Phân tích nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước và đánh giá việc vận dụng nguyên tắc này trong quản

Trong số các nguyên tắc đó, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước là một trong số những nguyên tắc quan trọng thể hiện bản chất dân chủ sâu sắc k

Đề bài: Phân tích nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước và đánh giá việc vận dụng nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay.

Bài làm:

A ĐẶT VẤN ĐỀ.

Cũng giống như bất kỳ hoạt động có mục đích nào, quản lý hành chính nhà nước được tiến hành trên những cơ sở nguyên tắc nhất định Đây là tư tưởng chủ đạo rất quan trọng trong tổ chức và hoạt động giúp cho các chủ thể quản lý hành chính nhà nước thực hiện có hiệu quả công việc của mình trên các lĩnh vực được phân công Quản lý hành chính nhà nước được tuân theo năm nguyên tắc cơ bản Trong số các nguyên tắc đó, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước là một trong số những nguyên tắc quan trọng thể hiện bản chất dân chủ sâu sắc khẳng định vai trò quan trọng của nhân dân trong quản lý hành chính nhà nước Tuy nhiên, việc áp dụng nguyên tắc này vào quản lý hành chính ở nước ta hiện nay còn nhiều khó khăn, vướng mắc

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

I Khái quát về nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước.

Có ba Khái niệm “nguyên tắc” có nghĩa La tinh là “principium” có ba nghĩa:

1, Luận điểm cơ bản, luận điểm gốc của học thuyết nào đó, tư tưởng chỉ đạo, quy tắc cơ bản của hoạt động

2, Niềm tin quan điểm đối với sự vật và chính niềm tin quan điểm ấy xác định nguyên tắc hành vi

3, Nguyên lý cấu trúc và hoạt động của bộ máy, dụng cụ thiết bị nào đó Trong lĩnh vực quản lý hành chính có thể hiểu những nguyên tắc quản lý hành

chính nhà nước là những tư tưởng chỉ đạo làm nền tảng cho tổ chức và hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Các nguyên tắc trong quản lý hành chính nhà nước thường được phân chia thành hai nhóm: Các nguyên tắc chính trị - xã hội và các nguyên tắc tổ chức – kĩ thuật Các nguyên tắc chính trị - xã hội là các nguyên tắc chung, được quán triệt trong toàn bộ tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước trong đó có hoạt động quản lý hành chính nhà nước Đây là các nguyên tắc thể hiện sâu sắc bản chất giai cấp của nhà nước Nhóm nguyên tắc này gồm có các nguyên tắc cơ bản sau:

1 Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính nhà nước

2 Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước

3 Nguyên tắc tập trung - dân chủ

4 Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc

5 Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa

Trong đó, để thể hiện bản chất dân chủ sâu sắc, tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước đã khẳng định vai trò quan trọng của nhân dân lao động trong quản lý hành chính nhà nước, đúng như nguyên lý khoa

học “nhân dân là gốc của quyền lực nhà nước” mà chủ nghĩa Mác – LêNin đã

chỉ ra và thực tiễn lịch sử đã chứng minh

II Nội dung của nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

1 Cơ sở của nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

Với bản chất dân chủ sâu sắc, nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc

về nhân dân được nhà nước xã hội chủ nghĩa ghi nhận và đảm bảo thực hiện Nhà nước xã hội chủ nghĩa do chính nhân dân lao động tự tổ chức để thực hiện

quyền lực của mình Nó là một tổ chức được lập ra nhằm phát huy tài năng, sức lực của người lao động trong việc gánh vác các công việc của nhà nước và xã hội nhằm phục vụ chính họ Xuất phát từ cơ sở thực tiễn, nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính đã được ghi nhận

ở những cơ sở pháp lý khác nhau Điều này được thể hiện trong điều 2 hiến pháp

1992 sửa đổi, bổ sung năm 2001: “Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước của

nhân dân do nhân dân và vì nhân dân Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.”, Điều 3 “Nhà nước bảo đảm và không ngừng phát huy quyền làm chủ về mọi mặt của nhân dân, nghiêm trị mọi hành động xâm phạm lợi ích của

tổ quốc và của nhân dân…phát triển toàn diện.” và đặc biệt là trong Điều 53

“Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý.” Ngoài ra, trong hiến pháp và

một số văn bản pháp luật khác cũng ghi nhận nguyên tắc này một cách chi tiết

và cụ thể Đó là những văn bản pháp lý có giá trị và những ý nghĩa hết sức quan trọng cho đến ngày nay thể hiện rõ nét nhất nguyên tắc này

2 Nội dung nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước.

Do đây là nguyên tắc nằm trong hệ thống các nguyên tắc cơ bản của quản

lý hành chính nhà nước nên nó cũng có những đặc điểm sau:

Được ghi nhận trong các văn bản pháp luật của nhà nước, từ Hiến pháp đến các văn bản dưới luật Hiến pháp ghi nhận những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước nói chung và các cơ quan hành chính nhà nước còn các văn bản dưới luật lại cụ thể hóa nội dung của nguyên tắc này trong các lĩnh vực khác nhau của Nhà nước

Mang tính khách quan và khoa học Bởi lẽ, nó được xây dựng, tổng kết và rút ra từ thực tiễn quản lý hành chính nhà nước

Được ghi nhận thông qua hình thức chủ quan của con người Nó chịu sự chi phối của những điều kiện về chính trị, giai cấp và xã hội, phản ánh bản chất giai cấp của hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Có tính ổn định Tuy nhiên tính ổn định chỉ có ý nghĩa tương đối Tính

ổn định của các nguyên tắc trong quản lý hành chính nhà nước không loại bỏ việc không ngừng đổi mới về nội dung, hình thức và phương pháp thực hiện các nguyên tắc

Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước có mối liên hệ chặt chẽ với các nguyên tắc khác và tạo thành một thể thống nhất

Cương lĩnh cũng như các văn kiện chính trị quan trọng của Đảng và Nhà

nước ta luôn khẳng định rằng Nhà nước ta là Nhà nước “của dân, do dân, vì

dân” Quản lý hành chính Nhà nước là một kênh quan trọng để nhân dân thực

hiện quyền lực của mình Việc tham gia đông đảo của nhân dân lao động vào quản lý hành chính nhà nước thông qua các hình thức trực tiếp và gián tiếp tương ứng như sau:

2.1 Tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước Các cơ quan

trong bộ máy nhà nước là công cụ để thực hiện quyền lực nhà nước, việc nhân dân tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước là hình thức tham gia tích cực, trực tiếp và có hiệu quả nhất trong quản lý hành chính nhà nước Người lao động nếu đáp ứng các yêu cầu của pháp luật đều có thể tham gia một cách trực tiếp hay gián tiếp vào công việc quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

- Người lao động có thể tham gia trực tiếp vào cơ quan quyền lực nhà nước với

tư cách là thành viên của cơ quan này - họ là những đại biểu được lựa chọn thông qua bầu cử hoặc với tư cách là các viên chức nhà nước trong các cơ quan nhà nước ở cương vị là thành viên của cơ quan quyền lực nhà nước, người lãnh đạo trực tiếp xem xét và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của từng địa phương trong đó có các vấn đề quản lý hành chính nhà nước Khi ở

cương vị là cán bộ viên chức nhà nước thì người lao động sẽ sử dụng quyền lực nhà nước một cách trực tiếp để thực hiện vai trò người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội, có điều kiện biến những ý chí, nguyện vọng của mình thành hiện thực nhằm xây dựng đất nước giàu mạnh

- Ngoài ra, người lao động có thể tham gia gián tiếp vào hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc thực hiện quyền lựa chọn những đại biểu xứng đáng thay mặt mình vào cơ quan quyền lực nhà nước ở trung ương hay địa phương Ðây là hình thức tham gia rộng rãi nhất của nhân dân vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước

2.2 Tham gia vào hoạt động của các tổ chức xã hội

- Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân lao động tham gia tích cực vào hoạt động của các tổ chức xã hội Nhà nước ban hành nhiều quy định liên quan tới vị trí, vai trò, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức xã hội trong quản lý hành chính nhà nước nói riêng và quản lý nhà nước nói chung Điều 9 Hiến pháp

1992 sửa đổi bổ sung năm 2001có quy định “Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các

tổ chức thành viên là cơ sở chính trị của chính quyền dân” Các tổ chức xã hội

là công cụ đắc lực của nhân dân lao động trong việc thực hiện quyền tham gia vào quản lý hành chính nhà nước Thông qua các hoạt động của các tổ chức xã hội, vai trò chủ động sáng tạo của nhân dân lao động được phát huy Thực tế cuộc sống đã chứng minh các tổ chức xã hội đã thu hút một lượng đông đảo nhân dân lao đọng tham gia vào quản lý hành chính nhà nước Ðây là một hình thức hoạt động có ý nghĩa đối với việc bảo đảm dân chủ và mở rộng nền dân chủ

ở nước ta

2.3 Tham gia vào hoạt động tự quản ở cơ sở.

Mỗi cá nhân đều có một nơi cư trú, nơi sinh ra và lớn lên mỗi người đều gắn bó với một địa phương nơi mình sinh sống và trên cơ sở đó họ tham gia vào các tổ chức tự quản ở địa phương

- Ðây là hoạt động do chính nhân dân lao động tự thực hiện, các hoạt động này gần gũi và thiết thực đối với cuộc sống của người dân như hoạt động bảo vệ an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, Những hoạt động này xảy ra ở nơi

cư trú, làm việc, sinh hoạt nên mang tính chất tự quản của nhân dân

- Thông qua những hoạt động mang tính chất tự quản này người lao động

là những chủ thể tham gia tích cực nhất, quyền tham gia quản lý nhà nước, quản

lý xã hội của họ được tôn trọng và bảo đảm thực hiện Nhà nước cũng tạo mọi điều kiện cả về vật chất và tinh thần để phát huy được vai trò to lớn tính tích cực chủ động sáng tạo của nhân dân

2.4 Trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản

lý hành chính nhà nước

- Ðiều 53-Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001) quy định công dân

có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận những vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan nhà nước…

-Kiểm tra các cơ quan quản lý nhà nước

- Tham gia trực tiếp với tư cách là thành viên không chuyên trách trong hoạt động cơ quan quản lý, các cơ quan xã hội

- Tham gia với tư cách là thành viên của tập thể lao động trong việc giải quyết những vấn đề quan trọng của cơ quan

Việc trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản lý hành chính nhà nước là một hình thức có ý nghĩa quan trọng để nhân dân lao động phát huy vai trò làm chủ của mình

Ðây là nguyên tắc được nhà nước ta thừa nhận và bảo đảm thực hiện Nguyên tắc này thể hiện bản chất dân chủ sâu sắc giữ vai trò quan trọng thiết yếu trong quản lý hành chính nhà nước Nhân dân không chỉ có quyền giám sát đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước; thực hiện khiếu nại tố cáo nếu cho rằng cán bộ hành chính nhà nước vi phạm quyền lợi của họ hoặc thực hiện không đúng đắn, mà còn có quyền tự mình tham gia vào hoạt động quản lý

nhà nước, trực tiếp thể hiện quyền lợi của toàn thể nhân dân lao động Ðiều này này khẳng định vai trò hết sức đặc biệt của nhân dân lao động trong quản lý hành chính nhà nước, đồng thời xác định những nhiệm vụ mà nhà nước phải thực hiện trong việc đảm bảo những điều kiện cơ bản để nhân dân lao động được tham gia vào quản lý hành chính nhà nước.Có thể mở rộng, tăng cường quyền của công dân trong hoạt động quản lý, nhưng không được phép hạn chế, thu hẹp những gì mà Hiến pháp đã định Trên thực tế với sự phát triển của đất nước, các quyền và nghĩa vụ của công dân ngày càng được mở rộng được tôn trọng và đảm bảo thực hiện một cách đầy đủ nhất

III- Đánh giá việc vận dụng nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay.

Đất nước ta ngày càng phát triển, Việt Nam từ một nước với đầy vết thương của chiến tranh đã trở thành một nước phát triển trên mọi mặt từ nông nghiệp, công nghiệp, văn hóa xã hội và đặc biệt là công nghệ thông tin với những lần chiến thắng trong những cuộc thi ở khu vực… cũng có lẽ là một phần dưới sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước ta và sự vận dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước đã phát huy được vai trò và sức mạnh toàn dân

Theo VI Lênin cho rằng đây là phương tiện thần kỳ cho pháp nhân lên hàng chục lần sức mạnh của bộ máy nhà nước Ngày nay, Đảng và nhà nước rất quan tâm, tôn trọng và đảm bảo cho nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước phương châm của nhà nước ta là “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Ví dụ như nhằm thỏa mãn các nhu cầu về văn hóa xã hội của các thành viên để trao đổi kinh nghiệm sản xuất để tăng gia

Ví dụ: Hội làm vườn, hội nuôi ong, hiệp hội thủy sản, hội những người yêu thể thao, hội người mù…

Bởi lẽ, chủ thể của quản lý hành chính nhà nước là các cơ quan nhà nước, các cán bộ có thẩm quyền, các tổ chức và cá nhân được nhà nước trao quyền

quản lý nên nhân dân có thể thực hiện quyền làm chủ của mình một cách trực tiếp, tham gia giải quyết những vấn đề lớn hệ trọng có ý nghĩa toàn quốc cũng giống như những vấn đề quan trọng ở địa phương hoặc đơn vị cơ sở

Có thể lấy ví dụ trong hoạt động khiếu nại, tố cáo một trong những hình thức đặc biệt quan trọng để nhân dân tham gia vào hoạt động quản lý hành chính Nhà nước Thông qua hoạt động khiếu nại, tố cáo mà nhiều hành vi tham nhũng, lãng phí, vi phạm được làm sáng tỏ củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước Theo thống kê thì 80% số vụ khiếu nại, tố cáo của nhân dân

là đúng toàn bộ hoặc một phần góp phần làm trong sạch bộ máy hành chính Nhà nước

Đảng và nhà nước ta cũng đã có rất nhiều hoạt động để khuyến khích nhân dân lao động tham gia đông đảo vào các hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Ví dụ: trưng cầu ý dân, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội…

Bên cạnh đó việc áp dụng nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước cũng có những điểm cần phải

đề cập tới:

- Nhận thức của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước còn hạn chế do

đó khi tham gia vào các hoạt động quản lý hành chính nhà nước còn nhiều khuyết điểm và sai lầm làm ảnh hưởng đến hoạt động chấp hành – điều hành của nhà nước gây trở ngại cho nhân dân khi tham gia trực tiếp vào hoạt động quản

lý hành chính nhà nước của nhân dân

-Nhiều hoạt động quản lý hành chính nhà nước còn chưa thu hút được đông đảo nhân dân lao động tham gia

-Nhiều hoạt động quản lý hành chính nhà nước còn mang tính hình thức

Có thể lấy ví dụ trong hoạt động bầu cử Quốc hội hay hội đồng nhân dân các cấp, trong số những người đi bầu cử hỏi rằng có bao nhiêu người hiểu thực sự về những người mà họ bầu ra hay chỉ bởi người đó có tên hay có tiểu sử và nhiều thành tích tốt, hay chỉ là ông ấy bà ấy ngoài hình đẹp…

-Pháp luật của nước ta chưa đồng bộ, chưa rõ ràng, việc nhân dân tham gia vào các hoạt động gặp nhiều khó khăn Ví dụ trong hoạt động giải quyết khiếu nại tố cáo các cơ quan có thẩm quyền giải quyết chậm, chưa giải quyết thỏa đáng những yêu cầu của nhân dân

-Ảnh hưởng của nền văn hóa cũ, dưới xã hội phong kiến quyền làm chủ của nhân dân bị hạn chế, nhân dân không có quyền hành gì trong xã hội tất cả đều do nhà nước nên trong xã hội bây giờ nhân dân đã không phát huy toàn diện được quyền của mình

-Nước ta lại là một nước với hơn năm mươi dân tộc anh em phân bố rộng khắp ba miền Bắc Trung Nam miền núi có, đồng bằng có, hải đảo có, biên giới

có với nhận thức của người dân ở mỗi nơi lại khác nhau Ở đồng bằng hay các khu đô thị, trình độ dân trí cao, họ tham gia quản lý hành chính nhà nước tích cực và hiệu quả hơn, ngược lại ở những vùng miền núi,vùng sâu, vùng xa khi tham gia vào hoạt động quản lý hành chính họ còn lúng túng, gặp nhiều khó khăn

-Việc áp dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin còn kém hiệu quả, nhiều vấn đề của quản lý hành chính nhà nước còn chưa đến được với người dân

Một số giải pháp để nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính Nhà nước.

-Trước tiên, phải hoàn thiện được hệ thống pháp luật tránh sự trùng lặp, chồng chéo Trong quá trình xây dựng các quy phạm pháp luật phải tạo điều kiện, thu hút nhân dân tham gia đóng góp ý kiến Bởi lẽ, pháp luật xét cùng là bản chất của dân thể hiện ý chí của nhân dân Việc nhân dân tham gia vào hoạt động pháp luật là để nhân dân thực hiện được quyền làm chủ của mình

-Cải cách hành chính nhà nước trên mọi phương diện, tránh tình trạng như thủ tục hành chính còn rườm rà, phức tạp, nhiều cấp trung gian, ít chú ý tới lợi ích của nhân dân, thiếu thống nhất, thiếu công khai…

-Mở rộng và phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, Giáo dục nâng cao ý thức chấp hành của nhân dân, nâng cao dân trí đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa,

vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ dân trí còn thấp nên còn rất nhiều hạn chế trong việc tham gia vào quản lý hành chính nhà nước

-Khuyến khích nhân dân lao động tham gia vào các tổ chức xã hội nhằm nâng cao vai trò của quần chúng, tuyên truyền để nhân dân tham gia vào xây dựng cơ sở, pháp luật Hoạt động tuyên truyền có thể được thực hiện rộng khắp trên các phương tiện thông tin đại chúng, tivi, đài báo…

- Tôn trọng và bảo đảm các quyền và nghĩa vụ của nhân dân, giúp nhân dân tham gia vào các hoạt động một cách dễ dàng nhanh chóng, tránh tình trạng cản trở, gây khó dễ

C KẾT THÚC VẤN ĐỀ

Nắm vững và vận dụng đúng đắn những nguyên tắc của quản lý hành chính nói chung và đặc biệt là nguyên tắc nhân dân tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước là đảm bảo cho sự thành công trong công cuộc xây dựng

xã hội mới ở nước ta Việc xây dựng cơ chế hiệu quả bảo đảm thu hút đông đảo nhân dân tham gia vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước luôn luôn là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng và nhà nước ta Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế, quốc tế đang vươn mình và trở thành một trong những con rồng của châu Á, thì nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết Bởi lẽ, nó thể hiện một cách toàn diện nhất bản chất của nhà nước ta

là nhà nước của dân, do dân, vì dân và quyền làm chủ của nhân dân lao động Vì vậy, Đảng và nhà nước ta cần có những chính sách đúng đắn hợp lý để nguyên tắc này được thực hiện một cách rộng rãi phát huy được hiệu quả mà nó mang lại

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO