Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại cty CP TM vận tải á đông

SVTH: Phạm Thị Hoàng Yến 6DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ SỬ DỤNG Sơ đồ 1.1 Sơ đồ hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Sơ đồ 1.2 Sơ đồ hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu Sơ đồ 1.3 Sơ

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP HCM KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VẬN TẢI Á ĐÔNG

Ngành: KẾ TOÁN

Chuyên ngành: KẾ TOÁN – NGÂN HÀNG

GVHD : ThS Trịnh Ngọc Anh SVTH : Phạm Thị Hoàng Yến MSSV : 0954030688

Lớp : 09DKNH2

TP Hồ Chí Minh, 2013

Trang 2

Khoa: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

BM05/QT04/ĐT

PHIẾU GIAO ĐỀ TÀI ĐỒ ÁN/ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

(Phiếu này được dán ở trang đầu tiên của quyển báo cáo ĐA/KLTN)

1 Họ và tên sinh viên

Phạm Thị Hoàng Yến MSSV: 0954030688 Lớp: 09DKNH2 Ngành : Kế Toán

Chuyên ngành : Kế toán – Ngân hàng

2 Tên đề tài : Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ Phần

Thương Mại Vận Tải Á Đông

3 Các dữ liệu ban đầu :

4 Các yêu cầu chủ yếu : .

5 Kết quả tối thiểu phải có: 1)

2)

3)

4)

Ngày giao đề tài: ……./…… /……… Ngày nộp báo cáo: ……./…… /………

Chủ nhiệm ngành (Ký và ghi rõ họ tên) TP HCM, ngày … tháng … năm ……….

Giảng viên hướng dẫn chính

(Ký và ghi rõ họ tên)

Giảng viên hướng dẫn phụ

(Ký và ghi rõ họ tên)

Trang 3

Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Trịnh Ngọc Anh

SVTH: Phạm Thị HoàngYến

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi Những kết quả và các sốliệu trong khóa luận tốt nghiệp được thực hiện tại Công ty Cổ Phần Thương MạiVận Tải Á Đông, không sao chép bất kỳ nguồn nào khác Tôi hoàn toàn chịu tráchnhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này

TP.Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 07 năm 2013

Sinh viên thực hiện

Phạm Thị Hoàng Yến

Trang 4

SVTH: Phạm Thị HoàngYến

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu và Quý Thầy cô TrườngĐại Học Kỹ Thuật Công Nghệ đã tận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức trongsuốt thời gian em học tập tại trường Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn ThS TrịnhNgọc Anh đã tận tình hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận vừaqua

Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Công ty Cổ Phần Thương Mại Vận Tải ÁĐông cùng các cô chú và anh chị Phòng kế toán Đặc biệt, em xin cảm ơn chị TrầnThị Thúy - Kế toán trưởng công ty đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi trongsuốt thời gian em thực hiện khóa luận

Trong quá trình thực hiện đề tài, do hạn chế về mặt thời gian nghiên cứu vàkinh nghiệm nên đề tài nghiên cứu sẽ còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận đượcnhững ý kiến đóng góp của Quý Thầy Cô để em có thể hoàn thành tốt đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn !

Trang 5

SVTH: Phạm Thị Hoàng Yến i

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt v

Danh mục các sơ đồ sử dụng vii

Lời mở đầu 1

Chương 1: Cơ sở lí luận về kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh 4

1.1.Những vấn đề chung về kế toán xác định kết quả kinh doanh 4

1.1.1.Khái niệm 4

1.1.2.Vai trò 4

1.2.Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 5

1.2.2.Điều kiện và nguyên tắc ghi nhận doanh thu 8

1.2.3.Chứng từ hạch toán và sổ kế toán 10

1.2.4.Tài khoản sử dụng 11

1.2.5.Nội dung và kết cấu tài khoản 515 11

1.2.6.Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu 16

1.3.Kế toán doanh thu bán hàng nội bộ 16

1.3.2.Nguyên tắc hạch toán 18

1.3.5.Nội dung và kết cấu của tài khoản 512 20

1.3.7.Sơ đồ hạch toán doanh thu bán hàng nội bộ, doanh thu BH & CCDV 24 1.4.Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 26

1.4.1.Chiết khấu thương mại 30

1.4.2.Kế toán hàng bán bị trả lại 30

1.4.3.Kế toán giảm giá hàng bán 30

1.4.4.Kế toán thuế TTĐB, thuế XK, thuế GTGT trực tiếp 31

Trang 6

1.5.Kế toán giá vốn hàng bán 32

Trang 7

1.5.7.Sơ đồ hạch toán giá vốn hàng bán 37

1.6.Kế toán chi phí bán hàng 37

1.6.7.Sơ đồ hạch toán chi phí bán hàng 42

1.7.Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp 43

1.7.7.Sơ đồ hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp 49

1.8.Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 50

Trang 8

1.8.5.Nội dung và kết cấu tài khoản chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 55

