Quản lý nhà nước về dân số, lao động, việc làm

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ, LAO ĐỘNG, VIỆC LÀM... NỘI DUNG BÀI HỌCI/ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ II/ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM... Khái niệm• Chính sách dân số là hệ thống

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ DÂN SỐ, LAO ĐỘNG,

VIỆC LÀM

NỘI DUNG BÀI HỌC

I/ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ II/ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO

ĐỘNG - VIỆC LÀM

I QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN SỐ

1) Thực trạng dân số Việt Nam

hiện nay

1.1 Khái quát sự phát triển

dân số Việt Nam

• Tính đến ngày 1/4/2009: tổng

dân số VN là 85.789.573 người, đứng thứ 3 Đông Nam Á (Sau Inđônêxia và Philipin) và thứ 13 trên thế giới

• Năm 2012, dân số Việt Nam

khoảng 88,78 triệu người, tăng 1,06% so với năm 2011

Quy mô và tốc độ gia tăng dân số Việt Nam

(1960 - 2009)

Năm

Quy mô dân

số (triệu ngươi)

Số dân tăng thêm sau 10

năm

Tốc độ gia tăng (%)

Nguyên nhân cơ bản & hậu quả của tình hình tăng dân số ở nước ta là gì?

Trả lời:

 Nguyên nhân:

- Do tư tưởng lạc hậu

- Hạn chế trong việc sử dụng các biện pháp tránh thai

 Hậu quả:

Chất lượng cuộc sống giảm sút, ảnh

hưởng nhiều đến các vấn đề kinh tế, xã hội, an ninh trật tự.

Th t nghi p ất nghiệp ệp

Các tệ nạn xã hội

Cuộc sống không được đảm bảo

Tình trạng kẹt xe do dân số tăng nhanh

Gây nên ô nhiễm môi trường

Suy giảm tài nguyên rừng

CƠ CẤU DÂN SỐ

Cơ cấu dân số theo độ tuổi

Cơ cấu dân số theo giới tính

Cơ cấu dân số theo trình độ học vấn

 Cơ cấu dân số theo độ tuổi *

 Việt Nam đang chuyển sang cơ cấu dân số già *

 Việt Nam đang ở thời kỳ “dân số vàng” *

 Cơ cấu dân số theo giới tính

 Tỷ số giới tính của dân số ngày càng tăng cao *

 Tỉ số giới tính khi sinh liên tục tăng

và đang ở trong tình trạng mất cân bằng đến mức báo động *

Tỷ lệ nam nữ không đồng đều gây mất cân bằng xã hội

 Cơ cấu theo trình độ học vấn

c) Phân bố dân số

• Dân số Việt Nam phân bố không đồng đều

• Dân số thành thị có xu hướng tăng nhanh so với nông thôn nhưng vẫn còn rất chậm (so với các nước)

• Từ 1999 đến 2009:

Dân số thành thị tăng 3,4%

Dân số nông thôn tăng 0,4%

Năm 2009

• Việt Nam là quốc gia có mật độ dân số cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

 Năm 2009 mật độ dân số trung bình là

259 người/km², gấp hơn 5 lần mật độ dân

số thế giới

 Mật độ dân số có sự chênh lệch giữa các vùng đồng bằng, miền núi và cao nguyên; giữa khu vực thành thị và nông thôn

Mật độ dân số các vùng ở Việt Nam (2009)

Bắc Trung bộ và Duyên Hải Nam trung bộ 196

d) Chất lượng dân số

Về mức sống

Giá trị HDI

Chỉ số HDI của 10 nước đứng đầu

1.2 Cơ hội và thách thức

a) Cơ hội

• Việt Nam đang ở thời kỳ đầu của cơ cấu “dân số vàng” Đây là cơ hội vàng để đẩy mạnh phát triển kinh tế

xã hội.

• Việt Nam cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đẩy mạnh đào tạo nghề, tạo việc làm có chất lượng và sức cạnh tranh cao trên thị trường lao động

Việt Nam phải làm gì để nắm bắt

cơ hội dân số vàng?

Nguồn lực lao động trẻ là cơ hội đẩy mạnh phát triển KT-XH

b) Thách thức

• Mức sinh đã giảm nhưng chưa vững chắc, còn tiềm ẩn những nguy cơ thiếu bền vững; quy mô dân số lớn

và hàng năm vẫn tiếp tục tăng.

b) Thách thức (tiếp)

• Tỷ số giới tính khi sinh đã vượt mức bình thường.

Mất cân bằng giới tính khi sinh khiến nhiều

nam giới khó tìm kiếm bạn đời trong tương lai

b) Thách thức (tiếp)

• Mật độ dân số cao gấp hơn 5 lần trung bình thế giới; tình trạng di dân tăng nhanh, dân số lưu động ngày càng lớn và diễn biến phức tạp.

Mật độ dân số cao gấp gần 2 lần so với Trung Quốc

Mật độ dân số Hà Nội gấp gần 100 lần

"mật độ chuẩn” (30-40người/km2)

• Chất lượng dân số thấp đang là yếu

tố cản trở sự phát triển và đặt nước

ta trước nguy cơ tụt hậu xa hơn.

b) Thách thức (tiếp)

“Trong thời gian tới, việc nâng cao chất lượng

dân số được coi là mục

tiêu số 1”

TS Dương Quốc Trọng

- Tổng cục trưởng Tổng cục

DS-KHHGĐ

c) Nguyên nhân

• Xuất hiện tư tưởng chủ quan thỏa mãn, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều địa phương

• Tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ không ổn định, đã ảnh hưởng lớn đến tư tưởng cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ

Ủy ban Quốc gia DS-KHHGĐ

Uỷ ban Bảo vệ chăm sóc

giáo dục trẻ em

Ủy ban Dân số gia đình

và Trẻ em

Bộ phận Dân số thuộc Tổng cục DS - Bộ Y tế Năm 2002

Năm 2007

• Nhận thức chưa đầy đủ về các chính sách, chủ trương của Đảng và Chính phủ

về công tác DS-KHHGĐ

• Chịu ảnh hưởng của tâm lý, tập quán và

tư tưởng tôn giáo về giá trị con cái và hạnh phúc gia đình

• Việc đầu tư kinh phí cho công tác dân số chưa đáp ứng yêu cầu

2) Chính sách dân số

2.1 Khái niệm

• Chính sách dân số là hệ thống các mục tiêu được đề ra một cách có ý thức và có

cơ sở khoa học về quy mô, tốc độ tăng trưởng dân số và sự phân bố dân cư cùng

hệ thống các biện pháp nhằm thực hiện các mục tiêu trên

Mục tiêu Biện pháp

CHÍNH SÁCH DÂN SỐ

Quy mô

Dân số

Cơ cấu Dân số

Chất lượng Dân số Phân bố

Dân số

Mục tiêu

• Chiến lược dân số và sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 xác định mục tiêu tổng quát:

• Nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng sức khỏe sinh sản, duy trì mức sinh thấp hợp lý, giải quyết tốt những vấn đề về cơ cấu dân số và phân bố dân số, góp phần thực hiện thắng lợi

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

3 Nội dung QLNN về

DS-KHHGĐ

(Điều 33 – Pháp lệnh dân số)

@ # *

II/ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM

1) Khái quát về lao động - việc làm

• Việc làm:

V iệ

c là m

1.2 Đặc điểm chủ yếu của nguồn nhân

Việt Nam đang có một nguồn nhân lực dồi dào nhưng trình

độ tay nghề và chuyên môn kỹ thuật chưa cao.

Chất lượng nguồn nhân lực của VN hiện nay xếp thứ 11/12 nước châu Á

2) Chính sách lao động, việc làm

ở nước ta

2.1 Mục tiêu

Bằng mọi biện pháp và hình thức giải quyết việc làm cho phần lớn lao động, bảo đảm việc làm có đủ thu nhập để người lao động nuôi sống được bản thân

và gia đình họ, đồng thời đóng góp một phần cho xã hội

2.2 Các hình thức chủ yếu giải

quyết việc làm

2.1 Phát triển mạnh nền kinh tế hàng hóa nhiều

thành phần theo định hướng XHCN

2.2 Phát triển công tác dạy nghề

Đào tạo nghề là yếu tố quan trọng trong tạo

việc làm ổn định

2.3 Mở rộng mạng lưới dịch vụ việc làm

2.4 Đẩy mạnh xuất khẩu lao động

2.5 Khôi phục, phát triển các làng nghề truyền thống

Một làng đi kinh tế mới sau 29 năm ở Tây Nguyên

2.6 Tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp di dân xây dựng

vùng kinh tế xã hội mới

2.7 Hoàn chỉnh các thể chế về thị trường lao động

3) Nội dung QLNN về lao động - việc làm

• Ban hành hệ thống văn bản pháp luật để quản

lý và điều hành thống nhất về LĐVL

• Hoạch định các chương trình, kế hoạch quốc gia về LĐVL phục vụ chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội

• Tổ chức bộ máy và cán bộ QLNN trong lĩnh vực LĐVL

• Kiểm tra, kiểm soát trong lĩnh vực LĐVL đặc biệt là thanh tra lao động

Xin tr©n träng c¶m ¬n!

Cơ cấu dân

số theo tuổi

Nhóm dưới tuổi lao động

0 – 14 tuổi

Nhóm tuổi lao động

15 – 59 tuổi (hoặc 64 tuổi)

Nhóm trên tuổi lao động

60 tuổi (hoặc 65 tuổi) trở lên

Cơ cấu dân số theo tuổi của Việt Nam

CƠ CẤU DÂN SỐ VÀNG

Tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam

Hưởng ứng Ngày dân số Việt Nam 26/12

T u y ê n t r u y ề n c ô n g t á c D S - K H H G Đ v ù n g đ ồ n g b à o d â n t ộ c Ả n h : B T

Tuyên truyền công tác DS-KHHGĐ vùng

đồng bào dân tộc

Tư vấn các biện pháp tránh thai hiện đại cho đối tượng tại chiến dịch.

3.1 Xây dựng, tổ chức và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch và các biện pháp thực hiện công tác dân số.

3.2 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về dân số

3.3 Tổ chức, phối hợp thực hiện công tác dân

số giữa các cơ quan nhà nước, đoàn thể

nhân dân và các tổ chức, cá nhân tham gia

công tác dân số

3.4 Quản lý, hướng dẫn nghiệp vụ về tổ chức

bộ máy và cán bộ quản lý nhà nước về DS

3.5 Tổ chức, quản lý công tác thu thập, xử

lý, khai thác, lưu trữ thông tin, số liệu về dân số; công tác đăng ký dân số và hệ cơ

sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tổng điều tra dân số định kỳ;

3.6 Tổ chức, quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác dân số;

3.7 Tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực dân số;

3.8 Tổ chức, quản lý và thực hiện tuyên truyền, phổ biến, vận động nhân dân thực hiện pháp luật về dân số;

3.9 Thực hiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực dân số;

3.10 Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về dân số