Phân biệt quyết định hành chính với quyết định lập pháp, quyết định tư pháp và cho biết vai trò của từng loại quyết định đối với quản lí hành chính nh

Đặc biệt trong quản lí hành chính Nhà nước, có nhiều các cơ quan Nhà nước và các cơ quan đó được đưa ra những quyết định cụ thể khác nhau để thực hiện chức năng của mình, vậy làm sao để

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 2

I Khái quát về quyết định hành chính 2

1 Khái niệm quyết định hành chính 2

2 Đặc điểm của quyết định hành chính 3

II Phân biệt quyết định hành chính với quyết định lập pháp, quyết định tư pháp4 III Vai trò của từng quyết định đối với quản lí hành chính Nhà nước 7

KẾT LUẬN 8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

LỜI MỞ ĐẦU

Mỗi cơ quan nhà nước được thành lập để thực hiện những chức năng, nhiệm vụ khác nhau đồng thời, dựa vào thẩm quyền của mình, trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình có quyền đưa ra những mệnh lệnh hoặc đề ra các biện pháp quản lí thích hợp đối với từng đối tượng cụ thể Những quyết định ấy là một loạt các hoạt động của những cơ quan để đưa ra được một quyết định đảm bảo được một kết quả theo mong muốn trong một xã hội thay đổi theo từng ngày dựa trên cơ sở quyền lực đã được pháp luật công nhận Đặc biệt trong quản lí hành chính Nhà nước, có nhiều các

cơ quan Nhà nước và các cơ quan đó được đưa ra những quyết định cụ thể khác nhau để thực hiện chức năng của mình, vậy làm sao để chỉ ra được sự khác nhau của mỗi cơ quan trong các quyết định? Các tiêu chí để phân biệt là gì? Nhìn nhận sự tích cực của các quyết đinh ra sao? Để làm rõ điều này, nhóm chúng em đã quyết định

chọn đề tài “Phân biệt quyết định hành chính với quyết định lập pháp, quyết định

tư pháp và cho biết vai trò của từng loại quyết định đối với quản lí hành chính nhà nước”

NỘI DUNG.

I Khái quát về quyết định hành chính.

1. Khái niệm quyết định hành chính.

Trước tiên chúng ta phải hiểu khái niệm “quyết định là gì” Theo từ điển Tiếng Việt thì “quyết định” là định một cách chắc chắn, với ý định nhất định phải thực hiện

Hiện nay, có rất nhiều về khái nệm quyết định hành chính nhưng khái niệm mang tính khái quát nhất cho rằng:“ Quyết định hành chính là một dạng của quyết định của pháp luật, nó là hình thức chủ yếu quản lí hành chính nhà nước sử dụng nhằm tổ chức thực hiện những nhiệm vụ hay giải quyết các công việc trong lĩnh vực hành chính nhà nước, có tính chất bắt buộc phải thực hiện đối với đối tượng liên quan và được nhà nước bảo đảm thực hiện”

2 Đặc điểm của quyết định hành chính.

Do quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật vì vậy quyết định hành chính có những đặc điểm chung giống quy định của pháp luật đồng thời quyết định hành chính cũng có những điểm riêng để phân biệt quyết định hành chính với quyết định pháp luật như sau:

- Đặc điểm chung:

+ Quyết định hành chính có tính ý chí, tính quyền lực nhà nước được thể hiện ở việc các quy định pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật (việc xác định cơ quan nào, tổ chức hay cá nhân nào, có thẩm quyền ban hành những quy định gì? đều theo quy định của pháp luật)

+ Các quyết định hành chính này có tính bắt buộc phải thực hiện và được đảm bào thực hiện bằng quyền lực của nhà nước và nó luôn thể hiện bằng ý chí đơn phương của nhà nước

+ Tính pháp lí của quyết định hành chính, quyết định hành chính xuất hiện đã tác động ngay tới cơ chế điều chỉnh pháp luật, quyết định hành chính có thể đưa ra những biện pháp hoặc những chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lí hành chính Đồng thời, tính pháp lí của quyết định hành chính còn thể hiện ở việc làm xuất hiện quy phạm pháp luật, thay thế, hủy bỏ quy phạm pháp luật hoặc làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật cụ thể

Ngoài những đặc điểm chung trên, quyết định hành chính còn có những đặc điểm riêng biệt sau:

+ Do quyết định hành chính có tính dưới luật đó là xuất hiện từ vị trí là cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực nhà nước (chấp hành các quy định của hiến pháp

và luật) nên các quyết định hành chính do các chủ thể có thẩm quyền trong hệ thống hành chính nhà nước ban hành là những văn bản dưới luật nhằm thi hành luật

+ Quyết định hành chính được sử dụng để giải quyết các việc phát sinh trong lĩnh vực quản lí hành chính nhà nước và do chủ thể quản lí hành chính nhà nước có thẩm

+ Quyết định hành chính được ban hành theo thủ tục hành chính, nó có nội dung, mục đích, tên gọi phong phú được pháp luật hành chính quy định

Ngoài ra, quyết định hành chính là những quyết định mà về mặt hình thức có những tên gọi khác nhau tùy cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ban hành như: nghị quyết, nghị định, quyết định, chỉ thị, thông tư,

II. Phân biệt quyết định hành chính với quyết định lập pháp, quyết định tư

pháp.

Thứ nhất , về chủ thể có thẩm quyền ban hành:

- Đối với quyết định hành chính thì do nhiều chủ thể khác nhau trong cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật như: Chính phủ ra quyết định hành chính dưới hình thức là nghị quyết; Thủ tướng chính phủ là nghị định; Bộ trưởng, bộ cơ quan ngang bộ ban hành dưới hình thức thông tư, chỉ thị; Ủy ban nhân dân các cấp ban hành quyết định, chỉ thị;

- Đối với quyết định lập pháp thì chỉ có Quốc hội mới có quyền ban hành Hiến pháp, Luật, Nghị quyết Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành pháp lệnh và nghị quyết,

- Còn đối với quyết định tư pháp thuộc thẩm quyền của Hội đòng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Thứ hai, về hình thức và tên gọi:

- Với quyết định hành chính thì có nhiều hình thức tên gọi khác nhau như: Quyết định, nghị quyết, nghị định, thông tư, chỉ thị,

Ví dụ: Quyết định cử Thủ tướng Chính phủ số 136/2001/QĐ-TTg ngày 17/9/2001 phê duyệt chương trình tổng thể cải cách thủ tục hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010; Nghị định của Chính phủ số 35/2005/NĐ-CP ngày 17 tháng 3 năm 2005

Về việc xử lý kỷ luật cán bộ, công chức; Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế, hướng dẫn thi hành Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 và Nghị định số 106/2010/NĐ-CP ngày 28/10/2010 của Chính phủ

- Với quyết định lập pháp chỉ có một số tên gọi như: Hiến pháp, Luật, pháp lệnh, nghị quyết Ví dụ: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Năm năm 1992; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 sửa đổi bổ xung năm 2007, năm 2008;

- Với quyết định tư pháp có các tên gọi như quyết định mở phiên tòa, quyết định xét

xử sơ thẩm

Ví dụ : Quyết định giám đốc thẩm số 06/2008/KDTM-GDT ngày 20/6/2008 của hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao; Hội đồng tái thẩm TANDTC ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm số 02/2010 HCPT – QĐ ngày 22/4/2010 của Tòa án nhân dân TP Hải Phòng;

Thứ ba, về số lượng các văn bản:

- Với quyết định hành chính thì có số lượng nhiều, phong phú , đa dạng, hầu như tất

cả các phương diện của đời sống con người như quyết định về đất đai,hôn nhân, lao động…ví dụ như quyết định thu hồi đất của chủ tịch ủy ban nhân dân huyện Từ Liêm, quyết định thay đổi giờ làm việc của, quyết định xử lý vi phạm của đồng chí cảnh sát giao thông …

- Với quyết định của cơ quan lập pháp thì số lượng ít hơn của quyết định hành chính quy định mọi mặt của đời sống xã hội nhưng mang tính chất chung chung không cụ thể như các quyết định hành chính

- Với quyết định của cơ quan tư pháp thì số lượng ít hơn, và chủ yếu tập trung vào hoạt động giải quyết các vu án, hoặc giải quyết công việc nội bộ hoặc thực hiện một

số quền hành chính được pháp luật quy định.Ví dụ như quyết định xử phạt vi phạm hành chính của tòa án, quyết định xử lý kỷ luật cán bộ công chức…

Thứ tư, về trình tự thủ tục:

- Đối với quyết định hành chính thì được ban hành theo trình tự thủ tục hành chính mặc dù có nhiều chủ thể ban hành khác nhau nhưng đều phải theo những trình tự thủ tục sau:

+ Dự thảo quyết định đây là khâu rất quan trọng, bởi lẽ mục đích của quyết định được thực hiện trong nội dung của dự thảo;

+ Trình tự dự thảo là khâu đánh giá quyết định hành chính cả về hình thức lẫn nội dung;

+ Truyền đạt quyết định thực chất đây là việc đăng tải quyết định hành chính trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc một số hình thức khác nhằm thông tin đến các đối tượng thi hành

Ví dụ: Luật Việt Nam quy định trong việc xây dựng và ban hành quyết định quy phạm của Quốc Hội, Ủy ban thường vụ Quốc Hội theo thứ tự rõ rang: Thành lập Ban soạn thảo, Quy định về trình tự thẩm tra các quyết định trước việc xem xét và thẩm tra các dự án đó, thông qua dự án luật cũng như thảo luận nghị quyết, công bố quyết định

- Đối với quyết định lập pháp là thủ tục làm hiến pháp và làm luật do các chủ thể sử dụng quyền lập pháp tiến hành

Ví dụ : thủ tục ban hành hiến pháp của Quốc Hội thủ tục ban hành luật dân sự, luật hình sự

- Đối với quyết định tư pháp thì được xây dựng và ban hành theo trình tự thủ tục tố tụng, nó là kết quả của hoạt động giải quyết các vụ án có thể như hình sự, dân sự, hành chính dưới hình thức là các bản ản quyết định của tòa án quyết định của viện kiểm sát là chủ yếu Khi các quyết định này các chủ thể có thẩm quyền phải tiến hành các thủ tục theo quy định của luật tố tụng

Ví dụ : Bản án quyết định của tòa dân sự đưa ra căn cứ vào trình tự thủ tục được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự

Thứ năm, về hiệu lực pháp lý, giá trị pháp lý.

- Quyết định hành chính có hiệu lực pháp lý mang tính ổn định thấp Vì vậy

mà những quyết định hành chính có thể sửu đổi, hủy bỏ bởi bất kì cơ quan nào trong

bộ máy Nhà nước

Ví dụ: Quyết định cấp giấy phép kinh doanh của chủ tịch UBND quận Đống Đa , UBND thành phố Hà Nội quy định hủy bỏ quyết định của UBND quận Đống Đa

- Quyết định lập pháp, đây là quyết định có giá trị hiệu lực pháp lý và tính ổn định cao nhất

Ví dụ : Quốc hội ban hành hiến pháp, hiến pháp là văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lý cao nhất Đây là cơ sở cho các luật và các quy phạm pháp luật khác

- Quyết định tư pháp có hiệu lực mang giá trị pháp lý ổn định Nó chỉ có thể sửa đổi hoặc hủy bỏ bởi chính cơ quan cấp trên trong hệ thống

Ví dụ : Quyết định xét xử án hình sự của thẩm phán tòa ánh tỉnh chỉ có chánh án tòa án nhân dân tối cao mới có quyền hủy bỏ hoặc sửa đổi

Thứ sáu, về nội dung, mục đích, tính chất:

- Về quyết định hành chính : Quyết định hành chính nhà nước chứa đựng các qui tắc xử sự (nếu là quyết định qui phạm) hoặc tình trạng pháp lí cụ thể (nếu là quyết định cá biệt theo khoản1Điều 4 PL TTGQCVAHC) Tất cả đều nhằm giải quyết những việc phát sinh trong quản lí hành chính nhà nước

- Về quyết định lập pháp thì quyết định những vấn đề cơ bản, quan trọng của đời sống xã hội

- Về quyết định tư pháp thì giải quyết các công việc phát sinh trong hoạt động tư pháp

III Vai trò của từng quyết định đối với quản lí hành chính Nhà nước.

Quyền lực của Nhà nước được thực hiện chủ yếu thông qua hoạt động của bộ máy Nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp Một trong những biểu hiện của việc thực hiện quyền lực của Nhà nước là ra các quyết định pháp luật, bao gồm những quyết định của cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp và cơ quan tư pháp Có quan điểm cho rằng quyết định hành chính là quyết định của cơ quan hành pháp nhưng nói chung quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật

Cả quyết định hành, quyết định lập pháp, quyết định tư pháp đóng vai trò quan trọng

quyết định nhằm đưa ra những chủ trương, biện pháp đặt ra các quy tắc xử sự hoặc

áp dụng những quy tắc đó để giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng chính là quản lí hành chính Nhà nước

- Quyết định lập pháp có vai trò đặc biệt to lớn trong quản lý hành chính nhà nước Dựa trên những quyết định lập pháp , các văn bản quản lý hành chính ra đời Các quyết định lập pháp là cơ sở cho công tác quản lý hành chính nhà nước

- Quyết định tư pháp là một dạng quyết định pháp luật do cơ quan, người tiến hành

tố tụng ban hành theo thủ tục tư pháp và dưới những hình thức nhất định do pháp luật tố tụng quy định nhằm giải quyết các công việc cụ thể trong lĩnh vực tư pháp,

do vậy nó đóng vai trò rất quan trọng trong việc xử lý, bổ sung, làm rõ các vụ việc trong hoạt động tư pháp cũng như ổn định nội bộ của chính cơ quan tư pháp thông qua các quyết định hành chính…Điều này thể hiện rất rõ ở nội dung của các quyết định, ví dụ như Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ra quyết định bổ nhiệm thẩm phán tòa án nhân dân cấp tỉnh, trong các kỳ họp nội bộ thì cơ quan đưa ra các quyết định khen thưởng hoặc kỷ luật đối những cá nhân có công lao hoặc vi phạm kỷ luật…Do đó ta có thể thấy rất rõ rằng, quyết định của cơ quan tư pháp có vai trò rất lớn trong hoạt động quản lý nhà nước

KẾT LUẬN.

Tóm lại, qua bài viết trên chúng ta đã hiểu được rõ phần nào chức năng, vai trò của các cơ quan cũng như các quyết định được đưa ra bởi những cơ quan đó Xã hội còn nhiều thay đổi chính vì vậy còn cần nhiều hơn nữa các quyết định mang tính khách quan, cụ thể phù hợp với từng thời kì phát triển của xã hội Để làm được điều này, các cơ quan cần có phương pháp tiếp cận đúng đắn với sự thay đổi của đất nước ta để có những quyết định phù hợp với thực tiễn phát sinh trong quản lí xã hội

Do kiến thức còn hạn hẹp nên bài viết của nhóm còn nhiều thiếu sót, kính mong thầy cô và các bạn đóng góp bổ sung ý kiến để bài viết của nhóm chúng em được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội,2007, 2008;

2 Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb Đại học quốc gia, Hà Nội, 2005;

3 Học viện hành chính Quốc gia, Giáo trình luật hành chính và tài phán hành chính, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2005;

4 Nghị định của Chính phủ số 35/2005/NĐ-CP ngày 17 tháng 3 năm 2005 Về việc xử

lý kỷ luật cán bộ, công chức;

5 Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế, hướng dẫn thi hành Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 và Nghị định số

106/2010/NĐ-CP ngày 28/10/2010 của Chính phủ

Một số website.

6 http://www.luatviet.org

7 http://www.hanhchinh.com.vn

8 .http://vi.wikipedia.org

9 http://www.kilobooks.com

10.http://caicachhanhchinh.gov.vn

11.http://baodientu.chinhphu.vn