Bảng tổng hợp các biện pháp tu từ lớp 6 dành cho các bạn cấp THCS nhằm thống kê và hệ thống lại kiến thức đã học trong biện pháp tu từ và biết cách sử dụng chúng. Ngoài ra còn là kiến thức cho các bạn ôn thi vào 10 hay là đại học
Trang 1Bảng tổng hợp các biện pháp tu từ
Đơn vị Tiếng
Việt
Khái niệm Phân loại Tác dụng Cách sử dụng
So sánh Đối chiếu
sự vật, sự việc này với sự vật,
sự việc khác
có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
Có 2 kiểu:
So sánh ngang bằng
So sánh không ngang bằng
Giúp cho
sự vật, sự việc được miêu tả sinh động, cụ thể để người đọc hình dung
dễ dàng Biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc
Sử sụng biện pháp so sánh để miêu
tả cảnh, người một cách sinh động
Nắm chắc đặc điểm của
sự vật được so sánh để liên tưởng và tìm
sự vật dùng để
so sánh cho phù hợp Nhân hóa Gọi hoặc tả
con vật, cây cối, đồ vật
bằng những từ ngữ vốn dùng
để gọi hoặc tả con người làm cho chúng trở nên gần gũi và thể hiện được suy nghĩ, tình cảm của con người
Có 3 kiểu:
Dùng những
từ ngữ gọi người để gọi vật
Dùng những
từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của con người
để chỉ hoạt động, tính chất của vật
Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với con người
Làm cho sự vật trở nên gần gũi
Gửi gắm được những suy nghĩ tình cảm của con người
Sử dụng các
từ ngữ xưng
hô, trò chuyện, những từ chỉ hoạt động, tính chất của con người phù hợp với đối tượng
sự vật mình nói đến
Ẩn dụ Gọi tên sự
vật hiện tượng này bằng tên
sự vật hiện tượng khác có
4 kiểu ẩn dụ:
ẩn dụ hình thức
ẩn dụ cách thưc
Đối tượng được nhắc đến trở nên sinh động, hấp dẫn Gửi gắm được
Nắm vững các đặc điểm, tính chất của đối tượng để lựa chọn hình
Trang 2nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
ẩn dụ phẩm chất
ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
tình cảm, tâm
tư, suy nghĩ
ảnh ẩn dụ phù hợp và hiệu quả
Hoán dụ Gọi tên sự
vật hiện tượng, khái niệm này bằng tên sự vật hiện tượng, khái niệm khác có quan
hệ gần gũi với
nó nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho
sự diễn đạt
4 kiểu hoán dụ:
Lấy bộ phận
để gọi toàn thể Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng
Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
Tăng sức gợi cảm cho hình ảnh về đối tượng, mở rộng trường liên tưởng và thu hút sự chú
ý về đặc điểm của đối tượng đồng thời gửi gắm những dụng ý nghệ thuật
C ó trường liên tưởng rộng để lựa chọn sự vật, hiện tượng gần gũi với đối tượng, hiện tượng mình đang nói đến
Sử dụng hình ảnh hoán dụ
để thể hiện những dụng ý nghệ thuật
Các thành
phần chính
của câu
Thành phần chính của câu
là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn Thành phần không bắt buộc có mặt gọi là thành phần phụ
Có 2 thành phần chính:
Chủ ngữ
Vị ngữ
Chủ ngữ nêu tên sự vật, hiện tượng có hành động, trạng thái, tính chất được miêu tả ở vị ngữ CN trả lời cho các câu hỏi Ai? Con gì? Cái gì?
Vị ngữ có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ thời gian trả lời cho các câu hỏi Làm gì? Như thế nào? Là gì?
CN và VN
Chủ ngữ thường là đại
từ, danh từ, cụm danh từ Đôi khi động
từ, tính từ , cụm động từ cũng có khả năng làm chủ ngữ
VN thường
là động từ, cụm động từ, tính từ, cụm tính từ, danh
từ, cụm danh từ
Đôi khi trong hoàn cảnh giao tiếp
Trang 3góp phần diễn đạt một ý trọn vẹn cho câu
cụ thể 1 trong
2 thành phần
có thể bị lược bớt giúp diễn đạt ngắn gọn Câu trần thuật
đơn
Là loại câu
do 1 cụm C-V tạo thành dùng
để giới thiệu hay kể về một
sự vật, sự việc hoặc để nêu một ý kiến Câu trần thuật
đơn có từ là
Thường kết hợp với danh
từ, cụm danh danh từ Ngoài
ra sau từ là cũng có thể là tính từ, cụm tính từ, động
từ, cụm động từ