Trang 9

Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Trịnh Ngọc Anh

1.8.7.Sơ đồ hạch toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 64

1.9.Kế toán hoạt động đầu tư tài chính 64

1.9.1.Kế toán thu nhập hoạt động tài chính 68

1.9.2.Kế toán chi phí hoạt động tài chính 71

1.10.Kế toán hoạt động khác 71

1.10.1.Kế toán thu nhập khác 72

1.10.2.Kế toán chi phí khác 72

1.11.Kế toán xác định kết quả kinh doanh 72

1.11.4.Nội dung và kết cấu tài khoản 911: Xác định kết quả kinh doanh 75

1.11.6.Sơ đồ hạch toán xác định kết quả kinh doanh 76

1.12.Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 76

1.12.2.Mục đích 76

1.12.3.Nguyên tắc lập 76

1.12.4.Cơ sở lập báo cáo kết hoạt động kinh doanh 76

Chương 2 : Thực trạng công tác toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty cổ phần Thương Mại Vận Tải Á Đông 80

2.1.Giới thiệu về công ty Cổ Phần Thương Mại Vận Tải Á Đông 80

2.1.1.Giới thiệu chung 80

2.1.2.Quá trình hình thành và phát triển 80

2.1.3.Lĩnh vực và phạm vi hoạt động 80

2.1.4.Cơ cấu tổ chức 83

2.1.5.Thuận lợi và khó khăn 89

Trang 10

SVTH: Phạm Thị Hoàng Yến 4

2.2 Thực trạng công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ

Phần Thương Mại Vận Tải Á Đông 91

2.2.1.Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 91

2.2.2.Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 100

2.2.3.Kế toán giá vốn hàng bán 1

2.2.4.Kế toán chi phí bán hàng 112

2.2.5.Kế toán chi phí quản lí doanh nghiệp 117

2.2.6.Kế toán hoạt động đầu tư tài chính 123

2.2.7.Kế toán hoạt động khác 130

2.2.8.Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 137

2.2.9.Kế toán xác định kết quả kinh doanh 139

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị 145

3.1.Nhận xét 145

3.2.Kiến nghị 149

Kết luận 153

Tài liệu tham khảo 154

Trang 11

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BH& CCDV -Bán hàng và cung cấp dịch vụ

BHXH -Bảo hiểm xã hội

BHYT -Bảo hiểm y tế

KLTN -Khóa luận tốt nghiệp

KQKD -Kết quả kinh doanh

NVL -Nguyên vật liệu

PP -Phương pháp

PS -Phát sinh

QĐ -Quyết định

QLDN -Quản lý doanh nghiệp

SVTH -Sinh viên thực hiện

SXKD -Sản xuất kinh doanh

TK -Tài khoản

TNDN -Thu nhập doanh nghiệp

VT -Vận tải

Trang 12

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ SỬ DỤNG

Sơ đồ 1.1 Sơ đồ hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Sơ đồ 1.2 Sơ đồ hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu

Sơ đồ 1.3 Sơ đồ hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt

Sơ đồ 1.4 Sơ đồ hạch toán thuế xuất khẩu

Sơ đồ 1.5 Sơ đồ hạch toán thuế giá trị gia tăng trực tiếp

Sơ đồ 1.6 Sơ đồ hạch toán GVHB theo PP kê khai thường xuyên

Sơ đồ 1.7 Sơ đồ hạch toán GVHB theo PP kiểm kê định kỳ

Sơ đồ 1.8 Sơ đồ hạch toán chi phí bán hàng

Sơ đồ 1.9 Sơ đồ hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Sơ đồ 1.10 Sơ đồ hạch toán chi phí thuế TNDN hiện hành

Sơ đồ 1.11 Sơ đồ hạch toán chi phí thuế TNDN hoãn lại

Sơ đồ 1.12 Sơ đồ hạch toán doanh thu hoạt động tài chính

Sơ đồ 1.13 Sơ đồ hạch toán chi phí hoạt động tài chính

Sơ đồ 1.14 Sơ đồ hạch toán thu nhập khác

Sơ đồ 1.15 Sơ đồ chi phí khác

Sơ đồ 1.16 Sơ đồ hạch toán xác định kết quả kinh doanh

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức công ty CP TM VT Á Đông

Sơ đồ 2.2 Sơ đồ bộ máy kế toán công ty CP TM VT Á Đông

Sơ đồ 2.3 Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán trên máy vi tính

Sơ đồ 2.4 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành doanh thu

Sơ đồ 2.5 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành GVHB

Sơ đồ 2.6 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành chi phí bán hàng

Sơ đồ 2.7 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành chi phí QLDN

Sơ đồ 2.8 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành doanh thu hoạt động tàichính

Sơ đồ 2.9 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành chi phí hoạt động tài chính

Sơ đồ 2.10 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành thu nhập khác

Trang 13

Sơ đồ 2.11 Trình tự lưu chuyển chứng từ trong phần hành chi phí khác

Trang 14

Bảng 1.1 Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Bảng 2.1 Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh công ty CP TM VT Á Đông

Trang 15

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trước những biến đổi sâu sắc của nền kinh tế toàn cầu hóa, hoạt động xuất nhậpkhẩu được đẩy mạnh thì mức độ cạnh tranh hàng hóa dịch vụ giữa các doanh nghiệpViệt Nam trên thị trường trong và ngoài nước càng được mở rộng, vấn đề hội nhậptrở thành thách thức và cũng là cơ hội vươn ra thị trường quốc tế đối với doanhnghiệp nói chung và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại vận tảinói riêng

Bên cạnh việc xúc tiến mở rộng các hoạt động kinh doanh để đẩy nhanh việctiêu thụ sản phẩm, các doanh nghiệp còn phải hết sức cẩn trọng trong việc tính toánchi phí bỏ ra nhằm đem lại lợi nhuận cao, do đó công tác kế toán giữ một vai tròquan trọng trong hoạt động của mọi doanh nghiệp, đặc biệt là kế toán xác định kếtquả hoạt động kinh doanh, nó là công cụ đánh giá mức độ hoạt động hiệu quả đồngthời đánh giá khả năng khai thác các nguồn lực của đơn vị

Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp có thể nói khâu tiêu thụ và xác địnhkết quả kinh doanh là quan trọng nhất, nó quyết định đến thành công hay thất bạicủa một doanh nghiệp, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với nhà nước thông quacác khoản thuế góp phần phát triển đất nước Điều đó cho thấy công tác kế toán nóichung, công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh nói riêng là vô cùng quantrọng không thể thiếu trong mỗi đơn vị doanh nghiệp

Xuất phát từ những lí do trên và cũng để có được cái nhìn thực tế về kế toán xácđịnh kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp, em đã quyết định đi sâu vào tìm hiểu,nghiên cứu và lựa chọn đề tài: “Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tạicông ty cổ phần thương mại vận tải Á Đông” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp củamình

2 Tình hình nghiên cứu

Trang 16

- Đề tài tập trung nghiên cứu công tác kế toán xác định kết quả hoạt động kinh

doanh tại công ty Cổ Phần Thương Mại Vận Tải Á Đông

Trang 17

- Số liệu được phân tích là số liệu tháng 12 năm 2012 của công ty.

- Thời gian nghiên cứu: từ 29/4 đến 23/7/2012

- Tất cả các công việc kế toán như thu thập và lưu trữ, phân tích chứng từ đều

được thực hiện và xử lý trong phòng kế toán

- Đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Tìm hiểu cơ sở lý luận về xác định kết quả hoạt động kinh doanh.Vận dụng tìmhiểu thực tế kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty cổ phầnthương mại vận tải Á Đông

Nhận xét đưa ra ý kiến về ưu nhược điểm nhằm đề xuất ý kiến hoàn thiện công tác

kế toán xác định kết quả kinh doanh và nâng cao kết quả hoạt động của công ty

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập số liệu thông qua chứng từ, sổ kế toán có liên quan

- Phương pháp phân tích: phân tích các thông tin thu thập được trong quá trìnhtìm hiểu thực tế

- Phương pháp kiểm tra, đối chiếu giữa phần mềm kế toán và sổ sách kế toán

6 Dự kiến kết quả nghiên cứu

Trang 18

Cung cấp được cơ sở lý luận về kế toán xác định kết quả kinh doanh, thực trạngcông tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần Thương Mại VậnTải Á Đông So sánh giữa thực tế và lý thuyết đã được học, đưa ra nhận xét và cung

Trang 19

cấp ý kiến đóng góp hoàn thiện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh củacông ty

7 Kết cấu của ĐA/KLTN

Nội dung khóa luận được thực hiện trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh.Chương 2: Thực trạng công tác kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ Phần Thương Mại Vận Tải Á Đông

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị

Trang 20

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

1.1 Những vấn đề chung về kế toán xác định kết quả kinh doanh

 Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác vàcác khoản chi phí khác

 Kết quả kinh doanh được tính theo các công thức sau:

- Doanh thu thuần = doanh thu bán hàng – các khoản làm giảm trừ doanh thu

- Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán

- Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh = Lợi nhuận gộp + Doanh thu hoạtđộng TC – (Chi phí bán hàng + CP quản lý doanh nghiệp + CP tài chính)

- Lợi nhuận khác = Thu nhập khác – Chi phí khác

- Lợi nhuận kế toán trước thuế = Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh +lợi nhuận khác

1.1.2 Vai trò

Trang 21

1 Kết quả kinh doanh là chỉ tiêu chất lƣợng tổng hợp, phản ánh kết quả tàichính của các hoạt động trong doanh nghiệp

Trang 22

2 Kết quả kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nắm được mọi hoạt động của đơn

vị thông qua các chỉ tiêu trên kết quả kinh doanh

3 Kết quả doanh nghiệp giúp cho doanh nghiệp xác định rõ các nhân tố ảnhhưởng đến hoạt động doanh nghiệp, từ đó nhận định nguyên nhân làm tanggiảm lợi nhuận trong kỳ, nhằm có biện pháp khắc phục thiếu sót trong kinhdoanh cũng như trong quản lý, tạo điều kiện thúc đẩy kết quả kinh doanhngày càng hiệu quả

1.2 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

1.2.1 Khái niệm

Theo VAS14 “Doanh thu và thu nhập khác”

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán,

phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán được thu từ các giao dịch và các nghiệp vụ sau:

+ Bán hàng: bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào

và bất động sản đầu tư.

+ Cung cấp dịch vụ: thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một

kỳ hoặc nhiều kỳ kế toán: như cung cấp dịch vụ quảng cáo, vận tải, du lịch, cho thuê TSCĐ theo phương thức cho thuê hoạt động.

Một số phương thức tiêu thụ hàng hóa

 Bán hàng trong nước

Trường hợp bán hàng trong nước được các doanh nghiệp thực hiện theo haiphương thức bán buôn và bán lẻ

o Bán buôn hàng hóa là hình thức bán hàng dành cho các đơn vị thương mại,

doanh nghiệp sản xuất… Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằmtrong lĩnh vực lưu thông chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy giá trị và giá trị sửdụng của hàng hóa chưa được thực hiện Hàng hóa bán buôn thường được bán theo

Trang 23

lô hàng hoặc bán với số lượng lớn Giá bán biến động tùy thuộc vào số lượng hàng bán và phương thức thanh toán Một số hình thức bán buôn hàng hóa:

+ Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho: là phương thức bán buôn hàng

hóa mà trong đó hàng bán phải được xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp Bán buôn hàng hóa qua kho được thực hiện dưới 2 hình thức:

+ Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: theo hìnhthức này, bên mua cử đại diện đến kho của DN thương mại để nhận hàng hoặcdoanh nghiệp xuất kho hàng hóa giao trực tiếp cho đại diện bên mua

+ Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức chuyển hàng: theo hình thức này,doanh nghiệp xuất kho hàng hóa, chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địađiểm nào đó bên mua quy định Chi phí vận chuyển do doanh nghiệp chịu hay bênmua chịu là do sự thỏa thuận từ trước giữa hai bên Nếu doanh nghiệp chịu chi phívận chuyển, sẽ được hạch toán vào chi phí bán hàng Nếu bên mua chịu chi phí vậnchuyển, sẽ phải thu tiền bên mua

+ Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng: theo phương thức này,

doanh nghiệp sau khi mua hàng, nhận hàng mua, không đưa về kho mà chuyển bánthẳng cho bên mua Phương thức này có 2 hình thức:

+ Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo phương thức giao hàng trực tiếp(giao hàng tay 3): theo hình thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng,giao trực tiếp cho đại diện của bên mua tại kho của người bán Sau khi đại diện củabên mua nhận đủ hàng, bên mua đã thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận nợ, hànghóa được xác định là tiêu thụ

+ Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: theo hìnhthức này, DN thương mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phương tiện vậntải của mình hoặc thuê ngoài vận chuyển hàng hóa đến giao cho bên mua ở địa điểm

đã được thỏa thuận Hàng hóa chuyển bán trong tường hợp này vẫn thuộc quyền sởhữu của DN thương mại Khi nhận được tiền của bên mua thanh toán hoặc giấy báo

Trang 24

của bên mua đã nhận đƣợc hàng và chấp nhận thanh toán theo hàng hóa chuyển đimới đƣợc xác định là tiêu thụ

Trang 25

o Bán lẻ hàng hóa: là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng

hoặc các tổ chức kinh tế, các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùngnội bộ Bán hàng theo phương thức này có đặc điểm là hàng hóa đã ra khỏi lĩnh vựclưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đượcthực hiện Bán lẻ thường bán đơn chiếc hoặc bán với số lượng nhỏ, giá bán thường

ổn định Bán lẻ thực hiện dưới các hình thức sau:

+ Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung:

Là hình thức bán hàng mà trong đó tách rời nghiệp vụ thu tiền của người mua

và nghiệp vụ giao hàng cho người mua Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiềnlàm nhiệm vụ viết hóa đơn và thu tiền của khách Khách hàng nhận hàng ở quầyhàng do nhân viên bán hàng giao Hết ngày, nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơnbán hàng kiểm kê hàng tồn quầy để xác định số hàng đã bán trong ngày và lập báocáo bán hàng Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền bán hàng cho thủquỹ

+ Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: toàn bộ công việc bán hàng, thu tiền, lập

báo cáo bán hàng do một nhân viên bán hàng đảm nhận

+ Hình thức bán lẻ tự phục vụ (tự chọn): khách hàng tự chọn lấy hàng hóa,

mang đến bàn tính tiền để tính tiền và thanh toán tiền hàng Nhân viên thu tiền kiểmhàng, tính tiền, lập hóa đơn bán hàng và thu tiền của khách hàng

+ Hình thức bán trả góp: Theo hình thức này, người mua được trả tiền

mua hàng thành nhiều lần Giá bán trả góp cao hơn giá bán thông thường dodoanh nghiệp còn thu thêm ở người mua một khoản lãi do trả chậm

Trang 26

+ Hình thức gửi đại lí bán hay kí gửi hàng hóa: doanh nghiệp giao hàng cho cơ

sở đại lí, kí gửi để các đại lí này trực tiếp bán hàng Bên nhận làm đại lí, kí gửi sẽtrực tiếp bán hàng, thanh toán tiền hàng và được hưởng hoa hồng đại lí Số hàng

Trang 27

chuyển giao cho các cơ sở đại lí, kí gửi vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệpthương mại cho đến khi doanh nghiệp thương mại được cơ sở đại lí, kí gửi thanhtoán tiền hay chấp nhận thanh toán hoặc thông báo về số hàng đã bán được, doanhnghiệp mới mất quyền sở hữu về số hàng này

 Kinh doanh xuất – nhập khẩu

Đối với doanh nghiệp thương mại kinh doanh xuất – nhập khẩu: việc bán hàngxuất khẩu có thể được tiến hành theo hai phương thức: xuất khẩu trực tiếp và xuấtkhẩu ủy thác

+ Xuất khẩu trực tiếp là phương thức kinh doanh mà trong đó đơn vị xuất

-nhập khẩu trực tiếp đàm phán, kí kết hợp đồng xuất khẩu với nước ngoài, trực tiếpgiao hàng và thu tiền hàng

+ Xuất khẩu ủy thác là phương thức kinh doanh mà trong đó đơn vị xuất - nhập

khẩu không trực tiếp xuất khẩu hàng hóa và thu tiền hàng, mà phải thông qua mộtđơn vị xuất – nhập khẩu có uy tín thực hiện hoạt động xuất khẩu cho mình

1.2.2 Điều kiện và nguyên tắc ghi nhận doanh thu

Điều kiện ghi nhận doanh thu

Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thoả mãn tất cả năm điều kiệnsau: (Theo VAS14 “Doanh thu và thu nhập khác”)

1 Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn lợi ích và rủi ro gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho người mua.

2 Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá.

3 Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

4 Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

5 Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Nguyên tắc ghi nhận doanh thu

Trang 28

 Doanh thu bán hàng là một chỉ tiêu quan trọng trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp, phản ánh quy mô kinh doanh, khả năng tạo ra tiền của doanh nghiệp,

Trang 29

đồng thời liên quan mật thiết đến việc xác định lợi nhuận doanh nghiệp Do đó, trong kế toán việc xác định doanh thu phải tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bảnlà:

- Cơ sở dồn tích: Doanh thu phải được ghi nhận vào thời điểm phát sinh,

không phân biệt đã thu hay chưa thu tiền, do vậy doanh thu bán hàng đượcxác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được

- Phù hợp: Khi ghi nhận doanh thu phải ghi nhận một khoản chi phí phù hợp(chi phí có liên quan đến doanh thu)

- Thận trọng: Doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứngchắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh tế

 Nguyên tắc ghi nhận doanh thu tùy thuộc vào phương pháp thuế giá trị giatăng doanh nghiệp đang áp dụng:

- Đối với phương pháp thuế giá trị gia tăng khấu trừ: Doanh thu bán hàng làtoàn bộ tiền bán hàng chưa có thuế giá trị gia tăng, bao gồm cả phụ thu vàphí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) của sản phẩm mà doanh nghiệp đã cungcấp cho khách hàng tại thời điểm khách hàng chấp nhận thanh toán, có thểthu được tiền hoặc chưa thu được tiền

- Đối với phương pháp thuế giá trị gia tăng trực tiếp, hoặc không chịu thuế giátrị gia tăng: Doanh thu bán hàng là toàn bộ tiền bán hàng (giá thanh toán đã

có thuế), bao gồm cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có)

 Đối với thành phẩm, hàng hóa nhận bán đại lý, ký gửi theo phương pháp bánđúng giá hưởng hoa hồng thì hạch toán vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụphần hoa hồng bán hàng mà doanh nghiệp được hưởng

 Trường hợp bán hàng theo phương pháp trả chậm, trả góp thì doanh nghiệpghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay và ghi nhận vào doanh thuchưa thực hiện phần lãi tính trên khoản phải trả nhưng trả chậm phù hợp với thờiđiểm ghi nhận doanh thu được xác định

Trang 30

 Khi hàng hóa, dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự

về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra

Trang 31

doanh thu và không được ghi nhận là doanh thu

 Doanh thu phải được theo dõi riêng biệt theo từng loại doanh thu bán sảnphẩm, hàng hóa, dịch vụ nhằm phục vụ cho hoạt động quản lý và lập báo cáo kếtquả kinh doanh của doanh nghiệp

 Nếu có phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu thì phải được hạch toán riêngbiệt trên các tài khoản 531, 532, 521 và trừ vào doanh thu ban đầu để xác địnhdoanh thu thuần

 Cuối kỳ kết chuyển toàn bộ doanh thu thuần thực hiện trong kỳ sang TK 911

“Xác định kết quả kinh doanh”để xác định kết quả hoạt động kinh doanh

Không hạch toán vào TK 511 các trường hợp sau:

1 Trị giá hàng hoá, vật tư, bán thành phẩm xuất giao cho bên ngoài gia công chế biến

2 Trị giá sản phẩm hàng hoá, dịch vụ cung cấp giữa công ty, tổng công ty với các đơn vị thành viên

3 Trị giá sản phẩm, hàng hoá đang gửi bán; dịch vụ hoàn thành đã cung cấp cho khách hàng nhưng chưa được xác định là đã bán

4 Trị giá hàng gửi bán theo phương thức gửi bán đại lý, ký gửi (chưa được xác định là đã bán)

5 Doanh thu hoạt động tài chính và các khoản thu nhập khác không được coi là doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

1.2.3 Chứng từ hạch toán và sổ kế toán

Chứng từ hạch toán

(Theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 03 năm 2009)

 Hoá đơn Giá trị gia tăng

 Hoá đơn bán hàng (Thông thường)

 Bảng thanh toán hàng đại lý, ký gửi – 01-BH

 Thẻ quầy hàng – 02-BH

Trang 32

 Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ - 03 PXK-3LL

Trang 33

 Phiếu xuất kho hàng gửi đại lý – 04 HDL-3LL

 Hoá đơn dịch vụ cho thuê tài chính – 05 TTC-LL

 Bảng kê thu mua hàng hoá mua vào không có hoá đơn – 04/GTGT

Sổ kế toán

- Sổ chi tiết:

+ Sổ chi tiết bán hàng: kế toán mở chi tiết cho từng hoạt động nhƣ bánhàng, cung cấp dịch vụ… hay chi tiết cho từng mặt hàng, thành phẩm, dịch vụ màdoanh nghiệp cung cấp

+ Sổ chi tiết tài khoản 511

- Sổ tổng hợp: Sổ nhật ký bán hàng, sổ cái tài khoản 511

1.2.4 Tài khoản sử dụng

Kế toán sử dụng tài khoản TK 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”

để theo dõi doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Tài khoản này có 6 tài khoảncấp 2:

 TK 5111: Doanh thu bán hàng hoá

 TK 5112: Doanh thu bán thành phẩm

 TK 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ

 TK 5114: Doanh thu trợ cấp, trợ giá

Kết chuyển doanh thu

thuần vào tài khoản 911

Doanh thu bán sảnphẩm, hàng hóa, cungcấp dịch vụ,… phát sinhtrong kì

Trang 34

1.2.6 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu

- Khi bán sản phẩm, hàng hoá, bất động sản đầu tư, dịch vụ thuộc đối tượngchịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ và doanh nghiệp nộp thuế GTGTtheo phương pháp khấu trừ, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch

vụ theo giá bán chưa có thuế GTGT:

Nợ TK 111,112,131 (tổng giá thanh toán)

Có TK 511 (giá bán chưa có thuế GTGT)

Có TK 3331 (thuế GTGT phải nộp)

- Đối với sản phẩm, hàng hoá, bất động sản đầu tư, dịch vụ không thuộc đốitượng chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phươngpháp trực tiếp, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giáthanh toán:

Có TK 511 (doanh thu đã bao gồm thuế GTGT)

- Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư bán được trong kỳthu được bằng ngoai tệ:

Có TK 511 (doanh thu chưa thuế GTGT)

Có TK 3331 (thuế GTGT phải nộp)

Đồng thời ghi đơn: Nợ TK 007 (ngoại tệ các loại): số nguyên tệ nhận được

- Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ: khixuất sản phẩm, hàng hoá thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương phápkhấu trừ để đổi lấy vật tư, hàng hoá, TSCĐ không tương tự để sử dụng cho sảnxuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theophương pháp khấu trừ, kế toán ghi nhận doanh thu hàng đem trao đổi:

Nợ TK 131: tổng giá thanh toán

Có TK 511: giá bán chưa có thuế GTGT

Có TK 3331: số thuế GTGT phải nộp

Trang 35

- Khi xuất sản phẩm, hàng hoá thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp đổi lấy vật tư, hàng hoá, TSCĐ không tương tự để sử dụng cho sản xuất kin doanh hàng hoá, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp,

kế toán ghi nhận doanh thu hàng đem trao đổi:

Nợ TK 131: phải thu của khách hàng

Có TK 511: tổng giá thanh toán

- Khi bán hàng hoá theo phương thức trả chậm, trả góp đối với sản phẩm, hànghoá, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương phápkhấu trừ, kế toán ghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay chưa thuế:

Nợ TK 131: số tiền khách hàng còn nợ

Nợ TK 111,112: số tiền đã thanh toán trước

Có TK 511: giá bán trả ngay chưa thuế GTGT

Nợ TK 131: số tiền khách hàng còn nợ

Nợ TK 111,112: số tiền đã thanh toán trước

Có TK 511: giá bán trả tiền ngay đã có thuế GTGT

Có TK 3387: Doanh thu chưa thực hiện (Chênh lệch giữa giá bán trả chậm, trả góp với giá bán trả ngay chưa có thuế GTGT)

- Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT phải nộp theo phương pháp khấu trừthuế, khi cho thuê hoạt động TSCĐ và cho thuê hoạt động bất động sản đầu tư:

Nợ TK 131: nếu chưa thu tiền

Trang 36

Nợ TK 111,112: nếu thu đươc tiền ngay

Có TK 5113: giá cho thuê TSCĐ chưa có thuế GTGT

Có TK 5117: giá cho thuê bất động sản đầu tư chưa thuế GTGT

Có TK 3331: số thuế GTGT phải nộp

- Trường hợp thu trước tiền nhiều kỳ về cho thuê hoạt động BĐS đầu tư:

+ Khi nhận trước tiền cho thuê nhiều

kỳ: Nợ TK 111,112: tổng số tiền nhận

trước

Có TK 3387: số tiền cho thuê chưa có thuế GTGT

Có TK 3331: số thuế GTGT phải nộp+ Định kỳ, tính và kết chuyển doanh thu của kỳ

này: Nợ TK 3387: doanh thu chưa thực hiện

Có TK 5117: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

- Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp, khi cho thuê hoạt động bất động sản đầu tư:

+ Khi phát hành hoá đơn cho thuê hoạt động bất động sản đầu

tư: Nợ TK 131: nếu chưa thu được tiền

Nợ TK 111,112: nếu thu được tiền ngay

Có TK 3387: tổng giá thanh toán

+ Định kỳ, tính và kết chuyển doanh thu của kỳ

này: Nợ TK 3387: doanh thu chưa thực hiện

- Trường hợp bán hàng thông qua đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng: Khi hàng hoá giao cho đại lý đã bán được:

+ Kế toán tại đơn vị giao hàng đại lý

ghi: Nợ TK 111,112,131: tổng giá thanh

toán

Có TK 511: giá bán chưa thuế GTGT

Có TK 3331: thuế GTGT phải nộp

Trang 37

+ Kế toán tại đơn vị nhận đại lý, bán đúng giá hưởng hoa hồng : định kỳ khixác định doanh thu hoa hồng bán đại lý được hưởng:

Nợ TK 331: phải trả cho người bán

Có TK 511: hoa hồng đại lý hưởng chưa có thuê GTGT

- Đối với hoạt động gia công hàng hoá: kế toán tại đơn vị nhận hàng để gia công sẽ ghi nhận doanh thu được hưởng:

+ Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu

trừ: Nợ TK 111,112,131: tổng giá thanh toán

Có TK 511: số tiền gia công được hưởng chưa thuế GTGT

+ Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực

tiếp: Nợ TK 111,112,131: tổng số tiền gia công được hưởng

Có TK 511: số tiền gia công được hưởng đã bao gồm thuế GTGT

ơ

- Xác định thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu phải nộp:

Nợ TK 511: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Có TK 3332: thuế tiêu thụ đặc biệt

Có TK 3333: thuế xuất khẩu

- Cuối kỳ, kế toán xác định thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp đối với hoạt động sản xuất kinh doanh:

- Khi nhận được thông báo về các khoản trợ cấp, trợ giá của Nhà nước:

Nợ TK 3339: thuế và các khoản phải nộp Nhà nước

- Kế toán bán, thanh toán bất động sản đầu tư:

+ Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ:

Trang 38

Nợ TK 111,112,131: tổng giá thanh toán

Có TK 5117: giá bán chưa thuế GTGT

+ Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực

tiếp: Nợ TK 111,112,131: tổng giá thanh toán

Có TK 5117: doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư

+ Cuối kỳ kế toán kết chuyển doanh thu của hàng bán bị trả lại, khoản giảmgiá hàng bán và chiết khấu thương mại phát sinh trong kỳ trừ vào doanh thuthực tế trong kỳ để xác định doanh thu thuần:

Có TK 531: doanh thu hàng bán bị trả lại

Có TK 532: số tiền được giảm giá

Có TK 521: khoản chiết khấu thương mại cho người mua

- Cuối kỳ kế toán kết chuyển doanh thu thuần sang TK 911 để xác định kếtquả kinh doanh:

Nợ TK 511: số doanh thu thuần được kết chuyển

Có TK 911: xác định kết quả kinh doanh

1.3 Kế toán doanh thu bán hàng nội bộ

1.3.1 Khái niệm

Doanh thu tiêu thu nội bộ là lợi ích kinh tế thu được từ việc bán hàng hoá, sảnphẩm, cung cấp dịch vụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc hạch toán phục thuộctrong cùng một công ty, tổng công ty tính theo giá nội bộ

Trang 39

toán của khối lượng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ tiêu thụ nội bộ giữa cácđơn vị trong cùng một công ty, tổng công ty.

3 Doanh thu bán hàng nội bộ là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh nội bộcủa công ty, tổng công ty và các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc.Kết quả kinh doanh của công ty, tổng công ty bao gồm kết quả phần bán nội

bộ và bán hàng ra bên ngoài Tổng công ty, công ty và các đơn vị phụ thuộchạch toán phụ thuộc phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với nhà nước theocác luật thuế quy định trên khối lượng sản phẩm, hoàng háo, dịch vụ tiêu thụ

ra bên ngoài và tiêu thụ nội bộ

4 Kế toán phải theo dõi chi tiết doanh thu bán hàng nội bộ cho từng đơn vị trựcthuộc hạch toán phụ thuộc trong công ty hoặc tổng công ty để lấy số liệu lậpbáo cáo tài chính hợp nhất

5 Cuối kỳ, kế toán tính doanh thu bán hàng nội bộ thuần vào tài khoản 911 đểxác định kết quả kinh doanh Doanh thu bán hàng nội bộ thuần được xácđịnh bằng doanh thu bán hàng nội bộ ghi nhận ban đầu trừ đi các khoản làmgiảm doanh thu, như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bịtrả lại, chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất nhập khẩu, thuế GTGT theophương pháp trực tiếp

1.3.3 Chứng từ hạch toán và sổ kế toán

Chứng từ hạch toán: Hoá đơn giá trị gia tăng, hoá đơn bán hàng thông

thường, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

Sổ kế toán:

- Sổ chi tiết: Sổ chi tiết tài khoản 512

- Sổ tổng hợp: Sổ cái tài khoản 512, nhật ký bán hàng

Trang 40

 TK 5122: Doanh thu bán thành phẩm.

 TK 5123: Doanh thu cung cấp dịch vụ

1.3.5 Nội dung và kết cấu của tài khoản 512

1.3.6 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh

- Đơn vị cấp trên cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ (chịu thuế GTGT theophương pháp khấu trừ) cho đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc Khi đơn vị trựcthuộc bán được hàng, kế toán đơn vị cấp trên ghi nhận doanh thu bán hàng nội bộ:

Nợ TK 111, 112, 136: Giá bán nội bộ đã có thuế

Có TK 512: Giá bán nội bộ chưa có thuế GTGT

Có TK 333 (3331): Thuế GTGT của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ

Đồng thời phản ánh giá vốn của hàng bán nội bộ:

Nợ TK 632: Giá vốn của hàng bán nội bộ

Định dạng
Số trang	176
Dung lượng	2,87 MB