Sưu tầm 02 vụ việc xâm phạm quyền tác giả trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình vận dụng các kiến thức đã học để phân tích và đưa ra quan điểm của n

Năm 2008, Đại sứ quán Hoa Kỳ có công hàm phản ánh về tình trạng xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh phim và quyền liên quan đối với chương trình phát sóng các kênh quốc tế n

Sưu tầm 02 vụ việc xâm phạm quyền tác giả trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình Vận dụng các kiến thức đã học để phân tích và đưa ra quan điểm của nhóm về hướng giải quyết

A Lời mở đầu:

Trong những năm qua, chính sách bảo hộ quyền tác giả và các quyền liên quan đã phát huy tác dụng tích cực Nhiều hoạt động trong lĩnh vực văn hóa -thông tin, từ báo chí, xuất bản, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, nghệ thuật tạo hình đến phát thanh, truyền hình đã có ý thức tôn trọng quyền tác giả và các quyền liên quan khi khai thác, sử dụng tác phẩm Nhiều bộ, ngành, địa phương

đã có các chương trình triển khai thực thi cụ thể, hiệu quả hoạt động bảo hộ quyền tác giả và các quyền liên quan Nhiều chủ thể quyền đã áp dụng các biện pháp để tự bảo vệ quyền của mình Các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan đã được hình thành và có các hoạt động tích cực, hiệu quả Mặc

dù đã có nhiều tiến bộ trong thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan, nhưng ở nước ta hiện nay, việc xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan vẫn là

một chủ đề gây nhức nhối Vì vậy, nhóm chúng em xin chọn đề tài: “Sưu tầm

02 vụ việc xâm phạm quyền tác giả trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình Vận dụng các kiến thức đã học để phân tích và đưa ra quan điểm của nhóm

về hướng giải quyết”.

B Nội dung

I/ Vụ việc thứ nhất: Xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh (phim) của nước ngoài

1 Nội dung vụ việc:

Nơi xảy ra vụ việc: Hà Nội

Thời gian xảy ra vụ việc: năm 2008

Bên yêu cầu xử lý xâm phạm: Đại sứ quán Hoa Kỳ

Bên bị xử lý: Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom)

Năm 2008, Đại sứ quán Hoa Kỳ có công hàm phản ánh về tình trạng xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh (phim) và quyền liên quan đối với chương trình phát sóng (các kênh quốc tế như CNN, BBC, CNBC, Star World, Star Movie, ESPN, ANIMAX, AXN, Catoonetwork, Boomerang, Disney, Playhouse Disney…) trên dịch vụ truyền hình theo yêu cầu (iTV) của Công ty

Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) Vụ việc này FPT Telecom xâm phạm tới hai quyền: quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả (quyền liên quan), trong bài tập này nhóm chúng em xin tập trung phân tích về việc xâm phạm quyền tác giả đối với các tác phẩm điện ảnh (phim)

Với bộ giải mã iTV kết nối tivi (TV) với cáp ADSL, khách hàng của iTV

có thể thưởng thức toàn bộ các dịch vụ trên TV, iTV có 9 dịch vụ: truyền hình (51 kênh); phim theo yêu cầu (VoD); truyền hình theo yêu cầu; nghe nhạc theo yêu cầu; đọc báo trên TV; phát thanh; lưu trữ; nhắn tin; bầu chọn

Qua xác minh, Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thấy rằng: Công ty Cổ phần Viễn thông FPT đã ký hợp đồng hợp tác về truyền tải thông tin

và cung cấp nội dung truyền hình trên hệ thống truyền hình trên internet với Đài truyền hình Việt Nam, Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm truyền hình cáp Đài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh, Đài truyền hình Hà Nội, Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Dương, Đồng Nai, hợp đồng sử dụng tác phẩm âm nhạc với Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, các kênh TV5, KBS Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Viễn thông FPT đã phát phim và các kênh quốc tế CNN, BBC, CNBC, Star World, Star Movie, ESPN, ANIMAX, AXN, Catoonetwork, Boomerang, Disney, Playhouse Disney trên ITV mà chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu

2 Giải quyết của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch:

Sau khi xác minh, Bộ ra kết luận: Công ty Cổ phần Viễn thông FPT đã có hành vi nhân bản chương trình phát thanh, truyền hình đã phát sóng để phổ biến nhằm mục đích kinh doanh và hành vi phát sóng phim nhựa mà không có sự thoả thuận bằng văn bản với Chủ sở hữu Các hành vi này đã vi phạm điểm a khoản 4 Điều 44 và điểm a khoản 4 Điều 46 Nghị định 56/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 6/6/2006 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa - thông tin:

“Điều 46 Vi phạm các quy định về công bố, phổ biến, biểu diễn tác phẩm:…4 Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi

sau: a) Phát sóng phim nhựa, phim video mà không có thoả thuận bằng văn bản

của chủ sở hữu tác phẩm;…”

Ngày 23 tháng 10 năm 2008, Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và

Du lịch ra Quyết định số 73/QĐXPVPHC xử phạt Công ty Cổ phần Viễn thông FPT với số tiền 20.000.000 đồng

3 Quan điểm của nhóm về hướng giải quyết vụ việc:

Nhóm đồng ý với kết luận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du Hành vi phát sóng các bộ phim mà không được sự cho phép của tác giả của Công ty Cổ phần Viễn thông FPT là vi phạm pháp luật

Cụ thể, hành vi của Công ty FPT đã vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, xâm phạm quyền tác giả được bảo vệ bởi các Công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết và pháp luật Việt Nam

Cho đến nay, chúng ta đã tham gia nhiều điều ước quốc tế liên quan đến bảo hộ quyền tác giả và các quyền liên quan, đó là: Công ước Berne bảo hộ các tác phẩm văn học, khoa học và nghệ thuật; Công ước Geneva bảo hộ nhà sản xuất bản ghi âm chống việc sao chép bản ghi âm không được phép của họ; Công

ước Brussel liên quan đến việc phân phối tín hiệu mang chương trình truyền qua

vệ tinh; Công ước Roma bảo hộ người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm và tổ chức phát sóng; và Hiệp định về những khía cạnh liên quan tới thương mại của quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS) trong hệ thống các hiệp định của WTO

Theo Điều 2 Công ước Berne (có hiệu lực ở Việt Nam từ ngày

26/10/2004): “ 1 Thuật ngữ “Các tác phẩm văn học và nghệ thuật” bao gồm tất

cả các sản phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật, bất kỳ được biểu hiện theo phương thức hay dưới hình thức nào, chẳng hạn như sách, sách pample và các bài viết khác, các bài giảng, bài phát biểu, bài thuyết giáo và các tác phẩm khác cùng chủng loại; các tác phẩm kịch, hay nhạc kịch, các tác phẩm

hoạt cảnh và kịch câm, các bản nhạc có lời hay không lời, các tác phẩm điện

ảnh trong đó có các tác phẩm tương đồng được thể hiện bằng một quy trình

tương tự quy trình điện ảnh, … 6 Các tác phẩm nói trong Điều 2 này được hưởng sự bảo hộ ở tất cả các nước thành viên của Liên hiệp Sự bảo hộ này dành cho tác giả và những người thừa kế sở hữu quyền tác giả…” Vậy các tác

phẩm điện ảnh của Hoa Kỳ hoàn toàn được bảo hộ tại Việt Nam

Hành vi của Công ty FPT đã xâm phạm quyền tác giả được quy định tại

Điểm đ Khoản 1 Điều 20 và Khoản 2 Điều 21 Luật sở hữu trí tuệ: “Điều 20.

Quyền tài sản: 1 Quyền tài sản bao gồm các quyền sau đây: đ) Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác; ”; “Điều 21: 2 Tổ chức,

cá nhân đầu tư tài chính và cơ sở vật chất - kỹ thuật để sản xuất tác phẩm điện ảnh, tác phẩm sân khấu là chủ sở hữu các quyền quy định tại khoản 3 Điều 19

và Điều 20 của Luật này ”.

Hành vi của Công ty FPT vi phạm Khoản 8 Điều 28 Luật sở hữu trí tuệ:

“8 Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, không

trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật” Như vậy, Công ty Cổ phần Viễn thông FPT bị xử phạt vì hành vi phát

sóng các tác phẩm điện ảnh của Hoa Kỳ mà chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu

là hoàn toàn đúng pháp luât

II Vụ việc thứ hai: Xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm phim

1 Nội dung vụ việc:

Nơi xảy ra vụ việc: Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM)

Thời gian xảy ra vụ việc: năm 2007

Bên bị xâm phạm quyền tác giả: Các sinh viên Trường cao đẳng Sân khấu

- Điện ảnh TP.HCM

Bên xâm phạm: Đài truyền hình Đồng Nai và Trường cao đẳng Sân khấu-Điện ảnh TP.HCM

Năm 2007, khi phát hiện phim của mình được phát sóng, sinh viên Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM hết sức bức xúc về việc "thầy cô bán hàng trăm phim của sinh viên cho Đài truyền hình Đồng Nai mà sinh viên không được hỏi ý kiến và cũng không được trả tiền"

Bà Phan Bích Hà, Hiệu phó Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh (CĐ SKĐA) TP.HCM khẳng định việc trường và Đài truyền hình (TH) Đồng Nai có một hợp đồng thỏa thuận về việc trường cung cấp 104 bộ phim (phim bài tập, bài thi học kỳ, phim tốt nghiệp) của sinh viên trường cho đài phát sóng là có thật Hợp đồng do ông Hà Quang Văn, Hiệu trưởng trường ký với ông Huỳnh Kim Ngọc, Phó giám đốc Đài TH Đồng Nai

Sau khi có số phim nói trên trong tay, Đài TH Đồng Nai đã tiến hành phát sóng Tuy nhiên mới phát được một vài phim thì gặp phải thắc mắc, phản ứng

của một số tác giả các bộ phim nói trên về vấn đề bản quyền, do đó đài đã phải ngưng chiếu loạt phim này Ông Mai Sông Bé - Giám đốc ĐTH Đồng Nai cho biết: "Chúng tôi mua phim thông qua nhà trường và có hợp đồng mua bán hẳn hoi Còn vấn đề nhuận bút thì nhà trường phải có trách nhiệm làm việc với sinh viên"

Bà Phan Bích Hà cho rằng, không thể gọi đây là việc "mua bán phim", mà chỉ có thể coi là một thỏa thuận giữa trường và đài nhằm hỗ trợ sinh viên: "Phim của sinh viên được phát sóng cũng là cách giới thiệu các em đến với công chúng" Tuy nhiên, bà đã không thể đưa ra lời giải thích cho câu hỏi vì sao nhà trường muốn giới thiệu tác phẩm của sinh viên đến với công chúng lại không hề hỏi ý kiến sinh viên hoặc báo cho sinh viên biết, mà chỉ thừa nhận: "Phim bài tập sinh viên thực hiện do nhà trường và sinh viên là đồng sở hữu Nhà trường đã sai sót không hỏi ý kiến sinh viên khi giao phim cho Đài Đồng Nai khai thác"

2 Quan điểm của nhóm về hướng giải quyết vụ việc:

Vụ việc trên vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền giải quyết Tuy nhiên, nhóm chúng em xin mạnh dạn đưa ra ý kiến như sau:

Việc bà Hà thừa nhận: "Phim bài tập sinh viên thực hiện do nhà trường và sinh viên là đồng sở hữu Nhà trường đã sai sót không hỏi ý kiến sinh viên khi giao phim cho Đài Đồng Nai khai thác" thể hiện sự thiếu hiểu biết của nhà trường nói chung và của bà Hà nói riêng về pháp luật sở hữu trí tuệ

Nhóm đã tìm hiểu và được biết, phim bài tập là tác phẩm nghệ thuật do sinh viên sáng tạo và tự bỏ kinh phí để thực hiện Nhà trường hoàn toàn không

hỗ trợ kinh phí dưới bất kỳ hình thức nào Như vậy, với tác phẩm của sinh viên nộp cho nhà trường để làm bài tập chấm điểm thi học kỳ hay điểm thi tốt nghiệp, nhà trường chỉ có quyền sử dụng với mục đích chấm điểm, giảng dạy, nghiên

cứu và các mục đích phi thương mại khác mà không phải là “đồng chủ sở hữu” cũng như không có quyền “giao phim cho Đài Đồng Nai khai thác” như bà Hà

“thừa nhận” Sinh viên thực hiện việc sáng tạo tác phẩm phim là tác giả và đồng thời là chủ sở hữu quyền tác giả của bộ phim

Đại diện nhà trường, bà Phan Bích Hà cho rằng đây là một thỏa thuận giữa trường và đài nhằm hỗ trợ sinh viên: "Phim của sinh viên được phát sóng cũng là cách giới thiệu các em đến với công chúng" là không đúng pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả của các sinh viên sáng tạo ra các tác phẩm được Đài

TH Đồng Nai phát sóng

Việc nhà trường và ĐTH Đồng Nai “giới thiệu” khi chưa được sự đồng ý của các sinh viên là vi phạm nghiêm trọng pháp luật về sở hữu trí tuệ Hành vi

đó không chỉ xâm phạm đến quyền nhân thân của tác giả được quy định tại

Khoản 3 Điều 19: “3 Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác

phẩm;”mà còn xâm phạm đến quyền tài sản được quy định tại Điều 20 Luật sở

hữu trí tuệ: “3 Tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng một, một số hoặc toàn

bộ các quyền quy định tại khoản 1 Điều này và khoản 3 Điều 19 của Luật này phải xin phép và trả tiền nhuận bút, thù lao, các quyền lợi vật chất khác cho chủ

sở hữu quyền tác giả.”

Về phía ĐTH Đồng Nai, ông Mai Sông Bé - Giám đốc ĐTH Đồng Nai cho rằng: "Chúng tôi mua phim thông qua nhà trường và có hợp đồng mua bán hẳn hoi Còn vấn đề nhuận bút thì nhà trường phải có trách nhiệm làm việc với sinh viên" cũng thể hiện sự thiếu hiểu biết về pháp luật sở hữu trí tuệ Hành vi phát sóng các bộ phim của sinh viên mà ĐTH Đồng Nai mua từ Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả được Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam bảo vệ Như trên đã khẳng định, Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh không phải là chủ sở hữu các tác phẩm

phim vì vậy hợp đồng mua bán giữa Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh và ĐTH Đồng Nai không có hiệu lực pháp luật

Việc Trường cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh bán tác phẩm phim của sinh viên và việc ĐTH Đồng Nai phát sóng các tác phẩm phim khi chưa được sự đồng ý của tác giả là trái pháp luật và phải bị xử lý

Nhóm thiết nghĩ vụ việc cần được giải quyết theo đúng pháp luật để các sinh viên có các tác phẩm được ĐTH Đồng Nai phát sóng được hưởng quyền lợi chính đáng của mình

C Kết luận:

Nguyên nhân của tình trạng xâm phạm quyền tác giả trước hết là do nhận thức về quyền tác giả, quyền liên quan còn nhiều hạn chế Nhiều chủ thể chưa nắm rõ các quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan, thậm chí còn hiểu sai Ðặc biệt, nhiều tổ chức, cá nhân chưa có ý thức chấp hành pháp luật

về quyền tác giả, quyền liên quan Ngoài ra, hệ thống thực thi bảo hộ quyền tác giả của các cấp, các ngành còn chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật

Luật Sở hữu trí tuệ của nước ta ra đời (có hiệu lực từ ngày 1-7-2006) nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan tới ba đối tượng của sở hữu trí tuệ, trong đó có quyền tác giả Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã tương thích với các điều ước quốc tế, tương thích với các chuẩn mực bảo hộ của các nước trên thế giới Ngoài ra, Bộ luật Hình sự, Luật Hải quan, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính cũng có các quy định quan hệ tới quyền tác giả và các quyền liên quan tùy theo tính chất và phạm vi điều chỉnh của mỗi luật

Song song với việc tiếp tục nâng cao nhận thức về quyền tác giả cho tất cả mọi đối tượng, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành hữu quan, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi xâm phạm

quyền tác giả, nhất là ở các tỉnh, thành phố lớn; kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm, có thể đưa ra tòa một số vụ vi phạm nghiêm trọng, truy cứu trách nhiệm hình sự để răn đe Ngoài ra, cần có các biện pháp để nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng bảo hộ quyền tác giả, tăng cường cán bộ, chuyên gia

về quyền tác giả, cho các cơ quan quản lý và thực thi quyền tác giả, tăng cường năng lực quản lý và thực thi của các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan hiện đang hoạt động, đồng thời xúc tiến thành lập các tổ chức quản lý tập thể đối với các lĩnh vực chưa có đại diện để hỗ trợ cho công tác thực thi bảo

hộ quyền tác giả, quyền liên quan

Trên thực tế, nhiều trường hợp việc áp dụng Song song với việc tiếp tục nâng cao nhận thức về quyền tác giả cho tất cả mọi đối tượng, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành hữu quan, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra

và xử lý các hành vi xâm phạm quyền tác giả, nhất là ở các tỉnh, thành phố lớn; kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm, có thể đưa ra tòa một số vụ vi phạm nghiêm trọng, truy cứu trách nhiệm hình sự để răn đe Ngoài ra, cần có các biện pháp để nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng bảo hộ quyền tác giả, tăng cường cán bộ, chuyên gia về quyền tác giả, cho các cơ quan quản lý và thực thi quyền tác giả, tăng cường năng lực quản lý và thực thi của các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan hiện đang hoạt động, đồng thời xúc tiến thành lập các tổ chức quản lý tập thể đối với các lĩnh vực chưa có đại diện để hỗ trợ cho công tác thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan