Để đáp ứng được sự phát triển chung và nhu cầu thực tế của xã hội thì việc ứng dụng công nghệ thông tin và các trang thiết bị hiện đại vào dạy học là hết sức cần thiết, giúp cho giáo viê
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Ngày nay, sự bùng nổ công nghệ thông tin (CNTT) nói riêng và khoa học công nghệ nói chung đang tác động mạnh mẽ vào sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội Để đáp ứng được sự phát triển chung và nhu cầu thực tế của xã hội thì việc ứng dụng công nghệ thông tin và các trang thiết bị hiện đại vào dạy học
là hết sức cần thiết, giúp cho giáo viên truyền tải kiến thức tới trẻ một cách hiệu quả nhất Bên cạnh đó, các thông tin, kiến thức mà giáo viên cập nhật, thu thập
để truyền đạt tới trẻ sẽ chính xác, hiệu quả nhất
“Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục Mầm Non là mắt
xích đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục toàn diện nhân cách trẻ” [1], đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin vào trong giảng dạy Hiện nay, các trường Mầm non có điều kiện đầu tư, trang bị Tivi, đầu video, xây dựng phòng đa năng với hệ thống máy tính, máy chiếu, nối mạng Internet…tạo điều kiện cho người giáo viên ứng dụng Công nghệ thông tin vào trong giảng dạy một cách thuận tiện nhất Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy để nâng cao chất lượng dạy học
Trên thực tế, tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc nói chung
và lớp 4 - 5 tuổi A nói riêng tôi phụ trách có những bài giảng nội dung kiến thức khó, đòi hỏi phải có hình ảnh trực quan sinh động và chính xác, giáo viên lại không có điều kiện cho trẻ đi tham quan thực tế, việc khai thác các tư liệu, phim ảnh trên Internet là một thành tựu có tính đột phá và cũng là một công cụ vô cùng hiệu quả cho việc khai thác tư liệu hình ảnh, nội dung của bài dạy Từ các
tư liệu bài giảng để giới thiệu cho trẻ nó mang tính chân thực, phong phú mà trong bài giảng điện tử trẻ có thể làm quen với những hiện tượng tự nhiên, xã hội Đây là đều mà trẻ khó có thể tự bắt gặp trong thực tế Chính vì vây, thông qua các giờ học có ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các bài giảng điện
tử, những hình ảnh đẹp, sống động lại mang tính chân thực được chuyển tới trẻ một cách nhẹ nhàng góp phần hình thành cho trẻ nhận thức về cái đẹp, biết yêu cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp trong cuộc sống và những kỹ năng sống cần thiết đối với lứa tuổi mầm non
Để đáp ứng được những yêu cầu trên, đòi hỏi mỗi giáo viên không ngừng nâng cao kiến thức dành thời gian nghiên cứu các phần mềm ứng dụng để từ đó tìm ra các giải pháp để ứng dụng CNTT, giáo án điện tử (GAĐT) trong việc giảng dạy có ý nghĩa và tầm quan trọng cấp thiết, đòi hỏi cho tất cả các giáo viên nói chung và bản thân tôi nói riêng về tin học để có thể sáng tạo trong các tiết dạy làm sao cho sinh động, thiết thực, hiệu quả nhưng lại phù hợp với từng môn học, độ tuổi tránh lặp đi lặp lại một hình thức sẽ làm mất đi hứng thú của trẻ Để góp phần nâng cao hiệu quả trong việc cho trẻ ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy nơi tôi đang công tác Đây chính là động lực
mạnh mẽ giúp tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp tăng cường khả
năng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) thông qua các hoạt động giáo dục, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A, tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc”, với
Trang 2mong muốn nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo các biện pháp mới, hấp dẫn tới trẻ, để trẻ tiếp thu một cách dễ dàng đạt hiệu quả tốt nhất
2 Mục đích nghiên cứu
Nắm vững yêu cầu, nội dung nâng cao hiệu quả trong việc ứng dụng CNTT vào các hoạt động giảng dạy, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A
Nghiên cứu tìm tòi, sáng tạo nhằm tăng cường khả năng ứng dụng CNTT vào các hoạt động giảng dạy, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A tại trường Mầm non Thị Trấn
2, Thị Trấn Ngọc Lặc” Qua đó làm phong phú thêm nguồn tài nguyên, kho tài liệu trong việc thiết kế bài giảng điện tử và đưa CNTT giáo án điện tử vào các hoạt động giảng dạy trong trường Mầm non
3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) thông qua các hoạt động giáo dục, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A, tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc”,năm học 2017 - 2018
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu trên các trang website, sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, nghiên cứu các đồ dùng, vật dụng, con vật sẳn
có của địa phương, đồ dùng tự tạo, các tài liệu sách, báo, băng đĩa để thu thập các cơ sở lý luận, phân tích tổng hợp tìm hiểu đặc điểm tâm lý, sở thích, phát hiện tài năng của trẻ qua việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) các hoạt động giáo dục
- Phương pháp điều tra thực tiễn và thu thập thông tin:
Điều tra, khảo sát tình hình thực tiễn ở trẻ, các yếu tố về chủ quan, khách quan tác động trên trẻ, những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân, từ đó sẽ lựa chọn các biện pháp phù hợp phát huy tính tích cực trong các hoạt động giáo dục cho trẻ
- Phân tích, thống kê, thực nghiệm và sử lý số liệu
Đánh giá kết quả, phân tích kết quả, sử lý số liệu phù hợp và so sách kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
Các biện pháp tích cực trong sáng kiến, phù hợp với nhận thức và tâm sinh
lý lứa tuổi 4 - 5 tuổi A Sẽ được áp dụng vào thực tiễn hiệu quả
Trang 3II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cở sở lý luận.
Có thể khẳng định! Công nghệ thông tin trong thời đại hiện nay là yếu tố
thiết yếu, nó có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển của đất nước “Ngày
nay, với sự phát triển của xã hội, đời sống của người dân cũng có nhiều thay đổi, khoa học công nghệ thông tin không còn xa lạ với chúng ta nữa, việc đào tạo con người phát triển toàn diện theo yêu cầu của xã hội là vấn đề trọng tâm của giáo dục” [2] Mà trong đó ngành học Mầm non luôn đặt ra những yêu cầu
giáo dục trẻ theo hướng tích cực “Lấy trẻ làm trung tâm” nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện phù hợp với xu hướng của thời đại khoa học, công nghệ và thông tin Đó là những đứa trẻ tích cực, chủ động, sáng tạo, thích tìm tòi khám phá và ham hiểu biết
Xuất phát từ các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước đã chỉ rõ trọng tâm của ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân lực về công nghệ thông tin và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giáo dục và đào tạo “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong điều hành và quản lý giáo dục Chỉ đạo ứng dụng CNTT trong học tập và giảng dạy theo hướng người học có thể học qua nhiều nguồn học liệu; hướng dẫn cho người học biết tự khai thác và ứng dụng CNTT vào quá trình học tập của bản thân, thay vì chỉ tập trung vào việc chỉ đạo giáo viên ứng dụng CNTT trong giảng dạy, trong tiết giảng” [3]
Hiện nay các trường Mầm non có điều kiện đầu tư và trang bị Tivi, đầu Video, máy chiếu, xây dựng phòng đa năng với hệ thống máy tính và máy chiếu, nối mạng internet Một số trường còn trang bị thêm máy quay phim, chụp ảnh,
…tạo điều kiện cho giáo viên phát huy tối đa việc sử dung CNTT, vào giảng dạy Qua đó giáo viên không những phát huy được tối đa khả năng làm việc của mình mà còn trở thành một người giáo viên năng động, sáng tạo và hiện đại, phù hợp với sự phát triển của giáo viên trong thời đại CNTT
Đây có thể coi là một phương pháp ưu việt vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ, vừa thực hiện được môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” một cách dễ dàng
“Ở độ tuổi mẫu nhỡ là giai đoạn cần thiết của trẻ ở lứa tuổi Mầm non, ở giai đoạn này cùng với sự phát triển tâm sinh lý trẻ” [4] khuôn mẫu giáo dục của người lớn và nhất là vai trò của cô giáo mầm non sẽ giúp trẻ hoàn thiện một cách tốt nhất về mọi phương diện để hình thành nhân cách con người, giúp trẻ vững vàng tự tin ứng dụng với CNTT
Việc ứng dụng Công nhệ thông tin vào giảng dạy trong trường Mầm non, đặc biệt là trẻ từ 4 tuổi trở lên thì việc cảm nhận CNTT từ các phương tiệc thông tin như điện thoại, máy tính bảng, ti vi giúp cho trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ bay xa, sự tập trung chú ý, khả năng ứng dụng và hứng thú của trẻ rất dễ dàng hòa nhập Tuy nhiên sự yêu thích, cảm nhận CNTT ở mỗi trẻ lại ở nhiều mức độ và hoàn cảnh khác nhau Có trẻ yêu đến độ say mê dù ở đâu hay bất cứ hoàn cảnh nào chỉ cần trẻ có cơ hội được ứng dụng là trẻ dường như quên tất cả
để hòa mình vào một cách chủ động, tự tin, nhưng cũng có những trẻ lại mất chủ chủ động, tỏ ra vô cảm với CNTT không có điểm dừng Và mức độ nhận thức
Trang 4phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh Nhận thức điều đó tôi, chúng ta cần làm gì? Cách xây dựng Giáo án điện tử như thế nào? Cách truyền tải các nội dung của bài dạy ra sao? Việc sử dụng các phần mềm? Cần giúp gì cho việc ứng dụng CNTT vào các hoạt động giáo dục hàng ngày đi vào cuộc sống trẻ thơ như món ăn tinh thần? Chính vì vậy, để tăng
cường qua việc cho trẻ ứng dụng và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) các hoạt động giáo dục có hiệu quả, đối với bản thân cùng với đồng
nghiệp cần hiểu sâu sắc việc ứng dụng CNTT là phương tiện giáo dục đem đến tài năng, trí tuệ cao và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ góp phần giáo dục nhân cách cho đứa trẻ lớn lên sau này được toàn diện hơn và
cũng chính là cơ sở để tôi lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả trong ứng dụng
CNTT vào các hoạt động giảng dạy, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc
2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1 Thuận lợi
Trường Mầm non Thị trấn 2 thành lập năm 2014, tuy mới thành lập được gần 4 năm song nhà trường luôn được các cấp, các ngành quan tâm tạo điều kiện thuận lợi đầu tư trang bị cơ sở vật chất, phòng học, các thiết bị phục vụ cho việc học tập tương đối đầy đủ
100% cán bộ quản lý, giáo viên có trình độ tin học và trang bị đầy đủ máy tính
Ban giám hiệu luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi tham mưu mua sắm ti
vi, lắp đặt hệ thống internet, tài liệu giúp cho giáo viên có cơ hội ứng dụng nhanh với công nghệ thông tin Tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội học hỏi, nghiên cứu và tham gia các lớp học ngoại khóa nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ tin học và kĩ năng sử dụng, khai thác các phầm mềm tin học: Phần mềm Power Point, phần mềm Photoshop
Thường xuyên xây dựng và tổ chức giờ dạy mẫu giáo án điện tử để nâng cao kiến thức và trình độ kĩ năng sử dụng máy tính, các phầm mềm tin học, khai thác tìm kiếm nguồn tài liệu giảng dạy phong phú trên mạng internet như: Hình ảnh, âm thanh, phim động Chụp, quay hình ảnh thực tiễn giúp giáo viên chủ động xây dựng giáo án điện tử nâng cao chất lượng CNTT trong giảng dạy Phần lớn phụ huynh đều là công chức nhà nước, thường xuyên sử dụng máy tính và ứng dụng với công nghệ thông tin nên đã phần nào hỗ trợ và phối hợp tốt với giáo viên trong quá trình thực hiện
Năm học 2017 - 2018 tôi được phân công phụ trách lớp 4 - 5 tuổi A với tổng số là 28 trẻ Phần lớn trẻ đã được tiếp cận với CNTT qua trò chơi trên mạng và máy tính nên trẻ rất nhanh nhạy và thực hiện tốt các trò chơi trên máy tính khi cô truyền tải trên giờ dạy giáo án điện tử
2.2 Khó khăn:
Tuy việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các hoạt động giảng dạy trong trường Mầm non nhằm tiến kịp thời đại công nghệ và nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện Song để đạt được chất lượng như mong muốn bản thân nhận thấy còn có những khó khăn như sau:
Trang 5Các thiết bị hiện đại phục vụ cho việc sử dụng CNTT vào giảng dạy còn hạn chế Một số phần mềm hỗ trợ cho việc xây dựng giáo án điện tử chưa được cập nhật thường xuyên
Là một vùng miền núi với các hệ thống điện, cáp intenet còn nhiều bất cập, đôi khi bị gián đoạn
Bản thân khi xây dựng giáo án điện tử trong quá trình giảng dạy đôi khi còn chưa linh hoạt với vai trò giáo dục “trẻ là trung tâm”
- Đặc biệt trong sử dụng CNTT thì trình độ Tiếng Anh của bản thân tôi còn hạn chế nhiều nên việc dịch và khai thác nguồn tài liệu phong phú trên Internet, các phần mềm tin học còn gặp nhiều khó khăn
- Bản thân chưa được đào tạo chính qui về phầm mềm hỗ trợ cho việc soạn giáo án điện tử như: Phần mềm Window Movie Maker, phầm mềm Flash, hay phần mềm photoshop qua trường lớp mà chỉ dừng lại ở việc tự học, tự tìm tòi,
do vậy còn lúng túng trong quá trình sử dụng
Một số trẻ ở vùng nông thôn nhún nhát, thiếu tự tin, chưa quen với việc sử dụng CNTT dẫn đến việc chủ động làm trung tâm để tiếp nhận kiến thức, kỹ năng về CNTT cũng như các hợt động còn gặp rất nhiều khó khăn
Một số cháu nói ngọng, là người dân tộc thiểu số, việc phát âm tiếng phổ thông còn chưa thành thạo, có ảnh hưởng đến quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục học tập, vui chơi và ứng dụng công nghệ thông tin
Một số phụ huynh chưa hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng trong việc tạo cơ hội cho trẻ sử dụng CNTT, giáo án điện tử vào các hoạt giáo dục, còn cho rằng trẻ đến trường chỉ cần học hát, múa và chơi…Vì vậy dẫn đến việc phối hợp giữa
cô giáo với phụ huynh còn hạn chế
2.3 Kết quả, thực trạng trước khi nghiên cứu một số biện pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các hoạt động giáo dục, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc”.
Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên trong quá trình trực tiếp tổ chức thực hiện hàng ngày, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ về chất lượng giáo dục nói chung và việc tăng cường hiệu quả trong ứng dụng CNTT vào các hoạt động giảng dạy Tôi luôn suy nghĩ, tìm làm thế nào để đưa CNTT vào việc xây dựng GAĐT đến với trẻ một cách hiệu quả nhất, phát huy tối đa chất lượng giáo dục toàn diện về mọi mặt cho trẻ
Chính vì vậy, qua tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm ở lớp tôi Kết quả cho thấy:
T
T Nội dung khảo sát
S trẻ
Kết quả khảo sát
Số trẻ Tỷ lệ (%) Số trẻ Tỷ lệ (%) 1
1 Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động khi ứng dụng CNTT 28 20 71,4 8 28,6 2
3
3
Trẻ được làm quen với các trò chơi,
một số thao tác trên máy tính 28 19 67,8 9 32,2
Trang 64
Trẻ thực hiện tốt các kỹ năng hoạt
5
5
Sử dụng ngôn ngữ tốt trên Giáo án
Nhìn vào bảng đánh giá trên từ số liệu thực tế, khả năng hứng thú, tính tự tin, tích cực khi tham gia các hoạt động học tập trong việc ứng dụng CNTT của trẻ là rất thấp Khả năng tự tin, chủ động của trẻ ở các hoạt động qua ứng dụng CNTT của trẻ còn lúng túng Các kỹ năng, kỷ sảo, độ tinh tế khi sử dụng giờ GAĐT của bản thân còn ở mức độ đơn giản…, mặt khác ngôn ngữ của trẻ khi phát âm qua sử dụng CNTT còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả chưa cao
Đây chính là điều mà tôi cần quan tâm tổ chức có hiệu quả khi sử dụng giáo
án điện tử vào các hoạt động giáo dục nhằm mục đích lấy trẻ làm trung tâm, hướng trẻ đến với các hoạt động một cách thoải mái tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú để tạo ra sản phẩm bằng các kĩ năng, kiến thức mà trẻ đã được cô đã trang bị cho mình
3 Một số biện pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các hoạt động giảng dạy, lứa tuổi 4 - 5 tuổi A, tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc”.
3.1 Biện pháp 1 Xác định một số nội dung cơ bản khi xây dựng giáo
án điện tử nhằm nâng cao chất lượng giáo dục qua việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT).
Có thể khẳng định rằng! Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy
ở thời kỳ đổi mới là rất cần thiết nó hiệu quả cao và góp phần không nhỏ trong việc phát triển tư duy, kỹ năng sống và nhiều mặt khác ở trẻ Mầm non Giáo án điện tử khi sử dụng máy chiếu, các chương trình hỗ trợ như phần mềm power point, flash đem đến cho trẻ có cái nhìn trực quan, sinh động hơn về các hiện tượng tự nhiên, xã hội
Ví dụ: Khi cho trẻ xem hình vẽ, đoạn phim mô tả hiện tượng, hay có thể
xem các website nói về chủ đề đang học Điều này một giáo án thông thường không thể có được
Tuy nhiên, khi soạn một giáo án điện tử cũng đòi hỏi những quy tắc nhất định nhằm tạo nên hiệu quả khi soạn giáo án điện tử Tôi đã thận trọng trong việc sử dụng các kỹ xảo, hiệu ứng Vì nếu dùng không hợp lý sẽ không đạt hiệu quả Nên dùng kỹ năng, kỷ xảo, hiệu ứng vừa phải, phù hợp, làm nổi bật nội dung cần chuyển tải Nếu dùng nhiều hiệu ứng, kỹ xảo không cần thiết cũng sẽ gây mất tập trung, trẻ sẽ chẳng quan tâm tới nội dung mà cô cần chuyển tải nữa Các phông nền tôi đều chú ý quan tâm để phù hợp với nội dung bài giảng
Cụ thể: Khai thác các tư liệu hình ảnh trên internet Với ứng dụng Công
nghệ thông tin bản thân sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, chọn những con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc…, với hiệu ứng của những âm thanh sống động để thu hút sự chú ý và kích thích hứng thú của trẻ qua nội dung bài giảng
Trang 7Khi tìm kiếm, lựa chọn tư liệu cho bài học điều quan trọng nhất là tính phù hợp Tư liệu phù hợp là tư liệu liên qua đến nội dung bài dạy; Có nội dung, hình thức đa dạng như: Thông tin, hình ảnh, video và được chọn lọc; lượng thông tin bổ sung cần chọn vừa đủ không quá ít, không quá nhiều để không làm loãng nội dung
* Với việc chọn bài giảng phù hợp với khả năng nhận thức lứa tuổi:
Khi soạn giáo án điện tử tôi chú trọng cân nhắc việc đưa công nghệ thông tin vào bài giảng vì không phải bài nào cũng áp dụng được mà cần lựa chọn một cách hợp lý dựa vào nội dung, mục đích, yêu cầu, cách tích hợp trong nội dung bài dạy để hướng trẻ vào trung tâm của hoạt động
Ví dụ: Xây dựng giáo án điện tử áp dụng vào các giờ học như: Văn học,
làm quen chữ cái, toán, tạo hình, trò chơi âm nhạc…
Muốn làm được như vậy thì giáo viên phải lắm vững nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức theo từng độ tuổi như:
Thứ nhất: Liên kết hình ảnh với lời nói một cách tự nhiên, bằng cách vận
dụng hình ảnh và ngôn từ cô đọng trên các slide Power Point để khơi gợi kích thích sự liên tưởng và tưởng tượng của trẻ
Thứ hai: Nguồn tư liệu hình ảnh phong phú liên quan đến nội dung bài dạy
sẵn có, tôi có thể truy cập từ Internet hay các nguồn tài liệu khác như băng đĩa ghi âm, ghi hình, phim ảnh… và điều quan trọng hơn là ý tưởng sẵn có trong kinh nghiệm của tôi khi soạn giáo án
* Cách sử dụng phần mềm để thiết kế bài dạy hiệu quả
Đây là một hoạt động đòi hỏi nhiều kỹ thuật sử dụng máy tính, đặc biệt là phần mềm Power Point:
Ví dụ: Khi thiết kế các giáo án điện tử, tôi sử dụng phần mềm Photohop để
sử lý những ảnh vẽ hoặc sưu tầm để chuyển từ ảnh tĩnh sang ảnh động cho phù hợp với từng bài và sử dụng phầm mềm Micorosoft Office Powerpoint để thiết
kế các slide theo trình tự tiết học và có chú thích minh họa ở dưới mỗi hình ảnh Sau khi đã thiết kế xong các slide, tôi đặt các hiệu ứng làm xuất hiện hay mất đi các hình ảnh, phụ thuộc vào từng bài bằng cách bấm chuột hay đặt chế độ tự động Nhưng trong quá trình dạy trẻ tôi đặt chế độ kích chuột các slide khi chiếu tôi có thể hoàn toàn và chủ động trong tiết dạy dễ dàng sử lý các tình huống phát sinh ngoài ý muốn
Ví dụ: Cụ thể hơn: Khi ứng dụng phầm mềm vào hoạt động thơ truyện:
Bài: Củ cải trắng
Lứa tuổi: Mẫu giáo nhỡ - Chủ đề:
Thế giới thực vật
Bước 1: Tôi chụp từ chuyện tranh
“Củ cải trắng” Sau đó tôi sử dụng phầm
mềm Photoshop để sử lý những ảnh để
chuyển từ ảnh tĩnh sang ảnh động cho phù
hợp với nội dung câu chuyện
Bước 2: Ứng dụng phần mềm Photoshop
Trang 8cho phép tôi cắt các chi tiết nhân vật trong câu chuyện sau đó ghép lại với nhau
và sử dụng phầm mềm Micorosoft Office Powerpoint để đặt các hiệu ứng, với cách làm đó ta sẽ được các hình ảnh cử động của Thỏ, Dê, Hươu theo ý muốn Sau đó tôi thiết kế các slide cho toàn bộ câu chuyện bằng cách đặt các hình ảnh
đã được sử lý qua phầm mềm Photohop vào các slide theo trình tự câu chuyện
và đặt các hiệu ứng xuất hiện, hay mất đi tuỳ vào từng cảnh và tình huống của câu chuyện, tôi cũng có thể chú thích chữ vào các câu truyện dưới mỗi hình ảnh
từ ngữ dễ hiểu như: Phần mềm Photoshop để cắt rời các nhân vật hoặc khi chỉnh hiệu ứng nhanh chậm, tôi vào Direction để thay đổi trên, dưới, trái, phải Có những hiệu ứng cố định thì không đổi được như: Speed là đặt tốc độ; Khi làm xong tôi chạy bài tập vào Slide Show và vào view Show, hoặc nhấn fím F5
Bước 3: Khi hoàn thiện các slide cho toàn bộ câu chuyện, ngoài sử dụng
phần mềm Photoshop, phầm mềm Mcorosoft Office Powerpoint tôi còn sưu tầm trên các băng đĩa để dạy trẻ Như câu chuyện “Chú dê đen; Ai đáng khen nhiều hơn…”
Qua việc sử dụng CNTT vào các hoạt động giáo dục với các kỹ năng, kỷ sảo sáng tạo của bản thân để xây dựng giáo án điện tử thực sự hiệu quả, tôi nhận thấy trẻ rất thích thú, hào hứng chăm chú nghe và theo dõi từng cử động, âm thanh…của các nhân vật trong truyện Hầu hết các trẻ đều nhớ được cốt chuyện, thể hiện cử chỉ, điệu bộ gần gủi với từng nhân vật, phát huy được tính chủ động,
tự tin và khả năng phát triển tư duy của trẻ qua CNTT Với kết quả đó, tôi đã chú trọng định hướng, vận dụng sáng tạo để trẻ dễ tiếp thu hơn so với phương pháp dạy theo truyền thống
Như vậy, chúng ta có thể hiểu! Việc sử dụng công nghệ thông tin, xây dựng giáo án điện tử trong điều kiện hiện nay vào họat động giáo dục là cở sở giúp cô
và trẻ phát huy tiềm năng trí tuệ, tính tích cực chủ động, sáng tạo Từ CNTT mà bản thân nắm chắc được kiến thức, kỹ năng trong việc sử dung GAĐT, từng bước trẻ cũng tiếp cận dần dần, ngôn ngữ của cũng được phát triển mạnh mẽ hơn, đa dạng, phong phú hơn Trí tưởng tượng và tư duy sáng tạo của trẻ với CNTT càng được tiến xa hơn Bên cạnh đó sử dụng CNTT còn giúp cho giáo viên không mất nhiều thời gian cho việc chuẩn bị đồ dùng của cô, của trẻ mà còn tiết kiệm về thời gian và kinh phí CNTT còn đem lại cho cô và trẻ trở nên linh hoạt, nhạy bén, năng động , sáng tạo hơn, tiến kịp CNTT trong thời kỳ đổi mới, mặt khắc còn giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt
3.2 Biện pháp 2 Cho trẻ tiếp cận với CNTT qua các hoạt động trên giáo án điện tử.
Để giúp trẻ làm quen và ứng dụng công nghệ thông tin vào các họat động giáo dục có hiệu quả Tôi đã tiến hành một số biện pháp:
* Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
Có thể nói, việc cho trẻ làm quen với CNTT đối với trẻ lứa tuổi 4 - 5 tuổi là rất cần thiết và hữu ích vì lứa tuổi này là tiền đề cho sự phát triển trí tuệ, nhận
Trang 9thức trong các lĩnh vực Chính vì vậy bản thân tôi luôn chú trọng tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận nhằm giúp trẻ làm quen với các thao tác cơ bản với CNTT Ở lứa tuổi này tuy rất nhiều trẻ ở gia đình bố mẹ, người thân đều cho trẻ chơi điện
tử trên điện thoại Song trên máy tính thì trẻ lại ít được làm quen Chính vì vậy,
ở thời điểm ban đầu khi cơ tay của trẻ còn yếu nên đối với việc gõ bàn phím còn gặp nhiều khó khăn, sử dụng chuột và thực hiện một số thao tác, câu lệnh đơn giản như nhấp chuột trẻ chưa thực hiện được
* Khi tổ chức các hoạt động giáo dục trên giáo án điện tử tôi cho trẻ làm quen một số thao tác cơ bản với công nghệ thông tin (CNTT)
Cụ thể:
Trong các hoạt động giáo dục tôi thường xuyên sử dụng giáo án điện tử để dạy trẻ, mỗi hoạt động học tôi lựa chọn một số nội dung cơ bản trên máy để dạy cho trẻ các thao tác nhấp chuột Ngoài ra tôi giới thiệu cho trẻ biết về các bộ phận của máy tính gồm: Màn hình, con chuột, bàn phím, CPU…Sau đó tôi từ từ hướng dẫn một số thao tác cho trẻ xem như: Khởi động máy, cách rê chuột, nhấp chuột chọn biểu tượng, thoát chương trình…Rồi lần lượt hướng dẫn cho cá nhân từng trẻ lên thao tác dưới sự hướng dẫn của cô Với các hoạt động như: Hoạt động ngoài trời, các trò chơi, hoạt động chiều, giờ trả trẻ…Tôi sử dụng máy vi tính để mở nhạc thiếu nhi, phim hoạt hình cho trẻ nghe, làm nhạc nền cho các hoạt động nhằm gây hứng thú cho trẻ Tôi chú trọng tạo cơ hội cho trẻ ứng dụng làm quen hướng trẻ các kỹ năng trong các hoạt động, kích thích tính tò
mò ở trẻ Với hoạt động nào trẻ có thể được ứng dụng làm quen cùng cô
Qua việc cho trẻ làm quen những thao tác cơ bản với CNTT bản thân nhìn thấy rất rõ nét ở trẻ sự nhanh nhậy đó là cách rê chuột, nhấp chuột để mở chính xác hơn Ngoài ra, qua các hoạt động tôi luôn chú ý đến trẻ còn yếu, cho trẻ làm quen theo nhóm để phát huy tính thi đua ở trẻ, tự học hỏi lẫn nhau Sau một thời gian cho trẻ làm quen trên các giờ học giáo án điện tử, tôi thấy các bé rất mạnh dạn, tự tin, thích thú mỗi khi đến giờ học trên giáo án điện tử Dẫn đến chất lượng giừo học đạt hiệu quả
3.3 Biện pháp 3 Ứng dụng CNTT, giáo án điện tử qua giờ hoạt động học ở lớp 4 - 5 tuổi A, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc.
Chúng ta đã biết! Nhận thức của trẻ ở lứa tuổi này là nhận thức cảm tính, tư duy trực quan hình tượng Vì vậy, việc tiếp nhận tri thức cần phải thông qua hình tượng Để truyền đạt kiến thức cho trẻ một cách nhẹ nhàng, linh hoạt, dễ hiểu, gây được hứng thú cho trẻ, tôi đã xây dựng giáo án điện tử qua các hoạt động học tập trên máy tính, với hình ảnh sắc nét, sống động gây sự chú ý tuyệt đối ở trẻ
Với lượng thời gian là 25 - 30 phút trong một hoạt động học, thì hoạt động này tôi sử dụng các nội dung khác nhau để gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ nhanh chóng hiểu, nhận biết và khám phá Khi tổ chức một hoạt động thì đồ dùng trực quan phải phong phú, đa dạng phù hợp, và là yếu tố không thể thiếu được trong việc dạy trẻ, vì trẻ chỉ lĩnh hội kiến thức khi được trực tiếp tri giác các đối tượng Việc lựa chọn đồ dùng trực quan càng đẹp, càng hấp dẫn thì càng thu hút được trẻ Nắm bắt được điều này trước khi tổ chức cho trẻ hoạt động học tập tôi
Trang 10cần đã xác định kỹ đề tài, chủ đề để lựa chọn nội dung phù hợp Ví dụ như: Cho trẻ quan sát một số động vật sống trong rừng, tìm hiểu về các loài chim… Để đảm bảo được tiết dạy sinh động, hứng thú, tích cực, có chất lượng tôi đã tìm hiểu mạng Internet để tìm tư liệu xây dựng Giáo án điện tử phục vụ cho tiết dạy
Ví dụ 1: Khi dạy trẻ tìm hiểu một số con vật sống dưới nước: Trẻ cần phải
biết tên gọi, các bộ phận, thức ăn, nơi sống, cách vận động, Ngoài việc cho trẻ quan sát bằng vật thật, tôi đã hạn chế sử dụng tranh ảnh vì hiệu quả không cao, nên tôi đã tìm tư liệu và xây dựng tiết dạy trên Powerpoint Khi cho trẻ quan sát trẻ rất hứng thú, đặc biệt trẻ tập trung chú ý khi được xem cá bơi, thở các động tác đớp mồi Bên cạnh đó tôi đã hướng dẫn cho trẻ các thao tác bấm chuột, di chuột cho hình ảnh dừng lại hoặc phóng to, thu nhỏ để tăng thêm khẳ năng hưng phấn của trẻ mà trẻ không thụ động trong học tập khi được trực tiếp làm, xem và nghe, đặc biệt tôi luôn chú trọng kích thích tính chủ động, tính tự tin, tính tập thể nhằm xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
Ví dụ 2: Khi cho trẻ thực hiện kết hợp với việc phát triển ngôn ngữ của trẻ,
tôi đặt các câu hỏi như: Con thấy bộ phận nào của cá chuyển động? Bạn nào lên chọn hình bấm to, thu nhỏ? Trẻ vừa được làm quen ứng dụng máy tính vừa trả lời câu hỏi Tôi lựa chọn trẻ thông minh lên thực hiện cho cả lớp qua ý tưởng mà
cả lớp đã thống nhất và cô là nguời gợi ý Và có thể cho rằng khi ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy trẻ rất hứng thú, chủ động và sáng tạo hơn
Ví dụ 3: Chủ đề “Bản thân”: Hoạt động giáo dục Âm Nhạc với phần trò
chơi âm nhạc, tôi sử dụng đàn để dạy trẻ hát và vận động, khi chơi trò chơi âm nhạc tôi sử dụng máy vi tính để tổ chức trò chơi như: “Vòng quay ngộ ngĩnh” tôi cho trẻ lên click chuột quay ngẫu nhiên dừng ở ô số nào thì hình ảnh ô số đó
mở ra, trẻ sẽ hát bài hát có nội dung theo hình ảnh đó (từ ô số 1 đến ô số 5, có một ô để trống và nếu quanh vào ô đó sẽ bị mất lượt); Cụ thể: Khi hình ảnh
“Bàn tay xuất hiện” trẻ sẽ biết hát bài “Múa cho mẹ xem”
Vòng quay may mắn
Qua ví dụ này từ hình ảnh cho đến nội dung để truyền tải kiến thức cho trẻ
đã có cảm nhận thực sự, gần gủi, tính tích cực ở trẻ được nhân lên
Ví dụ 4: Hoạt động khám phá khoa học đề tài: “Một số luật lệ giao thông
đường bộ” tôi cho trẻ chơi trò chơi qua phần củng cố: Khi xử lý tình huống, tôi cho trẻ quan sát các tình huống trên máy, trẻ sẽ đưa ra nhiều ý kiến nhận xét đó
là tình huống đúng hay sai? Vì sao? Sau đó tôi cho trẻ làm quen lên nhấp chuột
để xem câu trả lời đúng, hay sai thì hiệu ứng âm thanh sẽ trả lời khi trẻ sử dụng
Đây chính là một hoạt động bằng thực tiễn, khi cho trẻ được ứng dụng trẻ
sẽ khắc nghi những cảm nhận thực tiễn một cách sâu sắc Ngoài việc trẻ tiếp thu
và khắc sâu được kiến thức về an toàn giao thông mà trẻ còn nhanh nhẹn và linh hoạt hơn trong mọi hoạt động