Nâng cao hiệu quả phòng chống đước nước mùa hè cho trẻ cho trẻ tại các vùng nông thôn

Những năm gần đây tai nạn đuối nước đang gia tăng nhất là vào mùa hè và mùa mưa lũ đang là vấn đề gây nhiều lo lắng trong cộng đồng, ảnh hưởng đến tâm lýcủa mỗi người dân và nghiêm trọng

PHẦN MỤC LỤC

Các

Số trang

1 MỞ ĐẦU

Mùa hè đang đến gần cũng là thời điểm nhu cầu vui chơi giải trí, đặc biệt

hoạt động bơi lội của trẻ em tăng lên Tuy nhiên cùng với nhu cầu trên là nhữngmối nguy hiểm đe dọa rình rập sức khỏe và tính mạng khi mà việc phổ biến,giáo dục kỹ năng bơi lội an toàn cho trẻ em trên địa bàn còn nhiều hạn chế

Những năm gần đây tai nạn đuối nước đang gia tăng nhất là vào mùa hè và mùa

mưa lũ đang là vấn đề gây nhiều lo lắng trong cộng đồng, ảnh hưởng đến tâm lýcủa mỗi người dân và nghiêm trọng hơn là đến tính mạng của trẻ em Gần nhưngày nào trên trên báo chí cũng có những thông tin về tai nạn đuối nước của trẻ

em Đặc biệt là trong những tháng nghỉ hè và những dịp nghỉ lễ, tỷ lệ chết đuốinước càng tăng cao Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn đuối nước ở trẻ

em, nhưng phần lớn chủ yếu vẫn là do sự lơ là, chủ quan của các bậc phụ huynh,chưa giám sát chặt chẽ con trẻ hoặc thiếu người trông coi, chăm sóc, để trẻ tự do

đi lại Bên cạnh đó, với điều kiện tự nhiên nhiều sông, suối, ao, hồ, hệ thốngkênh rạch chằng chịt, là môi trường không an toàn cho trẻ nhỏ Chỉ một vài giâylơi lỏng của người lớn là trẻ em có thể rơi xuống ao, hồ, sông, suối, giếngnước… có thể bị ngạt và chết đuối chỉ sau 2 phút rơi xuống nước Đây cũngchính là mối hiểm họa tiềm tàng gây tai nạn đuối nước ở trẻ em

Hằng năm mỗi dịp nghỉ hè cũng là thời điểm học sinh có nhiều thời gianphụ giúp gia đình, nhất là ở các vùng nông thôn, trẻ em thường ra đồng, sông,suối mò cua, bắt ốc, chăn trâu, bò… nên cũng rất dễ có nguy cơ bị đuối nước.Mặt khác, nhiều gia đình còn thiếu sự quản lý, để con em tự ý đi chơi ra các ao,

hồ, sông, suối tắm mà không có người lớn đi cùng, nhiều vùng ao, hồ, sông, suốinguy hiểm chưa có rào chắn, biển cấm… Những nơi như vậy thường xa khu dân

cư, ít người qua lại, khi các em gặp nguy hiểm thì không có sự trợ giúp củangười lớn kịp thời Bên cạnh đó, bước vào mùa nắng nóng cũng là thời điểm lýtưởng để mọi người tìm đến với sự mát mẻ của sông, suối, biển, hồ và đây cũng

là thời gian xảy ra nhiều vụ tai nạn chết đuối

Tình trạng trẻ không biết bơi, thiếu các kỹ năng, kiến thức về sự an toànkhi đi tắm ở biển, sông, suối, ao, hồ cũng là một trong những nguyên nhân phổbiến gây ra các vụ tai nạn đuối nước ở trẻ Ngoài ra, phải kể đến một thực trạng:

