Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện nậm pồ, tỉnh điện biên

Vì vậy, tôi chọn đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình với tiêu đề: “Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên" làm đề tài nghiên cứu của mì

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––––

TRẦN THỊ TÂM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG

CHO TRẺ MẦM NON HUYỆN NẬM PỒ,

TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––

TRẦN THỊ TÂM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG

CHO TRẺ MẦM NON HUYỆN NẬM PỒ,

TỈNH ĐIỆN BIÊNNgành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Dương Thị Nga

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng cá nhântôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công

bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả luận văn Trần Thị Tâm

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng gửi lờicảm ơn tới Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau Đại học, các phòng ban TrườngĐại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, cùng các thầy cô giáo đã tận tìnhgiảng dạy, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Dương Thị Nga đãtrực tiếp hướng dẫn khoa học, nhiệt tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt quátrình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ, động viên, giúp đỡ của Ban GiámHiệu, thầy/cô giáo các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên đã tạođiều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, mặc dù bản thân đã rất cố gắng,song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong thầy giáo, cô giáo

và các bạn quan tâm góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 10 tháng 10 năm 2018

Tác giả luận văn Trần Thị Tâm

MỤC LỤC

Lời cam đoan .i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục từ viết tắt .iv

Danh mục bảng biểu v

Danh mục hình vẽ .vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của luận văn 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ MẦM NON 8

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài 8

1.1.2 Một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản 12

1.2.1.Quản lý, hoạt động, Phát triển vận động 12

1.2.2 Hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

15 1.2.3 Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

15 1.3 Một số vấn đề về hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non 16

1.3.1 Vị trí, ý nghĩa của hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 16

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non 17

1.3.3 Nội dung hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non 18

1.3.4 Phương pháp phát triển vận động cho trẻ mầm non 25

1.3.5 Hình thức tổ chức phát triển vận động cho trẻ mầm non 28

1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

28 1.4.1 Mục tiêu quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 28

1.4.2 Lập kế hoạch quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 29

1.4.3 Vai trò của hiệu trưởng đối với quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 37

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non và quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ trường mầm non 40

1.5.1 Các yếu tố ảnh hưởng chung 40

1.5.2 Các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non 42

1.5.3 Các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 43

Kết luận chương 1 46

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ MẦM NON HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

47 2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ, Tỉnh Điện Biên 47

2.1.1 Mục đích khảo sát 47

2.1.2 Nội dung và hình thức khảo sát 47

2.1.3 Phạm vi và đối tượng khảo sát 48

2.1.4 Xử lý kết quả khảo sát 48

2.2 Khái quát GD mầm non huyện Nậm Pồ, Tỉnh Điện Biên 49

2.2.1 Công tác tham mưu và xây dựng các văn bản chỉ đạo của địa phương 49

2.2.2 Kết quả về quy mô GDMN và phổ cập GDMN cho trẻ 5 tuổi 50

2.3 Thực trạng về hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non huyện Nậm Pồ, Tỉnh Điện Biên 52 2.4 Thực trạng quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

2.4.1 Thực trạng về nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non và quản lý hoạt động phát triển vận

động cho trẻ mầm non 58

2.4.2 Thực trạng lập kế hoạch quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non 60

2.4.3 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt động phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non 63

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non 65

2.4.5 Thực trạng Quản lý các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ cho hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 68

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 70

2.6 Đánh giá chung về khảo sát thực trạng 72

2.6.1 Những ưu điểm và kết quả chính 72

2.6.2 Những hạn chế và nguyên nhân của thực trạng 74

Kết luận chương 2 77

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ MẦM NON HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 78

3.1 Nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp 78

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 78

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 78

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả 79

3.1.4 Đảm bảo tính khả thi 79

3.1.5 Đảm bảo tính hệ thống 79

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 80

3.2.1 Nâng cao nhận thức về công tác quản lý hoạt động phát triển vận động trẻ mầm non 80

3.2.2 Tổ chức đa dạng các hình thức hoạt độn g phát triển vận động cho

trẻ mầm non 82

3.2.3 Lồng ghép các hoạt động giáo dục khác vào phát triển vận động cho trẻ mầm non 85

3.2.4 Tăng cường phối hợp giữa các lực lượng giáo dục để phát triển vận động cho trẻ mầm non 87

3.2.5 Đảm bảo các điều kiện phục vụ hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 89

3.3 Khảo nghiệm sư phạm 91

3.3.1 Mục tiêu 91

3.3.2 Nội dung và cách thức 92

3.3.3 Kết quả 92

Kết luận chương 3 97

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 98

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Đầy đủ tiếng Việt

UBND Ủy ban nhân dân CBQL Cán bộ quản lý

GV Giáo viên

HS Học sinh

GD Giáo dục

GDMN Giáo dục mầm nonGD-ĐT Giáo dục - Đào tạo

QL Quản lý

QLGD Quản lý Giáo dụcKT-XH Kinh tế - Xã hội NXB Nhà xuất bản

KT, ĐG Kiểm tra, Đánh giá

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ nhà trẻ 19Bảng 1.2 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ mẫu giáo 22Bảng 2.1 Mức độ thực hiện và hiệu quả đạt được các nội dung phát triển

vận động cho trẻ mầm non 53Bảng 2.2 Mức độ thực hiện và hiệu quả đạt được xây dựng kế hoạch quản

lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 61Bảng 2.3 Đánh giá của CBQL, GV về mức độ thực hiện và hiệu quả đạt

được các nội dung trong công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động 63Bảng 2.4 Đánh giá các hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển

vận động cho trẻ mầm non 65Bảng 2.5 Đánh giá hoạt động quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị

phục vụ phát triển vận động cho trẻ mầm non 68Bảng 2.6 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát

triển vận động cho trẻ mầm non 70Bảng 3.1 Tổng hợp khảo sát mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý 93Bảng 3.2 Tổng hợp khảo sát mức độ khả thi của các biện pháp quản lý 95

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Quy trình kiểm tra hoạt động phát triển vận động cho trẻ 34Hình 1.2 Vai trò của hiệu trưởng đối với hạt động phát triển vận động cho

trẻ mầm non 39Hình 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển vận động và

quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 40Hình 1.4 Mối liên kết giữa nhà trường -gia đình - xã hội trong công tác

QL hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non 44Hình 2.1 Tỉ lệ trẻ ra lớp năm học 2016-2017 tại các trường mầm non

huyện Nậm Pồ, Điện Biên 51Hình 2.2 Đánh giá hiệu quả sử dụng các phương pháp giáo dục trong hoạt

động phát triển vận động cho trẻ 58Hình 2.3 Nhận thức của đội ngũ CBQL, GV trường mầm non về sự cần

thiết của hoạt động phát triển vận động cho trẻ 59Hình 2.4 Mức độ thực hiện và hiệu quả đạt được công tác kiểm tra, đánh

giá hoạt động phát triển vận động cho trẻ 66Hình 3.1 Tính cần thiết của các biện pháp quản lý 93Hình 3.2 Tính khả thi của các biện pháp quản lý 95

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hòa chung với xu thế phát triển của thế giới, Việt Nam đang bước vàothời kỳ hội nhập khu vực quốc tế, với mục tiêu đến năm 2020 cơ bản trở thànhnước công nghiệp theo hướng hiện đại Để thực hiện thành công mục tiêu đó,Đảng và Nhà nước ta đã đặt giáo dục vào vị trí quốc sách hàng đầu, coi conngười là trung tâm, đầu tư cho con người là đầu tư cho phát triển Bởi vậy

Đảng ta đã khẳng định "Giáo dục là quốc sách hàng đầu", trong đó GD mầm

non là một bộ phận cấu thành của hệ thống GD quốc dân, có vị trí rất quantrọng trong sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực của đất nước GD mầm non

thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, GD trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi Trong

hệ thống giáo dục quốc dân nước ta, giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên, lànền tảng cho sự phát triển giáo dục tiểu học và các bậc học tiếp theo, có vai tròđặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển

nhân cách con người Mục tiêu của giáo dục mầm non đó là: “Giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người, chuẩn bị tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1” [5] Bác

Hồ nói: "Dạy trẻ cũng như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành người tốt".

GD mầm non là giai đoạn khởi đầu đặt nền móng cho sự hình thành vàphát triển nhân cách trẻ em, thời kỳ mầm non còn được gọi là thời kỳ vàng củacuộc đời Thấy rõ tầm quan trọng của bậc học mầm non, Bộ giáo dục và Đàotạo luôn chú trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ và coi chất lượng giáodục trẻ mầm non là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu đối với bậc họcmầm non Một trong những mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng của bậc học mầmnon là nuôi dạy các con khỏe mạnh để có đủ sức khỏe tham gia vào các hoạtđộng tập thể cũng như có thể phát triển một cách toàn diện Đặc biệt là hoạtđộng giáo dục phát triển thể chất trong các nhà trường là một trong những hoạt

động quan trọng không thể thiếu trong sự nghiệp chăm sóc giáo dục trẻ Gópphần thực hiện mục tiêu: nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân

tài, đào tạo ra thế hệ trẻ "phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức" Điều đó khẳng định rằng: Giáo dục phát triển vận động là bộ phận không thể thiếu để góp phần thúc đẩy

sự phát triển toàn diện cho trẻ.

Ngành GD&ĐT huyện Nậm Pồ mới được chia tách thành lập tháng 6năm 2013 về các mặt hoạt động giáo dục trong suốt 5 năm qua với 11 trườngmầm non Với đặc điểm phát triển đặc biệt của trẻ mầm non, với vai trò quantrọng của việc GD trẻ nên GD mầm non có những nhiệm vụ đặc biệt mà khôngmột bậc học nào có được, đó là đồng thời thực hiện ba nhiệm vụ: nuôi dưỡng,chăm sóc và GD Trong ba nhiệm vụ trên thì nhiệm vụ chăm sóc nói chungtrong đó việc đảm bảo an toàn phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở lứatuổi mầm non có vị trí vô cùng quan trọng và được coi là nhiệm vụ hàng đầu, vì

sự an toàn của trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nó là yếu tố mà nhà trường giađình và xã hội cùng chung tay phối hợp thực hiện để đảm bảo cho trẻ có đượcthể chất khoẻ mạnh, tinh thần thoải mái khi tham gia vào các hoạt động ởtrường cũng như ở gia đình

Thực tế trong những năm gần đây cho thấy để nâng cao chất lượng giáodục, phòng GD&ĐT huyện Nậm Pồ đã trú trọng đến việc quản lý xây dựng vàphát triển chương trình, quản lý đổi mới hình thức dạy học, triển khai các kếhoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, các chuyên đề Đối với bậc học mầm non

năm học 2017-2018 tiếp tục triển khai thực hiện chuyên đề "Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non" là chuyên

đề trọng tâm trong năm học Tuy nhiên vẫn còn một số tồn tại hạn chế nhưviệc: xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện hoạt động chưa đáp ứng được mụctiêu đề ra Giáo viên lựa chọn nội dung đưa vào kế hoạch giảng dạy còn chưaquan tâm nhiều đến phát triển kỹ năng cho trẻ Bên cạnh đó việc bồi dưỡng

chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chưa được trú trọng Mặt khác việc đầu tư

cơ sở vật chất trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động phát triểnthể chất còn hạn chế Công tác kiểm tra đánh giá của các nhà trường chưa đượcquan tâm, hàng năm xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề, kiểm tra chấtlượng đầu năm xong mới chỉ thực hiện theo kế hoạch, các biện pháp đánh giátrong công tác quản lý, chất lượng đội ngũ, sự phát triển khả năng của trẻ trongtừng lĩnh vực chưa thực sự đổi mới

Xuất phát từ yêu cầu cả về mặt lý luận và thưc tiễn trên, tôi thấy việcnghiên cứu thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triểnvận động cho trẻ là hết sức quan trọng và cần thiết Vì vậy, tôi chọn đề tài

nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình với tiêu đề: “Quản lý hoạt động phát

triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên" làm đề tài

nghiên cứu của mình với mong muốn tìm ra các biện pháp quản lý hoạt dộngphát triển vận động cho trẻ mầm non hiệu quả góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện cho lứa tuổi mầm non

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động pháttriển vận động cho trẻ mầm non, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hoạt độngphát triển vận động cho trẻ ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ - Tỉnh ĐiệnBiên góp phần nâng cao chất lượng GD cho trẻ mầm non

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyệnNậm Pồ - tỉnh Điện Biên

4 Giả thuyết khoa học

Trong những năm qua, quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻmầm non huyện Nậm Pồ - tỉnh Điện Biên đã đạt được nhiều thành tựu nhưng

vẫn còn một số tồn tại như: Chỉ đạo thiết kế và tổ chức thực hiện nội dungchương trình chưa đáp ứng tốt về mục tiêu đề ra; Bồi dưỡng chuyên môn chođội ngũ giáo viên chưa được chú trọng Vì vậy nếu đề xuất được các biệnpháp quản lý hoạt động phát triển vận động phù hợp, hiệu quả thì sẽ nâng caochất lượng phát triển vận động cho trẻ mầm non và và góp phần nâng cao đượcchất lượng giáo dục của các trường mầm non trong giai đoạn hiện nay.

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra như trên, đề tài sẽ tập trung vào

ba nhiệm vụ cơ bản sau:

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý hoạt động phát triển vận độngcho trẻ mầm non

5.2 Khảo sát thực trạng hoạt động phát triển vận động và quản lý hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻmầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động phát triển vận động và quản lýhoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên,

từ đó bước đầu đề xuất, khảo nghiệm tính cần thiết cũng như tính khả thi củacác biện pháp đó

6.2 Về khách thể điều tra

Bao gồm: 50 CBQL, GV các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnhĐiện Biên

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của đề tài, tôi sử dụng các nhómphương pháp sau:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu tài liệu về quản lý, đọc, tìm hiểu, nghiên cứu, tổng thể, phântích, khái quát và hệ thống hóa tài liệu liên quan đến hoạt động phát triển vậnđộng cho trẻ mầm non và các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu nhậnđịnh của các nhà khoa học về vấn đề nghiên cứu Trên cơ sở đó tiến hành xâydựng khung lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát

Quan sát thực tế tình hình hoạt động phát triển vận động và quản lý hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên để cónhững nhận định, đánh giá hoạt động một cách chính xác và thực tiễn

7.2.2 Phương pháp điều tra bằng ankét

Để điều tra thực trạng quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻmầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên, chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dànhcho các đối tượng: CBQL, GV

Mục đích: Tìm hiểu thực trạng về quản lý kế hoạch, mục tiêu chươngtrình, đội ngũ, quản lý về cơ sở vật chất…phục vụ cho hoạt động phát triển vậnđộng cho trẻ

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

Nghiên cứu những sản phẩm của hoạt động phát triển vận động cho trẻ ởcác trường mầm non để khẳng định được kết quả của biện pháp quản lý hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ ở các trường mầm non

7.2.4 Phương pháp phỏng vấn

Bổ sung, kiểm tra và làm rõ những thông tin đã thu thập được thông quaphương pháp điều tra Qua đó tìm hiểu thêm những biện pháp quản lý hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ Những thông tin này có giá trị là căn cứ đểnhận xét, khẳng định chính xác hơn thực trạng biện pháp quản lý phát triển vậnđộng cho trẻ của hiệu trưởng các trường mầm non Ngoài ra, có thể tìm hiểu

thêm các nhân tố ảnh hưởng tới thực trạng đó cũng như những khuyến nghị của

họ Đồng thời những thông tin này cũng giúp cho nhà nghiên cứu có thêm căn

cứ để khẳng định tính trung thực, độ tin cậy của kết quả nghiên cứu

7.2.5 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Tham khảo ý kiến của các lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD, các đồngchí hiệu trưởng, GV lâu năm, các nhà khoa học… để có thêm thông tin tin cậyđảm bảo tính khách quan cho các kết quả nghiên cứu Đặc biệt xin ý kiến đónggóp cho những đề xuất biện pháp nhằm quản lý có hiệu quả việc đổi mới quản

lý phát triển vận động cho trẻ mầm non ở địa bàn nghiên cứu

- Bước 1: Xác định tiêu chí và xin ý kiến về phiếu điều tra

- Bước 2: Lựa chọn chuyên gia (số lượng, thành phần) các chuyên gia cónhiều công trình nghiên cứu trong giáo dục mầm non và đóng góp xây dựngchương trình giáo dục mầm non mới

- Bước 3: Xin ý kiến chuyên gia về xử lý kết quả của phiếu điều tra

7.2.6 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Qua các hoạt động: viết sáng kiến kinh nghiệm về đổi mới quản lý hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ; các hội thảo, trao đổi kinh nghiệm về đổi mớiquản lý quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ …đề xuất các biện phápquản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ phù hợp

7.2.7 Phương pháp khảo nghiệm

Qua nghiên cứu thực tiễn khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi củacác biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

- Sử dụng phần mềm xử lý các số liệu thu thập được trong quá trìnhđiều tra thực trạng quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ dưới dạng:Bảng số liệu, biểu đồ và phương pháp thống kê để xử lý số liệu thu thậpđược từ phiếu khảo sát giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác

và đảm bảo độ tin cậy

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo,phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển vận động cho

trẻ mầm non

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ

mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ

mầm non huyện Nậm Pồ Tỉnh Điện Biên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN

VẬN ĐỘNG CHO TRẺ MẦM NON 1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Công tác phát triển vận động cho trẻ em là một phần rất quan trọng củachiến lược phát triển đất nước, là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộcsống của con người, của từng gia đình và của toàn xã hội

Trên thế giới cũng có nhiều tác giả nghiên cứu đến vấn đề chăm sóc giáodục trẻ nói chung và chăm sóc sức khỏe cho trẻ mầm non nói riêng Có thể liệt

kê một số công trình nghiên cứu:

J.A.Coomenxki(1592-1670) người Tiệp Khắc được coi là "Ông tổ của nền giáo dục cận đại", là người đặt nền móng cho khoa học giáo dục nói chung

và GDMN nói riêng [1] Nội dung giáo dục mầm non được ông ấn định trongchương trình hướng tới phát triển toàn diện cho trẻ, cụ thể:

+ Giáo dục thể chất: Phát triển vận động, các điều kiện giáo dục thể chất,coi trò chơi là phương tiện giáo dục thể chất cho trẻ

+ Giáo dục đạo đức: Giáo dục trẻ mong muốn được hoạt động, yêu laođộng, trung thực, ngăn lắp, gọn gàng

+ Giáo dục lao động: Kỹ năng lao động phù hợp với lứa tuổi

+ Giáo dục trí tuệ: Nội dung giáo dục cần quan tâm đến việc cung cấpcho trẻ biểu tượng đơn giản về thế giới xung quanh

Hay của một số tác giả:

E.A Chimôpphaêva (1986), Trò chơi vận động dành cho trẻ mẫu giáo,

với sự hướng dẫn hạn chế của giáo viên Trẻ mẫu giáo chủ động tích cực họccòn giáo viên trở thành đối tác nhạy cảm của trẻ, sẵn sàng giúp trẻ vào thờiđiểm cần thiết Giáo viên chủ yếu làm việc với từng trẻ và nhóm trẻ, trong khi

đó các trẻ khác sẽ hoạt động với vật liệu mà chúng đã biết Bà coi giáo dục làgiúp trẻ cả về thể chất lẫn tinh thần ngay thừu khi mới sinh ra Điều kiện vàphương tiện chủ yếu giúp trẻ tự phát triển môi trường đã có là giáo viên, ngườiđược đào tạo chuyên môn, nắm vững phương pháp làm việc với trẻ nhỏ Nhữngcông trình nghiên cứu khoa học về phương pháp của các nhà lý luận người Nga

có ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển lý luận và thực tiễn của giáo dục thểchất mầm non Cùng với các tác giả khác, học đã nghiên cứu chương trình giáodục thể chất cho trẻ, giáo trình giảng dạy cho trường Trung học Sư phạm vànhững trò chơi vận động cho các trường mầm non

Hay Phoanxixcô Amôrot, tác giả người Pháp đã có công rất lớn trongviệc biên soạn các bài tập rèn luyện kỹ năng vận động cơ bản cho trẻ: đi, chạy,nhảy, leo, trèo, bò [22]

Tác giả P.Lingơ và I.Linhgơ qua quá trình nghiên cứu về giải phẫu vàsinh lý trẻ em đã nhấn mạnh đến sự cần thiết phải phát triển thể chất từ lứa tuổicòn ấu thơ và trẻ em cần phải được áp dụng những bài tập tăng cường và pháttriển thân thể: đi bộ kết hợp với bật nhảy, bài tập thăng bằng [24]

Các nhà giáo dục trên thế giới chủ yếu nghiên cứu về giáo dục mầm nonhay về giáo dục phát triển thể chất, những trò chơi vận động Đây là tiền đề chohướng nghiên cứu về phát triển vận động cho trẻ mầm non

1.1.2 Một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam

Khi sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao sự nghiệp giáo dục

"Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người" và người đã nêu ra quan điểm giáo dục đó là: giáo dục là bình đẳng cho

mọi người, đặc biệt phải quan tâm đến giáo dục mầm non, Tùy theo từng độtuổi mà đưa ra mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục cho phù hợp Giáodục toàn diện là phải giáo dục cho người học về tất cả các mặt Ngày nay, Đảng

và nhà nước ta rất coi trọng giáo dục, đặc biệt là quan tâm đến giáo dục mầmnon; có nhiều nhà khoa học nghiên cứu một cách cụ thể, có tính hệ thống vềkhoa học GDMN nói chung và giáo dục phát triển vận động nói riêng.

Để nâng cao chất lượng chăm sóc GD trẻ em ở trường mầm non nóichung và chăm sóc về mặt thể chất cho trẻ nói riêng Ở nước ta cùng với nhữngkết quả đã đạt được trong thực tế hoạt động chăm sóc, thì các nhà nghiên cứucũng luôn quan tâm đến việc nghiên cứu tìm ra các giải pháp tốt nhất để chămsóc sức khỏe cho trẻ

Các công trình được nghiên cứu sớm đã tập trung vào nội dung nghiêncứu về tổ chức bữa ăn để đảm bảo sự phát triển thể chất cho trẻ, cụ thể: công

trình nghiên cứu: “Khảo sát khẩu phần ăn trưa và bữa phụ” của tác giả Lê Thị

Khánh Hoà (1983) có đưa ra khảo sát khẩu phần ăn trưa năng lượng của trẻ ởtrường mầm non Kết qủả nghiên cứu cho thấy tình hình cung cấp năng lượngcho trẻ ở trường mầm non còn thấp so với tiêu chuẩn; tỉ lệ các chất sinh nănglượng chưa cân đối, chưa hợp lý, trong đó lượng Gluxit quá cao, còn lượngLipit thì quá thấp Đồng thời tác giả cũng chỉ ra một nguyên nhân dẫn đến tìnhhình trên như: bếp ăn mới được hình thành, cơ sở vật chất thiếu thốn, có nhiềuquan niệm coi nhẹ việc nuôi nên các hình thức tổ chức còn nghèo nàn Từ đótác giả đưa ra các giải pháp: Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất cho các trườngmầm non để đảm bảo cho việc tổ chức ăn cho trẻ; đào tạo đội ngũ cô nuôi cótrình độ hiểu biết về dinh dưỡng cho trẻ…

Và công trình nghiên cứu: “Điều tra tình trạng dinh dưỡng của trẻ mẫu giáo ở một số trường phía Bắc” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Trâm (1989) và

“Tình hình cung cấp dưỡng chất cơ bản cho trẻ ở một số trường mẫu giáo”

của tác giả Võ Thị Cúc (1992) cũng cho thấy việc cung cấp dưỡng chất cơ bản(Gluxit, Lipit) cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non của ta hiện nay cònthấp Chúng ta mới chỉ cung cấp được khoảng 70% nhu cầu cần thiết tối thiểunăng lượng cho trẻ mẫu giáo và năng lượng đó chủ yếu là do Gluxit mang lại

Mặt khác hai tác giả cũng nhấn mạnh việc nâng cao hơn nữa kiến thức khoahọc về dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo đối với các cơ sở nuôi dạy trẻ là cần thiết,tránh tình trạng cho ăn theo kinh nghiệm hoặc tổ chức dinh dưỡng thiếu lí luậntoàn diện, chặt chẽ và kém hiệu quả Đồng thời, nhà trường và gia đình cần có

sự hiểu biết đúng đắn về mối quan hệ giữa nuôi và dạy, giữa sức khoẻ thể chất

và sức khoẻ tinh thần của trẻ mẫu giáo

Một nghiên cứu năm 2001, của tác giả Trần Bích Liễu, cuốn sách nàycung cấp những tri thức khoa học về nghiệp vụ quản lý trường mầm non và hệthống các bài tập hình thành các kỹ năng cơ bản của người Hiệu trưởng như: kỹnăng lập kế hoạch [19]

Tạ Thúy Lan, Trần Thị Loan (2008), Sự phát triển thể chất trẻ em lứa tuổi mầm non, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội Giáo trình được sử dụng cho

hệ cao đẳng sư phạm mầm non với 13 chương, tác giả trình bày kiến thức cơbản về thể chất trẻ em, nhất là bậc mầm non

Những năm gần đây có một số tác giả tiến hành nghiên cứu các vấn đềliên quan đến hoạt động chăm sóc, GD trẻ mầm non và đã đề ra những biệnpháp quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mầm non đã cung cấp nhiềukiến thức lý luận và thực tế cho các nhà quản lý GD mầm non như:

Đề tài luận văn thạc sĩ: “Những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ trong các trường mẫu giáo quận Thanh Xuân - Hà Nội”

của tác giả Dương Thúy Quỳnh, năm 1999 đó phân tích thực trạng hoạt độngnuôi dưỡng trẻ ở các trường mẫu giáo quận Thanh Xuân và đề ra một số biệnpháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ nhằm góp phần làm giảm tình trạngsuy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo ở quận Thanh Xuân [24]

Đề tài luận văn thạc sĩ: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả GD thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề” của tác giả Lục

Thị Trung Hải, Đại học sư phạm Hà Nội, năm 2005 Tác giả tập trung nghiêncứu vào vai trò hoạt động chơi trong sự phát triển thể chất của trẻ và đề ra

những biện pháp làm nâng cao hiệu quả GD thể chất cho trẻ thông qua các tròchơi đóng vai theo chủ đề, góp phần phát triển vận động trẻ nhằm nâng caoSKTC cho trẻ [13].

Đề tài luận văn thạc sĩ: “Một số biện pháp phát huy tính tích cực của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong hoạt động chung có mục đích GD thể chất” của tác

giả Lý Thị Anh, Đại học Sư phạm Hà Nội, năm 2005 Đề tài đi sâu vào nghiêncứu những biện pháp phát huy tính tích cực của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tronghoạt động GD thể chất nhằm phát triển thể chất cho trẻ [1]

Huỳnh Kim Vui (2005), Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo bé nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất cho trẻ, Luận văn

thạc sỹ, Đại học sư phạm Hà Nội

Lục Thị Trung Hải (2005), Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề, Luận

văn Thạc sỹ, Đại học sư phạm Hà Nội

Vũ Huyền Trâm (2006), Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vận động cơ

bản cho trẻ 3-4 tuổi thông qua trò chơi vận động, Luận văn thạc

sỹ

Các công trình nghiên cứu của các tác giả trình bày trên đã đề cập một sốnội dung liên quan đến công tác chăm sóc GD trẻ em ở trường mầm non, cácgiải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc GD Tuy nhiên, chưa có công trình nào

đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt phát triển vận động cho trẻ mầm non Quản

lý quản lý hoạt phát triển vận động cho trẻ mầm non là vấn đề quan trọng, bứcthiết nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả GD trẻ em ở các trường mầm non,cần thiết phải nghiên cứu, hoàn thiện và áp dụng vào các trường mầm non khácnhau trên phạm vi vùng, miền và quốc gia

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1.Quản lý, hoạt động, Phát triển vận động

 Quản lý

Theo Harold Koontz, Cyri O’donnel và Heinz Weihrich thì: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu bảo đảm sự hoạt động nỗ lực của các cá nhân nhằm

“QL là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra” [25, tr1].

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động có định hướng, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [18,tr41].

Ở Việt Nam, theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn, quản lý là sự tác động có tổchức, có tính hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sửdụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đạt được mụctiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường [26]

Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lênđối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực,các thời cơ tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biếnđộng

Như vậy Quản lý là sự tác động có tổ chức, có kế hoạch và có tính hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra.

 Hoạt động

Hoạt động là phương thức tồn tại của con người, phương thức tồn tại củamọi sự vật hiện tượng, quy định tồn tại của sự vật hiện tượng đó Khi phươngthức thay đổi sự vật hiện tượng bị thay đổi thành sự vật hiện tượng khác

Hoạt động là mối quan hệ tác động qua lại giữa con người và thế giới(khách thể) để tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới và cả về phía con người(chủ thể)

Mọi hoạt động của con người đều có tính mục đích Con người hiểuđược mục đích hoạt động của mình, từ đó mới định rõ chức năng, nhiệm vụ,động lực của hoạt động để đạt hiệu quả trong công việc K.Marx cho rằng:

“Hoạt động của con người là hoạt động có mục đích, có ý thức;mục đích, ý thức ấy như một quy luật, quyết định phương thức hoạt động và bắt ý chí con người phụ thuộc vào nó”.

Theo quan điểm lý thuyết về hoạt động, A.N.Leontiev cho rằng hoạt

động “là một tổ hợp các quá trình con người tác động vào đối tượng nhằm đạt mục đích thỏa mãn một nhu cầu nhất định và chính kết quả của hoạt động là

sự cụ thể hóa nhu cầu của chủ thể” [dẫn theo 16, tr.80].

 Phát triển vận động

Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp”[29].

Mọi sự vật, hiện tượng, xã hội, con người hoặc là biến đổi để tăng tiến sốlượng, thay đổi chất lượng hoặc dưới tác động của bên ngoài và bên trong làmcho biến đổi tăng lên đều gọi là phát triển

Vận động là một phạm trù của triết học Marx-Lenin dùng để chỉ về mộtphương thức tồn tại của vật chất (cùng với cặp phạm trù không gian và thờigian), đó là sự thay đổi của tất cả mọi sự vật hiện tượng, mọi quá trình diễn ratrong không gian, vũ trụ từ đơn giản đến phức tạp

Ăngghen viết: "Vận động hiểu theo nghĩa chung nhất, tức được hiểu là một phương thức tồn tại của vật chất, là một thuộc tính cố hữu của vật chất, thì bao gồm tất cả mọi sự thay đổi và mọi quá trình diễn ra trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy".

Sự phát triển vận động là một nội dung quan trọng trong sự phát triểntoàn diện của 1 đứa trẻ và sự phát triển này bắt đàu từ giai đoạn sơ sinh Trẻnhỏ thường vận động một cách khuôn mẫu hoặc theo một trình tự nhất định Ởtừng thời điểm nhất định, trẻ đạt từng cột mốc nhất định: tự ngồi, tự đứng, tự đi

Phát triển và vận động có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Mọi sự pháttriển đều là vận động, nhưng chỉ một số vận động là phát triển Vì có nhữngvận động không làm sự phát triển mà làm thụt lùi

Phát triển vận động là quá trình thay đổi theo chiều hướng đi lên cácthuộc tính của sự việc, hành động giúp đạt tới mục tiêu mới

1.2.2 Hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

Hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non là quá trình giáo viên tạomột môi trường vận động sinh hoạt với các trò chơi, hoạt động học đề cao vậnđộng bản thân của học sinh Giáo viên tổ chức cho học sinh được chủ động,tích cực tham gia các hoạt động để phát triển khả năng vận động và phát triểntoàn diện bản thân

Trẻ là trung tâm trực tiếp tham gia các hoạt động vận động dưới sự tổchức, hướng dẫn của người giáo viên

1.2.3 Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non là sự tác động có

ý thức, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý làtrẻ mầm non để các em đạt tới mục tiêu đã đặt ra bằng con đường hiệu quả nhất

Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non là sự tác động cómục đích, kế hoạch của người quản lý cơ sở giáo dục mầm non đến các đốitượng trong hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non (trẻ, giáo viên, cơ

sở vật chất…) một cách hệ thống và toàn diện để đảm bảo hoạt động được diễn

ra thuận lợi và mang lại hiệu quả cao nhất đạt tới mục tiêu đã đặt ra

Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non là quá trình tiếnhành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực,các tác động của chủ thể quản lý theo kế hoạch chủ động và phù hợp với quyluật khách quan để gây ảnh hưởng đến hoạt động phát triển vận động cho trẻmầm non nhằm tạo ra sự thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết của hoạt độngnày theo mục tiêu giáo dục và phát triển vận động cho HS đã đề ra

Qua những phân tích trên, chúng tôi cho rằng: Quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non là quá trình người quản lý thực hiện các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra các hoạt động phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non, nhằm đạt mục tiêu giáo dục.

1.3 Một số vấn đề về hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non

1.3.1 Vị trí, ý nghĩa của hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

Mầm non là độ tuổi quan trọng đối với trẻ cả về phát triển thể chất và trítuệ Trong đó, mục tiêu phát triển thể chất cho trẻ mầm non chủ yếu là tăngcường sức khỏe, hình thành thói quen vận động và định hình tính cách Về mặtthể chất, giáo dục phát triển vận động góp phần tăng cường và bảo vệ sức khoẻ.Ngoài ra còn góp phần phát triển toàn diện cho trẻ mầm non như phát triểnnhận thức, tình cảm kĩ năng và xã hội, phát triển thẩm mỹ,…

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động phát triển vận động đốivới trẻ mầm non, Bộ GD&ĐT đã ban hành Công văn số 808/BGDĐT-GDMN

ngày 25/2/2014 về việc hướng dẫn thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non giai đoạn 2013 - 2016” và đã đạt được nhiều thành quả cao trong việc triển khai tại các cơ sở

giáo dục mầm non

Có thể thấy, mục tiêu chung của hoạt động phát triển vận động cho trẻ làgiúp cho giúp cho cơ thể trẻ phát triển các tố chất vận động (nhanh, bền, dẻodai và khéo léo) góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực của trẻ em Việt Nam.Giáo dục phát triển vận động góp phần tăng cường và bảo vệ sức khỏe Các bàitập vận động vừa sức giúp cơ thể trẻ thoải mái, kích thích hoạt động của các hệ

cơ quan bên trong như hệ tuần hoàn, hệ thần kinh, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa Đặcbiệt, khi trẻ luyện tập với các yếu tố tự nhiên như ánh nắng mặt trời, nước,không khí giúp trẻ thích nghi tốt hơn với môi trường sống bên ngoài, tăngcường sức đề kháng của cơ thể

Và để thực hiện và đạt tới mục tiêu giáo dục mầm non quy định tại LuậtGiáo dục, thì hoạt động phát triển vận động cho trẻ là một trong những nộidung quan trọng

“Điều 21 Giáo dục mầm non

Giáo dục mầm non thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em

từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi.

Điều 22 Mục tiêu của giáo dục mầm non

Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp một”[23].

Đối với trẻ em lứa tuổi mầm non, giúp trẻ phát triển hài hòa các mặt thểchất qua đó phát triển nhân cách, bồi dưỡng tình cảm thẩm mỹ và kỹ năng xãhội cho trẻ là nhiệm vụ không chỉ của nhà trường mà còn cần sự giúp sức củacác bậc phụ huynh Đồng thời cần thiết có những phương pháp, giáo án phù

hợp với từng lứa tuổi Có như vậy, mục tiêu phát triển thể chất (phát triển vận động) cho trẻ mầm non mới đạt hiệu quả và đem lại giá trị thiết thực.

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non

Thông tư số 17 /2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ

trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chương trình giáo dục mầm non: “Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời”[6].

Giáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non nhằm rèn luyện phát triểnthể lực, tăng cường khả năng vận động ở trẻ, ngoài ra trẻ còn học được tínhtrung thực, tính tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, lòng dũng cảm tự tin và khảnăng sáng tạo thông qua các hoạt động vận động cơ bản như: Đi, chạy, nhẩy,tung, bắt, ném, bò, trườn dưới sự hướng dẫn của cô giáo thông qua vận độngtinh, vận động thô một cách hài hòa

Hay nói cách khác, hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non giúpcho trẻ khỏe mạnh, cân nặng, chiều cao phát triển bình thường và thích nghivới chế độ sinh hoạt nhà trẻ

Giúp trẻ phát triển hài hòa các mặt thể chất qua đó phát triển nhân cách,bồi dưỡng tình cảm thẩm mỹ và kỹ năng xã hội.

1.3.3 Nội dung hoạt động phát triển vận động của trẻ mầm non

Các nội dung hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non cần tuânthủ các yêu cầu về nội dung giáo dục mầm non được quy định tại Thông tư số

17 /2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo về Chương trình giáo dục mầm non:

“- Đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâm phát triển từ dễ đến khó; đảm bảo tính liên thông giữa các độ tuổi, giữa nhà trẻ, mẫu giáo và cấp tiểu học; thống nhất giữa nội dung giáo dục với cuộc sống hiện thực, gắn với cuộc sống và kinh nghiệm của trẻ, chuẩn bị cho trẻ từng bước hoà nhập vào cuộc sống.

- Phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em, hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thể cân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn; cung cấp kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi; giúp trẻ em biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, cha mẹ, thầy giáo, cô giáo; yêu quý anh, chị, em, bạn bè; thật thà, mạnh dạn, tự tin và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểu biết, thích đi học” [6]

Và khi xác định các nội dung để giáo dục phát triển vận động cần tuânthủ các nguyên tắc cơ bản:

- Nội dung bám sát với chương trình giáo dục mầm non hiện hành

- Phát triển hài hòa nhân cách cho học sinh

- Kết hợp giáo dục phát triển thể chất với thực tiễn lao động

- Tăng cường mức độ tác động, ứng dụng vào cuộc sống

- Tính cá biệt

- Kết hợp hợp lý giữa động và tĩnh

- Phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và của địa phương

Theo thông tư số 17 /2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chương trình giáo dục mầm non, thì nộidung phát triển vận động cho học sinh mầm non gồm:

- Phát triển các nhóm cơ và hô hấp: cơ hô hấp, cơ tay, cơ chân, cơ lưng,

cơ bụng

- Phát triển các vận động cơ bản (vận động thô) đi, chạy, nhảy, leo trèonhanh, chậm, thăng bằng trẻ thực hiện các vận động theo nhạc và theo nhịpđiệu nhạc bằng lời với các dụng cụ thể dục như bóng, gậy, dây, vòng

- Phát triển vận động tinh: vận động của bàn tay, sự khéo léo của cácngón tay phối hợp vận động mắt - tay và các kỹ năng sử dụng các đồ dùngdụng cụ

 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ nhà trẻ theo Thông tư

số

01/VBHN-BGD&ĐT về Chương trình Giáo dục mầm non

Bảng 1.1 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ nhà trẻ

Nội dung

3 - 12 tháng tuổi 12 - 24 tháng tuổi

24 - 36 tháng tuổi

3 - 6 tháng tuổi

6 - 12 tháng tuổi

12 - 18 tháng tuổi tháng tuổi 18 - 24

 Tay:

co, duỗi, đưa

lên cao, bắt chéo tay trước ngực.

Tập thụ động:

 Tay:

giơ cao, đưa phía trước, đưa sang ngang.

 Lưng, bụng, lườn:

cúi về phía trước, nghiêng người sang

2 bên.

Hô hấp: tập hít thở.

 Tay:

giơ cao, đưa phía trước, đưa sang ngang, đưa

ra sau.

 Lưng, bụng, lườn:

cúi về phía trước, nghiêng người sang

2 bên.

Hô hấp: tập hít vào, thở ra.

 Tay: giơ cao, đưa

ra phía trước, đưa sang

ngang, đưa ra sau kết hợp với lắc bàn tay.

 Lưng, bụng, lườn: cúi về phía trước, nghiêng

người sang 2 bên, vặn người sang 2 bên.

 Chân:

ngồi, chân dang sang 2 bên, nhấc cao từng chân, nhấc cao 2 chân

 Chân:

dang sang

2 bên, ngồi xuống, đứng lên.

 Chân: ngồi xuống, đứng lên, co duỗi từng chân

Nội dung

3 - 12 tháng tuổi 12 - 24 tháng tuổi

24 - 36 tháng tuổi

3 - 6 tháng tuổi

6 - 12 tháng tuổi

12 - 18 tháng tuổi tháng tuổi 18 - 24

 Tập bò.

 Tập ngồi.

 Tập đứng, đi.

 Tập trườn,

bò qua vật cản.

 Tập đi.

 Ngồi lăn, tung bóng.

 Tập bò, trườn:

+ Bò, trườn tới đích.

+ Bò chui (dưới dây/

gậy kê cao).

 Tập đi, chạy:

+ Đi theo hướng thẳng.

+ Đi trong đường hẹp.

+ Đi bước qua vật cản.

 Tập bước lên, xuống bậc thang.

 Tập tung, ném:

 Tập đi, chạy:

+ Đi theo hiệu lệnh,

đi trong đường hẹp + Đi có mang vật trên tay.

+ Chạy theo hướng thẳng.

+ Ném bóng về phía trước.

+ Ném bóng vào đích.

Nội dung

3 - 12 tháng tuổi 12 - 24 tháng tuổi

24 - 36 tháng tuổi

3 - 6 tháng tuổi

6 - 12 tháng tuổi

12 - 18 tháng tuổi tháng tuổi 18 - 24

cử động các ngón tay.

 Cầm, nắm lắc, đập đồ vật.

 Cầm bỏ vào, lấy

ra, buông thả, nhặt

đồ vật.

 Chuyển vật từ tay này sang tay kia.

 Xoay bàn

tay và cử động các ngón tay.

đập, cầm, bóp

đồ vật.

 Đóng mở

nắp không ren.

 Tháo lắp,

lồng hộp.

chồng 2-3 khối.

 Co, duỗi ngón tay, đan ngón tay.

 Cầm, bóp, gõ, đóng đồ vật.

 Đóng mở nắp có ren.

 Tháo lắp, lồng hộp tròn, vuông.

 Xếp chồng 4-5 khối.

các nét nguệch

 Xoa tay, chạm các đầu

ngón tay với nhau, rót, nhào, khuấy, đảo, vò xé.

 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ mẫu giáo theo Thông tư

số

01/VBHN-BGD&ĐT về Chương trình Giáo dục mầm non

Bảng 1.2 Nội dung phát triển vận động đối với trẻ mẫu giáo

+Co và duỗi tay, bắt chéo 2 tay trước ngực.

- Tay:

+ Đưa 2 tay lên cao,

ra phía trước, sang 2 bên (kết hợp với vẫy bàn tay, nắm, mở bàn tay).

+ Co và duỗi tay, vỗ

2 tay vào nhau (phía trước, phía sau, trên đầu).

- Tay:

+ Đưa 2 tay lên cao,

ra phía trước, sang 2 bên (kết hợp với vẫy bàn tay, quay cổ tay, kiễng chân).

+ Co và duỗi từng tay, kết hợp kiễng chân Hai tay đánh xoay tròn trước ngực, đưa lên cao.

- Lưng, bụng, lườn:

+Cúi về phía trước.

+Quay sang trái, sang phải.

+Nghiêng người sang trái, sang phải.

- Lưng, bụng, lườn: + Ngửa người ra sau kết hợp tay giơ lên cao, chân bước sang phải, sang trái.

+ Quay sang trái, sang phải kết hợp tay chống hông hoặc hai tay dang ngang, chân bước sang phải, sang trái.

+ Nghiêng người sang hai bên, kết hợp tay chống hông, chân bước sang phải, sang trái.

Nội dung 3 - 4 tuổi 4 - 5 tuổi 5 - 6 tuổi

- Chân:

+Bước lên phía trước, bước sang ngang; ngồi xổm;

đứng lên; bật tại chỗ.

+Co duỗi chân.

- Chân:

+Nhún chân.

+Ngồi xổm, đứng lên, bật tại chỗ.

+Đứng, lần lượt từng chân co cao đầu gối.

- Chân:

+ Đưa ra phía trước, đưa sang ngang, đưa về phía sau.

+ Nhảy lên, đưa 2 chân sang ngang; nhảy lên đưa một chân về phía trước, một chân về sau.

+Đi, chạy thay đổi hướng theo đường dích dắc.

+Đi trong đường hẹp.

+Đi, chạy thay đổi tốc độ theo hiệu lệnh, dích dắc (đổi hướng) theo vật chuẩn.

+Chạy 15m trong khoảng 10 giây.

+Chạy chậm 80m.

60 Đi và chạy:

+Đi bằng mép ngoài bàn chân, đi khuỵu gối +Đi trên dây (dây đặt trên sàn), đi trên ván kê dốc.

+Đi nối bàn chân tiến, lùi.

+Đi, chạy thay đổi tốc độ, hướng, dích dắc theo hiệu lệnh.

+Chạy 18m trong khoảng 10 giây.

+Chạy chậm khoảng 100-120m.

- Bò, trườn, trèo:

+Bò, trườn theo hướng thẳng, dích dắc.

+Bò chui qua cổng.

- Bò, trườn, trèo:

+Bò bằng bàn tay và bàn chân 3-4m.

+Bò dích dắc qua 5 điểm.

+Bò chui qua cổng,

- Bò, trườn, trèo: +Bò bằng bàn tay và bàn chân 4m-5m.

+Bò dích dắc qua 7 điểm.

+Bò chui qua ống dài

Nội dung 3 - 4 tuổi 4 - 5 tuổi 5 - 6 tuổi

+Trườn về phía trước.

+Bước lên, xuống bục cao (cao 30cm).

- Tung, ném, bắt:

+Lăn, đập, tung bắt bóng với cô.

+Ném xa bằng

1 tay.

+Ném trúng đích bằng 1 tay.

+Chuyền bắt bóng 2 bên theo hàng ngang, hàng dọc.

- Bật - nhảy:

+Bật tại chỗ.

+Bật về phía trước.

+Bật xa 20 - 25 cm.

ống dài 1,2m x 0,6m.

+Trườn theo hướng thẳng.

+Trèo qua ghế dài1,5m x 30cm.

+Trèo lên, xuống 5 gióng thang.

- Tung, ném, bắt:

+Tung bóng lên cao

và bắt.

+Tung bắt bóng với người đối diện.

+Đập và bắt bóng tại chỗ.

+Ném xa bằng 1 tay,

2 tay.

+Ném trúng đích bằng 1 tay.

+Chuyền, bắt bóng qua đầu, qua chân.

- Bật - nhảy:

+Bật liên tục về phía trước.

+Bật xa 35 - 40cm.

+Bật - nhảy từ trên cao xuống (cao 30 - 35cm).

+Bật tách chân, khép chân qua 5 ô.

+Bật qua vật cản cao10 - 15cm.

+Nhảy lò cò 3m.

1,5m x 0,6m.

+Trườn kết hợp trèo qua ghế dài1,5m x 30cm.

+Trèo lên xuống 7 gióng thang.

- Tung, ném, bắt: +Tung bóng lên cao

và bắt.

+Tung, đập bắt bóng tại chỗ.

+Đi và đập bắt bóng +Ném xa bằng 1 tay,

2 tay.

+Ném trúng đích bằng 1 tay, 2 tay.

+Chuyền, bắt bóng qua đầu, qua chân.

- Bật - nhảy:

+Bật liên tục vào vòng.

+Bật xa 40 - 50cm + Bật - nhảy từ trên cao xuống (40 - 45cm) +Bật tách chân, khép chân qua 7 ô.

+Bật qua vật cản 15 20cm.

-+Nhảy lò cò 5m.

Nội dung 3 - 4 tuổi 4 - 5 tuổi 5 - 6 tuổi

cổ tay.

 Đan, tết.

 Xếp chồng các hình khối khác

nhau.

 Xé, dán giấy.

 Sử dụng kéo, bút

 Tô vẽ nguệch ngoạc.

 Cài, cởi cúc.

 Vo, xoáy, xoắn, vặn, búng ngón tay, vê, véo, vuốt, miết, ấn bàn tay, ngón tay, gắn, nối

 Các loại cử động bàn

tay, ngón tay và cổ tay.

 Bẻ, nắn.

 Lắp ráp.

 Xé, cắt đường vòng cung.

 Tô, đồ theo nét.

 Cài, cởi cúc, kéo khoá (phéc mơ tuya), xâu, luồn, buộc dây.

1.3.4 Phương pháp phát triển vận động cho trẻ mầm non

Các phương pháp phát triển vận động cho trẻ mầm non cần tuân thủ cácyêu cầu về phương pháp giáo dục mầm non được quy định tại Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo về Chương trình giáo dục mầm non:

- Đối với giáo dục nhà trẻ: phương pháp giáo dục phải chú trọng giao

tiếp thường xuyên, thể hiện sự yêu thương và tạo sự gắn bó của người lớn vớitrẻ; chú ý đặc điểm cá nhân trẻ để lựa chọn phương pháp giáo dục phù hợp, tạocho trẻ có cảm giác an toàn về thể chất và tinh thần; tạo điều kiện thuận lợi chotrẻ được tích cực hoạt động giao lưu cảm 2 xúc, hoạt động với đồ vật và vuichơi, kích thích sự phát triển các giác quan và các chức năng tâm - sinh lý; tạomôi trường giáo dục gần gũi với khung cảnh gia đình, giúp trẻ thích nghi vớinhà trẻ

- Đối với giáo dục mẫu giáo: phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện

cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiềuhình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “chơi

mà học, học bằng chơi” Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằmkích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ởcác khu vực hoạt động một cách vui vẻ Kết hợp hài hoà giữa giáo dục trẻ trongnhóm bạn với giáo dục cá nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để cóphương pháp giáo dục phù hợp Tổ chức hợp lí các hình thức hoạt động cánhân, theo nhóm nhỏ và cả lớp, phù hợp với độ tuổi của nhóm /lớp, với khảnăng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của trẻ và với điều kiện thực tế

- Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm

+ Hành động, thao tác với đồ vật, đồ chơi

Tổ chức cho trẻ thao tác trực tiếp với đồ chơi, đồ vật dưới sự hướng dẫncủa giáo viên (sờ mó, cầm nắm, lắc, mở đóng, xếp cạnh nhau, xếp chồng lênnhau) để tiếp nhận thông tin, nhận thức và hình thành các hành vi, kỹ năng;phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy

+ Trò chơi

Sử dụng các yếu tố chơi, các trò chơi đơn giản thích hợp để kích thích trẻhoạt động, mở rộng hiểu biết về môi trường xung quanh và phát triển lời nói vàvận động phù hợp Để kích thích trẻ tự nguyện, hứng thú hoạt động tích cực giảiquyết nhiệm vụ nhận thức, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

+ Luyện tập

Tổ chức cho trẻ thực hiện lặp đi lặp lại các câu nói, động tác, hành vi, cửchỉ, điệu bộ phù hợp với yêu cầu nội dung giáo dục và hứng thú của trẻ Lời nóicủa cô hướng đến giúp trẻ dễ dàng thực hiện các hành động, động tác luyện tập

+ Phương pháp nêu tình huống có vấn đề

Đưa ra các tình huống cụ thể nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựatrên vốn kinh nghiệm để giải quyết vấn đề đặt ra

- Nhóm phương pháp trực quan - minh họa (quan sát, làm mẫu,

tăng cường vốn hiểu biết, phát triển tư duy và ngôn ngữ của trẻ Phương tiện

trực quan và hành động mẫu cần sử dụng đúng lúc và kết hợp với lời nói vớicác minh hoạ phù hợp

- Nhóm phương pháp dùng lời nói

Sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện,giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thu nhận thông tin, kích thích trẻ suynghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc, gợi nhớ những hình ảnh và sựkiện bằng lời nói

Sử dụng lời nói, lời kể diễn cảm, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng với các

cử chỉ, điệu bộ phù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với đồ vật và giao tiếpvới người xung quanh; bộc lộ ý muốn, chia sẻ những cảm xúc với người khácbằng lời nói và hành động cụ thể Lời nói và câu hỏi của người lớn cần ngắngọn, rõ ràng, dễ hiểu phù hợp với kinh nghiệm của trẻ

- Nhóm phương pháp giáo dục bằng tình cảm và khích lệ

Phương pháp dùng cử chỉ điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp đểkhuyến khích và ủng hộ trẻ hoạt động nhằm khơi gợi niềm vui, tạo niềm tin, cổ

vũ sự cố gắng của trẻ trong quá trình hoạt động

Dùng cử chỉ vỗ về, vuốt ve gần gũi cùng với những điệu bộ, nét mặt, lờinói âu yếm để tạo cho trẻ những cảm xúc an toàn, tin cậy, thoả mãn nhu cầugiao tiếp, gắn bó, tiếp xúc với người thân và môi trường xung quanh

- Nhóm phương pháp nêu gương - đánh giá

+ Nêu gương: Sử dụng các hình thức khen, chê phù hợp, đúng lúc, đúng

chỗ Biểu dương trẻ là chính, nhưng không lạm dụng

+ Đánh giá: Thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của người

lớn, của bạn bè trước việc làm, hành vi, cử chỉ của trẻ Từ đó đưa ra nhận xét,

tự nhận xét trong từng tình huống hoặc hoàn cảnh cụ thể Không sử dụng cáchình phạt làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm - sinh lý của trẻ

Giáo viên phối hợp các phương pháp tạo ra sức mạnh tổng hợp tác độngđến các mặt phát triển của trẻ, khuyến khích trẻ sử dụng các giác quan (nghe,nhìn, sờ…), sử dụng lời nói và tích cực hoạt động để phát triển; tăng cườnggiao tiếp, hướng dẫn cá nhân bằng lời nói, cử chỉ và hành động; chú trọng sửdụng phương pháp tác động bằng tình cảm và thực hành Giáo viên luôn là tấmgương cho trẻ noi theo

1.3.5 Hình thức tổ chức phát triển vận động cho trẻ mầm non

- Theo mục đích và nội dung giáo dục, có các hình thức:

+ Tổ chức hoạt động có chủ định của giáo viên và theo ý thích của trẻ.+ Tổ chức lễ, hội: Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ hội, các sự kiện quantrọng trong năm liên quan đến trẻ có ý nghĩa giáo dục và mang lại niềm vui chotrẻ (Tết Trung thu, Ngày hội đến trường, Tết cổ truyền, sinh nhật của trẻ, Ngàyhội của các bà, các mẹ, các cô, các bạn gái (8.3), Tết thiếu nhi (ngày 1/6)

- Theo vị trí không gian, có các hình thức:

1.4.1 Mục tiêu quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non

Mục tiêu của công tác quản lý hoạt động phát triển vận động cho trẻmầm non phải hướng đến mục tiêu chung của cấp học mầm non đã được quyđịnh tại Thông tư 01/VBHN-BGDĐT về chương trình giáo dục mầm non: