Áp dụng phương pháp tổ chức trò chơi để nâng cao chất lượng thể dục thể thao cho học sinh tiểu học

Từ những lí do trên và mục tiêu đề ra cho nhiều năm tới, là giáo viênđược trực tiếp giảng dạy môn thể dục, với kinh nghiệm nhiều năm công tác và để môn thể dục trong trường tiểu học được

MỤC LỤC

I Mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phương phấp nghiên cứu. 2

II Nội dung sáng kiến kinh nghiêm 2

1 Cơ sở lý luận 3

2 Thực trạng của vấn đề… 4

3 Một số giải pháp thực hiện để tổ chức giải quyết vấn đề 4

4 Một số trò chơi rèn luyện kỹ năng, kích thích học sinh hứng thú, hăng say trong giờ thể dục. 8

5 Hiệu quả của sáng kiến 21

III Kết luận và kiến nghị , 22

1 Kết luận 22

2 Kiến nghị 23

I Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Đất nước ta đang chuyển dần sang thời kỳ thực hiện công nghiệp hoá-hiệnđại hoá đất nước và hội nhập quốc tế Văn kiện đại hội Đảng cộng sản Việt Nam

nhân tài và phát huy nguồn nhân lực to lớn của con người Việt Nam là nhân

tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước”.

Vì vậy mà mục tiêu của giáo dục nước ta là hướng tới việc đào tạo nhữngcon người phát triển toàn diện về đức, trí, lao, thể, mĩ Nhằm hướng tới nhữngcon người lao động chủ động linh hoạt, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với xã hộiđang từng ngày phát triển như hiện nay Trong đó mục đích của GDTC trongcác nhà trường là tăng cường sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể trạng và thànhtích thể thao, giữ vững chính trị và an ninh quốc phòng; phát triển KT-VH-XH;phục vụ cho sự nghiệp CNH & HĐH đất nước; góp phần xây dựng con ngườimới phát triển toàn diện Trong những văn kiện của Hồ Chí Minh đã đứng trênquan niệm về đức, trí, thể, mỹ để nhìn nhận con người toàn diện và đặt ra yêucầu phải giáo dục, đào tạo con người phát triển theo những tiêu chí đó: Mỗi conngười khi sinh ra đều có những năng lực và phẩm chất nhất định Tuy nhiên,những năng lực và phẩm chất đó tồn tại dưới dạng tiềm năng và nó chỉ trở thànhnăng lực thực sự thông qua những hoạt động tự nhiên và xã hội Theo Bác, phảithực hiện “một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn các năng lực sẵn có củacác cháu” Với quan niệm con người là một thực thể thống nhất bao gồm nhiềuyếu tố, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhiều thành tố, các mặt: đạo đức, thể lực, trí lực,trình độ thẩm mỹ, muốn phát triển con người toàn diện thì phải phát triển các bộphận cấu thành nên chỉnh thể đó

Trong những năm gần đây ngành giáo duc Thanh Hóa nói chung vàhuyện Cẩm Thủy nói riêng thường xuyên tổ chức các cuộc thi Thể dục thể thao

và Hội khỏe phù đổng Trong đó có môn điền kinh, mà nội dung thi có trongchương trình đã được học trong chương trình thể duc tiểu học, nhưng khi đi thicác em lai chưa mang lại thành tích cao chưa đạt so với mục tiêu đề ra:" Có phảichăng nội dung này khi giảng dạy trong nhà trường chưa được quan tâm hay là

do các em chưa yêu thích môn học này ?

Từ những lí do trên và mục tiêu đề ra cho nhiều năm tới, là giáo viênđược trực tiếp giảng dạy môn thể dục, với kinh nghiệm nhiều năm công tác và

để môn thể dục trong trường tiểu học được chú trọng và phát triển, lôi cuốnđược học sinh yêu thích môn học, gây được hứng thú, kích thích tinh thần tậpluyện, phát huy tính tích cực của các em, là cơ sở phát hiện được nguần vậnđộng viên có năng khiếu TDTT thực sư để bồi dưỡng, huấn luận tham gia dự thiThể dục thể thao cấp huyện đạt kết quả Trong năm học này tôi chọn sáng kiến

kinh nghiêm “Áp dụng phương pháp tổ chức trò chơi để nâng cao chất lượng

thể dục, thể thao cho học sinh tiểu học” để làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu :

Nghiên cứu đề tài “Áp dụng phương pháp tổ chưc trò chơi để nâng cao

chất lượng thể dục, thể thao cho học sinh tiểu học” Sẽ giúp tôi hiểu rõ hơn vai

trò của TDTT đối với hoạt động học tập, vui chơi, giải trí của học sinh tiểu học –lứa tuổi có những biến đổi quan trọng trong các điều kiện sinh hoạt, học tập vàhoạt động của chính các em

Cũng từ việc nghiên cứu này đã giúp tôi nắm được rõ hơn các kiến thứckhoa học cơ bản của giáo dục nói chung và các hoạt động TDTT nói riêng

Quá trình nghiên cứu đề tài trên, giúp tôi phát hiện và lựa chọn được họcsinh có năng khiếu TDTT thực sự, để tập luyện dư thi, TDTT, HKPH cấp huyện,cấp tỉnh đạt được kết quả cao

3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh trường tiểu học Cẩm Liên Nghiên cứu quan sát qua các tiếthọc thể dục, giờ luyện tập thể thao và các hoạt động ngoại khóa Tạo hứng thúhọc tập môn thể dục thông qua phần trò chơi cho học sinh tiểu học, chơi vậnđộng phát triển các tố chất, năng khiếu và thể lực trong môn thể dục

4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp quat sát.: Để thực hiện tốt những vấn đề đã nghiên cứumột cách khoa học tôi đã quan sát học sinh qua tiết học thể dục và các hoạt độngngoại khóa ở trường

- Phương pháp phỏng vấn: Dùng phương pháp phỏng vấn ( trò chuyện)đối với học sinh qua tiết day, luyện tập để xây dựng một sốc kế hoạch, hình thức

tổ chức dạy học phù hợp và kích thích tinh thần, khắc phục những nhàm chán,mệt mỏi cho học sinh khi tập luyện

- Phương pháp tổ chức trò chơi: Tăng cường sử dụng phương pháp tròchơi, thi đấu chống khuynh hướng quá tải, nâng cao hứng thú tập luyện, tạokhông khí vui tươi cho giờ học

II Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.

1 Cơ sở lý luận

Sức khoẻ là vấn đề quan trọng và được đặt lên hàng đầu của toàn nhân loại.Tập luyện TDTT đề rèn luyện sức khoẻ là thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày.Đất nước càng phát triển bao nhiều thì sự quan tâm đến phong trào tập luyệnTDTT càng lớn bấy nhiêu Trên thế giới, hàng năm tổ chức rất nhiều giải đấuTDTT, cùng với nó là sự đầu tư về công sức, tiền của và niềm khát khao chiếnthắng tất cả đều có mục tiêu lớn nhất là sức khoẻ (khoẻ cả thể chất lẫn tinh thần)

Ở Việt Nam chúng ta, vấn đề giáo dục thể chất đang được Đảng và Nhànước hết sức quan tâm mà cụ thể là các trường học khi xây dựng đều có nhà thể

chất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học thể dục của các em đạt hiệu quả tốt.Trong chương trình thể dục của tiểu học được học một tuần 2 tiết với các nộidung cơ bản đó là:

+ Đội hình đội ngũ

+ Bài thể dục phát triển chung

+ Bài tập rèn luyện tư thế và kỹ năng vận động cơ bản

+ Trò chơi vận động

Đó là lượng vận động đủ giúp các em cân bằng giữa cơ thể và điều kiệnsinh hoạt, góp phần làm cho cơ thể phát triển toàn diện, cân đối, tạo cơ sở tốt đểnâng cao sức khoẻ, khả năng học tập, vui chơi GDTC trong trường tiểu học lànền tảng cho các em làm quen với tập luyện TDTT sau này và nó phải được đặtlên hàng đầu trong bậc tiểu học đúng như lời nói của cố thủ tướng Phạm VănĐồng: "Thể dục là mục tiêu không thể thiếu được trong quan điểm giáo dục củachúng ta, nó là cơ sở để tiếp thu tốt Đức dục - Mỹ dục - Trí dục"

2 Thực trạng của vấn đề:

2.1 Thuận lợi:

- Các em đang tuổi phát triển nên rất thích được vận động

- Xã hội ngày càng phát triển nên các gia đình rất thích con em mình đượctập luyện thể dục thể thao

- Ban Giám hiệu nhà trường đánh giá cao tầm quan trọng của môn thể dụcđối với học sinh tiểu học nên quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất trong môn họccũng như công tác tập huấn đội tuyển

2.2 Khó khăn:

- Lứa tuổi nhỏ nên các em rất hiếu động, sự tập trung chú ý chưa cao, nhất

là tâm lý đang học trong lớp được ra ngoài vận động

- Các em học sinh chưa hiểu được tác dụng của từng nội dung bài học đến

sự phát triển của cơ thể

- Đa số phụ huynh học sinh coi môn Thể dục là môn phụ nên ít quan tâm,việc tập luyện thêm ở nhà của các em là rất ít

Qua quan sát và tiếp xúc học sinh trong giờ học thể dục nhiều năm họctôi nhận thấy:

- Các em còn chưa hiểu hết về tác dụng của môn học thể dục với sức khoẻcủa bản thân Đặc biệt các em đều không biết là mỗi nội dung được học đều cótác dụng riêng tới cơ thể, các em chỉ hiểu chung chung rằng tập thể dục có lợicho sức khoẻ và thích học thể dục vì được ra ngoài sân và được chơi trò chơi

- Trong giờ tập chưa hình thành nếp học Khi ra sân thể chất tập và khi vềlớp còn chưa nghiêm túc, lớp tập chung rất mất trật tự, giáo viên mất rất nhiềuthời gian ổn định lớp Nhiều em trang phục không gọn gàng, còn nói tự do trong

giờ Trong khi tập thì hay hỏi "sắp được chơi trò chơi chưa cô" hoặc ""Emkhông thích tập cái trò này"?.

- Theo chương trình của Bộ giáo dục và đào tạo, môn thể dục hiện naychủ yếu học bài thể dục phát triển chung, thể dục Rèn luyện tư thế cơ bản, chơitrò chơi, đội hình đội ngũ Các nội dung được lặp đi lặp lại đôi khi học sinh thấynhàm chán

Từ một số nguyên nhân khách quan cùng với việc chưa hiểu ý nghĩa, tácdụng của môn học nên ý thức tập luyện của các em còn kém Chưa thực hiệnđược kỹ thuật, biên độ động tác chưa đúng dẫn đến giờ học đạt hiệu quả thấp

3 Một số giải pháp thực hiện để tổ chức giải quyết vấn đề.

Như chúng ta đã biết, một trong những phương pháp giảng dạy kỹ năngrèn luyện có hiệu quả nhất trong dạy thể dục là áp dụng các trò chơi trong cáctiết học Phương pháp này đem lại cho chúng ta rất nhiều lợi ích Các trò chơi bổtrợ cho việc tập luyện tạo hứng thú say mê ,sự sáng tạo và chủ động Hơn hết, nógóp phần rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên và học sinh, giúp cho tiết học sôinổi hơn và tạo hứng thú cho người dạy và người học

3.1 Cách tổ chức trò chơi trong tiết học thể dục:

Trò chơi luôn đóng vai trò to lớn so với một giờ thể dục cũng như mộthoạt động giải trí của con người

Trước hết, người giáo viên phải hiểu biết rộng, biết tham gia và biết tổchức tốt nhiều trò chơi, thu hút học sinh tham gia Như chúng ta đã biết, học đóngười giáo viên cần phải hiểu và nắm bắt được tâm lí của học sinh

3.2 Người giáo viên phải hiểu được trò chơi:

- Tác dụng của trò chơi đó như thế nào?

- Trọng tâm của trò chơi đó nhằm mục đích gì?

3.3 Để hướng dẫn và tổ chức cho học sinh có hiệu quả và an toàn người giáo viên cần chú ý các nội dung sau đây.

- Chọn trò chơi và biên soạn giáo án giảng dạy

- Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trò chơi

- Tổ chức đội hình cho học sinh chơi

- Giới thiệu và giải thích cách chơi

- Điều khiển trò chơi

- Đánh giá kết quả cuộc chơi

3.4 Chọn trò chơi và biên soạn thiết kế bài dạy.

Để giảng dạy cho học sinh một trò chơi, công việc đầu tiên của người giáoviên là chọn trò chơi (trừ những trò chơi đã quy định cố định trong chương trình

và sách hướng dẫn giảng dạy) Muốn chọn trò chơi đúng với yêu cầu, cần xácđịnh được mục đích, yêu cầu của trò chơi định chọn Ví dụ trong một buổi hoạt

động ngoại khoá ở ngoài trời, giáo viên muốn có một hoạt động sôi nổi, hấp dẫn

có thể lôi cuốn được tất cả học sinh vào hoạt động thi đua giữa tổ này với tổkhác hay lớp này với lớp khác Như vậy là giáo viên đã xác định được mục đích,yêu cầu để chọn trò chơi, trong trường hợp này giáo viên có thể chọn trò chơi

"Chạy tiếp sức", hay "Tiếp sức chuyển vật" hoặc "Mèo đuổi chuột"…

Khi chọn trò chơi giáo viên cần phải chú ý đến trình độ và sức khoẻ củahọc sinh, ví dụ như học sinh lớp 1 thì trình độ tiếp thu cũng như khả năng phốihợp vận động và sức khoẻ còn có hạn, do đó không thể chọn những trò chơiphức tạp hoặc đòi hỏi sức mạnh cao Ngoài ra giáo viên còn phải chú ý tới đặcđiểm giới tính, địa điểm định tổ chức cho học sinh chơi rộng hay hẹp, có đảmbảo an toàn không, phương tiện để tổ chức cho học sinh có đầy đủ để tổ chức tròchơi đó không…Sau khi đã chọn được trò chơi, giáo viên cần soạn thành giáo ángiảng dạy, từng bước cho học sinh từ chỗ chưa biết đến biết, từ chỗ chỉ biết chơicầm chừng, thụ động đến tham gia chơi hoàn toàn chủ động và có thể sáng tạođược Ví dụ, khi chọn trò chơi "Mèo đuổi chuột", giáo án lúc đầu chỉ làm saocho học sinh biết cách chơi, chuột chạy đường nào mèo đuổi đường đó, giáo ánsau nâng lên cho học sinh biết đọc các câu đồng dao trước và trong khi chơi, sau

đó mức cao hơn nữa có thể đổi một phần cách chơi như không quy định "mèo"

cứ phải đuổi đúng theo đường mà "chuột" đã chạy mà mèo có thể chạy đón

Trò chơi: Bịt mắt bắt dê 3.5 Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trò chơi

Sau khi chọn được trò chơi, giáo viên nghiên cứu kĩ các quy tắc và luật lệcủa trò chơi và sau đó soạn thành giáo án ở những mức độ khác nhau để dần dần

tổ chức cho các em biết tham gia chơi một cách thành thục Công việc đầu tiênlúc này là chuẩn bị phương tiện và địa điểm để tổ chức cho các em chơi Vềphương tiện cần phân chia ra những phương tiện nào giáo viên chuẩn bị vàphương tiện nào học sinh phải chuẩn bị Ví dụ đá cầu, thì học sinh phải chuẩn bịcầu, muốn vậy giáo viên phải nhắc nhở học sinh từ buổi học trước để các em

chuẩn bị, thậm chí ngày hôm sau là giờ thể dục, thì hôm trước giáo viên phảinhắc lại một lần nữa để cá em nhớ và chuẩn bị Đối với giáo viên thì phươngtiện tổ chức cho học sinh cần chia ra làm hai loại, loại thứ nhất là loại cần phảichuẩn bị trước khi đến giờ tổ chức cho các em chơi, ví dụ mua cầu, mua bóng…

và loại thứ hai là kẻ vẽ sân chơi thì phải kẻ trước nếu kẻ bằng vôi, nước, sơn…còn kẻ bằng phấn thì đợi đến giờ chơi mới kẻ

Về địa điểm, sau khi đã chọn giáo viên cho học sinh thu nhặt các vật gây nguy hiểm, nếu bẩn thì phải quét dọn cho bảo đảm môi trường trong sạch

3.6 Tổ chức đội hình cho học sinh chơi.

Tổ chức đội hình cho học sinh chơi được quy định trong một số nhiệm vụsau: Tập hợp học sinh theo các đội hình khác nhau và ổn định tổ chức, phân chiađội (nếu trò chơi phải chia đội), chọn vị trí đứng của giáo viên để giải thích và điềukhiển trò chơi, chọn đội trưởng của từng đội hoặc những người tham gia đóng vaicủa cuộc chơi, ví dụ như “lăn bóng”

Tuỳ theo tính chất của trò chơi mà giáo viên có thể tổ chức trò chơi theonhiều đội hình khác nhau: Đội hình một hàng dọc, ngang hay vòng tròn… Ở mỗiđội hình như vậy vị trí của giáo viên đứng điều khiển cũng khác nhau, tuy nhiênphải theo một nguyên tắc phải chú ý là làm sao học sinh phải nghe rõ được lờigiáo viên nói, nhìn rõ được giáo viên làm mẫu, giáo viên phải bao quát được độihình chơi, học sinh và tiến trình cuộc chơi, nhưng không gây cản trở cuộc chơicủa các em

3.7 Giới thiệu và giải thích cách chơi.

Giới thiệu và giải thích trò chơi có thể tiến hành theo nhiều cách khácnhau, tuỳ thuộc vào thực tiễn, điều kiện cụ thể và đối tượng Nếu các em chưabiết trò chơi đó thì cần giải thích và làm mẫu tỉ mỉ những nếu các em đã biếthoặc nắm vững trò chơi đó thì cách giới thiệu và giải thích thật ngắn gọn Thôngthường khi giới thiệu và giải thích về trò chơi giáo viên cần nêu tên trò chơi,cách chơi, luật chơi, yêu cầu về tổ chức đội hình, cách đánh giá thắng thua vàthời gian chơi

Đối với học sinh tiểu học, khi được tổ chức chơi các em thường muốn đượcchơi ngay, nhất là những trò chơi mà các em đã biết, sau khi giáo viên gọi tên tròchơi các em đã biểu lộ tình cảm ngay như reo hò, hưởng ứng hoặc không đồng ýchơi trò chơi đó… Dù ở trong trường hợp nào, các em cũng không thích giảng giảidài dòng, vì vậy khi giải thích trò chơi, giáo viên nên nói ngắn gọn, rõ ràng, dễhiểu, nhưng phải làm sao cho tất cả học sinh đều nghe và nắm được cách chơi

Đối với trò chơi các em đã biết và hiểu luật chơi rồi thì không cần giảithích nữa, mà nêu thêm một số yêu cầu cao hơn Có thể đưa ra một số yêu cầuchơi cao hơn lần trước, đòi hỏi học sinh cố gắng cao hơn mới hoàn thành được

Có như vậy các em mới hào hứng, hăng hái hơn, phát huy hết khả năng sức lực,trí tuệ và óc sáng tạo của mình

Giới thiệu và giải thích trò chơi hấp dẫn, lôi cuốn được sự chú ý và khích

lệ được học sinh tham gia chơi một cách thực sự là nghệ thuật của người điềukhiển Vì vậy mỗi giáo viên cần tích luỹ kinh nghiệm và không nên coi thườngkhâu giới thiệu và giải thích trò chơi

3.8 Điều khiển trò chơi.

Khi các em bước vào chơi thì lúc này giáo viên phải đóng vai trò như mộttrọng tài trong một trận thi đấu Mọi tình huống vi phạm luật, thống kê điểmthắng thua của từng đội để rồi phân loại đội nào thắng, đội nào thua và giảiquyết kiện cáo… đều do người điều khiển quyết định Vì vậy người điều khiểnphải nắm vững tiến trình và theo dõi cuộc chơi thật chặt

Theo kinh nghiệm của nhiều nhà sư phạm, lúc cho học sinh chơi trò chơimới, thì thường cho các em chơi thử một đến hai, ba lần, sau mỗi lần giáo viêncần nhận xét và bổ sung thêm những điều về luật để các em nắm vững luật, sau

đó mới tiến hành cho các em chơi chính thức có thi đua

Thông thường người điều khiển phải làm một số công việc sau:

- Cho học sinh làm một số động tác khởi động, rồi mới tiến hành cuộc chơi

sinh tham gia chơi

- Điều chỉnh khối lượng và cường độ của trò chơi

- Bảo hiểm đề phòng chấn thương ở những chỗ cần thiết

Khi điều khiển trò chơi giáo viên có thể điều chỉnh khối lượng và cường

độ trò chơi bằng nhiều cách:

- Dùng tiếng vỗ tay, tiếng trống, tiếng reo hò để tăng nhịp điệu của trò chơi

- Rút ngắn hoặc tăng thời gian của cuộc chơi

- Thay đổi phạm vi hoạt động của trò chơi (rút ngắn hoặc tăng cự li, giảmhoặc tăng trọng vật…)

- Thay đổi số lượng người chơi

- Thay đổi yêu cầu, mục đích hoặc luật chơi

- Nghỉ giải lao (nếu cần giảm khối lượng vận động)

Khi điều khiển trò chơi giáo viên cần chú ý bảo hiểm cho các em và tìmbiện pháp phòng ngừa chấn thương có thể xảy ra Cần nhắc nhở và giáo dục ýthức tổ chức kỉ luật vì đây là một trong những biện pháp phòng ngừa chấnthương hiệu quả nhất

3.9 Đánh giá kết quả cuộc chơi.

Sau một lần hoặc một số lần cho học sinh chơi, giáo viên cần nhận xét,đánh giá kết quả của cuộc chơi, giáo viên phải thống kê được những ưu điểm,khuyết điểm của từng đội, cụ thể về thời gian đội nào hoàn thành trước, nhiềuhay ít người vi phạm luật chơi, đội hình đội ngũ có trật tự không…

Dựa vào yêu cầu, nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánh giá cuộcchơi và phân loại thắng, thua thật công bằng, rõ ràng Giáo viên hết sức lưu ývấn đề này, vì đôi khi có giáo viên yêu cầu và luật lệ chơi rất khắt khe, nhưngđánh giá kết quả cuộc chơi lại đại khái, không chính xác hoặc không công bằng.

Vì vậy đã làm học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sựđánh giá đó và không chấp nhận kết luận của người điều khiển Đây là nhữngđiều đã xảy ra không phải hãn hữu, ngay đến các trò chơi của người lớn như đábóng, bóng rổ, bóng chuyền… chúng ta cũng đã thấy những hiện tượng như vậy

và như vậy tất nhiên là kết quả của cuộc chơi mà chúng ta tổ chức cho học sinhchơi bị giảm đi nhiều, mất đi ý nghĩa giáo dục và đôi khi cần đến sự hiềm khích,hiểu lầm…

Có thể nói, điều khiển tiến trình một cuộc chơi (nhất là với học sinh tiểuhọc các em hiếu động và mức độ hiểu biết còn có hạn) sao cho sôi nổi, sinhđộng, hấp dẫn lôi cuốn được học sinh tham chơi một cách thích thú, đó là nghệthuật của nhà sư phạm Có lẽ chỉ có lòng yêu trẻ, yêu nghề, sự ham học hỏinghiên cứu, sưu tầm tích luỹ kinh nghiệm thì nghệ thuật đó mới ngày càngphong phú và hoàn thiện

3.10 Một số điểm cần chú ý giảng dạy trò chơi vận động:

Do điều kiện cơ sở vật chất của hầu hết các trường phổ thông ở nước ta làsân bãi chật hẹp, dụng cụ phương tiện thiếu thốn… trong điều kiện thời tiết bìnhthường đã khó dạy hết chương trình, khi gặp thời tiết không thuận lợi như mưa,gió, bão lụt thì hầu hết các giờ thể dục đều không thực hiện được Người giáoviên có thể áp dụng một số biện pháp sau đây để áp dụng trong điều kiện gặpphải thời tiết không thuận lợi:

- Dạy một số nội dung về lí thuyết của trò chơi, luật chơi và cách chơi,cũng như các hình thức thưởng phạt trong chương trình trò chơi

- Cho tập một số bài tập thể lực, bổ trợ để học sinh tập lần lượt ngày tronglớp học

- Sử dụng một số trò chơi trong nhà để học sinh có thể tập luyện, hay chơiluôn trong phòng học, mặc dù khối lượng của trò chơi có thể chưa đạt mức yêucầu, những còn hơn là không tập gì để trống giờ

- Khi dạy trong nhà nên sử dụng các trò chơi có hoạt động cả về tay, chân

và trí tuệ… kết hợp với biện pháp là tập thể lực hay thực hiện các trò chơi códạng như bài tập thể lực Ví dụ: Thi chống đẩy, nhảy qua chướng ngại vật, bậtquay các hướng…

- Khi phải dạy ngay trong nhà, giáo viên cần chú ý là cho thu xếp bàn ghếtrong lớp để tạo ra khoảng trống rộng hơn cho các em tập và cũng là đảm bảo antoàn và tránh hư hỏng, đổ vỡ

- Khi dạy các trò chơi có cự ly thì giáo viên nên chú ý áp dụng cho từngđối tượng học sinh Lớp dưới thì cự ly ngắn, lớp trên thì cho cự ly dài hơn, cụthể là cho từng cấp bậc học

4 Một số trò chơi rèn luyện kỹ năng, kích thích học sinh hứng thú, hăng say trong giờ thể dục.

4.1 Trò chơi rèn luyện hô hấp, định hướng, phản xạ và khéo léo, tập trung chú ý:

Cách chơi:

Khi có hiệu lệnh cho trò chơi bắt đầu, những em đứng trên cùng của mỗi

hàng nhanh chóng lăn bóng qua khe chân của các bạn cho người cuối cùng Emcuối cùng nhận bóng, cầm bóng nhảy lò cò về phía trước, sau đó đứng lên phíađầu hàng và lăn bóng như bạn trước đó Trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đếnngười cuối cùng (em đầu tiên chuyền bóng lúc này là người cuối cùng) nhậnbóng nhảy lò cò về trước, đứng vào trước hàng của mình và dùng hai tay đưabóng lên cao và hô to "Xong!" Căn cứ vào đó giáo viên xem tổ nào xong nhanh,hàng ngũ ngay ngắn tổ đó thắng cuộc

Khi lăn bóng, có thể bóng đi lệch hướng hoặc không có khả năng làm đượcđến người cuối cùng, các em trong hàng có quyền dùng tay chỉnh bóng hoặc đónbóng, nhặt lấy bóng rồi lăn bóng tiếp cho bạn Trường hơp bóng lăn ra khỏi hàngthì bóng lệch ở chỗ nào em đó chạy ra nhặt bóng rồi lại tiếp tục lăn bóng

Trò chơi lăn bóng:

Cách dạy:

Giáo viên tập hợp học sinh theo các hàng và tư thế đứng như đã nêu ở phần

chuẩn bị Tiếp theo giáo viên gọi tên trò chơi và làm mẫu, giải thích cách chơi, sau

đó các em đứng trên cùng của mỗi hàng cầm bóng để chuẩn bị chơi Trước khi cho

học sinh chơi, giáo viên hô "Chuẩn bị" lúc này các em đứng trên cùng cầm bónggiơ bằng hai tay lên cao Khi thấy tất cả các hàng đã chuẩn bị xong, giáo viên cóthể hô "Bắt đầu!" để học sinh bắt đầu trò chơi và lăn bóng Trong quá trình đó,giáo viên theo dõi, quan sát xem những trường hợp nào sai luật rồi sau đó nhậnxét, giải thích thêm về cách chơi để tất cả học sinh đều nắm được cách chơi thìcho học sinh chơi chính thức có thi đua phân thắng thua

Ghi chú: Không được chuyền bóng hoặc ném bóng ra sau mà lăn bóng

trên mặt đất cho đến bạn đứng cuối cùng

4.1.2 Trò chơi vòng tròn:

Mục đích:

Nhằm luyện tập cách điểm số, cách chuyển đội hình từ 1 vòng tròn thành

2 vòng tròn và ngược lại, rèn luyện tác phong nhanh nhẹn, khẩn trương, giáodục tinh thần tập thể

Chuẩn bị:

Tập hợp học sinh thành 1 vòng tròn mặt quay theo vòng tròn ngược chiều

kim đồng hồ Giáo viên chỉ định 1 học sinh nào đó bắt đầu điểm số 1, 2; 1,2….cho đến hết

Cách chơi:

Các em vừa đi theo vòng tròn (ngược chiều kim đồng hồ) vừa vỗ tay

đánh nhịp kết hợp với nghiêng người, ngả đầu như múa vừa đọc mấy câu:

"Vòng tròn, vòng tròn,

Từ một vòng tròn,Chúng ta cùng nhauChuyển thành hai vòng tròn"

Khi đọc đến ba từ "hai vòng tròn" thì những em số 1 nhảy sang trái mộtbước còn những em số 2 cũng nhảy sang phải một bước tạo thành 2 vòng tròn.Sau đó các em lại vừa đi vừa vỗ tay, nghiêng người ngả đầu như múa và đọc: "Vòng tròn, vòng tròn,

Từ hai vòng tròn,Chúng ta cùng nhauChuyển thành một vòng tròn"

Trò chơi vòng tròn

Khi đọc đến ba từ "một vòng tròn" thì những em số 1 nhảy sang phải mộtbướctrong khi đó những em số 2 nhảy sang trái một bước để học sinh cả lớp vềđội hình 1 vòng tròn Sau đó trò chơi bắt đầu lại từ đầu và cứ tiếp tục như vậynhư vừa múa vừa nhảy, đọc các vần điệu để cầm chịch

Cách dạy:

Giáo viên tập hợp học sinh theo một vòng tròn, hướng dẫn các em cáchđiểm số, sau đó giáo viên gọi tên trò chơi và giải thích cách chơi, đồng thời giáo

viên làm mẫu Cho học sinh tập luyện cách nhảy từ 1 vòng tròn thành 2 vòng tròn và

ngược lại (chưa di động theo vòng tròn, chưa đọc các vần điệu) bằng cách giáo viên

hô "chuẩn bị … bắt đầu!" hoặc "1, 2… 3!" thì các em nhảy chuyển đội hình

Cho học sinh tập luyện cách đi như múa theo vòng tròn Học các vần điệutrên và tập đi theo các vần điệu đó Tập đi, đọc vần điệu và chuyển đội hình theolời Hướng dẫn cho học sinh cách tự lập, tự chơi ngoài giờ.

4.2 Trò chơi rèn luyện kĩ năng đi, chạy và phát triển sức nhanh:

4.2.1 Trò chơi giành cờ chiến thắng:

Mục đích:

Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, sự thông minh, nhanh nhẹn, khéo léo và sức

nhanh

Chuẩn bị:

Kẻ 2 vạch giới hạn cách nhau từ 10m - 16m Ở chính giữa sân (khoảng

giữa 2 vạch giới hạn) kẻ một vòng tròn có đường kính 0,5m - 1,0m và cắm vào

đó 1 lá cờ nhỏ Tuỳ theo số học sinh trong lớp nhiều hay ít để tổ chức đội hình

chơi, mỗi lần chơi chỉ tổ chức cho 2 tổ, do đó nếu lớp có 4 tổ có thể tổ chức 2sân chơi, hoặc 2 tổ chơi thì 2 tổ đứng xem sau đó đổi chỗ cho nhau và tập hợpthành 2 hàng ngang ở 2 bên đường giới hạn, mặt quay vào phía cờ Cho học sinh

ở mỗi hàng điểm số để từng em nhận biết số của mình

Cách chơi:

Khi bắt đầu cuộc chơi, giáo viên gọi tên đến số nào thì 2 em mang số đó

của 2 hàng nhanh chóng chạy lên giành lấy cờ mang về cho đội mình Khi ngườicủa đội bạn đã cầm lấy cờ, thì người cùng số phải chạy đuổi theo để giành lại cờbằng cách vỗ nhẹ vào người bạn Trong trường hợp này người cầm cờ bị thua,còn nếu không đuổi kịp để người cầm cờ chạy về qua vạch giới hạn, thì ngườicầm cờ coi như đã giành được cờ và là người thắng cuộc Sau đó lại để cờ vàovòng tròn và trò chơi tiếp tục lại từ đầu

Trò chơi giành cờ chiến thắng

Cách dạy:

Sau khi chuẩn bị sân chơi, giáo viên tập hợp học sinh theo đội hình đểchơi Nếu trong lớp đã có một số em biết cách chơi rồi thì giáo viên chọn 2 em

ra làm mẫu cách chạy từ vạch lên giành lấy Ai giành được cờ thì chạy, ngườikia đuổi Nếu không có học sinh nào biết cách chơi, giáo viên giới thiệu sân chơi

và cách chơi sau đó cho học sinh điểm số rồi gọi một đội lên chơi bằng cách chỉdẫn cho 2 em đó cách chơi Tiếp theo giáo viên có thể gọi 1 - 2 đôi nữa lên chơi

và tiếp tục giải thích cách chơi, sau đó cho các em chơi chính thức

- Không được ngáng chân bạn hoặc giằng kép quần áo khi bạn chạy

- Khi gọi các số, giáo viên cần tạo ra một sự hấp dẫn đối với học sinhbằng cách kéo dài từ "số" sau đó mới gọi chính thức số mấy, ví dụ "số …3" Đốivới học sinh lớp 4, 5 có thể gọi liên tiếp 2 - 3 số để có trên sân 4 - 6 học sinhcùng giành cờ, nhưng quy định chỉ có cùng cặp (cùng một số) mới được đuổi bắtgiành cờ

4.2.2 Trò chơi mèo đuổi chuột:

Mục đích:

Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, phát triển sức nhanh, sự thông minh sáng tạo Chuẩn bị:

Chọn một nơi sạch sẽ, thoáng mát, nền bằng phẳng Tập hợp lớp thànhmột vòng tròn rộng mặt quay vào trong, các em dang tay ngang và nắm lấy bàntay của nhau vào thành những "lỗ hổng" để cho "mèo" và "chuột" chạy đuổinhau

- Chọn một em đóng vai "mèo", một em đóng vai "chuột" Hai em nàyđứng cách nhau 3m ở phía trong vòng tròn

Trò chơi mèo đuổi chuột

Sau từ "thoát", "chuột" chạy luồn qua các "lỗ hổng" chạy trốn khỏi "mèo"còn "mèo" phải nhanh chóng luồn theo các "lỗ hổng" mà "chuột" đã chạy đểđuổi bắt "chuột" Khi đuổi kịp, "mèo" đập nhẹ vào người "chuột" và coi như

"chuột" bị bắt, trò chơi dừng lại đổi vai cho nhau hoặc thay bằng một đôi khác

để trò chơi lại được tiếp tục

Trường hợp sau 1 - 2 phút mà "mèo" vẫn không bắt được "chuột" cũngphải dừng lại và thay bằng một đôi khác để tránh các em chơi quá sức Các

em không được chạy hoặc đuổi trước khi hát xong Khi chạy qua các "lỗhổng" các em đứng theo vòng tròn không được hạ tay xuống để cản đường

Cách dạy:

- Giáo viên nêu tên trò chơi, giải thích cách chơi và nội quy trò chơi

- Giáo viên dạy các em học thuộc vần thơi trước khi chơi trò chơi

- Cho các em chơi thử 1 - 2 lần sau đó mới cho chơi chính thức Trongquá trình chơi giáo viên phải giám sát cuộc chơi, kịp thời nhắc nhở các em chú

ý, tránh vi phạm nội quy chơi, đặc biệt là không được ngáng chân, ngáng tay cảnđường chạy của các bạn

- Giáo viên hướng dẫn để các em có thể tự tổ chức chơi và luyện tập ngoàigiờ

4.3 Trò chơi rèn luyện kĩ năng bật nhảy và phát triển sức mạnh chân:

4.3.1 Trò chơi nhảy đúng nhảy nhanh:

Mục đích:

Nhằm rèn luyện sự khéo léo linh hoạt, phát triển sức mạnh chân

Chuẩn bị:

Kẻ 2 ô vuông lớn, mỗi ô có cạnh 1m, rồi chia thành 4 ô nhỏ, mỗi ô có

cạnh 0,5m và đánh số như hình vẽ Kẻ 2 vạch chuẩn bị và xuất phát cách nhau