đó là khi các em cứu lẫn nhau, thì do chưa có kiến thức trong việc cấp cứu, sơcứu người bị chết đuối, dẫn đến tình trạng số lượng trẻ bị chết đuối tăng lên Đểtránh những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra và hạn chế tử vong tôi mạnh dạn đưa

ra một số biện pháp nhằm hạn chế tỷ lệ trẻ bị đuối nước mỗi khi hè về

1.1 Lý do chọn đề tài

Thời gian gần đây tai nạn đuối nước đang là mối đe dọa đến sức khỏe vàtính mạng của các thiếu niên, nhi đồng cả nước nói chung và vùng nông thônnói riêng theo thống kê của Bộ giáo dục và đào tạo năm 2013 có khoảng 1700

em tử vong vì đuối nước năm 2014 con số này tăng lên hơn hai nghìn em, đặcbiệt năm 2015 có tới 3500 trẻ đuối nước chiếm 22;6 %.trẻ, dưới 15 tuổi chiếm

70 % và quân bình mỗi ngày khoảng 9 trẻ bị đuối nước Gần đây nhất vào ngày

15 tháng 4 năm 2016 cùng lúc 9 em học sinh trường THCS Nghĩa Hà đã mãimãi ra đi sau vụ đuối nước thương tâm xảy ra trên sông.

Trên địa bàn huyện Cẩm Thủy chúng ta có 2 em đi tắm suối bị tử vong dođuối nước Được chứng kiến cảnh tượng thương tâm này ngay trước mắt mình

đó chính là những học trò của mình Vậy là ý tưởng làm một đề tài sáng kiếnkinh nghiệm của tôi được hình thành Nhằm cung cấp những hiểu biết, kỹ năngcần thiết cho các em cho gia đình và cộng đồng về việc phòng chống trẻ bị tainạn đuối nước nhất là các vùng nông chúng ta, góp phần giảm thiểu tai nạn đuốinước gây ra Xuất phát từ những vấn đề cấp bách trên, dựa vào cơ sở thực tế vàcăn cứ vào khả năng của bản thân tôi chọn chủ đề: "Nâng cao hiệu quả phòngchống đuối nước mùa hè cho trẻ tại các vùng nông thôn"

Giúp các em học sinh biết được và hình thành ý thức về nguy cơ đuốinước đang rình rập đến sức khỏe tính mạng của mình, trước những thói quenhành động diễn ra hằng ngày Từ đó hình thành ý thức biết tự đề phòng, cảnhgiác, có những kỹ năng cần thiết tự bảo vệ mình và bảo vệ bạn bè Hình thànhnhu cầu tập luyện và phát triển kỹ năng bơi lội Gia đình cũng nhận thức đượcnhững nguy cơ dẫn đến đuối nước đối với trẻ em từ đó có những hành động thiếtthực để giám sát, bảo vệ trẻ một cách đầy đủ; Thay đổi cải tạo môi trường sống

an toàn hơn Bên cạnh đó giúp mọi người có những kỹ năng cần thiết để có thểứng phó cứu người, không may bị tai nạn đuối nước một cách có hiệu quả và antoàn cho bản thân

Rèn luyện sức khỏe để học tập, bảo vệ quê hương, đất nước

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh cả nước nói chung và học sinh trên địa bàn Huyện Cẩm thủy nói riêng

1.4 Phương pháp nghiên cứu

-Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu nhưng tài liệu có liên quannhư sách giáo khoa sinh học 8, báo, mạng Internet

Trong đề tài nghiên cứu này chúng em đã tham khảo tài liệu qua kênhtruyền hình, qua báo, đài, mạng Internet về các vụ tai nạn đuối nước thươngtâm liên tục xảy ra vào dịp nghỉ hè

Nắm được 1 số trường hợp cụ thể về đuối nước Một số nguyên nhân dẫnđến trẻ bị đuối nước vào mùa hè

- Phương pháp thực nghiệm: Tìm hiểu và cùng tham gia tập bơi với cácbạn trong lớp, trong trường

Tìm hiểu số bạn chưa biết bơi trong trường qua khảo sát thực tế tại trườngTrung học cơ sở Cẩm Tú

- Phương pháp phỏng vấn trao đổi:

- Phỏng vấn thầy, cô giáo, học sinh trong trường và ngoài trường về mức

độ hiểu biết về tai nạn đuối nước mùa hè có xu hướng như thế nào?

- Phỏng vấn 1 số bậc phụ huynh học sinh và các bác, các cô chú trong địabàn xã Cẩm Tú về việc bơi lội của con em trong xã

-Khảo sát thực tế tại trường THCS Cẩm Tú

1.5.Thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài từ: Ngày 02 /05/2017 Tiến hành viết và hoàn thành từ:26/02/2018

1.6 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm

Giúp các em học sinh trường Trung học cơ sở Cẩm Tú, các em Học sinhtrên địa bàn huyện Cẩm Thủy nói riêng và các em học sinh vùng nông thôn nóichung thấy được tác hại của đuối nước.Vì vậy chỉ tuyên truyền thôi là chưa đủ

mà chúng ta còn phải cho trẻ học bơi và dạy các kỹ năng cứu hộ, ngoài ra cònphải tạo điều kiện cho các em nhỏ tiếp cận với những hình thức vui chơi giải trí

an toàn và lành mạnh vào những dịp nghỉ hè Có như vậy các em nhỏ sẽ có mộtmùa hè thực sự vui chơi một cách bổ ích

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Thời gian vừa qua, tình trạng học sinh bị đuối nước liên tiếp xảy ra ởnhiều tỉnh, thành phố trên cả nước: Đuối nước đã và đang trở thành vấn đề nóngbỏng được dư luận quan tâm Nhất là vào dịp hè, các bạn học sinh được nghỉhọc Như chúng ta đã biết Việt Nam là một quốc gia có đường bờ biển dài, sốlượng ao hồ, sông suối, kênh rạch khá nhiều, trong đó chủ yếu tập trung khu vựcđồng bằng Bắc bộ và Nam bộ

Tuy nhiên, cũng do nhiều sông ngòi, ao hồ cho nên trong những năm qua

đã xảy ra khá nhiều vụ chìm phương tiện vận tải thủy, đuối nước đau lòng, làmcho nhiều người chết và thiệt hại lớn đến tài sản, trong đó đặc biệt là những bạntrong lứa tuổi học sinh

Việt Nam có nhiều sông ngòi, kênh rạch chằng chịch

Nghỉ hè luôn là thời điểm được các em học sinh, háo hức chờ đợi, bởiđây là thời gian các em tạm gác lại chuyện đèn sách để vui chơi thỏa thích, tự

thưởng cho mình bằng những chuyến du lịch khám phá thiên nhiên, học hỏicuộc sống thực tế qua các chuyến tham quan dã ngoại sau một năm nỗ lực phấnđấu học tập Còn gì sảng khoái cho bằng khi được tắm và ngâm mình trong dòngnước mát lạnh vào những buổi trưa hè nóng nực để quên đi những lo toan muộnphiền trong cuộc sống Tuy vậy, đôi lúc vì quá mải mê vui chơi hoặc thiếu trang

bị kiến thức về đuối nước đã dẫn đến một số tai nạn đáng tiếc

Vậy đuối nước là gì?

Theo tổ chức y tế thế giới, đuối nước là hiện tượng mà khí quản của ngườilớn hay trẻ nhỏ bị một chất lỏng (thường là nước) xâm nhập vào dẫn tới khó thở.Hậu quả của ngạt thở lâu có thể là tử vong (chết đuối) hoặc không tử vong,nhưng gây tổn hại nghiêm trọng cho hệ thần kinh Ngoài ra, cũng có quan niệmngắn gọn hơn, đuối nước là tình trạng thiếu oxy do cơ thể bị chìm trong nước

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới đuối nước: không biết bơi, chơi ở những khu vựcnguy hiểm như: có ao hồ, sông, suối, chơi ở những hố nước các công trình xâydựng, bể, giếng nước có thành quá thấp, không có nắp đậy, tập bơi ở những nơikhông có biển báo an toàn tập bơi quá nhiều khi sức khỏe không đảm bảo, đi rađường khi ngập nước bị sa chân xuống hố sâu,… Thậm chí nhiều người lớn, bơigiỏi vẫn có nguy cơ đuối nước nếu như lơ là, chủ quan

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Các em ơi vì sao tai nạn đuối nước lại gia tăng nhanh đến như vậy nhất làmỗi khi hè về

Nhận thức về tai nạn đuối nước của trẻ còn thấp; mặc dù đuối nước lànguyên nhân hàng đầu gây nên tử vong cho trẻ ở độ tuổi từ 1 đến 16 tuổinhưng nhận thức của cộng đồng và người dân và những người có trách nhiệm

về vấn đề này còn nhiều hạn chế Vì vậy; tai nạn đuối nước trẻ em chưa đượcthảo luận rộng rãi và chưa được giải quyết một cách toàn diện

Nguyên nhân tai nạnđuối nước gia tăng vàodịp nghỉ hè

Nhận thức về tai nạn đuối

nước của trẻ còn thấp

Do thiếu sự trôngnom, giám sát chặtchẽ, đầy đủ củangười lớn

Do không biết bơi

và thiếu kỹ năng bơi

lội

Ảnh minh họa

Sự bất cẩn của người lớn, một trong những yếu tố chính dẫn tới tai nạn đuôinước chiếm tỷ lệ cao do thiếu sự trông nom giám sát chặt chẽ đầy đủ củangười lớn

Ảnh minh họa

Môi trường sống xung quanh của trẻ không an toàn, và đuối nước do các

em nhỏ không biết bơi, thiếu kỹ năng bơi lội, qua các cuộc điều tra ghi nhậnhầu hết trẻ bị tai nạn đuối nước là do không biết bơi Hơn nữa phần lớn các emthường hay chơi đùa, tắm lội ở gần ao, hồ , sông suối, gần trường hoặc gầnnhà

Những điều các em không nên làm: Không nhảy cắm đầu, không bơi ởnhững khu vực nước sâu, nước chảy siết, không nhảy xuống nước khi vừa đinắng về không ăn uống khi đang bơi để tránh sặc nước.

Nếu thấy mình bị đuối nước phải kêu cứu thật to, bình tĩnh làm nổi ngườilên bằng cách hít một hơi dài, rồi thả lỏng người Bơi theo dòng nước để thoátkhỏi chỗ xoáy, chỗ sâu và bơi vào

Bởi các nguy cơ đuối nước của trẻ là do:

Không biết bơi

Chơi, đi bơi lội gần sông, suối, ao, hồ không có không có người lớn đicùng

Không biết các nguyên tắc an toàn khi bơi lội

Bị lũ cuốn trôi trong mùa lũ

Đi thuyền, đò không mặc áo phao

Cứu em chết đuối khi mình không biết bơi hoặc bơi không giỏi

Tắm thường nhảy cắm đầu, bơi thì ở những vùng nguy hiểm

Ngoài ra còn phải kể đến một thực trạng đó là khi các em cứu lẫn nhau thì

do chưa có kiến thức trong việc cấp cứu, sơ cứu người bị chết đuối dẫn đến tình trạng số em bị chết

Ảnh minh họa

2.3 Các giải pháp để giải quyết vấn đề

Vậy các em cần làm gì để phòng chống đuối nước ?

Học bơi theo từng nhóm, có người lớn quản lý, hoặc có người hướng dẫn.Khi đi bơi nhóm tuân theo những nguyên tắc an toàn sau:

Tuyệt đối tuân theo những bảng chỉ dẫn nguy hiểm, chỉ bơi khi có ngườilớn đi kèm, Phải khởi động kỹ trước khi xuống nước, lên bờ ngay khi có sấmchớp

Những điều các em không nên làm: không nhảy cắm đầu, không bơi ởnhững khu vực nước sâu, nước chảy siết, không nhảy xuống nước khi vừa đinắng về không ăn uống khi đang bơi để tránh sặc nước

Các biện pháp phòngchống và sơ cáp cứungười bị đuối nước

Truyền thông giáo dục

nước

Tập huấn sơ cấp cứuđuối nước cho trẻ

Nếu thấy mình bị đuối nước phải kêu cứu thật to, bình tĩnh làm nổi ngườilên bằng cách hít một hơi dài, rồi thả lỏng người Bơi theo dòng nước để thoátkhỏi chỗ xoáy, chỗ sâu và bơi vào bờ.

Tuyên truyền đến các em trong nhà trường về nguyên nhân dẫn đến đuối

nước

Hướng dẫn cho các em học sinh trong trường, trong xã cũng như các emhọc sinh nói chung tập về môn Thể dục thể thao này Nhằm giảm thiểu tối đa tainạn đuối nước vào mùa hè ở các vùng nông thôn

Tập được cho 125 em học sinh trường Trung học cơ sở Cẩm Tú tậpkhông những để bảo vệ mình mà còn giúp các em tham gia các ký thi học sinhgiỏi môn bơi lội Trung học cơ sở Hơn nữa còn nâng cao sức khỏe phục vụ chohọc tập và bảo vệ tổ quốc

Để tình huống trên đạt hiệu quả cao tôi tiến hành khảo sát tại trườngTHCS Cẩm Tú

1 Khảo sát thực tế tại trường THCS Cẩm Tú

Bảng 1: Trước quá trình tập luyện

Đối tượng Biết bơi 42 em Không biết bơi 83 em

Ưu điểm - Các em tự tin khi xuống

nước

- Có thân hình cân đối khỏe mạnh

- Nhanh nhẹn, hoạt bát

- Sống gần môi trường nước nếu được luyện tập sẽ nhanh thành thạo và tránh được tình huống nguy hiểm

Nhược điểm - Các bạn tắm những khu

vực sâu quá rất nguy hiểm

- Thiếu các kỹ năng kiến thức về an toàn khi đi tắm như khởi động trước khi xuống tắm

- Nhận thức về tai nạn đuối nước của các em còn thấp

- Nhiều em sợ nước

- Thiếu kỹ năng bơi lội

2 Kỹ thuật tập bơi cho các em học sinh lớp 6 trương THCS Cẩm Tú Địa điểm Đập bai bông xã Cẩm Tú vì nơi này nước cạn khoảng ngang ngực

Bước 1: Tập thăng bằng nước

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Các em đứng dưới hồ cạn nước ngang ngực của mình; nín thở từ từ ngảmình tới phía trước trườn lên nằm sấp trên mặt nước; tay đưa ra phía trướcchân duỗi thẳng giữ nguyên tư thế

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Các em đừng lo lắng vì mình đang đứng ở chỗ nước cạn cứ để tư thế thảlỏng nín thở đến khi hết hơi thì đứng lên cứ như vậy làm nhiều lần cơ thể các em

sẽ nổi trên mặt nước; không ngả nghiêng tròng trành là thành công các em sẽthực hành phần này trong vòng 10 phút

Bước 2: Tập động tác tay

Vẫn đứng chỗ nước cạn hơi trùng chân xuống cho nước ngập ngang vai

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Tay chắp trước ngực đưa tới quạt ngang một góc 45 độ hướng xuống phíadưới chân, sau đó tay lại về vị trí trước ngực quạt xuống tiếp chu kỳ khoảng từ 2

- 3 giây một lần

Mục đích của tay là để cho thân người nổi lên đồng thời tiến tới động tácnày các em lặp đi lặp lại trong vòng 10 phút Các em nhớ khi quạt tay khép cácngón tay lại để tạo lực nước nhiều hơn

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Động tác này các em tập khoảng 15 đến 20 phút lúc này cơ đùi là một quảtim thứ hai để vận chuyển lưu thông máu khi chúng ta thực hiện động tác co vàduỗi

Bước 4: Tập thở nước

Các em thực hiện các bước hít vào bằng miệng thở ra bằng mũi

Vị trí vẫn là nước ngang ngực của mình tay vịn thành đập nín thở từ từ cochân thả đầu xuống cho đầu ngập trong nước giữ khoảng 3 giây thở ra bằng mũi

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú

Bước 5: Kết hợp động tác

Ảnh minh họa

Các em hãy học thuộc để thực hiện Chân đạp tay đưa tới tay quạt nước

ngẩng đầu lên lấy hơi tiếp tục lại chân đạp tay quạt nước ngẩng đầu lên lấyhơi chu kỳ chậm rãi khoảng 3 đến 4 giây một lần các em nhớ thả lỏng cơ thểbước kết hợp động tác này các em tập nhiều lần bởi vì nếu các em học chưathuộc động tác dễ bị sặc nước vì vậy khi mới bắt đầu các em nín hơi luôn cứ nhưthế lặp lại động tác khi nào thành thục rồi bắt đầu mới lấy hơi các em nhớ chọnbơi từ chỗ hơi sâu vào chỗ cạn cho an toàn

Hình ảnh tập bơi của các em trường THCS Cẩm Tú