Nhng cuối kỳ

điều chỉnh giá hạch toán theo giá thực tế thông qua hệ số giá Hệ số giá vậtliệu là hệ số chênh lệch giữa giá thực tế so với giá hạch toán Hệ số giá kýhiệu là H và đợc xác định nh sau:

H = Giá thực tế tồn đầu kỳ +giá thực tế nhập trong kỳ

Giá hạch toán tồn đầu kỳ + giá hạch toán nhập trong kỳ

Trên cơ sở xác định đợc hệ số giá chúng ta xác định giá thực tếxuất kho căn cứ vào giá hạch toán xuất kho và hệ số giá:

Giá thực tế xuất kho = giá hạch toán xuất kho x hệ số giá

Ký hiệu nh sau: Zttxk = GHTxk x H

Việc sử dụng giá hạch toán để hạch toán vật liệu đảm bảo tính kịpthời cho công tác kế toán, giảm bớt khối lợng tính toán, tạo điều kiện đểtăng cờng công tác quản lý vật liệu Việc điều chuyển giá hạch toán theogiá thực tế đợc thực hiện trên bảng kê số ba Nhng tuỳ theo yêu cầu và trình

độ quản lý mà hệ số giá vật liệu có thể tính cho từng loại, từng thứ, từngnhóm vật liệu

III.Tổ chức hạch toán chi tiết nguyên vật liệu:

Hạch toán chi tiết vật liệu là việc ghi chép hàng ngày tình hình biến

động về số lợng, giá trị, chất lợng của từng thứ, từng loại vật liệu theo từngkho của các doanh nghiệp Hạch toán chi tiết vật liệu đợc tiến hành ở kho

và ở phòng kế toán Trong thực tế hiện nay, tuỳ theo điều kiện kinh doanh

cụ thể, tuỳ theo yêu cầu và trình độ quản lý mà doanh nghiệp có thể ápdụng một trong ba phơng pháp sau để hạch toán chi tiết vật liệu:

1.Phơng pháp ghi thẻ song song:

Theo phơng pháp này, thì ở kho ghi chép về mặt số lợngcòn ở phòng

kế toán ghi chép cả về mặt số lợng và của từng thứ vật liệu Trình tự ghichép đợc tiến hành nh sau:

ở kho: hàng ngày khi nhận chứng từ nhập xuất vật liệu, thủ kho phảikiểm tra tính hợp lý, hợp pháp của các chứng từ rồi tiến hành ghi chép sốthực nhập, thực xuất vào chứng từ và thẻ kho Cuối ngày tính ra số tồn khoghi vào thẻ kho Định kỳ thủ kho gửi lên hoặc kế toán xuống kho nhận cácchứng từ nhập, xuất đã đợc phân loại theo từng thứ

ở phòng kế toán: Kế toán mở sổ (thẻ) hạch toán chi tiết vật liệu, đểghi chép tình hình nhập, xuất tồn kho theo chỉ tiêu hiện vật và giá trị

Khi nhận đợc các chứng từ nhập, xuất kho từ thủ kho, kế toán phảikiểm tra chứng từ ghi đơn giá và thành tiền trên chứng từ Sau đó mới ghivào sổ(thẻ) chi tiết vật liệu có liên quan Cuối tháng kế toán cộng sổ chi tiếtvật liệu và tiến hành kiểm tra đối chiếu với thẻ kho Ngoài ra để có số lợng

đối chiếu với kế toán tổng hợp cần phải tổng hợp số liệu kế toán chi tiết từcác sổ chi tiết vào bảng tổng hợp nhập –xuất- tồn theo từng loại nhóm vậtliệu

Phơng pháp này có u điểm là ghi chép đơn giản, dễ kiểm tra đối chiếu.Nhng lại có nhợc điểm là việc ghi chép giữa kho và phòng kế toán trùng lặp

về chỉ tiêu số lợng, đồng thời việc kiểm tra đối chiếu không đợc tiến hànhmột cách kịp thời của kế toán

Phơng pháp này đợc áp dụng thích hợp trong các doanh nghiệp có ítchủng loại vật liệu, khối lợng các nghiệp vụ(chứng từ) nhập xuất ít không

7

thờng xuyên và trình độ nghiệp vụ chuyên môn của cán bộ kế toán còn hạnchế.

Sơ đồ hạch toán chi tiết vật liệu theo phơng pháp thẻ song song

Ghi cuối tháng

Đối chiếu kiểm tra

2.Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển:

Về mặt nguyên tắc, phơng pháp này cũng giống phơng pháp thẻ songsong ở kho cũng theo dõi ghi chép về mặt số lợng, ở phòng kế toán ghichép cả mặt số lợng và giá tri theo từng kho, từng loại, từng thứ vật liệu nh-

ng chỉ ghi một lần vào cuối tháng Trình tự ghi chép đợc tiến hành nh sau:

