Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho đội tuyển điền kinh ở trường tiểu học cẩm phú

Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sangphát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; phát triển GD & ĐT phảigắn với nhu cầu phát triển KT - XH, xây dựng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẨM THỦY

TRƯỜNG TIỂU HỌC CẨM PHÚ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO ĐỘI TUYỂN ĐIỀN KINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CẨM PHÚ

Người thực hiện: Nguyễn Xuân Lâm Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị công tác : Trường tiểu học Cẩm Phú SKKN thuộc môn: Thể dục

THANH HÓA NĂM 2018

3.2 Vai trò của sức nhanh, sức mạn, sức bền 7

3.3 Lựa chọn một số bài tập nâng cao thành tích trong

huấn luyện chạy 60m

8

3.4 Hệ thống bài tập phát triển sức nhanh, sức mạnh: 9

3.5 Bài tập để nắm vững kỹ thuật chạy. 10

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 14

1 Ý nghĩa của Sáng kiến kinh nghiệm 18

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Đại hội Đảng lần thứ XII đề ra phương hướng: Giáo dục là quốc sách hàngđầu Phát triển GD & ĐT nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡngnhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sangphát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; phát triển GD & ĐT phảigắn với nhu cầu phát triển KT - XH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với tiến bộkhoa học, công nghệ; phấn đấu trong những năm tới, tạo chuyển biến căn bản,mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả GD & ĐT;

Trong sự nghiệp phát triển thể dục thể thao, hệ thống giáo dục thể chất thìđiền kinh đóng vai trò quan trọng, có tác dụng tích cực trong sự phát triển các tốchất vận động như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền,… phát huy năng lực thựchành, ý thức kỷ luật, tính tự giác tích cực và nổ lực ý chí Trong hệ thống cácmôn Điền kinh thì chạy ngắn là nội dung quan trọng trong việc đánh giá nănglực vận động của các em trong các trường học nói chung và đặc biệt là học sinhTiểu học nói riêng Chạy ngắn là một hoạt động có chu kỳ nên việc chuẩn bị tốt

về trình độ thể lực rất quan trọng, muốn đạt được thành tích cao trong tập luyện

và thi đấu thì không thể thiếu hai yếu tố quan trọng là kĩ thuật và thể lực Do đólàm thế nào để lựa chọn chính xác vận động viên là vấn đề cần phải quan tâmcần phải suy nghĩ trong lựa chọn những em học sinh có tố chất chạy ngắn, ápdụng một số bài tập để góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả trong quátrình bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường có được thành tích tốt nhất trongcác kì thi học sinh giỏi thể dục thể thao cấp huyện đến cấp tỉnh ở lứa tuổi họcsinh Tiểu học Với tình hình thực tế của nhà trường cũng như kinh nghiệm quanhiều năm huấn luyện của bản thân, tôi mong muốn được đóng góp một phầncông sức nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng môn điền kinh nóichung và chạy 60m dành cho học sinh tiểu học nói riêng Chính vì vậy tôi đã

nghiên cứu đề tài: “ Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho đội tuyển điền

kinh ở trường tiểu học Cẩm Phú”

2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích của việc nghiên cứu là dựa vào đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi họcsinh và thành tích qua các kì thi học sinh cấp huyện, tỉnh… từ đó tìm ra hướnggiải quyết bằng một số bài tập nhằm nâng cao thành tích trong huấn luyện nộidung chạy cự li 60m cho học sinh Tiểu học Để thấy được điều gì đã chi phốithái độ của học sinh đối với môn học giáo dục thể chất Từ đó tìm giải pháp đểnâng cao sự hứng thú, tích cực của học sinh

3 Đối tượng nghiên cứu:

