Một số kinh nghiệm ứng dụng CNTT vào soạn giảng nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn thông qua bài 17 ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa môn địa lý 7

Công nghệ thôngtin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập” [5] Ngày 2 tháng 8 năm 2012 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn số 4987/BGDĐT- CNTT về hướng dẫn việc triển khai nhiệm

1 Mở đầu 1.1 Lí do chọn đề tài.

Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạocũng đã nêu rõ: “Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin có tác độngmạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức dạy và học Công nghệ thôngtin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập” [5]

Ngày 2 tháng 8 năm 2012 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn số 4987/BGDĐT- CNTT về hướng dẫn việc triển khai nhiệm vụ công nghệ thôngtin (CNTT) cho năm học 2012- 2013 bao gồm 15 nhiệm vụ trong đó nhiệm vụthứ 6 là “Ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy và học” trong đó cónội dung là: “Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong trường phổ thông nhằm đổimới phương pháp dạy và học theo hướng giáo viên tự tích hợp CNTT vào từngmôn học thay vì học trong môn tin học Giáo viên các bộ môn chủ động tự soạn

và tự chọn tài liệu và phần mềm (mã nguồn mở) để giảng dạy ứng dụng CNTT”

(Theo Quyết định số 698/QĐ-TTg ngày 01/6/2009 của Thủ tướng Chính phủ) [5]

Ngày nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) đã được áp dụng ởhầu hết các lĩnh vực hoạt động xã hội và mang lại hiệu quả thiết thực Trong giáodục nói chung và đối với việc giảng dạy bộ môn địa lí nói riêng, CNTT đã manglại triển vọng to lớn trong việc đổi mới phương pháp và sử dụng kĩ thuật dạy họctheo hướng tích cực

Cùng với việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa thì việc đổi mớiphương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục là hết sức cần thiết Đặcbiệt là trong những năm gần đây việc dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liênmôn đang được ngành giáo dục chú ý quan tâm Hàng năm, Bộ giáo dục và đàotạo tổ chức cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn và đã đượcđông đảo giáo viên trong cả nước hưởng ứng và tham gia tích cực Để nâng caohiệu quả dạy học theo chủ để tích hợp thì việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy làmột công việc hết sức quan trọng đối với giáo viên nói chung và giáo viên bộmôn địa lí nói riêng

Ngoài các phương pháp dạy học truyền thống thì việc ứng dụng CNTTtrong dạy học sẽ góp phần làm cho giờ học trở nên sinh động, hiệu quả, kíchthích được tính tích cực, sáng tạo của học sinh, việc dạy học theo chủ để tích hợpcũng đạt được hiệu quả cao hơn Đối với chương trình sách giáo khoa mới hiệnnay được thiết kế với rất nhiều tranh ảnh, lược đồ, bảng biểu vì vậy theo tôiviệc ứng dụng CNTT vào soạn giảng giáo án điện tử sẽ đem lại kết quả học tậprất tốt đồng thời phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh

Tuy việc ứng dụng CNTT vào soạn giảng là một việc làm không còn mới

mẻ nhưng cũng còn một bộ phận giáo viên còn lúng túng khi ứng dụng côngnghệ thông tin vào giảng dạy Đặc biệt, trong những năm gần đây việc ứng dụngCNTT nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo chủ đề tích hợp là một việc làmmới mẻ, đối với giáo viên tại nhà trường THCS Văn Nho

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm ứng dụng CNTT vào soạn giảng nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn thông qua bài 17 ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa – môn Địa lí 7 tại trường THCS Văn Nho” để nghiên cứu và thực nghiệm

trong quá trình giảng dạy Đến nay cũng đã thu được những kết quả khả quan,đồng thời rút ra được một số kinh nghiệm xin trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp

để cùng nhau tìm ra phương pháp dạy học môn Địa lí đạt kết quả cao hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Nhằm năng cao khả năng ứng dụng CNTT và sử dụng các thiết bị dạyhọc phục vụ cho một tiết học có hiệu quả của giáo viên địa lí, đặc biệt là tiết học

có chủ đề dạy học tích hợp kiến thức liên môn

- Giúp học sinh có khả năng tiếp nhận kiến thức và tự hoàn thiện kiến thứctrên cơ sở những tri thức giáo viên đã nghiên cứu, truyền tải thông qua các thiết

bị dạy học trong một tiết học nói chung và tiết học có chủ đề tích lợp kiến thứcliên môn nói riêng

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Đối tượng thứ nhất: Là học sinh khối lớp 7 trường THCS Văn Nho

- Đối tượng thứ hai: Các phương tiện, công cụ hỗ trợ (Máy tính, máy chiếu

đa năng, phần mềm Power Point…) cho việc ứng dụng CNTT vào soạn giảng

nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn thôngqua bài 17 ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa môn Địa lí 7 ở trường THCS

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp tổng hợp các loại tài liệu có liên quan

- Phương pháp tổng hợp và đúc rút kinh nghiệm thực tế

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

2.1.1 Khái niệm liên quan.

- Ứng dụng CNTT vào tiết dạy là việc sử dụng các thiết bị hiện đại như:

Máy vi tính, projector nhằm khai thác những điểm mạnh của CNTT để hỗ trợtrong quá trình dạy học, góp phần nâng cao chất lượng tiết dạy [5]

- Phần mềm Power Point là phần mềm trình diễn của máy tính điện tử Có

thể dùng như phương tiện báo cáo, trình bày nội dung văn hóa, xã hội, giáo dục,

… một cách rõ ràng, có theå sử dụng những văn bản cùng với những hình ảnh,đoạn clip sống động và màu sắc theo ý muốn [5]

- Tích hợp trong tiếng Anh là integrated, nghĩa là "tập hợp, tích cóp, nhóm gọn một hoặc nhiều các phần tử riêng lẻ vào cùng một diện tích" Theo từ điển tiếng Việt, Tích hợp là sự tập hợp hay thu gọn thành phần một cách nhỏ gọn nhất

có thể [1]

- Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức,

hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiềulĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống Thông qua

đó hình thành những kiến thức, kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cầnthiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộcsống [1]

2.1.2 Một số nguyên tắc khi ứng dụng CNTT.

Để việc ứng dụng CNTT trong dạy học đạt hiệu quả mong muốn, người

GV cần đảm bảo thực hiện các nguyên tắc cơ bản sau:

- Việc lựa chọn khả năng và mức độ ứng dụng CNTT trong mỗi bài họcphải căn cứ vào mục tiêu, nội dung và hình thức cảu bài học đó

- Việc ứng dụng CNTT trong mỗi bài học cần xác định rõ: sử dụng CNTTnhằm mục đích gì, giải quyết vấn đề gì, nội dung gì trong bài học

- Đảm bảo cho tất cả HS trong lớp cùng có hội được tiếp cận với CNTTtrong quá trình học

- Đảm bảo việc ứng dụng CNTT với các phương pháp dạy học, đặc biệtchú ý kết hợp với các phương pháp dạy học tích cực [2]

2.1.3 Vai trò và ý nghĩa của việc ứng dụng CNTT trong dạy học Địa lí.

- Giúp mở rộng khả năng tìm kiếm và khai thác thông tin cho người dạy

và người học môn Địa lí: thông qua việc tra cứu, tìm kiếm thông tin địa lí trongcác phần mềm và trên các trang wed GV có thể khai thác thông tin hoặc tranhảnh, âm thanh, video clip để bổ sung cho bài dạy HS có thể chủ động tìm kiếmthông tin mở rộng hoặc các bài tập, bài thực hành cho các kiến thức đã được họctrên lớp

- Giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt và lĩnh hội tri thức: GV dạy bộ mônĐịa lí có thể ứng dụng CNTT để soạn giáo án điện tử, trình chiếu trên lớp họctrong các giờ lên lớp Thông qua giáo án điện tử kiến thức có thể được biểu diễndưới dạng kênh chữ, kênh hình qua đó tạo hứng thú cho người học, kích thíchngười học chủ động, tích cực trong việc lĩnh hội tri thức

- Giúp tăng cường việc trao đổi, giao lưu giữa người dạy và người học bộmôn địa lí

- Giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập củahọc sinh

- Ngoài ra, CNTT đã làm thay đổi vị trí của giáo viên và học sinh trongquá trình dạy học môn địa lí Cụ thể như sau:

+ Giáo viên là người hướng dẫn học sinh học tập chứ không chỉ đơn thuần

là người phát thông tin vào đầu học sinh

+ Học sinh có thể lấy thông tin từ nhiều nguồn khác nhau: sách, Internet,CD-ROM…

+ Học sinh phải biết đánh giá và lựa chọn thông tin, không chỉ đơn thuầnnhận thông tin một cách thụ động

+ Thầy giáo cũng đóng vai trò là người học thường xuyên vì sự nâng caodân trí của chính mình, với mạng máy tính người thầy có điều kiện dễ dàng hơntrong việc thu thập thông tin, tư liệu, trao đổi kinh nghiệm

2.1.4 Vai trị và ý nghĩa của phương pháp dạy học tích hợp trong dạy học Địa lí.

- Trong dạy học Địa lí việc kết hợp kiến thức giữa các mơn học “Tíchhợp” vào để giải quyết một vấn đề nào đĩ trong một mơn học là việc làm hết sứccần thiết Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tưduy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn [1]

- Trong thực tế tơi thấy rằng khi bài soạn cĩ kết hợp với kiến thức của cácmơn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn

đề đặt ra trong sách giáo khoa Từ đĩ bài dạy sẽ trở nên linh hoạt, sinh động hơn.Học sinh cĩ hứng thú học bài, được tìm tịi, khám phá nhiều kiến thức và đượcsuy nghĩ sáng tạo nhiều hơn Từ đĩ vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn [1]

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến khinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của lãnh đạo PGD & ĐT Bá Thước, tổ chức Tầmnhìn thế giới, BGH nhà trường trường THCS Văn Nho đã trang bị các phươngtiện dạy học: máy chiếu Projector, máy tính xách tay để hỗ trợ cho những tiếtdạy có ứng dụng CNTT Ban giám hiệu Nhà trường thường xuyên khuyến khíchgiáo viên ứng dụng CNTT vào tiết dạy Máy vi tính của trường cĩ nối mạngInternet, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên truy cập thơng tin về giáo án điệntử…

- Được sự đĩng gĩp nhiệt tình của tổ chuyên mơn, đồng nghiệp, tổ bộmôn đã thực hiện được một số tiết dạy cĩ ứng dụng cơng nghệ thơng tin, thơngqua những tiết dạy này, giáo viên đã rút ra cho mình nhiều kinh nghiệm trongviệc ứng dụng CNTT vào dạy học

- Đa số giáo viên cĩ trang bị máy vi tính cá nhân, cĩ nối mạng Internettạo điều kiện thuận lợi cho việc soạn giảng và thiết kế bài giảng cĩ ứng dụngCNTT

- Đơi khi xảy ra những sự cố bất thường như: mất điện, máy bị treo,khơng tương thích giữa máy tính xách tay và Projector …

- Học sinh cịn bỡ ngỡ khi tiếp cận với tiết dạy cĩ ứng dụng CNTT, các

em thường chú ý vào các hiệu ứng mà chưa tập trung vào nội dung bài học, từ đĩlàm hạn chế việc tiếp thu kiến thức…

2.2.3 Kết quả khảo sát trước khi làm đề tài

Bảng 1: Kết quả điểm kiểm khảo sát sau tiết học khơng ứng dụng CNTT vào soạn giảng trong năm học 2015- 2016.

Khối

Sĩ số

Điểm dưới TB Điểm TB Điểm Khá Điểm Giỏi

Bảng 2: Bảng kết quả khảo sát mức độ tích cực, chủ động học tập mơn Địa lí của học sinh lớp 7 trường THCS Văn Nho qua tiết học khơng ứng dụng CNTT vào soạn giảng trong năm học 2015- 2016

Năm học Tổng số

Rất tích cực Tích cực Bình thường

Khơng tích cực

Khi thực hiện soạn giảng tiết dạy cĩ ứng dụng CNTT bản thân tơi thường

làm theo các bước sau:

- Bước 1: Phân tích nội dung bài dạy, sau đĩ soạn giáo án.

- Bước 2: Tìm tư liệu: hình ảnh, đoạn clip, bảng biểu, số liệu … phục vụ cho

bài dạy thơng qua nguồn tài nguyên mạng (Giáo án điện tử, giáo án violet…)

- Bước 3: Thiết kế bài giảng trên máy tính bằng phần mềm Power Point (Xây dựng kịch bản sư phạm, sử dụng phần mềm Power Point).

- Bước 4: Xem xét, điều chỉnh kiểm tra lại nội dung

- Bước 5: Trình chiếu trước khi giảng dạy, để đảm bảo tính chính xác

2.3.2 Các sáng kiến kinh nghiệm

Để áp dụng thành cơng đề tài này ngồi việc thực hiện tốt các nguyên tắc

đã nêu trên giáo viên cần chú ý một số điểm cơ bản sau:

- Nên chọn Font chữ, cở chữ sao cho phù hợp nhằm đảm bảo học sinh cảlớp dễ quan sát:

+ Font chữ (kiểu chữ): Chỉ nên dựng các kiểu chữ đậm, rõ, gọn: Times New Roman; VNI-time; VNI-Have, Arial…

+ Cỡ chữ: Nếu dùng máy chiếu, đối với lớp học 40 HS, cỡ chữ thích hợp nhất từ 24 trở lên.

- Không nên lạm dụng màu sắc và các hình ảnh động, nhiều hiệu ứng đểđưa vào các trang trình chiếu.

+ Màu sắc của nền hình Nguyên tắc tương phản:

 Nền màu sậm - Chữ màu trắng, sáng

 Nền màu trắng sáng - Chữ màu sậm

- Chọn vị trí để máy chiếu và máy tính thuận lợi với bố cục phòng học, cóthể sử dụng được bảng đen Lưu ý các các hoạt động của HS (lên bảng, thảo luậnnhóm) có thể vấp phải dây điện, che khuất đèn chiếu, nên tắt đèn, đóng bớtcửa…

- Sắp xếp các slides theo trình tự:

+ Slides đầu “Chào mừng…”

+ Slides nội dung

+ Slides kết thúc: “Cám ơn…”

- Đối với GV:

+ Đứng vị trí thuận lợi: vừa quan sát lớp, vừa điều khiển máy

+ Không nên chăm chú vào máy chiếu hoặc máy tính

+ Động tác phải nhịp nhàng, linh hoạt

- Cần phối kết hợp nhịp nhàng giữa trình chiếu và ghi bảng để tiết kiệm vàdành thời gian nhiều hơn cho việc thực hành của học sinh

- Nên dự trù phương án xử lí tình huống khi xảy ra tình trạng mất điện độtngột

- Mỗi giáo viên bộ môn phải xây dựng cho mình một kho thư viện tư liệuđiện tử nhằm hoàn thiện dần bộ giáo án điện tử của mình

- Giáo viên phải luôn luôn tự nghiên cứu, học tập nâng cao trình độchuyên môn và kiến thức, kỹ năng sử dụng máy vi tính, truy cập Internet (tìmkiếm thông tin, tra cứu, lưu dữ liệu và xử lý thông tin…) để ứng dụng CNTT đổimới phương pháp dạy học có hiệu quả

2.3.3 Những kiến thức nhiều môn học khác nhau cần vận dụng trong dạy học tích hợp phù hợp với nội dung của đề tài

a Kiến thức môn Địa lí bài học sẽ đạt được

- Biết được những hiện trạng, nguyên nhân gây ô nhiễm không khí và ônhiễm nước ở các nước phát triển trong đới ôn hòa

- Biết các hậu quả gây ô nhiễm không khí và nước gây ra cho thiên nhiên

và con người không chỉ ở đới ôn hòa mà còn cho toàn thế giới

- Biết nội dung nghị định thư Ki-ô-tô về cắt giảm lượng khí thải gây ônhiễm

- Biết được các biện pháp khắc phục vấn đề ô nhiễm môi trường ở đới ônhòa nói riêng và trên thế giới nói chung

b Đối với kiến thức liên môn

Để đạt được hiệu quả cao trong bài dạy HS cần có năng lực vận dụngnhững kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra Cụ thể:

+ Tích hợp với môn Tin học : Hướng dẫn học sinh truy cập các địa chỉtrang web để cập nhập thông tin về bài học.

+ Tích hợp với môn Hóa học : Nhận biết một số axit, phân bón hóa học,biết được vai trò và tác hại của chúng

+ Tích hợp với môn Vật lí: giải thích hiện tượng “Hiệu ứng nhà kính”.+ Tích hợp với môn Sinh học: Biết được ảnh hưởng của ô nhiễm môitrường tới sinh vật, con người

+ Tích hợp môn Toán học: rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ hình cột

+ Tích hợp với môn Giáo dục công dân: Môi trường sống của con ngườiđang bị ô nhiễm, tài nguyên rừng có nguy cơ bị cạn kiệt cần được bảo vệ

c Đối với môn Địa lí

Học sinh biết giải thích các bài học có liên quan ở các khối tiếp theo Đặcbiệt, qua nội dung của hai bài học nêu trong đề tài học sinh biết giải thích cáchiện tượng tự nhiên có liên quan với bài học ở thực tế địa phương Từ đó cónhững hành động cụ thể để hạn chế tác hại của nó và tìm các biện pháp khắcphục phù hợp Ví dụ như: giúp gia đình hạn chế tác hại của sương muối, sươnggiá, giúp gia đình cung cấp độ phì cho đất, giảm tối thiểu tác hại của bón các loạiphân hóa học, phun hóa chất làm thoái hóa bạc màu đất trong sản xuất nôngnghiệp

2.3.4 Những kỹ năng cần vận dụng trong dạy học tích hợp phù hợp với nội dung của đề tài

- Luyện tập kỹ năng phân tích biểu đồ hình cột và kĩ năng phân tích ảnhđịa lí, kĩ năng tư duy tổng hợp, kĩ năng sơ đồ tư duy

- Kỹ năng sống: rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phân tích tìnhhuống, sống có lí tưởng, bảo vệ thiên nhiên, môi trường

2.3.5 Thái độ và định hướng phát triển năng lực học sinh phù hợp với nội dung đề tài

a) Về thái độ:

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, giáo dục tiết kiệm năng lượng, thíchứng với biến đổi khí hậu

b) Định hướng phát triển năng lực học sinh:

- Góp phần hình thành năng lực sử dụng, phân tích biểu đồ hình cột, sửdụng hình ảnh địa lí, vẽ và sử dụng sơ đồ tư duy

2.3.6 Ví dụ minh họa

Tiết 18, bài 17: Ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa – môn Địa lí 7 tại

trường THCS Văn Nho.

GV các em đã được học về sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như

về đô thị hóa ở đới ôn hòa và chúng ta đều biết rằng nền nông nghiệp ở đới ôn hòa đạt trình độ tiên tiến, nền công nghiệp hiện đại với cơ cấu ngành đa dạng, trình độ đô thị hóa cao, hoạt động dịch vụ đa dạng, đặc biệt là hoạt động giao thông vận tải Tuy nhiên, các hoạt động kinh tế đó, chúng cũng để lại nhiều hậu quả to lớn vô cùng nghiêm trọng và mang tính chất toàn cầu… cần được giải quyết Vậy đó, là những hậu quả gì? Cách giải quyết ra sao thầy trò chúng ta

cùng tìm hiểu bài mới: tiết 18, bài 17: “ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa”.

* Hoạt động bài mới:

Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu về ô nhiễm không khí HS làm việc cả lớp/cá

- GV: yêu cầu HS nhìn lên màn hình máy chiếu, quan sát, phân tích các hình ảnh

về ô nhiêm môi trường không khí ở đới ôn hòa và cho biết hiện trạng môi trường

không khí ở đới ôn hòa như thế nào? (slide2)

HIỆN TRẠNG

1

4 3

2

Hiện trạng bầu khí quyển đới ôn hòa như thế nào?

(Bầu khí quyển bị ô nhiễm nặng nề)

- GV chuẩn kiến thức ghi bảng, HS ghi bài

- Hiện trạng: bầu khí quyển bị ô nhiễm nặng nề.

Bước 2:

- GV: yêu cầu HS tiếp tục quan sát các hình ảnh và các nguyên nhân gây ô

nhiễm môi trường không khí ở đới ôn hòa? (slide3,4).

4 3

NGUYÊN NHÂN

(Khói bụi từ các nhà máy và phương tiện giao thông)

- HS trả lời, HS khác bổ sung- GV chuẩn kiến thức, ghi bảng, HS ghi bài (khói bụi từ các nhà máy và các phương tiện giao thông thải vào khí quyển, các nguyên nhân khác: hoạt động núi lửa, cháy rừng, sử dụng nhiên liệu trong sinh hoạt…)

- Nguyên nhân: khói bụi từ các nhà máy và các phương tiện giao thông thải vào

khí quyển,

(Tích hợp với bộ môn GDCD) Môi trường sống của con người trên thế giới đang bị ô nhiễm, tài nguyên rừng có nguy cơ bị cạn kiệt, cần được bảo vệ Bước 3:

- GV: yêu cầu HS quan sát một số hình ảnh địa lí và cho biết nó phản ánh các

hậu quả gì do ô nhiễm không khí đới ôn hòa tạo ra? (slide5 - slide12)

(Sơ đồ hình thành mưa axit)

(Tích hợp với môn sinh học: ảnh hưởng tới sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật: Mưa axit làm giảm độ PH của đất -> đất trở nên cằn cỗi, không thích hợp cho cây trồng Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống trong lưới thức ăn Khói lẫn sương giảm ánh sáng mặt trời ảnh hưởng tới quá trình quang hợp Các loài động vật có thể xâm lấn, cạnh tranh chiếm môi trường sống-> giảm đa dạng sinh học.

Bước 4:

- GV: yêu cầu HS cho biết “hiệu ứng nhà kính” là gì?

- GV: mô phỏng qua sơ đồ hình thành hiệu ứng nhà kính (slide8)

HẬU QUẢ

(Sơ đồ tăng hiệu ứng nhà kính)

(Tích hợp với bộ môn vật lí)- Giải thích hiện tượng “Hiệu ứng nhà kính”.

- Thủng tầng Ôzôn

GV: nói ảnh hưởng của ô nhiễm không khí tới sức khỏe của con người

(Tích hợp với môn sinh học) không khí ô nhiễm có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người Ô nhiễm ozone có thể gây bệnh đường hô hấp, tim mạch, viêm họng, đau ngực, tức thở Thủng tầng ôzôn gây ra một số bệnh

về da, mắt cho con người.

(Bệnh ung thư da)

- HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung- GV chuẩn kiến thức, ghi bảng

TL: - Hậu quả: Mưa axít, tăng hiệu ứng nhà kính-> TĐ nóng lên-> tan băng ở hai cực -> Gây ngặp lụt vùng thấp ven biển

- Hậu quả:

+ Gây bệnh về đường hô hấp,

+ Tạo nên những trận mưa axít làm chết cây cối, ăn mòn các công trình xâydựng…

+ Tăng hiệu ứng nhà kính, khiến cho Trái Đất nóng lên, khí hậu toàn cầu biếnđổi, tan băng ở hai cực, gây gặp lụt các vùng thấp ven biển…

+ Khí thải còn làm thủng tầng ôzôn.

Bước 5 :

- Giáo viên : trước tình trạng đó hầu hết các nước trên thế giới đã làm gì ? (Ký nghị định thư Kiôtô nhằm cắt giảm lượng khí thải gây ô nhiễm.)

- GV: yêu cầu HS quan sát biểu đồ về lượng khí thải của Pháp và Hoa kì rút ra

nhận xét (Phóng to trên máy chiếu) GV mở rộng kiến thức qua biểu đồ và lí do Hoa Kì không tham gia kí kết Nghị định thư Ki-ô-tô năm 1997- thiệt hại lớn cho

nền kinh tế Hoa Kì (slide14)

- GV mở rộng :

+ Sử dụng nguồn nguyên liệu sạch.

+ Tăng cường đi xe điện, xe đạp, trồng cây xanh (slide15-16-17)

Biện pháp

(Trồng cây gây rừng -> điều hòa khí hậu)

(Tích hợp với bộ môn GDCD) Môi trường sống của con người đang bị ô nhiễm, tài nguyên rừng có nguy cơ bị cạn kiệt, cần được bảo vệ, chăm sóc,

trồng cây gây rừng-> Điều hòa khí hậu

Bước 6 :

- GV : liên hệ địa phương, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, ý thức tiết kiệmnăng lượng cho HS.

- GV : củng cố kiến thức mục 1 qua sơ đồ hoàn chỉnh phóng to trên màn hình

máy chiếu (Slide 18)

- Chuyển ý: môi trường không khí bị ô nhiễm nặng nề tạo ra nhiều hậu quả

nghiêm trọng mang tính chất toàn cầu, còn môi trường nước ở đới ôn hòa như thế nào ? Ta chuyển sang mục 2.

Hoạt động 2 : HDHS tìm hiểu về ô nhiễm nguồn nước HS làm việc nhóm/cá

nhân

Bước 1:

- GV: phóng to sơ đồ tư duy chưa hoàn chỉnh về ô nhiễm nguồn nước và hướng

nhiệm vụ học tập cho HS (slide19)

- GV yêu cầu HS tìm hiểu SGK, quan sát hình ảnh địa lí trên màn hình máychiếu dựa vào sự hiểu biết của bản thân hãy: cho biết các nguồn nước nào

thường bị ô nhiễm? TL: - Nước biển, sông, hồ và nước ngầm (slide22)

HIỆN TRẠNG

Hiện nay, ở đới ôn hòa các nguồn nước nào đang bị ô nhiễm?

(Nguồn nước ô nhiễm làm chết các sinh vật dưới nước)

- Hiện trạng: các nguồn nước biển, sông, hồ, nước ngầm…đang bị ô nhiễm.

Bước 2:

- GV: cho HS thảo luận nhóm/cặp khoảng từ 5-7 phút tìm hiểu về nguyên nhân,

hậu quả, biện pháp khắc phục ô nhiễm nguồn nước ở đới ôn hòa (slide21)

- GV: phát phiếu học tập cho HS thảo luận và lưu ý HS làm việc tích cực, khôngđược gây ồn trong khi thảo luận

- GV: cho HS quan sát nhanh các hình ảnh về nguyên nhân, hậu quả và biệnpháp khắc phục ô nhiễm nước ở đới ôn hòa

Quan sát các hình ảnh sau tìm ra nguyên nhân, hậu quả và biện

pháp khắc phục ô nhiễm nguồn nước ở đới ôn hòa

- GV đưa ra sơ đồ chuẩn để HS các nhóm tự đánh giá kết quả làm việc của

nhóm mình đánh dấu Đ vào các kết quả đúng (slide32)

- GV: Thu phiếu học tập, tổng hợp nhanh và tuyên dương các cá nhân, nhóm cặp

có kết quả học tập tốt và cho điểm

- GV: kết luận vấn đề và ghi bảng- hs ghi bài

- Nguyên nhân:

+ Ô nhiễm nước biển: do váng dầu, các chất thải đọc hại đưa ra biển,…+ Ô nhiễm nước sông, hồ và nước ngầm: do hóa chất thảo ra từ các nhàmáy, lượng phân hóa học, thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng cùng các chấtthải nông nghiệp…

- Hậu quả:

+ Thủy triều đen, thủy triều đỏ