ở kho: hàng ngày ghi nhận chứng từ nhập, xuất vật liệu, thủ kho kiểmtra tính hợp lý hợp lệ chứng từ rồi tiến hành ghi chép sổ thực nhập, thựcxuất vào các phiếu nhập, phiếu xuất và thẻ kho Cuối ngày tính ra số tồnkho ghi vào thẻ kho Định kỳ thủ kho gửi lên hoặc kế toán xuống kho nhậncác phiếu nhập, xuất kho đã đợc phân loại theo từng thứ vật liệu cho phòng

kế toán

ở phòng kế toán: kế toán mở sổ đối chiếu luân chuyển để ghi chéptình hình nhập, xuất, tồn của từng thứ vật liệu theo từng kho dùng cho cẳnăm Sổ đối chiếu chỉ ghi mỗi tháng mỗi lần vào cuối tháng Để có số liệughi vào sổ đối chiếu luân chuyển kế toán phải lập trên cơ sở các chứng từnhập, xuất kho do thủ kho định kỳ gửi lên Sổ đối chiếu luân chuyển đợctheo dõi cả về chỉ tiêu số lợng và chỉ tiêu giá trị Cuối tháng tiến hành kiểmtra đối chiếu số liệu giữa sổ đối chiếu luân chuyển với thẻ kho và số liệu kếtoán tổng hợp

Phơng pháp có u điểm là khối lợng ghi chép của kế toán đợc giảm bớt,

do chỉ ghi một lần vào cuối tháng Nhng nhợc điểm vẫn là ghi sổ trùng lặpgiữa kho và kế toán về chỉ tiêu số lợng, việc kiểm tra đối chiếu của phòng

kế toán đợc tiến hành kịp thời

Phiếu nhập kho

Thẻ kho Số (thẻ) chi tiết

vật t Bảng tổng hợp nhập -xuất- tồn

Phiếu xuất kho

Phơng pháp này đợc áp dụng thích hợp trong các doanh nghiệp không

có nhiều nghiệp vụ nhập, xuất, không phân công riêng hạch toán chi tiết vậtliệu

9

Sơ đồ hạch toán chi tiết liệu

theo phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Theo phơng pháp này, ở kho theo dõi và ghi chép về số lợng, ở phòng

kế toán theo dõi và ghi chép về mặt giá trị của từng nhóm, từng thứ vật liệu.Trình tự ghi chép đợc thực hiện nh sau:

ở kho: thủ kho vẫn dùng thẻ kho để phản ánh tình hình nhập xuất, tồnvật liệu về mặt số lợng Cuối tháng ghi số tồn kho đã tính đợc trên thẻkho( về mặt số lợng) sang sổ số d vào cột số lợng

ở phòng kế toán: Kế toán mở sổ số d theo từng kho dùng cho cẳ năm

để ghi số tồn kho của từng nhóm, từng loại vào cuối tháng theo chỉ tiêu giátrị Khi nhận đợc phiếu nhập kho, phiếu xuất kho kế toán tiến hành kiểm tra

và căn cứ vào đó lập bảng kê nhập, bảng kê xuất để ghi chép tình hìnhnhập, xuất vật liệu hàng ngày hoặc định kỳ Từ bảng kê nhập, bảng kê xuất

kế toán lập bảng luỹ kế nhập, luỹ kế xuất, rồi từ bảng kê này kế toán lậpbảng tổng hợp nhập – xuất –tồn kho theo từng nhóm, loại vật liệu theochỉ tiêu giá trị Cuối tháng khi nhận sổ số d do thủ kho gửi lên, kế toán căn

cứ vào số nộp cuôí tháng do thủ kho tính ghi ở sổ số d và đơn gía hạch toán

để tính ra số tồn kho của từng loại, từng nhóm, từng thứ vật liệu theo chỉtiêu giá trị để ghi vào cột số tiền ở sổ số d Căn cứ vào cột số tiền tồn khocuối tháng trên sổ số d, kế toán tiến hành kiểm tra vào cuối tháng với cột sốtiền tồn kho trên bảng tổng hợp nhập - xuất tồn và số liệu của kế toán tổnghợp

Phơng pháp này có u điểm là tránh đợc việc ghi chép trùng lặp giữa ởkho và ở phòng kế toán, giảm bớt khối lợng ghi sổ kế toán, công việc đợctiến hành đều trong tháng Tuy nhiên vẫn còn có những mặt hạn chế là do

kế toán chỉ ghi theo chỉ tiêu giá trị nên qua số liệu kế toán không biết đợc

có tình hình tăng, giảm của từng thứ vật liệu mà muốn biết đợc kế toán phảixem số liệu trên thẻ kho Ngoài ra việc kiểm tra phát hiện sai sót nhầm lẫngiữa phòng kế toán và kho là rất khó khăn

Phiếu nhập kho Bảng kê nhập Bảng luỹ kế nhập

Thẻ kho Sổ số d Bảng kê tổng hợp

nhập, xuất, tồn

Phiếu xuất kho Bảng kê xuất Bảng luỹ kế xuất

Phơng pháp này chỉ áp dụng thích hợp cho các doanh nghiệp sảnxuất có khối lợng các nghiệp vụ xuất, nhập nhiều, thờng xuyên, nhiềuchủng loại vật liệu và đã xây dựng đợc hệ thống danh điểm vật t, dùng gíahạch toán để hạch toán hàng ngày tình hình nhập, xuất, tồn kho, trình độchuyên môn của cán bộ kế toán doanh nghiệp phải tơng đối cao.

Sơ đồ hạch toán chi tiết vật liệu theo phơng pháp sổ số d

Ghi cuối tháng

Đối chiếu, kiểm tra

IV.Tổ chức hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu

1 Hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng phơng pháp kê khai thờng xuyên.

Phơng pháp kê khai thờng xuyên hàng tồn kho là phơng pháp ghi chép,phản ánh thờng xuyên liên tục và có hệ thống tình hình nhập, xuất, tồn khocác loại vật liệu, thành phẩm, hàng hoá trên các tài khoản và sổ kế toántổng hợp trên cơ sở các chứng từ nhập, xuất

Phơng pháp này đảm bảo tính chính xác tình hình luân chuyển vật

t, hàng hoá và đợc sử dụng trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanhhàng hoá

1.1 Tài khoản sử dụng:

Tài khoản kế toán sử dụng TK 152 Nguyên liệu, vật liệu để phản ánh

sự biến động của vật liệu trong các doanh nghiệp

TK152 "Nguyên liệu, vật liệu”, tài khoản này đợc dùng để ghi chép

số hiện có, tình hình tăng giảm các loại nguyên liệu, vật liệu theo giá thựctế

Ngoài ra tài khoản 152 có thể mở thành tài khoản cấp hai, cấp ba

để kế toán theo dõi chi tiết từng loại, từng nhóm vật liệu tuỳ thuộc vào yêucầu quản lý của doanh nghiệp

Kết cấu, nội dung phản ánh của TK 152 Nguyên liệu, vật liệu

- Trị giá thực tế của nguyên liệu, vật liệu nhập kho do mua ngoài, tựchế, thuê ngoài gia công, nhận góp vốn liên doanh

- Giá trị nguyên liệu, vật liệu thừa phát hiện khi kiểm kê

- Giá trị phế liệu thu hồi

- Kết chuyển giá trị nguyên liệu, vật liệu tồn kho cuối kỳ (theo phơngpháp kiểm kê định kỳ)

Bên Có

- Trị giá thực tế của nguyên liệu, vật liệu xuất kho để sản xuất, để bán,thuê ngoài gia công, chế biến hoặc góp vốn liên doanh, cổ phần

- Giá trị nguyên liệu, vật liệu trả lại, giảm giá

- Giá trị nguyên liệu, vật liệu thiếu hụt khi kiểm kê

- Kết chuyển giá trị nguyên liệu, vật liệu tồn kho đầu kỳ (theo phơngpháp KKĐK)

TK151 "Hàng mua đang đi đờng”, tài khoản này đợc dùng để phản

ánh giá trị các loại vật t hàng hoá mà doanh nghiệp đã mua, đã chấp nhậnthanh toán với ngời bán, nhng cha về nhập kho doanh nghiệp, còn đang đitrên đờng và tình hình hàng đang đi đờng đã về nhập kho doanh nghiệp TK133- Thuế giá trị gia tăng đợc khấu trừ Tài khoản này đợcdùng để phản ánh số thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ, đã khấu trừ, còn đợckhấu trừ Tài khoản này bao gồm hai tài khoản cấp 2:

TK1331-Thuế GTGT đợc khấu trừ của hàng hoá dịch vụ

TK1332- Thuế GTGT đợc khấu trừ của tài sản cố định

TK33312- Thuế GTGT hàng nhập khẩu, dùng để phản ánh thuếGTGT phải nộp, đã nộp, còn phải nộp của hàng nhập khẩu

Đối với các doanh nghiệp áp dụng tính thuế theo phơng pháp trực tiếpthì không sử dụng tài khoản 133 để ghi thuế GTGT, mà số thuế này là một

bộ phận cấu thành của giá vốn hàng nhập kho hoặc chi phí sản xuất kinhdoanh( nếu mua hàng về giao cho đối tợng sử dụng ngay) TK331 "phải trảcho ngời bán”, tài khoản này đợc sử dụng để phản ánh quan hệ thanh toángiữa doang nghiệp với ngời bán, ngời nhận thầu về các khoản vật t hànghoá, lao vụ dịch vụ theo hợp đồng đã ký kết

TK331 đợc mở sổ chi tiết để theo dõi đến từng đối tợng cụ thể(từngngời bán, ngời nhận thầu)

TK159 "dự phòng giảm giá hàng tồn kho”, tài khoản này sử dụng đểphản ánh bộ phận giá trị dự tính bị giám sút so với giá gốc của hàng tồnkho Nhằm ghi nhận các khoản lỗ hay phí tổn có thể phát sinh nhng chachắc chắn và phản ánh giá trị thực tế thuần tuý của hàng tồn kho trên cácbáo cáo tài chính Tài khoản này là tài khoản điều chỉnh cho nhóm hàng tồnkho

Ngoài ra hạch toán vật liệu còn sử dụng các tài khoản liên quan khácnh:

1.2.1 Tăng vật liệu do mua ngoài

Trờng hợp mua ngoài, hàng và hoá đơn cùng về Căn cứ vào hoá đơnmua hàng, biên bản kiểm nhận và phiếu nhập kho, kế toán ghi:

Nợ TK 152

Nợ TK 133 (1331)

Có TK 331, 111, 112, 141

- Trờng hợp doanh nghiệp đợc hởng giảm giá hàng mua (do mua nhiều

do hàng kém phẩm chất, sai qui cách,do giao hàng chậm….)

13

Nợ TK 151

Nợ TK 133 (1331)

Có TK 331Tăng do mua ngoài hàng thừa so với hoá đơn

Khia phát hiện thừa so với hoá đơn cần làm văn bản báo cho các bênliên quan để cùng xử lý

Nếu mua lại số thừa

Nợ TK 3381

Nợ TK 133 (1331)

Có TK 331Nếu trả lại cho ngời bán

Nợ TK 338 (3381)

Có TK 152

Có TK 133 (1331)Nếu thừa không rõ nguyên nhân ghi tăng thu nhập bất thờng

Nợ TK 338 (3381)

Có TK 721Trờng hợp hàng thiếu so với hoá đơn

Khi phát hiện thiếu phải làm văn bản báo cáo cho bên liên quan đểcùng xử lý Về mặt kế toán ghi:

Nợ TK 152

Nợ TK 133 (1331)

Nợ TK 138 (1381)

Có TK 331Khi xử lý số thiếu Nếu ngời bán giao tiếp số hàng còn thiếu

Nợ TK 152

Nợ TK 133 (1331)

Có TK 138 (1381)Trừ vào số tiền phải trả ngời bán và đợc ngời bán trả lại tiền

Nî TK 331, 111, 112

Cã TK 138 (1381)NÕu c¸ nh©n lµm mÊt ph¶i båi thêng

Nî TK 138 (1388)

Nî TK 334

Cã TK 138 (1381)NÕu thiÕu kh«ng râ nguyªn nh©n

Nî TK 821

Cã TK 138 (1381)Trêng hîp nguyªn vËt liÖu tù chÕ nhËp kho hoÆc thuª ngoµi gia c«ngchÕ biÕn

Nî TK 152

Cã TK 154T¨ng do nhËn tÆng thëng, nhËn vèn gãp liªn doanh, vèn cæ phÇn

Nî TK 152

Cã TK 411T¨ng do vay mîn t¹m thêi

Nî TK 152

Cã TK 336

Cã TK 338T¨ng do xuÊt dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho

Nî TK 152

Cã TK 412T¨ng do thu håi vèn gãp liªn doanh

Nî TK 152

Cã TK 222

Cã TK 128T¨ng do ph¸t hiÖn thõa qua kiÓm kª

15

1.2.2 Hạch toán các nghiệp vụ giảm vật liệu

Xuất dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh

Nî TK 1381

Cã TK 152

17

Sơ đồ hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng pháp kê khai thờng xuyên (Tính thuế VAT theo phơng pháp khấu trừ)

Sơ đồ hạch toán vật liệu theo phơng pháp kiểm kê thờng xuyên (tính thuế VAT theo phơng pháp trực tiếp)

2 Hạch toán tổng vật liệu theo phơng pháp kiểm kê định kỳ.

Phơng pháp kiểm kê định kỳ là phơng pháp không theo dõi, phản ánhthờng xuyên liên tục tình hình nhập xuất vật liệu, thành phẩm, hàng hoá màchỉ phản ánh giá tri tồn đầu kỳ và tồn cuối kỳ

Cuối tháng kế toán tiến hành kiểm kê để xác định số thực tế của vậtliệu, thành phẩm, hàng hoá để ghi vào các tài khoản hàng tồn kho Phơng

TK 412

Đánh giá giảm Đánh giá tăng

TK 331, 111, 112, 141, 311

Tăng do mua ngoài (Tổng giá thanh toán)

TK 152 Xuất để chế tạo sản phẩm

TK 621

TK 151, 411, 222…

Vật liệu tăng do Các nguyên nhân khác

Xuất cho nhu cầu khác ở PX, xuất phục vụ bán hàng, quản

lý XDCB

TK 627, 641, 642

pháp này áp dụng thích hợp ở những doanh nghiệp có qui mô nhỏ, nhngchủng loại vật t nhiều, giá trị mỗi thứ thấp hoặc các doanh nghiệp bán lẻ.

2.1.Tài khoản sử dụng:

Hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng pháp kiểm kê định kỳ sử dụng,

TK 611 để phản ánh giá trị thực tế của vật t, hàng hoá mua vào và xuấtdùng trong kỳ Tài khoản này không có số d mà đợc mở thành 2 tài khoảncấp hai sau:

TK 611: Mua nguyên vật liệu

TK 6112: Mua hàng hoá

Các tài khoản 152, 151 cũng đợc sử dụng để phản ánh và kết chuyểngiá trị thực tế vật liệu và hàng mua đang đi đờng lúc đầu kỳ và cuối kỳ vào

TK 611 chứ không đợc dùng để theo dõi tình hình nhập, xuất vật liệu

Ngoài ra theo phơng pháp kiểm kê định kỳ còn sử dụng các tài khoảnliên quan khác nh ở phơng pháp kê khai thờng xuyên

2.2 Phơng pháp hạch toán tổng hợp vật liệu:

Theo phơng pháp kiểm kê định kỳ, hạch toán tổng hợp vật liệu không căn cứ vào phiếu xuất kho để xác định giá vật liệu xuất dùng mà căn cứ vào giá trị thực tế vật liệu, tồn đầu kỳ, nhập trong kỳ và kết quả kiểm kê cuối kỳ Vì vậy giá thực tế vật liệu xuất kho trong kỳ đợc xác định bằng công thức sau:

đầu kỳ

+ Giá thực tế vậtliệu nhập trong kỳ -

Giá thực tế vật liệu tồn cuối kỳ

Để xác định giá thực tế của số vật liệu xuất kho cho từng nhu cầu, chotừng đối tợng, kế toán phải kết hợp với từng số liệu hạch toán chi tiết mới

có thể xác định đợc Bởi hạch toán tổng hợp không theo dõi ghi chép tìnhhình xuất thờng xuyên trên cơ sở các chứng từ xuất

Hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng pháp kiểm kê định kỳ có cácnghiệp vụ chủ yếu sau:

Căn cứ vào giá thực tế vật liệu tồn cuối kỳ trớc hết chuyển vào TK

Chi phí mua nguên vật liệu:

Giá trị hàng mua trả lại do không đúng quy định của hợp đồng

Nợ TK 111,112 (nếu thu ngay lại)

Nợ TK 138(1388) (nếu cha thu đợc)

Giá thực tế vật liệu thiếu hụt, mất mát, căn cứ vào biên bản và quyết

định xử lý kế toán ghi định khoản:

Nợ TK 138(1381) (tài sản thiếu trờ xử lý)

Sơ đồ hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng pháp kiểm kê định kỳ

Sơ đồ hạch toán tổng hợp vật liệu theo phơng pháp kiểm kê định

kỳ (tính thuế VAT theo phơng pháp khấu trừ)

TK 111, 112, 331, 411

Giá trị vật liệu tăng thêm trong kỳ (tổng giá

V Hệ thống sổ kế toán sử dụng trong hạch toán nguyên

vật liệu:

Hình thức kế toán nhật ký sổ cái: kế toán tổng hợp nhập, xuất vật liệu

đợc thực hiện trên nhật ký sổ cái Kế toán căn cứ vào chứng từ gốc là phiếu

nhập kho và phiếu xuất kho để ghi vào nhật ký sổ cái theo hệ thống kết hợp

ghi theo thứ tự thời gian phát sinh các chứng từ

Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ: kế toán căn cứ vào các chứng từ về

nhập vật liệu để lập các chứng từ ghi sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và sổ cái

các tài khoản

Kế toán căn cứ vào các chứng từ về xuất kho vật liệu để phản ánh giá

trị thực tế của vật liệu xuất kho cho từng đối tợng sử dụng trên bảng phân

bổ số 2 Căn cứ vào bảng phân bổ này để lập chứng từ ghi sổ, từ chứng từ

ghỉ sổ ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi và sổ cái Trị giá thực tế vật liệu

xuất kho chi tiết theo từng đối tợng tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh đợc

sử dụng để ghi vào các sổ tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh và các phiếu

tính gía thành sản phẩm lao vụ dịch vụ

Hình thức nhật ký chứng từ: hạch toán tổng hợp vật liệu đợc thực hiệntrên các sổ kế toán sau:

Sổ chi tiết TK 331(sổ chi tiết 2) sổ này bao gồm 2 phần chính:

Phần ‘Ghi có TK 331, ghi nợ các TK liên quan”

Phần ‘Theo dõi thanh toán ghi nợ TK 331 và ghi có các TK liên quan”

Phần ghi có TK 331 đợc chi tiết theo hai giá: giá hạch toán và giá thực

tế Ngoài ra sổ chi tiết 2 còn phản ánh số d đầu tháng và số d cuối tháng chi

tiết cho từng điểm bán Đối với những đơn vị có quan hệ thờng xuyên đợcphản ánh riêng trên một tờ sổ hoặc một quyển sổ Nhng ngợc lại với đơn vị

không thờng xuyên đợc phản ánh chung trên một tờ sổ hoặc một quyển sổ

Việc ghi sổ chi tiết số 2 đợc thực hiện theo nguyên tắc mỗi hoá đơn

chứng từ ghi một dòng theo thứ tự thời gian hoá đơn, chứng từ về phòng kế

toán và theo dõi cho đến khi xong hoá đơn chứng từ đó Cuối tháng kế toán

cộng sổ chi tiết số 2 theo từng ngời bán đến từng tờ sổ và quyển sổ để có số

liệu ghi vào nhật ký chứng từ số 5

Nhật ký chứng từ số 5(ghi có TK331, ghi nợ các tài khoản liên quan)

Phần ghi có TK 331, ghi nợ các TK có liên quan.