10 học sinh được chọn vào đội tuyển điền kinh của trường Tiểu học Cẩm

Phú năm 2017 - 2018

4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu

- Phương pháp sử dụng lời nói : phân tích – giảng giải

- Phương pháp trực quan trực tiếp

- Phương pháp kiểm tra sư phạm

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Điền kinh là một môn thể thao bao gồm các nội dung đi bộ, chạy, nhảy,ném đẩy và nhiều môn phối hợp Chạy ngắn là nội dung điển hình của sự pháttriển về tốc độ, có cường độ và biên độ cực lớn hội tụ đầy đủ các yếu tố về sứcNhanh- Mạnh – Bền trong thể thao Đồng thời còn có tác động tốt tới các cơquan chức năng của cơ thể, thông qua nội dung chạy ngắn để rèn luyện ý chívươn lên, sự nỗ lực của bản thân cho học sinh trong học tập, lao động

Chạy cự ly ngắn là nội dung đơn giản cần ít phương tiện và dụng cụ đểtiến hành (bàn đạp, đồng hồ) Chạy cự ly ngắn 60m, đòi hỏi phải chạy với tốc độcực đại nên người tập phải xuất phát nhanh, tăng tốc độ thật nhanh trong chạylao sau xuất phát để có tốc độ cực đại và cố gắng duy trì tới đích Là quá trìnhphối hợp nhuần nhuyễn của 4 giai đoạn: xuất phát - chạy lao sau xuất phát -chạy giữa quãng và về đích Ngoài ra chạy ngắn là nội dung được rất nhiều họcsinh yêu thích Bởi là môn thể hiện đầy đủ các yếu tố nhanh nhẹn, khỏe mạnh

và khéo léo và tâm lý muốn khẳng định mình so với tập thể của học sinh Từ cơ

sở trên, là giáo viên dạy môn giáo dục thể chất như tôi luôn trăn trở và tìm hiểu

kĩ thực trạng, tâm sinh lý của học sinh để kết hợp được sức nhanh, sức khỏe và

sự khéo léo cơ bản trong khi thi đấu.Từ đó đưa ra những biện pháp tập luyệntốt nhất, phù hợp nhằm giúp cho đội tuyển điền kinh của trường tiểu học CẩmPhú có được chất lượng tốt nhất qua nhiều năm thi đấu luôn đạt được những kếtquả, vẻ vang cho nhà trường khi tham gia thi đấu tại huyện, cũng như thi tỉnh

2 Thực trạng vấn đề

2.1 Thực trạng địa phương:

Xã Cẩm Phú là một xã vùng cao kinh tế xã hội khó khăn thuộc diện 135của huyện Cẩm Thủy kinh tế còn nhiều khó khăn, hơn nữa bố mẹ học sinhthường đi làm ăn xa để tăng thêm thu nhập cho gia đình, các em ở các gia đình

đó được gửi cho ông bà nên cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục trình độdân trí chưa cao Do kinh tế chậm phát triển, đã ảnh hưởng trực tiếp đến chấtlượng giáo dục của xã nhà và ảnh hưởng tới thể chất của học sinh Đại đa số họcsinh thấp, còi so với độ tuổi

2.2 Cơ sở vật chất nhà trường:

Hiện tại trường có đủ thiết bị thiết yếu phục vụ cho công tác giảng dạycũng như bảo quản tài sản chung của nhà trường, tài sản của giáo viên, học sinhnhư: trường có tường rào, cổng trường kiên cố, có đủ bàn ghế, bảng viết, có đủ

đèn và hệ thống điện phục vụ tốt cho công tác giảng dạy Bên cạnh đó học sinhcủa trường có ý thức tốt trong việc bảo quản tài sản chung

Khuôn viên nhà trường tương đối rộng, nhưng mặt sân không được bằngphẳng đang còn nhiều chướng ngại vật, vào mùa mưa sân luôn bị đậu nước, làmcho việc giảng dạy của giáo viên cũng như việc tập luyện của học sinh còn gặprất nhiều khó khăn Trang thiết bị phục vụ cho dạy và học đang còn thiếu nhiều,hoàn cảnh gia đình của các em đang còn khó khăn dẫn đến việc tập luyện củacác em không được thường xuyên, liên tục

Hình ảnh sân tập luyện

Được sự quan tâm của nhà trường, địa phương, cơ sở các đơn vị và sự nổ lựccủa giáo viên, học sinh Ngoài ra trường chúng tôi có nguồn nhân lực dồi dàobởi học sinh đa số ở nông thôn nên quá trình thi đấu và tuyển chọn đội tuyển cóphần thuận lợi Mặt khác với đội ngũ huấn luyện có năng lực, nhiệt huyết trongchuyên môn khẳng định được năng lực thực sự trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ được nhà trường giao

2.3 Thực trạng của tập luyện điền kinh.

Như chúng ta đã biết môn thể dục là môn học có tính chất đặc thù riêng,

nó khác các môn văn hóa khác ở chỗ là giảng dạy ngoài trời học sinh tiếp xúctrực tiếp với điều kiên ngoại cảnh như nắng, gió, ánh sáng, không khí…

Vậy trong quá trình giảng dạy người giáo viên đóng vai trò chủ đạo tổchức, điều khiển và sắp xếp hợp lý các nội dung và lượng vận động phù hợp vớinguyên tắc sư phạm chung Tác động của buổi tập phải toàn diện về các mặtgiáo dưỡng, giáo dục sức khỏe, trong các nội dung của môn thể dục chạy ngắn

có vai trò quan trọng liên quan đến các nội dung khác Sức nhanh nói chung vàsức nhanh khi di chuyển nói riêng đều rất cần thiết cho các hoạt động sống

Kết quả khảo sát về sức khỏe của đội tuyển khi mới lựa chọn như sau:

Do học sinh thường mắc phải những hạn chế trên nên kết quả chưa cao

Từ những thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, tôi mạnh dạnnghiên cứu và đưa ra một số bài tập nâng cao thành tích cho đội tuyển điền kinh

3 Các giải pháp thực hiện

3.1 Lựa chọn đội tuyển điền kinh.

Vào đầu năm học tôi được Ban giám hiệu, chuyên môn nhà trường phân

công phụ trách việc lên kế hoạch lựa chọn, huấn luyện bồi dưỡng đội tuyển điềnkinh tham gia Hội thi thể dục thể thao cấp trường, cấp huyện Với kinh nghiệmbản thân qua nhiều năm giảng dạy, ở mỗi tiết học của các lớp tôi cho các emchạy thử và bấm giờ Sau khi đã chọn được các em học sinh nổi trội ở các lớpdựa theo thời gian các em hoàn thành bài thi cùng sự quan sát sức nhanh, sựkhéo léo và cách bứt phá tốc độ tôi lựa chon 10 em vào đội tuyển của trường

Lựa chọn đội tuyển là bước quan trọng đầu tiên để có một đội tuyển thamgia thi đấu Giáo viên lựa chọn đội tuyển phải quan sát học sinh luyện tập để lựachọn những học sinh cơ bản có thể lực và tốc độ chạy tốt Nhiều em có thể lựctốt nhưng sức nhanh, sự khéo léo và chưa biết cách tiếp đích cũng được lựa chọn

vào đội tuyển để qua thời gian tập luyện sẽ các em có kĩ năng thi đấu tốt hơn.Bên cạnh đó các em có năng khiếu nhưng thể lực còn hạn chế cũng được lựachọn tập luyện Qua một thời gian tập luyện giáo viên lựa chọn lại đội tuyển.Điều này giúp cho giáo viên thuận lợi hơn khi luyện tập đội tuyển và sẽ có thànhtích cao khi thi đấu Lựa chọn đổi tuyển mà giáo viên không lựa chọn kỹ càngthì khi tập luyện sẽ gặp nhiều khó khăn và ảnh hưởng tới kết quả không co khithi đấu.

Đội tuyển lựa chọn khảo sát

3.2 Vai trò của sức nhanh, sức mạnh, sức bền.

Sức nhanh là một tổ hợp thuộc tính chức năng của con người nó quyếtđịnh chủ yếu và trực tiếp đặc tính tốc độ động tác cũng như thời gian phản ứngvận động có 3 hình thức của sức nhanh

- Thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động

- Tốc độ động tác đơn nhanh

- Tần số động tác

Các biểu hiện của sức nhanh tương đối độc lập với nhau, trong chạy nóichung thì tốc độ phụ thuộc vào độ dài bước chạy Bởi vậy huấn luyện sức nhanhtrong giai đoạn ban đầu rất quan trọng đòi hỏi phải toàn diện mới nâng cao đượcbước khởi điểm ban đầu của quá trình huấn luyện Do vậy các buổi tập cần phảiphát triển sức nhanh bằng các bài tập được lựa chọn và biện pháp huấn luyệnkích thích nâng cao tần số và tốc độ động tác

Sức mạnh tốc độ được thể hiện ở những hoạt động nhanh trong đó lực vàtốc độ có mối tương quan tỉ lệ nghịch với nhau Sức mạnh của con người đượcthể hiện khi sử dụng lực để làm chuyển động các vật thể khác nhau thì lúc đầu

nó phụ thuộc vào khối lượng vật thể nhưng nếu tăng trọng lượng vật thể lên đến

mức cao nhất thì lực không phụ thuộc vào khối lượng vật thể nữa mà nó nó phụthuộc vào trọng lượng của con người.

Trong thực tiễn giáo dục phát triển sức mạnh chính là cơ sở để con ngườiđạt được thành tích cao nhất Là một trong những tiềm năng cơ bản tạo điều kiện

để người tập có thể thực hiện được các liên hợp động tác có độ khó cao mangtính kĩ luật, khả năng điều chỉnh và tự điều chỉnh của hệ thống thần kinh nhưnăng lực phát huy nhanh chóng năng lực sức mạnh hay còn gọi là quá trình điềuhòa thần kinh cơ Cấu trúc hoàn thiện hệ thống cơ bắp; Cấu trúc sợi cơ, độ đànhồi của cơ bắp Các phẩm chất tâm lí như: khả năng nổ lực ý chí, tinh thần cao,năng lực cơ thể nhanh chóng huy động nguồn năng lượng trong điều kiện thiếuôxi (nguồn năng lượng yếm khí), khả năng thực hiện hợp lí kĩ thuật, sẽ tạo điềukiện cho việc phối hợp hoạt động của các nhóm cơ vận động và các cơ đốikháng diễn ra một cách hợp lí và tiết kiệm năng lượng

Vì vậy để nâng cao thành tích chạy 60m thì các bài tập đưa ra có tác dụngphát huy tố chất sức nhanh, sức mạnh cho cơ thể người tập tăng cường thể lực,phát huy tố chất cần thiết, thi đấu đạt kết quả tốt nhất

3.3 Lựa chọn một số bài tập nâng cao thành tích trong huấn luyện

chạy 60m.

- Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy tăng tốc (tăngdần cự ly, tần số và độ dài bước chạy )

- Chạy tăng tốc sau đó chạy theo quán tính, từ 60-70m

- Tập đánh tay (đứng tại chỗ tăng dần tần số và biên độ động tác)

- Chạy biến tốc các đoạn ngắn 40-60m

- Lò cò 1 chân 25m với tốc độ cao

- Chạy trên sân cỏ 100m với tốc độ cao

- Cỏng nhau chạy trên cỏ 30m với tốc độ trung bình

- Nhảy dây di chuyển 20m

- Chạy lên cầu thang nhà 3 tầng

- Hai tay trụ vào vật cố định chân thuận làm trụ chân lăng kéo dây cao su

về trước

- Chạy lên dốc Chú ý đạp sau mạnh và nâng cao đùi Bài tập này đượcthực hiện với nhịp điệu trung bình và nhanh Làm 4 - 8 lần, mỗi lần 60 –150m

Những nhóm bài tập này khi áp dụng vào huấn luyện phải theo dõi từ lúccác em thi đấu trong luyện tập để biết được (sức nhanh, sức mạnh… ) điểm nào,điểm nào cần bổ sung, bù đắp … mới phát huy hết tố chất sẵn có của các em.Nếu sử dụng những bài tập không phù hợp với nhu cầu cần của các em học sinh

sẽ không đạt được thành tích như mong muốn mà còn dẫn đến tụt thành tích thiđấu Vì vậy việc lựa chọn bài tập cho phù hợp người huấn luyện phải nắm bắt

trước tình hình, tâm lí, thể lực và kết quả thi đấu trong các buổi luyện tập trước

đó của học sinh sao cho bài tập áp dụng vào huấn luyện mới đạt hiệu quả tốtnhất

Hình ảnh đạp sau mạnh và nâng cao đùi

3.4 Hệ thống bài tập phát triển sức nhanh, sức mạnh:

1 Lò cò 1 chân 25m với tốcđộ cao

3 - 5 lần quãngnghỉ giữa 3 - 5phút

Lò cò theo tín hiệu hết quãngđường, đúng kĩ thuật, tính thànhtích (thời gian)

Thực hiện theo tín hiệu, cò liêntục phải cò hết quãng đườngquy định

3 Chạy trên cỏ 100m với tốcđộ cao. 2 - 4 lần quãngnghỉ 2 - 3 phút Chạy theo tín hiệu Hết quãngđường và chạy ngược lại.

4 Cỏng nhau chạy trên cỏ30m với tốc độ trung bình 3 - 5 lần quãngnghỉ 3 - 5 phút

Cặp đôi với nhau cỏng nhauchạy hết quãng đường và đổingược lại

5 Nhảy dây di chuyển 20m. 3 - 5 lần quãngnghỉ 3 - 5 phút

Từ điểm xuất phát theo khẩulệnh thực hiện nhanh vượt quađích quy định trước

7 2 tay trụ vào vật cố địnhchân thuận làm trụ chân

lăng kéo dây cao su về

trước

30 cái quãngnghỉ 2 - 4 phút

Thực hiện kéo dây cùng đá lăngchân từ sau, ra trước, lên trênđùi vuông góc với thân người

Những bài tập này được áp dụng vào tập luyện vào sau nội dung học kĩthuật chạy ngắn

3.5 Bài tập để nắm vững kỹ thuật chạy.

Mặc dầu động tác chạy rất đơn giản và tự nhiên song điều quan trọng làcác động tác khi chạy phải có hiệu quả và tiết kiệm Để đạt được điều này cầnphối hợp để căng những cơ hoạt động đến mức cực đại trong lúc đạp sau đượcluân phiên với thả lỏng hoàn toàn trong lúc bay Để nắm vững phối hợp chặt chẻtrong hoạt động cơ như để phối hợp tay và chân tốt, những người bắt đầu tậpchạy cần thực hiện các bài tập sau:

- Chạy các đoạn 60 – 80m trên đường thẳng, bàn chân đặt song song vớiđường chạy, làm 4 – 6 lần

- Chạy nâng cao đùi Đầu tiên thực hiện tại chổ, sau đó có di chuyểnkhông nhiều (20 – 30m) lặp lại 3 – 6 lần cần chú ý vai không ngửa ra sau vàkhông bị căng thẳng Muốn vậy ta có thể co để ngang thắt lưng Đùi được nângcao song song với mặt đất còn chân chống lúc này được duỗi thẳng hoàn toàn

- Chạy 60 – 80m và chú ý tập trung vào việc thực hiện đạp sau đúng Lặplại 5 – 6 lần Để hoàn thiện kỹ thuật đạp sau cần chạy chậm và tập trung chú ývào động tác đạp sau có duổi thẳng hoàn toàn khớp cổ chân

Các em đội tuyển tập luyện

- Chạy đạp sau Khi đạp, chân giậm duổi thẳng hoàn toàn ở các khớp , cònchân lăng gấp ở khớp gối, chuyển mạnh đầu gối về trước và hơi lên trên, thântrên nghiêng về trước, hai tay gấp ở khớp gối, chuyển mạnh về sau – ra trước.làm 4 – 6 lần, mỗi lần 30 – 40m Nhịp điệu thực hiện nhanh

- Chạy đá gót ra sau cho chạm mông, làm 2 – 4 lần, mỗi lần 20 – 30m.Chú ý để thân trên và vai không đổ về phía trước

- Chạy nâng cao đùi và hất cổ chân ra sau Làm 2 – 4 lần, mỗi lần 30 –50m Chú ý sao cho khi chân lăng chuyển đùi về trước – lên trên thì chân chốngduỗi thẳng hoàn toàn, vùng chậu – đùi đưa về trước

- Chạy xuất phát cao qua cự ly 40 – 50m làm 3 – 5 lần Chú ý giữ độ ngảcủa thân trên khi lao ra và chạy nhanh dễ nâng và hạ đùi tích cực cũng như đạpsau mạnh

- Chạy 50 – 60m và làm động tác chạm vào băng đích bằng các cách khácnhau: bằng ngực, bằng cách xoay vai phải hoặc vai trái để chạm đích, làm 4- 6lần

Số lượng các đoạn chạy và độ dài đoạn chạy phụ thuộc vào trình độ huấnluyện của vận động viên cũng như vào việc chuyên môn hóa trong chạy ở cự lyngắn, trung bình hay cự ly dài Sau này, việc hoàn thiện kỷ thuật chạy cũng nhưviệc đạt được các thành tích thể thao cao chủ yếu nhờ việc huấn luyện tốt về kỷthuật và chức năng của người tập trong quá trình huấn luyện có hệ thống, liêntục, nhiều năm Lúc này cần coi việc huấn luyện về mặt chức năng là chủ yếu,còn việc huấn luyện kỷ thuật thì ở mức độ thứ hai nhằm bảo đảm cho việc sửdụng dự trữ năng lượng của người chạy một cách có lợi, tiết kiệm và có hiệu quảnhất

3.6 Kĩ thuật chạy cự ly ngắn :

Trong chạy cự ly ngắn, để thuận tiện cho công tác giảng dạy và huấnluyện, người ta chia một cách quy ước chạy cự ly ngắn thành 4 giai đoạn : xuấtphát, chạy lao sau xuất phát, chạy giữa quãng và về đích

3.6.1 Kỹ thuật xuất phát.

Có 3 lệnh trong xuất phát chạy ngắn: "Vào chỗ !"; "Sẵn sàng !"; và "Chạy!" Kĩ

thuật ở giai đoạn xuất phát gồm các kĩ thuật phải thực hiện sau mỗi lệnh

- Sau lệnh "Vào chỗ!", người chạy đứng thẳng trước điểm xuất phát của

mình, người hơi cúi về trước, chân thuận đứng trước mũi chân chạm vạch xuấtphát(để không phạm quy), chân kia phí sau Tay thì chân nọ tay kia Chân trướchơi trùng suống dồn trọng tâm cỏa thể lên, chân sau thẳng tạo đà để khi có hiệulệnh đẩy người về phía trước Kết thúc, cơ thể ở tư thế hơi lao về phía trước,lưng thẳng tự nhiên, đầu thẳng, mắt nhìn phía trước, trọng tâm cơ thể dồn lênchân trước Ở tư thế ổn định đó, người chạy chú ý nghe lệnh tiếp