Một số biện pháp nâng cao ý thức tự giác học tập cho học sinh lớp 5c, trường tiểu học thành kim

- Môn Toán góp phần rất quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suynghĩ, phương pháp giải quyết vấn đề; góp phần phát triển trí thông minh, cáchsuy nghĩ độc lập, linh hoạt; khả năng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD& ĐT THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC TỰ GIÁC HỌC TẬP MÔN TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 5C”

TRƯỜNG TIỀU HỌC THÀNH KIM

Người thực hiện: Lưu Thị Phong Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường TH Thành Kim Thạch Thành, Thanh Hoá

SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Toán

THANH HOÁ, NĂM 2018

MỤC LỤC

Nội dung Trang 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.2 Thực trạng của vấn đề 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 18 3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19

3.1 Kết luận 19

3.2 Kiến nghị 19

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:

Đất nước ta đang ngày càng phát triển Trong sự phát triển đó chúng tađang rất cần những con người có tri thức, kiến thức và kĩ năng để đưa đất nướctiến xa hơn theo kịp với các nước trên thế giới

Để có nguồn nhân lực tốt phục vụ cho sự phát triển của đất nước, Đảng vànhà nước đã có nhiều chính sách, cải cách giáo dục nhằm tạo ra những conngười mới đáp ứng được nhu cầu của xã hội hiện nay

Trong các trường học nói chung, ở trường tiểu học nói riêng hệ thống cácmôn học là một trong những nội dung cơ bản để giáo dục học sinh phát triểntoàn diện về tất cả các mặt: đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơbản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở “Mỗi môn học đều góp phần vàoviệc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu, rất quan trọng của nhân cáchcon người Việt Nam”[1] Trong các môn học ở tiểu học, cùng với môn TiếngViệt, môn Toán có vị trí hết sức quan trọng bởi vì:

- Các kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở tiểu học có nhiều ứng dụng trongđời sống; chúng rất cần thiết cho người lao động, rất cần thiết để học tốt cácmôn học khác ở tiểu học và chuẩn bị cho việc tốt môn Toán ở bậc Trung học

- Môn Toán giúp học sinh nhận biết những mối quan hệ về số lượng và hìnhdạng không gian của thế giới hiện thực Nhờ đó mà học sinh có được phươngpháp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh và biết cách hoạt động cóhiệu quả trong học tập và trong đời sống

- Môn Toán góp phần rất quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suynghĩ, phương pháp giải quyết vấn đề; góp phần phát triển trí thông minh, cáchsuy nghĩ độc lập, linh hoạt; khả năng ứng xử và giải quyết những tình huống nảysinh trong học tập và trong cuộc sống; nhờ đó mà hình thành và phát triển chohọc sinh các phẩm chất cần thiết và quan trọng của người lao động mới.[1]

Từ những lí do trên, tôi thấy không thể không chỉ dạy cho học sinh học mônToán mà phải dạy làm sao để cho tất cả học sinh đều yêu thích môn Toán nhất lànhững học sinh tiếp thu chậm không thích học môn học này

Qua thực tế giảng dạy, tôi thấy đa số học sinh học tốt môn Toán thì ngay từkhi vào lớp 1 các em đã tiếp thu rất nhanh các kiến thức của môn học này Các

em luôn được thầy cô khen ngợi, bạn bè nể phục Vì vậy các em có thêm niềmtin, sự hứng khởi để tiếp tục học tập Còn những học sinh học chậm môn Toánthì ngược lại Các em luôn có tâm lí mặc cảm thua kém bạn bè, dần dần các emmất đi hứng thú học tập và không thích học nó mỗi ngày Những kiến thức Toánhọc của các em cũng vì vậy mà bị “hổng” dần từ lớp dưới đến lớp trên Và khi bịthầy cô, bố mẹ thúc ép, nhắc nhở thì các em bắt đầu học nhưng càng cố học thìcàng không hiểu gì và thấy đầu óc căng thẳng, các em luôn trong tâm trạng sợhãi mỗi khi học đến giờ Toán Để cân bằng được tâm lí và có thể tiếp tục ngồihọc cùng bạn các em trở nên “chai lì” cảm xúc, mặc kệ thầy cô giáo muốn nói gìthì nói Lại cũng có em không hiểu gì, chán quá quay sang nói chuyện chọc phábạn xung quanh Vậy làm sao chúng ta có thể giúp đỡ những học sinh này tiến

bộ trong học tập cũng như có ý thức kỉ luật hơn trong giờ học Toán Câu hỏi này

đã được nhiều phụ huynh, giáo viên Tiểu học ở các trường đưa ra xem xét, thảo

luận để tìm ra câu trả lời Song chưa có biện pháp nào đem lại hiệu quả nhưmong muốn Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng học sinh như vậynhưng phải kể đến nguyên nhân về đặc điểm tâm lí, nguyên nhân chủ quan dođặc điểm của học sinh tạo nên, nguyên nhân về môi trường sống, môi trườnghoạt động học tập của các em,

Để giảm thiểu tình trạng học sinh như vậy, là giáo viên trong trường Tiểuhọc, người chịu trách nhiệm trước nhà trường, trước cha mẹ học sinh và xã hội

về chất lượng học tập, giáo dục học sinh tôi không khỏi băn khoăn, trăn trởtrước thực trạng trên

Xuất phát từ suy nghĩ đó, tôi đã tiến hành nghiên cứu, thử nghiệm và tìm ra

được: “Một số biện pháp nâng cao ý thức tự giác học tập môn Toán cho học

sinh lớp 5C”, trường Tiểu học Thành Kim.

1.2.Mục đích nghiên cứu:

- Để làm cơ sở lí luận cho việc xác định động cơ học tập của học sinh.

- Để nắm chắc lí thuyết về đặc điểm tâm sinh lí của học sinh Tiểu học

- Để phân tích được nguyên nhân dẫn đến việc học sinh không có động cơ họctập đúng đắn

- Để tìm ra được một số biện pháp nâng cao ý thức tự giác học tập môn Toáncho học sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài này nghiên cứu vấn đề tại sao học sinh tiếp thu chậm môn Toán

không có mục đích, động cơ học tập và không thể tiếp thu một cách dễ dàng cáckiến thức thuộc chương trình sách giáo khoa của môn học

Qua đó, góp phần nâng cao ý thức tự giác học tập môn Toán cho học sinhchậm tiếp thu ở trường Tiểu học nói chung và ở lớp 5C trường Tiểu học ThànhKim nói riêng một cách triệt để, có hiệu quả

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

- Phương pháp quan sát, trò chuyện giữa giáo viên với giáo viên, giữa giáoviên với học sinh

- Một số phương pháp hỗ trợ khác: đọc sách, tham khảo tài liệu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1.Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Năm 1983 tiến sĩ, giáo sư Howard Gardner – một chuyên gia hàng đầu về

nhận thức và giáo dục của trường đại học Havard -Mỹ đã đưa ra nhận định: Việcđánh giá con người chỉ theo chỉ số IQ là chưa đủ Ông cho rằng: Trong conngười tồn tại cái gọi là trí thông minh đa dạng Theo Howard Gardner: Trongmỗi người đều tồn tại 8 loại thông minh Đó là: Thông minh về ngôn ngữ;Thông minh về Lôgic -Toán học; Thông minh về Âm nhạc; Thông minh về Thểchất; Thông minh về Không gian; Thông minh về Nội tâm; Thông minh về Giaotiếp xã hội Tuy nhiên biểu hiện thông minh của từng người có sự khác nhau,không ai hay có ít người trong chúng ta có thể giỏi đồng đều cả 8 loại trí thôngminh nhưng mỗi người vẫn đều có thể vượt trội trong một vài lĩnh vực nhấtđịnh Tám lĩnh vực thông minh này rất khác nhau nhưng lại có giá trị tương

đương nhau Ta có thể khám phá, kích thích bồi dưỡng trí thông minh dù đang ởmức độ thấp hay cao bằng cách tạo ra nhiều cơ hội để các em tiếp xúc được vớinhiều tình huống liên quan đến việc sử dụng các trí thông minh Theo HowardGardner thì học tập là một quá trình mang tính xã hội và tâm lí Chính các giáoviên phải hiểu được mọi đứa trẻ đều có thế mạnh riêng và không nên áp đặt chỉ

số IQ để đánh giá học sinh của mình Trẻ có thể tiếp cận để hiểu vấn đề từ nhiềugóc độ Vì vậy nếu trẻ không thể học theo cách mà bạn dạy trẻ thì bạn phải dạytrẻ theo cách mà trẻ muốn học Còn một điều nữa đó là nếu trẻ thích thú vớinhững gì mình học thì trẻ sẽ nhớ lâu hơn Khi bạn hiểu được học sinh của mìnhthì cuộc sống và các khái niệm trở nên thú vị khi bạn dạy chúng. [2]

Mặt khác, chúng ta cũng biết hoạt động học là hoạt động đặc thù của conngười được điều khiển bởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo mới, những giá trị, những hình thức hành vi và những dạng hoạt độngnhất định Để hình thành hoạt động học cần: hình thành động cơ học tập; hìnhthành mục đích học tập; hình thành các hành động học tập

Theo thuyết tâm lí học hoạt động những đối tượng nào được phản ánh vào óc

ta mà có tác dụng thúc đẩy hoạt động, xác định phương hướng hoạt động để thoảmãn nhu cầu nhất định thì được gọi là động cơ hoạt động Khi con người có nhucầu học tập, xác định được đối tượng cần đạt thì xuất hiện động cơ học tập Động cơ học tập được chia thành hai loại là động cơ bên ngoài (động cơ xãhội) và động cơ bên trong (động cơ hoàn thiện tri thức) Trong hai động cơ nàythì động cơ bên trong được cho là tối ưu hoá trong lĩnh vực sư phạm”.[3]

Từ việc nghiên cứu động cơ bên trong có tác động như thế nào đến hoạtđộng học tập, các nhà tâm lí học và giáo dục học trên thế giới đều đã cho thấyviệc đánh giá có vai trò to lớn trong sự hình thành động cơ học tập ở học sinh.Các nghiên cứu và quan sát còn cho thấy rằng, trong những năm đầu ở bậc tiểuhọc thì tác động đánh giá của giáo viên giữ vai trò cơ bản trong quá trình khảnăng tự đánh giá của học sinh Người ta cũng nghiên cứu vấn đề ảnh hưởng của

sự đánh giá sư phạm đến sự hình thành nhân cách của học sinh học chậm Kếtquả cho thấy, ở những năm đầu của bậc tiểu học, các học sinh học đuối cókhuynh hướng đánh giá lại kết quả lao động học tập của mình Một bộ phận họcsinh bộc lộ xu thế đánh giá thấp mình Những lời đánh giá, khen, chê - nghĩa lànhững loại khác nhau của sự củng cố bằng lời – là những tác động có tác dụngthúc đẩy hoạt động học tập Tất cả các nhà nghiên cứu đều kết luận rằng: cầnphải sử dụng những tác động đó một cách rất thận trọng, tế nhị, với sự tính đếncác đặc điểm lứa tuổi và cá thể của học sinh, bởi vì chúng không chỉ ảnh hưởngđến các động cơ nhất thời, tình huống của hoạt động học tập, mà khi sử dụngchúng một cách lâu dài còn hình thành nên sự tự đánh giá cũng như một loạt cácđặc điểm nhân cách khác của học sinh nữa.[4]

Bên cạnh những nghiên cứu của các nhà tâm lí học và giáo dục học nêu trên

Ta thấy rằng học sinh tiểu học là lứa tuổi mà các em có hành vi ý chí chưa cao,bản tính hiếu động, khó kiềm chế, kém tự chủ nên dễ phạm lỗi, nhất là đối vớicác yêu cầu có tính nghiêm ngặt, đòi hỏi sự tập trung cao độ, gây căng thẳng Do

đó, để học sinh duy trì chất lượng học tập, duy trì hứng thú với môn học chúng

ta phải khơi gợi được ý chí phấn đấu vươn lên hoàn thiện bản thân của các em

học sinh và cũng phải rèn luyện thường xuyên liên tục thì mới mong có đượcnhững thành công như mong đợi Flavius Vegetius Renatus một chuyên giaquân sự La Mã đã từng nói: “Ít người sinh ra đã can đảm; rất nhiều người trởthành như vậy qua rèn luyện và kỷ luật” [1] Điều này cho thấy ý chí và nghị lựccủa con người có thể rèn luyện được Nhưng chúng ta sẽ rèn luyện chúng nhưthế nào thì George Sand một tiểu thuyết gia nổi tiếng người Pháp đã từng nói:

“Mỗi người thay đổi từng ngày và vài năm trôi qua đã trở thành người hoàn toànkhác”[1], Henry David Thoreau một nhà văn, nhà thơ, nhà tự nhiên học, nhà sửhọc, nhà triết học, nhà địa hình học mẫu mực người Mỹ cũng đã từng nói:

“Cũng như một bước chân đơn độc không thể tạo nên đường mòn trên mặt đất,một ý nghĩ đơn độc không thể tạo nên con đường của tư duy Để xây dựng conđường hằn sâu xuống đất chúng ta phải qua lại rất nhiều”[1] Điều này cho thấycon người chúng ta muốn có được một khả năng, một ý chí nào đó thì cần phảirèn luyện liên tục và lặp lại nhiều lần

Để có thể rèn cho học sinh tiểu học có hành vi ý chí cao, năng lực tự chủvững vàng khi tham gia học tập thì không thể thiếu được yếu tố giáo dục HồChí Minh một nhà văn, một nhà thơ, một nhà quân sự, một nhà giáo dục vĩ đạicủa dân tộc Việt Nam cũng đã từng nói: “Hiền dữ đâu phải do tính sẵn, phầnnhiều do giáo dục mà nên”[1] Điều này cho thấy người giáo viên phải xác địnhcho mình nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu được đó là phải là người tìm ranhững biện pháp, giải pháp tốt có thể giúp học sinh của mình tiến bộ, cải biếnnhững biểu hiện chưa được tốt của các em Giúp các em có thể học tốt các mônhọc hết khả năng có thể có của các em trong nhà trường

Trong các chủ trương, đường lối phát triển giáo dục đào tạo của Đảng, Nhànước, các nhà giáo dục đã đề xuất những định hướng làm cơ sở cho việc đổi mớiphương pháp dạy học Định hướng này cũng đã được thể hiện và được thể chếhoá trong Luật Giáo dục: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tựgiác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học nănglực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”(Luậtgiáo dục 2005, Chương I, Điều 5).[5] “Phương pháp giáo dục phổ thông phảiphát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của học sinh; phù hợpvới đặc điểm của từng lớp, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả nănglàm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tácđộng đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập của học sinh” (Luật giáodục 2005, Chương II, Điều 28) [5].Đây chính là các quan điểm tiếp cận về đổimới phương pháp dạy học và thực tiễn giáo dục nước ta

2.2 Thực trạng của vấn đề:

2.2.1.Nhà trường

Trường Tiểu học Thành Kim đóng trên địa bàn xã Thành Kim, huyện ThạchThành, tỉnh Thanh Hoá Là trường có bề dày thành tích trong công tác giáo dục,

có đội ngũ giáo viên vững vàng về chuyên môn Bên cạnh đó, nhà trường còn

có đội ngũ Ban giám hiệu dày dặn kinh nghiệm, luôn theo sát, quan tâm chútrọng đến chất lượng giáo dục Toàn trường có 21 lớp Theo điều tra, khảo sátchất lượng học sinh lớp 5 về môn Toán thì trung bình mỗi lớp sẽ có từ 3-4 emtiếp thu rất chậm môn Toán Con số này tuy không nhiều, tuy nhiên để có thể

giúp đỡ các em này tiếp thu bài và làm được bài môn Toán đạt chuẩn kiến thức

kĩ năng cơ bản lại rất khó Hầu hết tất cả các giáo viên trong trường luôn tìmmọi cách để giúp đỡ những học sinh này có thể học tốt hơn môn Toán nhưngchưa có được biện pháp tối ưu khắc phục được tình trạng này

2.2.2.Học sinh

Học sinh lớp 5 là học sinh cuối cấp Tiểu học, các con số, khái niệm toán học

không còn mới lạ với các em Tuy nhiên, việc nắm bắt các kiến thức liên quanđến các con số, khái niệm Toán học của những học sinh tiếp thu chậm mônToán lại vẫn mới mẻ như chưa được biết đến bao giờ và không sao nắm chắcđược bản chất của khái niệm

Năm học 2017-2018 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5C Đây là lớp có

nhiều học sinh tiếp thu chậm môn Toán nhất khối Toàn lớp có 22 em Qua khảosát chất lượng đầu năm cũng như quan sát quá trình tiếp thu bài và làm bài trênlớp của các em tôi thấy lớp chỉ có 6 em tiếp thu bài môn Toán rất tốt đó là cácem: Nhi, Duy, Ngọc Anh, Xuân Minh, Dung, Khiêm; có 10 em tiếp thu và nắmđược kiến thức cơ bản của môn học đó là các em: Dương, Khánh, Quang Minh,

Vy, Dũng, Nguyên, Mai, Thạch, Sang, Phong Số còn lại tiếp thu bài chậm,nhiều bài các em không hiểu gì mặc dù cô giáo đã giảng đi giảng lại nhiều lần.Khi học, các em không tập trung chú ý, còn hay nói chuyện riêng, làm việcriêng, đó là các em: Hải, Hiệp, Hồng, Nga, Thiên, Huy Trong 6 em này có 2

em sức khoẻ yếu hay nghỉ học, đó là em: Huy, Thiên Đây là những học sinh cầnđược giúp đỡ, hỗ trợ rất nhiều của giáo viên, phụ huynh học sinh, các bạn cùnglớp trong việc hướng dẫn cách học cũng như kèm cặp, giúp đỡ để các em tiến bộtrong môn Toán

Qua tiếp xúc, trò chuyện với những học sinh này, cũng như quan sát việctiếp thu bài, làm bài của các em ở trên lớp, cùng với nghiên cứu tìm hiểu các tàiliệu có liên quan Tôi thấy, nguyên nhân sâu xa của thực trạng trên ở những họcsinh tiếp thu chậm môn Toán đó là:

- Các em không có mục đích, động cơ học tập

- Các kiến thức trong chương trình khó hiểu, không hấp dẫn thu hút các em

- Một số em có bản tính hiếu động, kém tự chủ, khả năng tiếp thu chậm

- Một số khác hổng kiến thức, sức khoẻ yếu, bố mẹ chưa quan tâm sát sao việchọc tập ở nhà

2.2.3.Cha mẹ học sinh:

Năm học 2017-2018, lớp 5C do tôi chủ nhiệm có tổng số 23 học sinh Trong

đó có 1HS khuyết tật Tất cả phụ huynh của lớp đều mua sắm đầy đủ sách, vở,

đồ dùng học tập cho con mình đến trường Tuy nhiên, điều kiện kinh tế của đa

số các phụ huynh còn nhiều khó khăn, thiếu thốn Cùng với việc khó khăn vềkinh tế, những phụ huynh này cũng không có thời gian quan tâm đến việc họccủa con em mình Toàn lớp chỉ có 5 phụ huynh gia đình có điều kiện kinh tế khágiả, công việc ổn định, rất quan tâm đến việc học của con Số phụ huynh còn lạikhông có công việc ổn định, mức thu nhập thấp, ít quan tâm đến việc học củacon Trong 17 phụ huynh còn lại này, có 3 trường hợp phụ huynh sống trongcảnh “gà trống nuôi con” các em thiếu vắng sự chăm sóc của người mẹ, đó làtrường hợp của các em: Trần Mỹ Dung, Nguyễn Ngọc Mai và Nguyễn Văn

Thiên Tuy nhiên em Dung vẫn được bố quan tâm chăm lo đến việc học hành,còn em Mai và em Thiên thì bố không để ý đến việc học của con như thế nào,các em tự học được đến đâu thì học Bố của em Thiên còn hay cờ bạc khôngnuôi nổi em nên em sống cùng với ông bà Ông, bà già yếu không có kiến thức

để dạy dỗ, lại phải nuôi 3 đứa cháu nên cũng không đủ sức để quan tâm đến việchọc của em Thiên; 2 phụ huynh của em Nguyễn Minh Hải, Trịnh Bảo Nga biếtcon mình học chậm, cũng cố gắng dạy nhưng các em không tiến bộ Mặt khác,kiến thức dạy học của các phụ huynh này cũng có hạn nên họ phó mặc cho thầygiáo, cô giáo dạy dỗ các em; 1phụ huynh điều kiện kinh tế khá giả nhưng mảilàm ăn buôn bán, ít quan tâm đến việc học của con, đó là phụ huynh của emNguyễn Văn Hiệp

Dư i ây l b ng th ng kê m c đây là bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa đây là bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưaộ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ho n th nh t t, ho n th nh v ch aà bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ư

ho n th nh môn Toán c a h c sinh l p 5C à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa à bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa ủa học sinh lớp 5C đầu năm học 2017-2018 Số ọc sinh lớp 5C đầu năm học 2017-2018 Số đây là bảng thống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưaầu năm học 2017-2018 Sốu n m h c 2017-2018 Săm học 2017-2018 Số ọc sinh lớp 5C đầu năm học 2017-2018 Số ống kê mức độ hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa

lượng tính: 22 học sinh:ng tính: 22 h c sinh:ọc sinh lớp 5C đầu năm học 2017-2018 Số

Trước thực trạng trên vào đầu năm học, tôi đã rất quan tâm, kèm cặp các em

ở trên lớp, nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn thêm ngoài giờ học, tăng buổi tăngtiết ngoài lịch dạy học của nhà trường nhưng kiến thức và bài tập các em làmđược cũng chẳng được bao nhiêu Các em vẫn rất chậm hiểu bài và không hoànthành hết được các bài tập cơ bản ở trong SGK hoặc có hoàn thành được các bàitập đó nhưng không đúng theo thời gian quy định Các em có tâm lí không muốnhọc, ngại học khi đến tiết Toán nên thường lấy sách vở thật chậm, ghi chép đềbài cũng thật chậm, nói chuyện riêng, làm việc riêng mong sao cho nhanh hếtgiờ để không phải làm bài hoặc nhanh đến phần chữa bài để chỉ việc chép bàivào vở coi như cũng hoàn thành đủ các bài tập

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Từ thực trạng trên để góp phần nâng cao chất lượng học sinh tiếp thu chậmmôn Toán ở lớp 5C, trường Tiểu học Thành Kim tôi mạnh dạn đưa ra một sốgiải pháp sau:

2.3.1.Trao niềm tin, ý chí, động lực cho các em

Có một thực tế là những học sinh học tiếp thu chậm môn Toán không tự tinvào bản thân, vào những gì mình làm được ở môn học Các em không có ý chí,động lực để học và các em nghĩ rằng mình thực sự không biết gì về môn họcnày Đấy có phải là sự thật không hay là sự nhầm tưởng của các em Theo nhưtrình bày ở phần cơ sở thực tiễn, mỗi một người đều tồn tại 8 loại trí thông minh.Tuy nhiên biểu hiện thông minh của mỗi đứa trẻ có sự khác nhau Những trẻ cótrí thông minh lôgic –Toán học phát triển thì học tốt môn Toán còn những trẻ cótrí thông minh lôgic –Toán phát triển thấp thì học không được tốt môn học này.Song chúng ta lại vẫn có thể khám phá, kích thích, bồi dưỡng trí thông minh này

để chúng phát triển bẳng cách tạo ra nhiều cơ hội để các em có thể tiếp xúc vớinhiều tình huống có liên quan đến việc sử dụng trí thông minh lôgic- Toán học.Với phát hiện quan trọng về khả của của con người của Howard Gardner, tôi đã

truyền đạt đến tất cả học sinh lớp tôi một niềm tin rằng tất cả các em đều lànhững con người rất thông minh chẳng qua các em chưa khám phá hết mìnhthông minh trong lĩnh vực nào mà thôi Tôi giải thích cho học sinh tiếp thu chậmmôn Toán thấy rằng các em không phải là không có trí thông minhToán học chỉ

là trí thông minh này của các em không phát triển ở mức cao Song các em vẫn

có thể làm cho nó phát triển lên nếu các em chịu khó học tập, rèn luyện nó mỗingày

Bên cạnh việc trao niềm tin vào khả năng của chính mình đến với các họcsinh, việc đánh giá, khen, chê của giáo viên cũng có tác dụng thúc đẩy hoạt độnghọc tập Vì thế, khi hướng dẫn học sinh học chậm môn Toán làm bài tôi luônkhen học sinh dựa vào những kiến thức các em nắm tốt mặc dù nó rất ít ỏi; độngviên để các em làm lại, học lại các kiến thức chưa nắm chắc

Ví dụ: Khi làm bài tập mặc dù kết quả làm bài của các em tiếp thu chậm

môn Toán chỉ đúng một hoặc hai bài nhỏ nhưng tôi vẫn nhận xét là: “Em đã rất

cố gắng làm bài Cô khen em.” Và nói riêng với các em: “Các bài còn lại, em vềnhà xem lại kiến thức và làm lại chắc sẽ đúng nhiều hơn” Cách làm này khácvới cách làm cũ của tôi đó là nếu học sinh chỉ làm đúng một hai bài nhỏ tôi sẽnhận xét: “Em cần cố gắng hơn nữa” Từ đó, các em đã có rất nhiều chuyển biếntrong việc tự giác tích cực học tập môn Toán và dần dần các em có niềm yêuthích môn Toán

2.3.2 Tạo hứng thú bằng cách làm cho học sinh nhận thức được tầm quan trọng và thiết thực của bài học

Trong chương trình Toán ở Tiểu học nói chung, Toán lớp 5 nói riêng Mỗimột bài học đều chứa đựng một lượng kiến thức cần thiết mà các nhà xây dựngchương trình đưa ra trên cơ sở nghiên cứu các đặc điểm tâm lí lứa tuổi, khả năngtiếp nhận tri thức của học sinh, giúp các em có một một lượng kiến thức đầy đủ,

cơ bản nhất phục vụ cho việc học lên lớp trên cũng như ứng dụng ngoài thựctiễn Ý thức được tầm quan trọng và thiết thực của mỗi bài học đối với các emhọc sinh, là người giáo viên tôi luôn suy nghĩ làm sao để có thể truyền tải đượchết lượng kiến thức cơ bản, tối thiểu nhất đến các em nhất là những em tiếp thuchậm môn Toán

Như chúng ta đã biết con người có một đặc điểm chung phổ biến đó là: Nếumỗi một cá nhân con người thấy được tầm quan trọng và thiết thực của mộthành động, một việc làm nào đó đem lại lợi ích cho bản thân thì sẽ tự động, tựgiác làm mà không cần ai phải thúc ép Áp dụng điều này vào dạy học, để chohọc sinh tự giác, tự động học các bài học Toán mà không phải thúc ép tôi đã làmcho học sinh nhận thức được tầm quan trọng và thiết thực của mỗi bài họcthông qua giới thiệu bài; thông qua việc đúc rút kiến thức sau thực hành giúp các

em có hứng thú, động lực để học bài Từ đó các em nắm được lượng kiến thức,

kĩ năng tối thiểu trong chương trình cần đạt

Ví dụ:Khi giới thiệu bài “Giải toán về tỉ số phần trăm(tiếp theo)”.SGK.Tr76

tôi đã đưa con số: 0,5% viết lên bảng và hỏi học sinh: Các em có biết con số nàynói lên điều gì không ? Học sinh bắt đầu đoán và nêu Cuối cùng tôi nói: Đâychính là lãi suất tiết kiệm một tháng của một ngân hàng Vậy với mức lãi nhưvậy thì một người gửi 10 000 000 đồng sau một tháng sẽ được thêm bao nhiêu

tiền các em có biết không? Học sinh sẽ trả lời là không Giáo viên nói tiếp:Chuyện gì sẽ xảy ra khi sau này khi chúng ta lớn lên đi làm, có một số tiền nào

đó để gửi ngân hàng mà chúng ta lại không biết mình được thêm bao nhiêu tiền

một tháng? Học sinh sẽ nêu dự đoán (Đó là những rủi ro) Tôi tiếp tục nói:

Chúng ta có muốn những rủi ro như vậy sẽ đến với mình trong tương lai không?Học sinh sẽ trả lời không Lúc này giáo viên sẽ nói tiếp: Để điều đó không xảy

ra với các em sau này chúng hãy cùng tìm hiểu cách tính lãi gửi ngân hàng quabài học hôm nay Như vậy với việc nêu ra tình huống thực tế trong cuộc sống cóảnh hưởng đến lợi ích của mỗi cá nhân sau này khi lớn lên, giáo viên đã tạo chohọc sinh có động lực để học bài học một cách tự giác, tích cực mà không cầnphải phải thúc ép

2.3.3 Tạo hứng thú bằng cách tác động vào nội dung dạy học

*Qua giới thiệu bài:

Theo quy trình dạy học của tất cả các môn học nói chung, môn Toán nói riêng.Trước khi bắt đầu học tiết Toán, giáo viên sẽ giới thiệu bài để cho học sinh nắmđược mục tiêu, lợi ích của tiết học từ đó tạo hứng thú học tập cho các em Song

đa phần các giáo viên đều không coi trọng quy trình này Do đó trên lớp, trongcác tiết học Toán các giáo viên chỉ giới thiệu sơ qua cho có, dạng giới thiệu bàitrực tiếp như: Hôm trước chúng ta học bài Hôm nay chúng ta sẽ họcbài Với cách giới thiệu này thường không tạo được hứng thú học tập cho các

em ngay từ đầu tiết học nhất là những em tiếp thu chậm môn Toán Bởi vì, đó làcách giới thiệu lối mòn ngày nào cô cũng nói và học sinh nghe đã quá quen, nênkhi giáo viên bắt đầu giới thiệu câu trước học sinh đã đoán được câu sau Do đócác em không thấy có gì hấp dẫn, lôi cuốn phải khám phá tìm hiểu bài học cả Nhận thức được tầm quan trọng của khâu giới thiệu bài trong môn Toán, tôiluôn luôn tạo hứng thú cho học sinh khi giới thiệu bài thông qua rất nhiều hìnhthức khác nhau (tuỳ vào các bài khác nhau) như: giới thiệu qua một câu chuyện,qua một hình ảnh ẩn dụ, qua sử dụng một đồ vật hoặc mô hình, qua một câu hỏi,qua một con số hoặc sự kiện gây sốc, qua một trò chơi, qua một câu đố, ô chữliên quan đến bài học, qua một bài hát hoặc câu châm ngôn,

Tất cả các cách giới thiệu đó đều tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn các em một cáchmạnh mẽ, giúp học sinh thấy được tầm quan trọng, cần thiết và lợi ích của việchọc bài Từ đó, các em có động lực để theo học tiết học đến cùng một cách chămchú, hứng khởi

Ví dụ: Khi giới thiệu cho học sinh học bài: Vận tốc (SGK.Trang 138) Tôi đã

bắt đầu bằng một câu chuyện học sinh đã biết trước, đó là chuyện “Thỏ và Rùa”.Sau khi kể xong câu chuyện tôi bắt đầu hỏi học sinh: Trong câu chuyện trên,

trước khi Rùa chạy Thỏ đã nói gì với Rùa? Học sinh trả lời (Ta chấp ngươi một nửa quãng đường đấy) Vậy căn cứ vào đâu mà Thỏ có thể nói như vậy? Học sinh nêu dự đoán của mình.Giáo viên lại hỏi tiếp: Vậy tại sao Thỏ lại có thể đi đuổi bướm, hái hoa trong khi Rùa thì đang chạy? Học sinh suy nghĩ, nêu câu trả lời Cuối cùng giáo viên nói: Để biết được Thỏ đã dựa vào đâu để có thể chấp

Rùa một nửa đường cũng như biết vì sao Thỏ lại lại có thể đi đuổi bướm, bắthoa khi Rùa đang chạy, chúng ta cùng tìm hiểu qua bài “Vận tốc”

*Qua hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài:

Như đã trình bày ở trên việc giới thiệu bài có tác dụng lôi cuốn hấp dẫn họcsinh đi vào tìm hiểu khám phá bài học Song các kiến thức cần rút ra trong bàihọc thì không dễ gì đối với những học sinh tiếp thu chậm môn Toán Vậy làmsao có thể giúp những học sinh này tiếp tục có hứng thú với bài học? Để làmđược điều này, tôi luôn quan tâm xây dựng giáo án có dành ra những câu hỏivừa sức với học sinh tiếp thu chậm môn Toán để dẫn dắt các em tự rút ra đượcnhận xét, kết luận thuộc kiến thức, nội dung của bài học.

Ví dụ: Trong tiết học toán về “Tỉ số phần trăm” Học sinh tìm hiểu về tỉ số

phần trăm thông qua ví dụ 1 Để giúp học sinh tiếp thu chậm môn Toán, giảiquyết được yêu cầu của bài toán, tôi đã dẫn dắt các em bằng các câu hỏi vừa sức

có liên quan đến bài toán do cùng dạng mà các em lại rất am hiểu, nắm rõ như:Trong một trận đấu bóng để ghi lại tỉ số giữa hai đội bóng người ta ghi như thếnào? Tôi mời một học sinh lên bảng ghi Sau đó tôi hỏi tiếp: Tỉ số này là củamấy đội thi đấu trên sân? Học sinh trả lời: Hai đội Tôi hỏi tiếp: Thứ tự của tỉ số

và tên đội bóng có liên quan như thế nào? Học sinh trả lời Tôi lại hỏi: Dấu ghigiữa hai tỉ số đó là dấu gì trong các dấu phép tính mà chúng ta đã học? Học sinhtrả lời: Dấu chia Cuối cùng tôi nói: Đây chính là tỉ số giữa hai “đơn vị” thi đấubóng đá Áp dụng vào bài toán trên bảng để tìm tỉ số giữa hai đơn vị là “diệntích trồng hoa” và “diện tích vườn hoa” ta làm như thế nào? Đây là những câuhỏi vừa sức mà những học sinh tiếp thu chậm môn Toán đều có thể trả lời được.Việc trả lời được những câu hỏi này giúp các em có thêm niềm tin vào bản thân,

sự hứng khởi trong học tập Từ đó các em thêm niềm yêu thích học tập mônToán

*Qua việc học sinh báo cáo kết quả:

Sau khi đã nắm được các kiến thức thuộc phần lí thuyết nội dung của bài học

Để vận dụng chúng vào thực hành thì không phải học sinh nào cũng làm đượchết nhất là những học sinh tiếp thu chậm môn Toán Đa số các em chỉ làm đượccác bài tập số1, số 2 trong sách giáo khoa, các bài tập còn lại các em bắt đầuthấy khó khăn và lúng túng khi làm bài Do đó khi báo cáo kết quả làm bài tôiluôn ưu tiên chọn các em chậm tiếp thu môn Toán chữa các bài số 1, 2 để các

em có cơ hội được thể hiện mình, giúp các em có thêm phần tự tin trước bạn bè

Ví dụ: Khi học bài “Luyện tập” Trang 88(SGK) có 3 bài tập Trong đó bài tập

1 tất cả các em tiếp thu chậm môn Toán của lớp đều làm được Do đó khi đếnphần chữa bài tôi đã ưu tiên gọi những em này lên chữa bài tập 1 ở trên bảng,giúp các em có thêm phần tự tin trước bạn bè thầy cô

Bên cạnh những bài tập ở mức độ thấp các em chậm tiếp thu môn Toán có

thể làm được còn có những bài tập ở mức độ cao hơn song cần sự hướng dẫn,chỉ bảo thêm của giáo viên, bạn bè Do đó tôi luôn quan tâm kèm cặp hướng dẫnriêng cho các em này trong các tiết Toán để các em có thể làm được các bài tậpnày Tuy nhiên, khi báo cáo kết quả tôi vẫn ưu tiên gọi những em này lên làmtrên bảng làm hoặc trình bày kết quả trước lớp Tôi muốn các em có cơ hội đượctrình bày lại những gì mình đã làm được hoặc chưa làm được, thông qua đó giúpcác em hiểu được bài tập và tự tìm ra được kết quả đúng Bằng các câu hỏi gợi

ý, bám vào những kiến thức các em trả lời được tôi kiên trì, dẫn dắt các em tìmđược kết quả cuối cùng mới thôi Việc làm này giúp các em thấy tự tin hơn vào