Phần theo dõi thanh toán ghi nợ TK 331, ghicó các TK liên quan

Sổ nhật ký chứng từ số 5 đợc dùng để phản ánh tổng quát quan hệthanh toán giữa các doang nghiệp các đơn vị bán vật t hàng hoá hoặc cungcấp dịch vụ lao vụ cho doanh nghiệp Nhật ký chứng từ số 5 đợc ghi vàocuối tháng trên cơ sở số liệu từ sổ chi tiết 2 Mỗi ngời bán đợc ghi vào mộtdòng Cuối tháng kế toán tiến hành cộng sổ nhật ký chứng từ số 5, đối chiếu

số liệu với các sổ kế toán khác đảm bảo số liệu chính xác để ghi vào sổ cáiTK331 và bảng kê số 3 phần nhập trong tháng, dòng”từ nhật ký chứng từ số5”

Nhật ký chứng từ số 6 ghi có TK 151, sổ này phản ánh các nghiệp vụkinh tế có liên quan đến bên tài khoản 151 Nguyên tắc ghi nhật ký chứng

từ số 6 là ghi theo chứng tù hoá đơn và phải theo dõi liên tục cho đến khinhận đợc hàng Cuối tháng cộng nhật ký chứng từ số 6, lấy tổng cộng đóghi vào sổ cái TK 151 Căn cứ vào cột “số d cuối tháng” của nhật ký chứng

từ số 6 để chuyển số d của từng hoá đơn sang cột “số d đầu tháng” của nhật

Căn cứ vào bảng phân bổ số 2 để ghi vào các bảng kê:

Bảng kê số 4 “Tập hợp chi phí sản xuất theo phân xởng”(phần ghi nợcác TK 152, 621, 627 ghi có các TK 152) cuối tháng tổng hợp số liệu ở cácbảng kê để ghi vào nhật ký chứng từ số 7

Đối với các doanh nghiệp đánh giá vật liệu theo giá hạch toán thì việcxác định trị giá vật liệu xuất kho theo giá thực tế cho từng đối tợng sử dụngtrớc hết phải căn cứ vào bảng kê số 3 “bảng tính giá thực tế vật liệu” sau đólập bảng phân bổ số 2

Hình thức nhật ký chung:

Căn cứ vào chứng từ mua, nhập vật liệu, kế toán ghi sổ nhật ký chuyêndùng hàng ngày hoặc định kỳ Đồng thời căn cứ vào chứng từ mua, nhậpcông cụ dụng cụ ghi vào nhật ký mua hàng Căn cứ vào số liệu tổng cộng từnhật ký chuyên dùng, nhật ký mua hàng để ghi một lần trong kỳ vào sổnhật ký chung Từ số liệu nhật ký chung ghi vào sổ cái các tài khoản Trịgiá thực tế vật liệu xuất kho đợc phản ánh trên bảng phân bổ số 2, là căn cứ

để ghi vào nhật ký chung rồi ghi vào sổ cái

23

Chơng II thực trạng công tác hạch toán

doanh nghiệp vật liệu tạI công ty

công trình giao thông I - Hà Nội

I- Đặc điểm quá trình hình thành sản xuất kinh doanh tại công ty công trình giao thông I – hà nội hà nội

1 Quá trình hình thành và phát triển tại công ty

Công ty công trình giao thông I – Hà nội hiện nay, trớc đây là xínghiệp cầu đờng ngoại thành Hà nội Đợc thành lập ngày 15/7/1965 là mộtdoanh nghiệp Nhà nớc thuộc nghành xây dựng cơ bản với nhiệm vụ chủ yếulà: xây dựng và sửa chữa các công trình giao thông

Quá trình hình thành và phát triển của công ty qua không ít thăngtrầm: từ khi thành lập cho đến năm 1990, trong giai đoạn này các công trình

mà công ty xây dựng đều nằm trong kế hoạch đợc giao hàng năm của Nhànớc và đợc thực hiện chủ yếu bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nớc cấp.Trong giai đoạn này công việc của công ty đa phần tập trung vào duy tu bảodỡng các tuyến đờng thuộc phạm vi ngoại thành Hà Nội

Từ năm 1990 cho đến nay, khi Nhà nớc chuyển đổi cơ chế quản lýkinh tế từ tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng, với chiphối của các qyi luật của nền kinh tế thị trờng và sự quản lý trên tầm vĩ môcủa Nhà nóc Để phù hợp với tình hình đó, công ty công trình giao thôngIcũng chuyển đổi sang lĩnh vực kinh doanh Bên cạnh việc đảm nhận côngviệc duy tu sửa chữa trên công ty còn tham gia đấu thầu các công trinhfngoài, nâng cấp các đờng thuộc kế hoạch của sở giao thông công chính đảmnhận việc khảo sát thiết kế Cùng với việc chuyển đổi lĩnh vực kinh doanh,công ty đồng thời đổi tên thành công ty công trình giao thông I - Hà nộitheo quyết định 1297 QĐ/UB ngày 27/3/1993 của Uỷ ban nhân dân thànhphố Hà Nội

Để đứng vững trong nền kinh tế thị trờng và uy tín đối với Nhà nớc,công ty không ngừng chú trọng đến chất lợng của từng công trình cải tiến

kỹ thuật, nâng cao trình độ của cán bộ công nhân viên chức, trang bị thêmmáy móc thiết bị mới để phục vụ cho những công trình có qui mô lớn, trình

độ kỹ thuật cao nh dải thảm bê tông nhựa ASFAN

Đặc biệt từ năm 1995 đến nay, do xác định đợc hớng đi đúng đắn nênhoạt động sản xuất kinh doanh của công ty phát triển mạnh mẽ, sản lợngkhông ngừng tăng, nộp ngân sách cho Nhà nớc cũng tăng lên và đời sốngcán bộ công nhân viên của công ty đợc cải thiện rõ rệt

Vợt lên mọi khó khăn để đứng vững trong nền kinh tế thị trờng nhhiện nay của công ty là cả một sự cố gắng lớn của lãnh đạo công ty cũng

nh toàn thể cán bộ công nhân viên trong công ty

Trong những năm gần đây công ty đã đạt đợc những thành tích sau:

Công ty công trình giao thông I Hà Nội là một doanh nghiệp hoạt

động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản với nhiệm vụ chủ yếu là sửa chữa vàlàm mới những con đờng giao thông theo kế hoạch của Nhà nóc Vì vậy vậtliệu sử dụng tại công ty là vật liệu của nghành xây dựng cơ bản Chúng đadạng về chủng loại, quy cách nh: xi măng, đá, cát, sỏi, nhựa đờng ngoài

ra còn có những vật liệu và công cụ dụng cụ khác nh: sơn, xăng dầu, củi,các loại phụ tùng thay thế Do đó việc tổ chức quản lý tình hình thu mua và

sử dụng vật liệu là rất phức tạp đòi hỏi kế toán vật liệu phải có trình độchuyên môn và trách nhiệm trong công việc

Trong giai đoạn hiện nay, vật liệu phục vụ cho nghành xây dựng cơbản đợc thị trờng cung cấp rất kịp thời, giá cả ít biến động Ngoài ra Nhà n-

ớc quy định giá bán theo thông t 1216 và định mức cho một số mặt hàng

nh xi măng, sắt thép

Đây là điều kiện thuận lợi để công ty giảm bớt lợng dữ trữ vật liệutrong kho Nh vậy sẽ tạo điều kiện cho công ty sử dụng vốn có hiệu quả vàgiảm bớt đợc một số chi phí nh: chi phí lu kho, lu bãi, chi phí vận chuyểnbảo quản vật liệu

Trong thực tế hoạt động sản xuất công ty, một phần lớn vật liệu màcông ty sử dụng có khối lợng lớn, cồng kềnh không phù hợp với việc nhậpkho nh: đá xanh các loại, cát các loại, cấu kiện bê tông đối với những loạinày công ty công trình giao thông I đã vận dụng linh hoạt là căn cứ vào hạnmức vật liệu đợc duyệt để tiến hành mua và đổ tại chân công trình ( nơi sảnxuất ) mà không qua nhập kho Đối với những công trình có quy mô lớn thì

bộ phận vật t sẽ trực tiếp mua vật t đổ tại chân công trình và hoàn tất cácthủ tục về nhập xuất vật t Còn đối với công trình có qui mô nhỏ thì đội sảnxuất sẽ đứng ra mua vật liệu, sau đó chuyển hoá đơn chứng từ xuống phòng

kế toán để làm thủ tục thanh toán, hầu hết tiền mua vật t đều đợc phòng tài

vụ thanh toán bằng ngân phiếu, séc hoặc tiền mặt

25

Tại Công ty Công trình giao thông I Hà Nội, vật t phục vụ cho quátrình sản xuất chủ yếu là xuất thẳng đến chân công trình chỉ có nhựa đờng

đợc Công ty mua về nhâp kho để phục vụ cho công tác duy tu bảo dỡng ờng xuyên Nhựa đờng thờng đợc nhập vàp kho của 3 đội duy tu là: kho Sài

th-Đồng-Gia Lâm, kho Đông Anh và kho Sóc Sơn

Nguồn cung cấp vật liệu cho Công ty là những bạn hàng có quan hệ từlâu năm nh: xí nghiệp khai thác đá, các công ty vật liệu xây dựng vì vậyviệc cung cấp vật liệu cho Công ty là rất kịp thời, đảm bảo cho quá trình sảnxuất của công ty không bị gián đoạn, hoàn thành công trình theo đúng tiến

độ thi công và đúng kế hoạch đặt ra

Công ty công trình giao thông I là một doanh nghiệp Nhà nớc, chủ yếulàm các công trình giao thông do Nhà nớc giao ( chỉ định thầu ) và nhữngcông trình do công ty trúng thầu ( nhng vẫn là những công trình của Nhà n-

ớc ) Do vậy việc sử dụng vật liệu công cụ dụng cụ của công ty phải tuântheo các định mức số1242 và bảng giá vật liệu xây dựng của Bộ xây dựng

Tấn

Tấn

M3

1000vlítlít

17.35018.63020.69025.000805.000800.0001.469.0001.669.0003.000.00059.500270.0003.70010.000

Căn cứ vào bảng định mức trên, ta lập phiếu xuất kho theo định mứcsau:

Bảng số 3

Công ty Công trình Giao thông I Hà Nội

Phiếu xuất kho theo hạn mức

Bộ phận sử dụng : Đội Gia Lâm - Duy tu địa phong tháng 6/2000

Đối tợng sử dụng: Vá ổ gà 10 cm nhựa 5,5: 2000m 2

Xuát tại kho:

Số phiếu: 01

SốTT Tên quy cách vật t Đơn vị tính Mã vật t Hạn mức

đ-ợc duyệt Số lợng thực xuất Nhựa đờng

6.507,5 218,8 5.86 28,2 24,3 5.086,2 250 10

11.770 263,8 7,2 47,4 44 9.200

Bảng số 4

Công ty Công trình

Giao thông I Hà Nội Phiếu xuất kho

Tên ngời nhập : Ông An đội Gia Lâm Ngày 15 tháng 6 năm 2000

Công ty Công trình Giao thông I Hà Nội phân loại vật liệu căn cứ vào nội dung kinh tế và chức năng của vật liệu đối với quá trình sản xuất kinh doanh Theo cách phân loại này bao gồm:

Vật liệu chính: vật liệu chính mà công ty sử dụng là nhựa đờng, đáxanh các loại, xi măng các loại, đất cấp phối và cấu kiện bê tông Trong đó

đất cấp phối là loại đất lẫn đá đợc dùng để làm nền cho những con đờng màCông ty đang thi công Còn cấu kiện bê tông là loại bê tông đúc sẵn thờnglàm vỉa đờng và nắp cống

Vật liệu phụ gồm có: sơn kẻ đờng,vôi, dầu bôi trơn máy móc

Nhiên liệu phụ gồm có: xăng các loại, dầu, diezel

Phụ tùng thay thế gồm có: chi tiết máy móc thi

Đá 4x6

Đá 2x4

Đá 1x2

Đá 1x0,5

1522-Vật liệu phụ Sơn

Dầu bôi trơn

1523-Nhiên liệu Xăng

Dầu diezel

1524-Phụ tùng thay thế Phụ tùng máy móc

lít lít

1.2 Đánh giá vật liệu:

1.2.1 Đánh giá vật liệu theo giá thực tế nhập kho.

Vật liệu ở Công ty Công trình Giao thông I Hà Nội chủ yếu là muangoài, Công ty không tự gia công chế biến đợc vật liệu để phục vụ cho sảnxuất của mình Đồng thời Công ty cũng không có đội xe để vận chuyển vật

t mua về Do vậy khi mua vật t với số lợng lớn và vật t này không qua nhậpkho mà đổ tại chân công trình (nơi đơn vị đang thi công) thì chi phí vậnchuyển từ nơi cung cấp đến chân công trình là hoàn toàn do nơi cung cấpchịu, thờng thì chi phí này đợc cộng luôn vào giá mua Ngoài ra khi công tymua nhựa đờng và cấu kiện bê tông thì ngoài giá bán, Công ty còn chịuthêm chi phí vận chuyển bốc dỡ Nh vậy đối với nhựa đờng và cấu kiện bê

31

tông thì giá thực té nhập kho bao gồm giá mua ghi trên hoá đơn cộng chiphí vận chuyển bốc dỡ.

Ví dụ: theo hoá đơn số54232 ngày10/ 6/ 2000 Công ty mua của Công

ty Thiết bị vật t Bộ Giao thông gồm:100.000 kg nhựa đờng giá bán ghi trênhoá đơn là 300 triệu đồng( cha có thuế VAT)

Theo phiếu chi số188 ngày 15/ 6/ 2000 ở tài khoản tiền mặt trả tiềnbốc xếp số nhựa trên vào kho Sài Đồng là: 12.000.000đ

Do đó giá mua thực tế của 100 kg nhựa đờng là:

300.000.000 + 12.000.000 = 312.000.000đ

Nếu về đến kho mà bộ phận kiểm nghiệm vật t xác định là không bịmất mát hao hụt gì thì đây chính là giá thực tế nhập kho

1.2.2 Giá thực tế vật liệu xuất kho:

Tại Công ty Công trình Giao thông I Hà Nội, vật t xuất kho đợc tínhtheo giá bình quân gia quyền Kế toán căn cứ vào sổ chi tiết của từng loạivật liệu để xác định giá thực tế của vật liệu xuất kho

Theo phơng pháp này giá thực tế vật t xuất kho đợc xác định theo công thức sau:

Giá thực tế vật liệu nhập trong tháng

x

Số lợng xuất kho vật liệu trong tháng

Số lợng vật liệu tồn đầu tháng +

Số lợng vật liệu nhập trong tháng

Trong thực tế, do đặc điểm sản xuất của Công ty nên Công ty chỉ nhậpvật liệu chính là giá là nhựa đờng còn các loại vật liệu khác mua về khôngqua nhập kho mà đổ tại chân công trình Vì vậy đối với các loại vật liệu nàygiá thực tế xuất chính là giá thực tế nhập Còn nhựa đờng Công ty mua về

và làm thủ tục nhập kho, sau đó phân bổ cho các đối tợng sử dụng Do đóloại vật liệu này cần phải xác định giá thực tế nhập kho

Ví dụ: Theo phiếu xuất kho số 10 ngày 15/ 6/ 2000 xuất cho Ông An

đội Gia Lâm (xem bảng số 4) 11.770 kg nhựa đờng phục vụ cho việc duy tutháng 6/2000, kế toán căn cứ vào giá trị thực tế vào số lợng tồn kho đầutháng, số nhập trong tháng của nhựa đờng trong sổ chi tiết vật liệu thì giáthực tế nhựa dờng xuất kho đợc xác định nh sau:

78.875.000 + 312.000.000

x 11.770 = 35.529.00027.500 + 100.000

1.3 Trình tự hạch toán nguyên liệu, vật liệu: