Mô hình VNEN là mô hình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theonguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người đóng vai trò tổ chứchoạt động, hướng dẫn các em hoạt động để t
Trang 11.MỞ ĐẦU
1.1.Lí do chọn đề tài.
Giáo dục là nền tảng của xã hội, là cơ sở tiền đề để quyết định sự phồnvinh của đất nước Giáo dục cung cấp những hiểu biết về kho tàng tri thức củanhân loại cho biết bao thế hệ, giúp cho các em những hiểu biết cơ bản cần thiết
về khoa học và cuộc sống Mặt khác, giáo dục còn góp phần hình thành và bồidưỡng nhân cách tốt đẹp cho học sinh, đặc biệt là Giáo dục Tiểu học, đây là bậchọc mang tính chất nền móng để các em học tiếp các bậc học cao hơn Vậy để
GD có hiệu quả và đạt chất lượng cao đòi hỏi chúng ta phải Đổi mới PPDH.Đổi mới phương pháp dạy học hiện nay không chỉ là phong trào mà còn là mộtyêu cầu bắt buộc với mọi giáo viên Bộ GD&ĐT cũng đã đưa ra định hướng chỉđạo, phát động và triển khai mạnh mẽ tại hầu khắp địa phương trên cả nước Tuynhiên, thực tế cho thấy giai đoạn hiện nay nhiều nhà trường, giáo viên đã đổi mớiPPDH nhằm đem đến cho các em học sinh những giờ học thực sự bổ ích, lý thú
Dự án mô hình trường học mới (VNEN) đã được lựa chọn là Dự án về sưphạm với trọng tâm đổi mới phương pháp, tổ chức lớp học và đánh giá học sinhtheo xu hướng của giáo dục hiện đại
Mô hình VNEN là mô hình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theonguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người đóng vai trò tổ chứchoạt động, hướng dẫn các em hoạt động để thu nhận kiến thức Giáo viên khôngtrực tiếp cung cấp kiến thức có sẵn trong sách Học sinh tự thảo luận theo nhóm,phân công nhiệm vụ cho nhau và khi gặp vấn đề khó không giải đáp được mớiyêu cầu sự trợ giúp của giáo viên bằng thẻ cứu trợ
Mô hình này vừa kế thừa những mặt tích cực của mô hình trường họctruyền thống, vừa có sự đổi mới căn bản về mục tiêu đào tạo, tài liệu học tập,phương pháp dạy học, cách đánh giá, cách tổ chức quản lí lớp học, cơ sở vậtchất phục vụ cho dạy học…
Đặc biệt, ở mô hình này các em sẽ được học 2 buổi trên ngày và họctheo một chương trình sách giáo khoa riêng (Tài liệu hướng dẫn học tập) Tàiliệu hướng dẫn học tập (TLHDHT) được thiết kế theo kiểu 3 trong 1, nghĩa làTLHDHT dùng cho học sinh, giáo viên và phụ huynh
Với nhiều ưu điểm nổi trội của chương trình, qua 5 năm thực hiện môhình VNEN và đang triển khai ở năm học 2017- 2018 Đơn vị chúng tôi đã nhậnđược sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo ngành, lãnh đạo địa phương, sự ủng hộnhiệt tình của phụ huynh học sinh Đặc biệt là sự nhiệt huyết của Ban Giám hiệu
và đội ngũ giáo viên trong nhà trường Hầu hết giáo viên dạy VNEN đã thựchiện thành công việc chuyển đổi từ vai trò giảng giải, truyền thụ kiến thức sang
tổ chức, hướng dẫn học sinh cách học, theo dõi kiểm soát học sinh tự học; đa sốgiáo viên VNEN đã tập trung vào nghiên cứu nội dung bài học, hoạt động họctrong tài liệu hướng dẫn học để điều chỉnh, dự kiến tình huống sư phạm, chuẩn
bị đồ dùng dạy học… nhằm đạt được hiệu quả bài học cao nhất
Trang 2Sau thời gian thực hiện và phát huy hiệu quả của Mô hình trường học mớitại đơn vị, bản thân đã mạnh dạn viết lại những kinh nghiệm đã được áp dụng đểmong được chia sẻ cùng đồng nghiệp Đồng thời với mong muốn làm thế nào để
có thể duy trì và phát huy hiệu quả của mô hình trường học mới trong nhữngnăm học tới vì năm học 2017-2018 này là năm tiếp tục thực hiện thí điểm môhình trường học mới (VNEN) tại Trường Tiểu học Đông Cương chúng tôi Đó
chính là lý do bản thân tiếp tục chọn đề tài:“Một số biện pháp chỉ đạo dạy học theo mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN) nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trường Tiểu học Đông Cương Thành phố Thanh Hóa"
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đây là mô hình thí điểm, mọi điều còn rất mới mẻ từ cách thức tổ chứcđến thực hiện dạy và học Phải thực hiện mô hình này thành công và được xã hộichấp nhận là mô hình dạy học tiên tiến nhất từ trước đến nay Thay đổi cáchlàm, cách nghĩ của giáo viên, thay đổi cách học của học sinh, thay đổi cách nhìnnhận của cha mẹ học sinh Phải thực sự đổi mới để người học thật sự là học, thật
sự tìm tòi, khám phá để lĩnh hội tri thức một cách chủ động
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu giải pháp và biện pháp chỉ đạo và tổ chức dạy và học mô hìnhtrường học mới (VNEN) nhằm năng cao chất lượng dạy và học tại trường Tiểuhọc Đông Cương – Thành phố Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp quan sát
Phương pháp khảo sát
1.5 Những điểm mới của SKKN.
Dựa vào kết quả đạt được từ những giải pháp của SKKN đã đạt loai C cấpTỉnh năm học 2015 - 2016, năm học 2017-2018, bản thân đã vận dụng và bổsung thêm một số các giải pháp sau để chỉ đạo dạy học theo mô hình trường họcmới Việt Nam (VNEN) Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trườngTiểu học Đông Cương Thành phố Thanh Hóa
- Nâng cao năng lực cho CBGV thông qua việc tổ chức các hoạt động tập thể
- Nâng cao năng lực cho CBGV thông qua việc tăng cường CSVC, trangthiết bị phục vụ dạy và học, đưa UDCNTT vào dạy học một cách đồng bộ
- Khuyến khích cách làm sáng tạo của giáo viên, động viên khen thưởng kịp thời
- Tăng cường sự tham gia của cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng giáodục toàn diện cho học sinh theo mô hình trường học mới VNEN
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của việc dạy học theo mô hình trường học mới (VNEN)
Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (Dự án GPE-VNEN, GlobalPartnership for Education – Viet Nam Escuela Nueva) là một Dự án về sư phạmnhằm xây dựng và nhân rộng một kiểu mô hình nhà trường tiên tiến, hiện đại,phù hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam
Mô hình trường học mới khởi nguồn từ Côlômbia từ những năm
1995-2000 để dạy học trong những lớp ghép ở vùng miền núi khó khăn, theo nguyên
Trang 3tắc lấy học sinh làm trung tâm Từ năm 2012, Dự án Mô hình trường học mới đãtriển khai áp dụng mô hình VNEN trong 5 năm học liên tiếp, gây dựng đượcniềm tin cho giáo viên, cha mẹ học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàndiện nền giáo dục Việt Nam
So với mô hình truyền thống nặng về truyền thụ kiến thức có tính áp đặt,
mô hình VNEN khắc phục được nhược điểm này, đảm bảo sự hài hòa giữa dạychữ và dạy làm người Có thể thấy sự khác biệt trên nhiều phương diện Thứnhất, tài liệu dạy và học trong mô hình VNEN không phải sách giáo khoa mà làtài liệu “hướng dẫn học” dùng chung cho giáo viên, học sinh và phụ huynh Thứhai, mô hình VNEN lấy “hoạt động học” làm trung tâm, giáo viên không giảnggiải, không truyền thụ kiến thức một chiều cho cả lớp nghe, mà tập trung theodõi, hướng dẫn học sinh tự học và hỗ trợ kịp thời từng nhóm học sinh khi gặpkhó khăn Thứ ba, tổ chức lớp học thay đổi căn bản, các em ngồi học theo nhóm,
có nhóm trưởng luân phiên điều hành Bên cạnh đó, mô hình này chú trọng hoạtđộng tự giáo dục của học sinh, bao gồm tự quản, tự học, tự đánh giá
2.2 Thực trạng về việc dạy dạy học theo mô hình trường học mới VNEN ở trường Tiểu học Đông Cương – Thành phố Thanh Hóa.
2.2.1.Vài nét khái quát về tình hình địa phương, tình hình nhà trường.
a, Thuận lợi:
Trường tiểu học Đông Cương là trường nằm ở vùng ven về phía Bắcthành phố Thanh Hóa Đông Cương là một phường có số dân đông với 1876 hộdân và hơn 8365 khẩu Người dân nơi đây sống chủ yếu bằng nghề nông chănnuôi, trồng trọt và buôn bán nhỏ lẻ Điều kiện kinh tế không đồng đều, tỉ lệ hộđói nghèo chiếm tỷ lệ 2,8 % Chính vì vậy, việc đầu tư cho con cái đi học cònnhiều hạn chế Trong những năm gần đây, phần đông phụ huynh cũng đã dầnnhận thức đúng đắn về công tác giáo dục và đã có ý thức quan tâm đến con emnhiều hơn Mặt khác, được sự quan tâm của Đảng uỷ, chính quyền địa phương,của ngành Giáo dục; tranh thủ được sự hỗ trợ từ các chương trình dự án, nênCSVC trang thiết bị, khuôn viên nhà trường ngày càng xanh sạch, đẹp Trườngđược công nhận là trường chuẩn Quốc gia mức độ 1 vào tháng 10 năm 2007 đâycũng là điều kiện thuận lợi để nhà trường thực hiện hoạt động chuyên môn cũngnhư các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường
Tập thể cán bộ giáo viên có trình độ đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 93%, cónăng lực chuyên môn vững vàng, nhiệt tình, có tinh thần ham học hỏi, có chíphấn đấu, dễ tiếp cận với các PPDH mới, hiện đại Có tinh thần trách nhiệm vớihọc sinh, phụ huynh Có đội ngũ giáo viên trẻ, cốt cán là những nòng cốt trongcác hoạt động giảng dạy của trường
b, Khó khăn:
Địa bàn quản lý học sinh của nhà trường rộng Trường có 22 lớp, số họcsinh/lớp đông vượt quá quy định (Trung bình 37 HS/lớp) CSVC còn thiếu cácphòng học như: phòng đọc, phòng giáo dục nghệ thuật, phòng giáo dục âm nhạc,phòng đa năng
Sự quan tâm, chăm lo của 1 số bậc cha mẹ đối với việc học tập của con
em mình chưa được đúng mức như: trang bị chưa đầy đủ các điều kiện, đồ dùng
Trang 4học tập cần thiết, phần nào đã ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh
Về đội ngũ giáo viên, hiện tại nhà trường vẫn còn thiếu 03 giáo viên đặcthù (nhà trường phải tự hợp đồng),
Một bộ phận nhỏ GV năng lực còn hạn chế, thích kê bàn ghế và dạy theochương trình đại trà, một số giáo viên mới chuyển công tác về trường, chưa tiếpcận nhanh với cách dạy học theo mô hình mới VNEN Chưa ƯDCNTT thườngxuyên vào dạy học theo chương trình VNEN với cách nghĩ " Học sinh học nhóm
là chủ yếu - không cần máy chiếu" Nên cũng ảnh hưởng đến công tác chỉ đạohoạt động dạy – học chung ở nhà trường
2.2.2.Thực trạng chung.
Năm đầu tiên tiếp cận với Mô hình trường học mới VNEN, mọi cái đềumới lạ, bỡ ngỡ đối với giáo viên và học sinh Giáo viên chưa nắm rõ bản chất,đặc trưng của Mô hình trường học mới VNEN, lúng túng trong việc tổ chức lớphọc, cảm xúc hồi hộp, lo lâu và có đôi chút ái ngại Bởi lẽ, giáo viên đã quenthuộc với phương pháp dạy học trước đây, giờ mọi thứ dường như thay đổi, liệu
có đạt được những thành công? Hơn nữa, học sinh lớp 2, 3 còn nhỏ, khả năngđọc hiểu còn hạn chế, trình độ nhận thức của học sinh không đồng đều Việc bầuchọn Hội đồng tự quản, các ban trong lớp và các nhóm trưởng cũng như việcthực hiện nhiệm vụ của các thành viên này là vô cùng khó khăn, bởi các emchưa có kỹ năng điều hành nhóm, kỹ năng tổ chức trò chơi, chưa biết hợp táctrong học tập, chưa mạnh dạn trình bày ý kiến của mình Không khí lớp họcnặng nề, căng thẳng Phần ứng dụng học tập ở nhà học sinh không tự giải quyếtđược vì không có sự hướng dẫn của phụ huynh Phụ huynh học sinh thiếu quantâm đến con em, còn phó mặc cho nhà trường Cơ sở vật chất chưa đáp ứngđược với mô hình này vì học sinh trong một lớp quá đông, vượt xa so với quyđịnh của mô hình Đón đoàn Tư vấn giám sát của Sở giáo dục và PGD về khảosát sau một năm thực hiện dự án với nhận xét về nhà trường: " Học sinh thụđộng trong học tập, rụt dè trong giao tiếp, giáo viên tổ chức lớp học, truyền đạtkiến thức chưa đúng tinh thần VNEN CSVC lớp học, nhà trường chưa đảm bảocho việc dạy theo mô hình VNEN" Xuất phát từ thực trạng đáng lo ngại trên,Ban Giám hiệu đã triệu tập cuộc họp cùng với các tổ trưởng chuyên môn trongnhà trường đề ra một số giải pháp nhằm từng bước tháo gỡ những khó khăn đểthực hiện thành công mô hình này
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Nêu cao vai trò, trách nhiệm của người Hiệu trưởng, của BGH, tổ chuyên môn trong công tác chỉ đạo dạy học theo Mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN) nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở nhà trường.
a, Vai trò “đầu tàu” của Hiệu trưởng nhà trường
Là cán bộ quản lý, về nhận nhiệm vụ khi nhà trường đang áp dụng Dự án
Mô hình trường học mới Việt Nam VNEN Khi dự án được thực hiện 1 năm, kếtquả nhà trường được đoàn tư vấn giám của SGD, PGD đánh giá: " Học sinh e
dè, nhút nhát, giáo viên chưa mạnh dạn, chưa sáng tạo, cơ sở vật chất còn thiếu,không đủ phòng học cho việc dạy 2 buổi/ngày"
Trang 5Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, là người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệmtrước cơ quan quản lý cấp trên (Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhânphường Đông Cương) về mọi hoạt động giáo dục của nhà trường, bản thân đãxác định: phải cố gắng bằng mọi giá để tiếp tục thực hiện thành công mô hìnhtrường học mới Tôi bắt đầu nghiên cứu, tìm hiểu, đọc tài liệu để sớm tiếp cậnvới mô hình, dần từng bước áp dụng mô hình vào thực tiễn công tác, phù hợpvới đặc trưng, điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị
Bám sát các dấu hiệu đặc trưng của mô hình trường học mới, mạnh dạn tổchức lớp học theo mô hình trường học mới, hướng dẫn, giúp đỡ giáo viên để cácđồng chí nắm chắc nhiệm vụ, phối hợp tổ chức triển khai thực hiện Bản thânphải là nòng cốt trong các hoạt động chuyên môn của nhà trường, phải nắm rõbản chất, nội dung, phương pháp, cách tổ chức dạy học theo Mô hình trườnghọc mới VNEN Làm tốt công tác tuyên truyền tới phụ huynh học sinh, tổ chứccác đợt tập huấn cho giáo viên về Mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN)
Đặc biệt, có vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạothực hiện và kiểm tra đánh giá chất lượng hoạt động dạy học theo mô hìnhtrường học mới Việt Nam (VNEN) trong nhà trường Những hoạt động chỉ đạocủa bản thân sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động giáo dục trong nhà trườngnhư: hoạt động dạy học của GV và HS, sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học, cáclần hội giảng, các cuộc thi, viết sáng kiến kinh nghiệm, tổ chức các hoạt độngGDNGLL, … Chú trọng xây dựng cảnh quan môi trường, lớp học
- Năm học 2017 - 2018 này, bản thân đã mạnh dạn bàn bạc thống nhấtlàm tốt công tác XHHGD, phấn đấu có đủ các thiết bị dạy học hiện đại, đưa ứngdụng CNTT vào dạy học Mô hình VNEN trong toàn trường
- Chỉ đạo tổ chức học theo mô hình VNEN thì phải trung thành, thực hiệnđúng yêu cầu nội dung chương trình, không sa vào cách tổ chức dạy học chươngtrình hiện hành Quán triệt kịp thời tới những giáo viên có tư tưởng không ổnđịnh, bắt trước các trường bạn, tự ý sắp xếp bàn ghế mà không xin phép BGH,muốn thay đổi, tổ chức lớp học không đúng với yêu cầu của Mô hình
b, Đối với Ban giám hiệu:
Ngay vào đầu năm học, nhà trường tổ chức các cuộc họp với chính quyềnđịa phương, ban đại diện Cha mẹ học sinh và toàn thể phụ huynh học sinh củacác lớp tham gia thí điểm mô hình trường học mới (VNEN) nhằm tuyên truyền,triển khai nội dung và cách thức thực hiện chương trình Từ đó, mọi người sẽnắm bắt và đồng tình ủng hộ Nắm được tình hình trên, BGH nhà trường đã họpbàn lên kế hoạch cụ thể trong việc chỉ đạo chuyên môn như :
- Quan tâm, chỉ đạo sát sao việc chọn cử giáo viên đi tập huấn chuyên đề
mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN) cấp Tỉnh, cấpTP Tổ chức tập huấnchuyên đề cấp trường trong hè và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
- Tăng cường dự giờ, tư vấn, rút kinh nghiệm
- Tổ chức tốt các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường vào thứ 7, giao lưuchuyên môn Cụm (3 trường dạy thí điểm mô hình trường học mới VNEN trong thànhphố: Đông Hải 1, Hoằng Quang, Đông Cương) theo kế hoạch, các chuyên đề sinhhoạt chuyên môn dựa trên giờ dạy cho toàn giáo viên trong đơn vị tham gia, thảo luận
Trang 6rút kinh nghiệm về phương pháp dạy học, kỹ năng điều hành lớp của Chủ tịch Hộiđồng Tự quản, của nhóm trưởng, trang trí lớp học, cách sử dụng các công cụ học tập ởcác góc học tập…
- Sắp xếp thời khóa biểu phù hợp, đảm bảo tính sư phạm, khoa học
- Khuyến khích giáo viên chăm chuyên, linh hoạt, sáng tạo trong dạy học
- Yêu cầu mỗi giáo viên phải viết nhật kí giảng dạy những vấn đề bất cập
về sách, những khó khăn của học sinh, những giải pháp thực hiện đạt hiệu quả,nhật ký đánh giá học sinh
- Chỉ đạo cho giáo viên Tổng phụ trách Đội nghiên cứu, triển khai tổ chứccác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các trò chơi, tiểu phẩm trong sinh hoạttập thể, sinh hoạt dưới cờ, trong giờ học thể dục, múa hát sân trường, các tròchơi dân gian…để làm phong phú các hoạt động trong nhà trường, tạo khôngkhí vui tươi, thoải mái cho các em vào học kiến thức và để mỗi học sinh thực sự
cảm nhận được “Mỗi giờ đến trường là một giờ khám phá, mỗi ngày đến trường
là một ngày vui”.
- Thường xuyên kiểm tra giáo viên về: Sổ nhật kí giảng dạy và nhật kýđánh giá học sinh theo TT30, sửa đổi theo TT22 của Bộ GD&ĐT để tư vấn điềuchỉnh kịp thời
- Đăc biệt, đầu năm học Ban Giám hiệu kiểm tra chất lượng học tập, nắmchắc tên từng em, số lượng học sinh đọc chưa thông, viết chưa thạo của từnglớp, rồi phân đều cho mỗi giáo viên đứng lớp chịu trách nhiệm hướng dẫn, kèmcặp bao nhiêu em cụ thể, hằng tháng BGH phối hợp với các tổ trưởng chuyên môn dựgiờ kiểm tra đánh giá sự tiến bộ của những em này và đưa vào đánh giá giáo viên
- Ưu tiên những lớp học chương trình VNEN được học 10 buổi/tuần Cácmôn học đặc thù, học sinh được học với giáo viên chuyên trách
c Đối với Tổ chuyên môn:
Các tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong các nhàtrường nói chung, trường Tiểu học nói riêng Bởi các hoạt động chủ yếu của nhàtrường là hoạt động chuyên môn và tổ chuyên môn là nơi thực hiện hóa mọi chủtrương, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, địa phương, nhà trường vềgiáo dục đào tạo
- Chủ động lên kế hoạch sinh hoạt chuyên môn trong tổ, nội dung sinhhoạt đi vào chiều sâu và có chất lượng, mỗi lần sinh hoạt nêu lên được nhữngtồn tại, khó khăn bất cập, những vướng mắc gặp phải trong quá trình dạy học
Tổ chức thảo luận và thống nhất trong tổ những điều chỉnh, những giải phápkhắc phục tồn tại trong thời gian tới
- Tăng cường dự giờ, tư vấn cho giáo viên trong tổ để trao đổi thống nhất vềphương pháp, cách thức tổ chức lớp học, cách điều hành của nhóm trưởng cũng nhưviệc học sinh có thực sự tự học, tự giác, tích cực trong giờ học và thực hiện đúng 10bước lên lớp hay hoàn thành các hoạt động theo yêu cầu của bài học Bên cạnh còn
Trang 7chú trọng về sự giúp đỡ lẫn nhau của các bạn trong nhóm, của giáo viên với học sinh
yếu, câu lệnh cùng những ngữ điệu của giáo viên trong các tiết dạy
Ảnh: 10 bước học tập theo mô hình trường học mới (VNEN)
- Ngoài ra, còn tổ chức các chuyên đề ở các môn học, hoạt động giáo dục
chưa có tài liệu hướng dẫn học mà giáo viên còn lúng túng (Giáo dục Âm nhạc,
Mỹ thuật, Thể dục, Đạo đức, Thủ công (Kỹ thuật) rút kinh nghiệm trong tổ để
có phương pháp giảng dạy tốt
- Thường xuyên kiểm tra Sổ nhật kí giảng dạy và nhật ký đánh giá họcsinh của giáo viên để tư vấn điều chỉnh kịp thời Đồng thời đề xuất với nhàtrường những khó khăn bất cập và xin ý kiến chỉ đạo để triển khai điều chỉnhnhằm giúp giáo viên trong tổ thực hiện tốt hơn sổ nhật kí dạy học
2.3.2 Tiếp tục bồi dưỡng cho giáo viên về bản chất của mô hình trường học mới VNEN.
- GV cần hiểu thấu đáo cơ sở khoa học và thực tiễn, ý đồ soạn thảo và vậndụng của tài liệu Hướng dẫn học
- Bồi dưỡng cho GV ý thức sâu sắc về sự tự học, tự bồi dưỡng, tích cựchọc hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp
- Nghiên cứu kĩ bài dạy (mục tiêu cần đạt, câu lệnh, lôgô ) để trao đổivới các giáo viên trong khối, điều chỉnh cho phù hợp; nắm chắc 5 bước giảngdạy và 10 bước học tập để tổ chức dạy học trên lớp đạt hiệu quả
- Thời gian đầu khi học sinh chưa quen cách học, trước khi tổ chức chohọc sinh trải nghiệm, phân tích khám phá, rút ra kiến thức mới, giáo viên cầnlinh hoạt kết hợp tính kế thừa của phương pháp dạy học truyền thống để giaonhiệm vụ rõ ràng cho các nhóm thực hiện
Trang 8- Cập nhật vào nhật kí giảng dạy và nhật ký đánh giá học sinh những khókhăn, những giải pháp thực hiện đạt hiệu quả trong quá trình giảng dạy.
- Hướng dẫn học sinh lựa chọn và bình bầu những bạn mạnh dạn, nhanhnhẹn, học lực khá, giỏi vào Hội đồng tự quản và làm nhóm trưởng
- Tập huấn cho nhóm trưởng và Hội đồng tự quản kỹ năng điều hànhnhóm học tập cũng như tổ chức các hoạt động vui chơi khi khởi động
- Tăng cường kiểm tra bài tập ứng dụng Tăng cường (phần đọc và viết)vào đầu buổi học
- Phân nhóm nhiều đối tượng để học sinh hỗ trợ nhau trong học tập
- GV quan tâm, giúp đỡ nhiều hơn đối với những học sinh yếu, nhẹ nhàng,tôn trọng, gần gũi, giải thích từ từ, lôgic các kiến thức có liên quan để học sinhhiểu ra vấn đề, không nổi nóng, quát tháo học sinh Thường xuyên động viên,khuyến khích khi các em có tiến bộ
- Trong dạy học phải bao quát lớp, quy định các kí hiệu để học sinh thựchiện theo lệnh và kiểm tra giám sát, giúp đỡ các nhóm kịp thời Nhất thiết phải tổchức bước khởi động để tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào tiết học
- Đối với những bài có kênh hình và kênh chữ không phù hợp hoặc quátrừu tượng với học sinh, giáo viên mạnh dạn điều chỉnh và giảng giải, phân tích
để học sinh hiểu
- Phân loại đối tượng học sinh để giao việc phù hợp và bồi dưỡng, phụđạo cho các em… Hướng dẫn cho học sinh sử dụng triệt để các góc học tập
Chỉ khi hiểu thấu đáo bản chất của mô hình trường học VNEN, GV mới
đủ tự tin và bản lĩnh để linh hoạt triển khai dạy học hiệu quả theo mô hình này
2.3.3 Tổ chức các đợt tập huấn, sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao năng lực cho giáo viên:
Một trong những đổi mới căn bản về bồi dưỡng giáo viên của mô hìnhVNEN là tổ chức bồi dưỡng, tập huấn Đây là việc làm hết sức cần thiết để giáoviên tự tin khi áp dụng phương pháp dạy học VNEN nhằm mục đích:
- Giúp giáo viên có hiểu biết sâu về mô hình trường học mới – VNEN
- Từng bước đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới sư phạm một cáchvững chắc đáp ứng yêu cầu của mô hình trường học mới – VNEN
- Trên cơ sở bồi dưỡng nghiệp vụ, chuyên môn nhằm giải quyết nhữngvấn đề mới và khó, những tình huống sư phạm nhằm thực hiện tốt chương trình
và đạt hiệu quả cao ở mô hình trường học mới – VNEN
Cụ thể, hoạt động tập huấn, bồi dưỡng đã được tổ chức tại đơn vị dướinhiều hình thức:
+ Tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mục tiêu,nội dung, phương pháp, cách tổ chức lớp học…theo Mô hình VNEN
Trang 9+ Tổ chức sinh hoạt các chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn dựa trên giờ dạy chotoàn giáo viên trong đơn vị tham gia, thảo luận rút kinh nghiệm về phương pháp dạyhọc, kỹ năng điều hành lớp của Chủ tịch Hội đồng tự quản, của nhóm trưởng, sử dụngcác góc học tập, trang trí lớp …vào các ngày thứ 7 hằng tuần.
Ảnh: Trong một tiết sinh hoạt chuyên môn
Vấn đề lựa chọn phương án hợp lý khi sử dụng tài liệu Hướng dẫn học ở
mô hình VNEN là một trong những nội dung chính trong sinh hoạt chuyên môntại trường và đi tới thống nhất việc lựa chọn phương án hợp lý khi sử dụng tàiliệu Hướng dẫn học (điều chỉnh tài liệu) nhằm giúp mỗi giáo viên có kế hoạchbài dạy tốt nhất trước khi lên lớp để tổ chức dạy học
Ví dụ: Lựa chọn phương án hợp lý (điều chỉnh) khi sử dụng tài liệuHướng dẫn học Tiếng Việt, lớp 4, tập 2A
TIẾNG VIỆT - Lớp 4 Bài 20A: CHUYỆN VỀ NHỮNG NGƯỜI TÀI GIỎI (Tiết 1)
- Thi nói nhanh tên của các nhân vật trong truyện Bốn anh tài
+ Quản trò nêu đặc điểm của các nhân vật, một bạn nói tên nhân vật + Nhận xét
* Hình th nh ki n th c:ành kiến thức: ến thức: ức:
Trang 10luận lần lượt các câu hỏi và
đưa ra câu trả lời Các bạn
khác nhận xét bổ sung
- Thư kí tổ ghi lại kết quả
và thống nhất trong nhóm
- Báo cáo với thầy cô giáo
BÀI ĐÃ ĐƯỢC ĐIỀU CHỈNH
* Theo cách điều chỉnh tài liệu hiện nay ở HĐ này tiếnhành theo các bước sau:
6 Thảo luận, trả lời câu hỏi.
Việc 1: - Từng bạn đọc thầm và trả lời các câu hỏi và ghi ranháp ý trả lời của mình
- Việc 1: Viết xong, Em chủ động chia sẻ câu trả lời của
mình cho bạn bên cạnh để bạn có ý kiến đánh giá và cùngtrao đổi lại và bổ sung nếu thiếu
- Việc 2: Em và bạn đổi vai hỏi và trả lời
- Việc 1: Nhóm trưởng đọc câu hỏi và mời bạn trả lời,
các bạn khác chú ý nghe, đánh giá và bổ sung cho mình
-Việc 2: Nhóm trưởng cho các bạn nêu nội dung bài.
- Việc 3: Nhóm trưởng, đề nghị bạn thư ký tổng kết ý
kiến thống nhất của cả nhóm và báo cáo cô giáo
- Việc 4: Ban học tập mời cô chia sẻ.
Lưu ý: Khi điều chỉnh nội dung các môn học, giáo viên phải điều chỉnh từng việc làm cụ thể, rõ ràng đối với học sinh, sử dụng từ ngữ khi điều chỉnh phải gần gũi, phù hợp ( tránh dùng những từ ngữ quá khó hoặc quá dễ, không phù hợp với đối tượng học sinh)
- Thực hiện đổi mới về sinh hoạt chuyên môn, đưa SHCM trở thành hoạtđộng thường xuyên, có chất lượng, kịp thời tháo gỡ những khó khăn về chuyênmôn để có giải pháp phù hợp với đối tượng học sinh, điều kiện của nhà trườngcũng như của địa phương Nội dung sinh hoạt chuyên môn bao gồm: đổi mớiphương pháp dạy học và phương pháp học, đổi mới tổ chức lớp học, đổi mớiđánh giá học sinh, đổi mới sự tham gia của cộng đồng với giáo dục, điều chỉnh
và phát triển tài liệu
- Luyện viết chữ đẹp hàng tháng và tổ chức Hội thi" Viết chữ đẹp" được
tổ chức thường xuyên hàng năm vào dịp 26/3
- Tổ chức cho CBGV tham gia các hoạt động Tập thể như giao lưu vănnghệ vào các giờ HĐNK cùng với học sinh; Hội thi giáo viên tài năng duyêndáng nhân ngày 08/3, thi làm đồ dùng, Hội thảo đổi mới phương pháp dạy họcbằng phương pháp dạy học tích cực, học khiêu vũ, giao lưu với các trường bạn Đây là một hoạt động rất bổ ích và cần thiết để rèn luyện và nâng cao năng lựccho cán bộ giáo viên Hơn thế nữa thông qua hoạt động tập thể, tổ chuyên môntrong nhà trường đoàn kết, gắn bó với nhau hơn Đặc biệt các em học sinh trong
Trang 11nhà trường tin yêu về thầy cô của mình hơn và môi trường sư phạm trở nên thânthiện hơn, nâng cao kĩ năng sống cho CBGV.
Trong quá trình thực hiện dạy học theo Dự án mô hình trường học mớiViệt Nam, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến cách làm sáng tạo, hiệuquả của giáo viên Phát động phong trào tìm cách làm hay, sáng tạo, hiệu quảtrong quá trình thực hiện
Hàng tháng, các tổ chuyên môn tập hợp ý kiến đề xuát của các thành viêntrong tổ báo cáo với Ban giám hiệu Chuyên môn của nhà trường xem xét, kiểmnghiệm và nhân rộng cách làm đó, đảm bảo tắnh thiết thực, hiệu quả Từ đó, bảnthân mỗi giáo viên đều nhiệt tình, ham mê tìm tòi phương pháp dạy tốt để đưavào thực hiện dạy học của lớp mình phụ trách
Dựa trên kết quả thảo luận và những điều đã quan sát, học tập được qua dự giờ,các giáo viên (đối với sinh hoạt chuyên môn cấp tổ), các tổ chuyên môn (đốivới sinh hoạt chuyên môn cấp trường) đề ra phương hướng áp dụng để đổi mới hoạtđộng dạy và hoạt động học theo mô hình trường học mới vào thực tiễn dạy học
Tất cả những nội dung tập huấn, bồi dưỡng trên đều tập trung và xoayquanh những vấn đề liên quan tới hoạt động học của học sinh
2.3.4 Tổ chức và bồi dưỡng kĩ năng cho HĐTQ và nhóm trưởng tham gia vào các hoạt động giáo dục:
* Thành lập Hội đồng tự quản học sinh
- Trước tiên, ngay từ đầu năm học sau khi nhận danh sách lớp, GVCNtrao đổi ngay với GVCN năm trước để tìm hiểu tình hình lực học cũng như nănglực phẩm chất của từng học sinh Sau đó, giáo viên đặt ra những tiêu chắ để lớplựa chọn ra các bạn trong HĐTQ phải có năng lực như: mạnh dạn, tự tin, nhanhnhẹn hoạt bát, có năng lực học tập tốt, có khiếu văn nghệ hoặc thể dục thể thao
- Bước tiếp theo, GVCN thông báo cho phụ huynh học sinh, BGH về thờigian kế hoạch bầu cử, lấy ý kiến tư vấn của giáo viên bộ môn, học sinh, phụhuynh học sinh; đăng ký danh sách ứng cử - đề cử; tổ chức bầu cử chủ tịch vàphó chủ tịch, thành lập các ban của HĐTQ
- Đây là bước vô cùng quan trọng để thành lập HĐTQ Tuy nhiên, thực tếcho thấy rằng nhiều giáo viên còn xem nhẹ hoạt động này hoặc cũng tổ chức bầu
cử nhưng chỉ qua loa mang tắnh hình thức Điều quan trọng trong việc bầuHĐTQ là giáo viên phải tạo ra bầu không khắ sôi nổi, kịch tắnh nhưng mang tắnhđoàn kết, dân chủ Giáo viên tạo cơ hội cho học sinh được tranh cử vào các vị trắchủ tịch và phó chủ tịch Qua việc tranh cử đó, giáo viên sẽ phát hiện đượcnhững học sinh mạnh dạn, có khả năng thuyết phục trước đám đông Đây là mộttrong những năng lực quan trọng trong vai trò là HĐTQ Sau khi việc đăng kýhoàn tất, các ứng viên sẽ trình bày đề xuất có liên quan đến những hoạt động màcác em có thể thực hiện khi trúng cử
- Các ban trong HĐTQ học sinh phải được thay đổi luân phiên nhau ắtnhất 3 tháng/ lần Việc thay đổi đó sẽ là động lực để học sinh phấn đấu