Nghiên cứu đặc điểm lý, hoá của đất trong rừng ngập mặn trồng và rừng ngập mặn tự nhiên tại bãi bồi cửa sông Ba Lạt

R ngăng păm năt iăcácăđ aăđi măkhácănhauăthu căvenăbi năVi tăNamăhayăcácăvùngăkhácănhauătrênăth ăgi iăcóăs ăđaăd ngăr tăl năv ăc uătrúcăvàăch căn ng,ăđâyălàă k tăqu ăc aăcácăy uăt ăt ngă

LU NăV NăTH CăS

R NG NG P M N TR NG VÀ R NG NG P M N T

NHIÊN T I BÃI B I C A SÔNG BA L T

VẪăV N THÀNH

HÀ N I, N M 2019

LU NăV NăTH CăS

Cánăb ăh ngăd năchính:ăPGS.TS MaiăS ăTu n

Cánăb ăch măph năbi nă1: TS.ăMaiăV năTi n

Cánăb ăch măph năbi nă2:ăTS.ăNguy n Hùng Minh

Lu năv năth căs ăđ căb oăv ăt i:

Ngày 21 tháng 01 n mă2019

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănàyălàăcôngătrìnhănghiênăc u do cá nhân tôi th c

hi năd i s h ng d n khoa h c c a PGS.TS Mai S Tu n, không sao chép các

công trình nghiên c u c aăng i khác S li u và k t qu c a lu năv năch aăt ng

đ c công b b t k m t công trình khoa h c nào khác

Các thông tin th c p s d ng trong lu năv nălàăcóăngu n g cărõăràng,ăđ c

trích d năđ yăđ , trung th căvàăđúngăquiăcách

Tôi hoàn toàn ch u trách nhi m v tính xác th c và nguyên b n c a lu năv n

TÁC GI LU NăV N

VõăV năThƠnh

L IăC Mă N

hoàn thành lu năv năth căs ăv iătênăđ tài:ă“Nghiên c u đ c đi m lý, hoá

c a đ t trong r ng ng p m n tr ng và r ng ng p m n t nhiên t i bãi b i c a

sông Ba L t”.ăTôiăxinăchânăthànhăc mă năPGS.TS.ăMaiăS Tu n, PGS.TS Nguy n

Th H ng H nh, TS Ph m H ng Tính và TS Bùi Th Th ăđưăh ng d n, ch b o

t nătìnhăvàăđ ng viên giúp tôi hoàn thành bài báo cáo lu năv nănày

Tôiă c ngă xină trână tr ng c mă n th y Nguy n Xuân Tùng ậ Cán b thu c

Trung tâm Nghiên c u h sinh thái R ng ng p m n,ăTr ngă i h căS ăph m Hà

N i cùng v i chính quy năđ aăph ngăxưăNamăPhú,ăhuy n Ti n H i, t nh Thái Bình,

xã Giao Thi n, huy n Giao Thu , tnhăNamă nh và ban qu n lý v n Qu c gia

Xuân Thu đưăt oăđi u ki n t t nh tăđ tôi có th điăth căđ a và cung c p nh ng

ki n th căquýăbáuăc ngănh ăchiaăs tài li u, d li u liên quan t i lu năv n

Tôi xin g i l i tri ân sâu s căđ n quý th yăcôăKhoaăMôiătr ng,ăTr ngă i

h c Tài nguyênăvàăMôiătr ng Hà N iăđưăt n tình gi ng d y và truy năđ t nh ng

ki n th c quý giá trong su t th i gian h c cao h c t iătr ng

C mă năcácăanhăch , b n bè cùng t t c các em - Nh ngăng i b năđ ng hành

trong quãng th i gian h c cao h c, nh ngăng iăđưăluônăsátăcánh,ăgiúpăđ ,ăđ ng

viên và là ngu năđ ng l căđ tôiăv nălên

Trânătr ngăc mă năđ ătàiă“Nghiênăc uăxâyăd ngămôăhìnhăd ăbáoăxuăh ngăthayăđ iăh ăsinhătháiăr ngăng păm nătrongăb iăc nhăbi năđ iăkhíăh uă ăcácăt nhăvenă

bi nă B că B ”,ă mưă s ă TNMT.2018.05.06ă đưă h ă tr ă kinhă phíă th că đ a,ă đi uă traă vàăphânătíchăm u

Do th i gian và ki n th c còn h n ch nên lu năv năkhôngătránhăkh i nh ng

thi u sót vì v y tôi r t mong nh năđ c nh ng ý ki năđóngăgópăc a quý th y ậ côăđ

lu năv năđ c hoàn thi năh n

Tôi xin chân thành c m n!

ảà N i, ngày 21 tháng 01 n m 2019

H C VIÊN

VõăV năThƠnh

M CăL C

L IăCAMă OAN i

L I C Mă N ii

M C L C iii

DANH M C B NG vi

DANH M C HÌNH vii

DANH M C CÁC CH VI T T T viii

M ă U 1

1.ăTínhăc păthi tăc aăđ ătài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 N i dung nghiên c u 2

CH NGă1:ăT NG QUAN CÁC V Nă NGHIÊN C U 4

1.1 T ng quan v r ng ng p m n 4

1.1.1 Khái ni m 4

1.1.2 S phân b và di n tích c a r ng ng p m n 4

1.2.ă căđi m v hình thái và sinh thái m t s ki u r ng ng p m n 7

1.3 M t s nghiên c u v c u trúc r ng ng p m n 10

1.3.1 Các công trình nghiên c u trên th gi i 10

1.3.2 Các công trình nghiên c u Vi t Nam 11

1.4 M t s nghiên c u v nhăh ng c aăđ căđi mălý,ăhoáăđ n s sinhătr ng và phát tri n r ng ng p m n 12

1.4.1 Các công trình nghiên c u trên th gi i 12

1.4.2 Các công trình nghiên c u Vi t Nam 16

1.4.3 T i khu v c c a sông Ba L t 19

1.5 T ng quan v đ aăđi m nghiên c u 20

1.5.1 V tríăđ a lý 20

1.5.2.ă căđi măđ aăhình,ăđ a mao 20

1.5.3.ă căđi m th nh ng 21

1.5.4.ă căđi m khí h u, th y - h iăv n 21

CH NGă2:ă IăT NG,ă Aă I MăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 26

2.1.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 26

2.1.1.ă iăt ng nghiên c u 26

2.1.2 Ph m vi nghiên c u 26

2.2.ăTh iăgianănghiênăc u 27

2.3.ăPh ngăphápănghiênăc u 27

2.3.1.ăPh ngăphápăt ng h p và k th a 27

2.3.2ăPh ngăphápăb trí thí nghi m 27

2.3.3.ăPh ngăphápăđoăđ c,ăđánhăgiáăm t s đ căđi m c u trúc c a cây ng p m n 29 2.3.4.ăPh ngăphápăl y m uăđ t và phân tích các ch tiêu lý hóa c aăđ t 30

2.3.5.ăPh ngăphápăphânătích,ăth ng kê và x lý s li u 31

CH NGă3:ăK TăQU ăNGHIểNăC UăVĨăTH OăLU N 33

3.1.ă căđi m c u trúc c a các ki u r ng ng p m n khu v c c a sông Ba L t 33

3.1.1.ă căđi m v chi u cao 33

3.1.2.ă căđi m v đ ng kính thân 34

3.1.3.ă căđi m v m tăđ cây r ng 35

3.2.ă căđi mălý,ăhoáătheoăđ sâu t ngăđ t t i các ki u r ng ng p m n khu v c c a sông Ba L t 37

3.2.1.ă căđi m lý h c 37

3.2.2.ă căđi m hóa h c 45

3.3.ă ánhăgiáăvàăsoăsánhăcácăđ căđi m lý, hoá c aăđ t trong các ki u r ng ng p m n t i bãi b i c a sông Ba L t 52

3.3.1.ă căđi m lý h c c aăđ t các ki u r ng ng p m n 52

3.3.2.ă căđi m hoá h c c aăđ t các ki u r ng ng p m n 56

3.4.ă xu t m t s gi i pháp qu n lý, b o v r ng ng p m n khu v c c a sông Ba L t 59

K T LU N VÀ KI N NGH 62

K T LU N 62

TÀI LI U THAM KH O 63

PH L C Error! Bookmark not defined

TN&MT Tài nguyên và Môiătr ng

DANHăM CăB NG

B ng 1.1: Thành ph n loài cây r ng ng p m nătheoăng ngăđ m n Goa 13

B ng 2.1 T aăđ đ a lý c a các ô tiêu chu n t i khu v c kh o sát 28

B ngă3.1:ă căđi m v chi u cao c a cây các ki u r ng 33

B ngă3.2:ă căđi m v đ ng kính thân cây các ki u r ng 34

B ngă3.3:ă căđi m v m tăđ cây các ki u r ng 36

B ngă3.4:ă căđi m v đ m n c aăđ t các ki u r ng 38

B ngă3.5:ă căđi m v Eh c aăđ t các ki u r ng 39

B ngă3.6:ă căđi m v pH c aăđ t các ki u r ng 41

B ng 3.7: K t qu phân tích thành ph năc ăgi i c aăđ t các ki u r ng 43

B ngă3.8:ă căđi m v hàmăl ng mùn c aăđ t các ki u r ng 46

B ngă3.9:ă căđi m v hàmăl ng nito c aăđ t các ki u r ng 48

B ngă3.10:ă căđi m v hàmăl ng photpho c aăđ t các ki u r ng 50

B ngă3.11:ă căđi m v hàmăl ng kali c aăđ t các ki u r ng 51

B ng 3.12: M t s đ căđi m lý h c c aăđ t các ki u r ng 52

B ng 3.13: Thành ph năc ăgi i c aăđ t các ki u r ng 55

B ng 3.14: M t s đ căđi m hoá h c c aăđ t các ki u r ng 56

B ng 3.15: K thu t tr ng khuy n ngh đ i v i m t s loài cây RNM khu v c c a sông Ba L t 60

DANHăM CăHỊNH

Hình 1.1:ăS ăđ ăcácăn iădungăliênăk tăc aălu năv n 32

Hình 1.2: S ăđ v tríăđ a lý khu v c nghiên c u 20

Hình 2.1: V ătríăkhuăv cănghiênăc u 26

Hình 2.2:ăS ăđ ăb ătríăthíănghi m 28

Hình 3.1:ă căđi măv ăchi uăcaoăc aăcâyă ăcácăki uăr ng……… 33

Hình 3.2:ă căđi măv ăđ ngăkínhăthânăcâyă ăcácăki uăr ng 35

Hình 3.3:ă căđi măv ăm tăđ ăcâyă ăcácăki uăr ng 37

Hình 3.4:ă căđi măv ăđ ăm năc aăđ tă ăcácăki uăr ng 38

Hình 3.5:ă căđi măv ăEhăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 40

Hình 3.6:ă căđi măv ăpHăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 42

Hình 3.7:ăT ăl ăthànhăph năc ăgi iăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 45

Hình 3.8:ă căđi măv ăhàmăl ngămùnăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 47

Hình 3.9:ă căđi măv ăhàmăl ngănitoăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 49

Hình 3.10:ă căđi măv ăhàmăl ngăphotphoăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 50

Hình 3.11:ă căđi măv ăhàmăl ngăkaliăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 52

Hình 3.12:ă ăm nătrungăbìnhăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 53

Hình 3.13:ăEhăc aăđ tătrungăbìnhăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 54

Hình 3.14:ăpHătrungăbìnhăc aăđ tă ăcácăki uăr ng 54

Hình 3.15: T l c p h t c aăđ t các ki u r ng 56

Hìnhă3.16:ăHàmăl ng mùn c aăđ t các ki u r ng 57

Hìnhă3.17:ăHàmăl ng nito c aăđ t các ki u r ng 58

Hìnhă3.18:ăHàmăl ng photpho c aăđ t các ki u r ng 58

Hìnhă3.19:ăHàmăl ng kali c aăđ t các ki u r ng 59

M ă U 1.ăTínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

R ng ng p m n (RNM) là h sinh thái chuy n ti p gi aămôiătr ng bi n và môiătr ngăn c ng t, RNM có vai trò to l n v kinh t - xã h i,ămôiătr ng và sinh

thái H sinhătháiăRNMăchoăn ngăsu t sinh h căcao,ălàăn iăcungăc p ngu n v t li u

h uăc ăchoăh đ ng v t,ăđ m b o duy trì năđinhăs đaăd ng sinh h c c a vùng bi n

và ven bi n, góp ph năđ m b o th c hi năđ yăđ các d ch v h sinh thái v n có c a

chúng Có h ăsinhăthái đa d ng đưăgi ăđ că năđ nhăchoăcácăchu iăvàăl iăth că n,ă

đ măb oătu năhoànăchuătrìnhăv tăch t:ăChuătrìnhăcacbon,ănito,ăphotpho, chu trình

n c âyălàăm tătrongăcácăh ăsinhătháiăcóăn ngăsu tăsinhăh căcaoănh tătrongăcácăh ăsinhăthái,ănênăvi căqu nălý,ăb oăt năvàăduyătrìăkh ăn ngăl uăgi ăcacbonătrongăcây,ătrongăđ tăvàăn căc năđ cănghiênăc uăvàălàmărõă[12]

R ngăng păm năt iăcácăđ aăđi măkhácănhauăthu căvenăbi năVi tăNamăhayăcácăvùngăkhácănhauătrênăth ăgi iăcóăs ăđaăd ngăr tăl năv ăc uătrúcăvàăch căn ng,ăđâyălàă

k tăqu ăc aăcácăy uăt ăt ngăh păbaoăg măđ aăhìnhăvùngăđ t,ăth ăn n,ăv ăđ ăvàăch ăđ ă

th yătri u,ăth yăv n,ăkhíăh u.ăDoăs ăđaăd ngăv ăm tăđ ,ăchi uăcaoăvàăđ ngăkínhăthânănênăsinhăkh iăth căv tătrênăm tăđ t cóăs ăbi năđ ngăr tăl n,ăt ăkho ngă8ăMg/haăăcácăvùngăRNMăth pălùnăt iătrênă500ăMg/haă ăcácăvùngăRNMăg năc aăsôngăt iăvùngă nă ă- TháiăBìnhăD ngă(Kauffmanăvàăc ngăs ,ă2011ă[54]).ăT ngăt , s ă

bi năđ ngăc aăsinhăkh iăth căv t,ăcácăy uăt ălýăhóaăkhácătrongăđ tăRNMăc ngăcóăcácăgiáătr ăhoànătoànăkhácănhauăph ăthu căvàoăthànhăph năloài,ăhìnhătháiăvàăc uătrúcă

r ng.ăCácănghiênăc uăđưăchoăth y,ăRNMătíchăl yăcacbonăvàăcácăch tădinhăd ngănhi uănh tătrongăl păđ tăcóăđ ăsâuăt ăb ăm tăt iăkho ngă3ămăd iăm tăđ t,ăđ căbi tă

tr ăl ngăcacbonătrongăđ tăchi măt ă49ă- 98% trong t ngătr ăl ngăcacbonăc aăcácă

h sinh thái (HST) này (Donatoăvàăc ngăs ,ă2011ă[45])

Ngoàiă vi că t pă trungă nghiênă c uă tr ă l ngă cacbonă trongă h ă sinhă tháiă RNMă(baoă g mă cacbonă trongă sinhă kh iă vàă cacbonă trongă đ t),ă m tă s ă nghiênă c uă trongă

n că vàă qu că t ă đưă cóă nh ngă nghiênă c uă b că đ uă v ă đ că đi mă lýă hóaă c aă đ tăRNM.ă Vìă di nă tíchă RNMă phână b ă ă nhi uă vùngă khácă nhauă v iă cácă y uă t ă môiă

tr ngăr tăđaăd ngănênăgiáătr ăcacbonătíchăl yăc ngănh ăcácăđ căđi mălýăhóaăc aăđ tăRNMăbi năđ iăvôăcùngăđaăd ng.ă ăphíaăB căVi tăNam,ăt ăđ uănh ngăn mă2000ăm tă

s ănghiênăc uăv ăcacbonătíchăl yătrongăsinhăkh iăvàăđ tăđưăđ căti năhànhă ăcácăvùngăRNMăm iătr ngăb iăHaăvàăc ngăs ă(2004)ă[48],ăCucăvàăc ngăs ă(2009)ă[44], Nguy năTh ăH ngăH nhă(2009) [8],ăHienăvàăc ngăs ă(2018)ă[50] Tuy nhiên, nghiên

c uăv ăđ căđi mălýăhóaăh căc aăđ tăRNMăvenăbi nămi năB căVi tăNamăcònăh năch ,ătrongăđóăcóăRNMăkhuăv căc aăBaăL t

Xu tăphátăt ănh năth cătrên,ătôiăti năhànhăth căhi năđ ătàiă“Nghiên c u đ c

đi m lý, hoá c a đ t trong r ng ng p m n tr ng và r ng ng p m n t nhiên t i bãi b i c a sông Ba L t”

Nghiên c u này t pătrungăđánhăgiáăkh n ngăsinhătr ng và phát tri n c a

các ki u r ng ng p m nătrongăcácăđi u ki nămôiătr ng (th n n) khác nhau K tă

qu ănghiênăc uăcungăc păthôngătin,ăngu năt ăli u,ălàăc ăs ăchoăcácănhàăho chăđ nhăvàăqu nălýăr ngătrongăvi căl aăch năcây,ăki uăr ng nh ăth ănàoăchoăth căs phùăh păvàăhi uăqu

2.ăM cătiêuănghiênăc uă

Xác đ nh và đánh giá đ c m i quan h gi a th c v t ng p m n v i đ căđi mă

lý, hóa h c c aăđ t trongăr ngăng păm nătr ngăvàăr ngăng păm năt ănhiênăt iăbưiă

m n t nhiên t i khu v c bãi b i c a sông Ba L t: M tăđ cây r ng,ăđ ng kính

thân cây và chi u cao cây

Nghiên c uăđ căđi m lý, hóa c aăđ t r ng ng p m n tr ng và r ng ng p m n

t nhiên t i khu v c bãi b i c a sông Ba L t:ăpH,ăEh,ăđ m n, thành ph n c gi i

c a đ t; hàm l ng mùn,ănito,ăphotpho,ăkaliătrongăđ t

Xácăđ nh m i quan h gi a th c v t ng p m n r ng ng p m n tr ng và r ng

ng p m n t nhiên v iăcácăđ căđi m lý, hóa c aăđ t t i bãi b i c a sông Ba l t

xu t m t s gi i pháp qu n lý, b o v r ng ng p m n t i khu v c bãi b i

c a sông Ba L t

CH NGă1: T NG QUAN CÁC V Nă NGHIÊN C U

1.1 T ngăquanăv ăr ngăng păm n

1.1.1 Khái ni m

R ngăng păm nălàănh ngăqu năxưăth c v tăhìnhăthànhă ăvùngăvenăbi năvàă

c aăsôngănh ngăn iăb ătácăđ ngăc aăth yătri uă ăvùngănhi tăđ iăvàăÁănhi tăđ i.ăTrênă

th ăgi iăcóănhi uătênăg iăkhácănhauăv ăr ngăng păm nănh ă“r ngăvenăbi n”,ă“r ngă ăvùngăth yătri u”ăvàă“r ngăng păm n”ă(FAO, 1994) [47] Vi tăNam,ăh uăh tăcácănhàăkhoaăh căđ uăth ngănh tătênăg iăchungălàă“R ngăng păm n”ă(Ngôă ìnhăQu ,ăVõă iăH i,ă2012) [24]

Theo PhanăNguyênăH ngă(1997) [13],ăcácăcâyăng păm năs ngă ăvùngăchuy nă

ti păgi aămôiătr ngăbi năvàăđ tăli n,ătácăđ ngăc aăcácăy uăt sinhătháiă nhăh ngă

đ năphânăb ăc aăchúng,ăcâyăng păm nălàănh ngăcâyăg ăvàăcâyăb iăth ngăxanh,ăthu cănhi uăh ăkhôngăh ăcóăquanăh ăthânăthu căv iănhauănh ngăcóănh ngăđòiăh iă

nh ănhauăv ăsinhăc nh.ăRNMălàăki uăth măth căv tăđ cătr ngăchoăvùngăvenăbi nănhi tăđ iăvàăáănhi tăđ i.ăTheoăTháiăV năTr ngă(1999) [37], gi iăh năki uăph ăth ă

nh ngăRNMăvàoăđ tăm năbùnăl y,ăb ăng păn căbi năhàngăngàyăho căt ngăth iăk ,ătrongăđóăcóăch aăch ăy uămu iăNaClăvàăcácălo iămu iăkhácăv iăt ăl ăítăh n

1.1.2 S phân b và di n tích c a r ng ng p m n

 Các công trình nghiên c u trên th gi i

Trênăth ăgi iăRNMăphânăb ăch ăy uă ăvùngăvenăbi nănhi tăđ iăvàăc nănhi tă

đ iăhaiăbánăc u,ătrongăkho ngă32ºăB căvàă38ºăNam,ăd căb ăbi năChâuăPhi,ăChâuă iă

D ng,ăChâuăÁăvàăChâuăM ă

N mă2010ăcácănhàăkhoaăh căchoăbi tăsauăkhiăphânătíchăd ăli uăt ăH ăth ngă

v ătinhăch pă nhăTráiăđ tă(Landsat)ăc aăNASA,ăh ă cătínhăRNMăcònăt năt iăchi mă12,3%ădi nătíchăb ăm tăTráiăđ tă(t ngăđ ngăkho ngă137.760 km²)ăvàăphânăb ătrênă123ăn cătrênăth ăgi i.ăCácăr ngăng păm năphânăb ătrongăph măviăr ngă ăcácăvùngă

bi nă m.ă V ătríăxaănh tăc aăRNMă ăB căbánăc uălàăv nhăAgabaăthu căH ngăH iă(300B)ă vàă Namă Nh tă B nă (320B);ă ă Namă bánă c uă làă Namă Autraliaă (380N),ă đ oă

Chatham và phía Tây New Zeyland (440N) (Blasco F., 1984; Molony B và Sheaves M., 1995) [40]

Trongăđóăcóăkho ngă42%ăRNMătrênăth ăgi iăđ cătìmăth yăt iăchâuăÁ,ătheoăsauălàăchâuăPhiăv iă21%,ă15%ăthu căB căvàăTrungăM ,ă12%ăt iăchâuă iăD ngăvàă

cu iăcùngălàăNamăM ăv iă11%.ăDi nătíchăRNMăl nănh tălàăt iăIndonesiaăchi măt iă21%,ăBrasilăchi măkho ngă9%ăvàăÚcăchi mă7%ăt ngădi nătíchăRNMătrênăth ăgi i Conăs ătrênăs ăti păt căgi mătrongăt ngălai, RNMătoànăc uăđangăbi năm tănhanhăchóngădoăbi năđ iăkhíăh uălàmăm căn căbi nădângăcao,ăpháăr ngăđ ăphátătri năkinhă

t ăvenăbi n, làmănôngănghi păvàănuôiătr ngăth yăs n.ăTheoăbáoăcáoăm iăđâyăc aăLiênăH păQu căn mă2010,ăs ăbi năm tăc aăcácăkhuăRNMănhanhăh năg pă4ăl năsoă

v iăcácăkhuăr ngătrênăc n.ă

Theoă àiăQuanăsátăTráiăđ tă(EO)ăc aăNASA,ăIndonesiaăcóă17.000ăhònăđ oă

nh ăvàăchi măg nă¼ădi nătíchăRNMătrênăth ăgi i.ăTuyănhiên,ăcácăkhuăr ngănàyăđưăb ă

gi măm tăn aătrongăbaăth păk ăquaă- c ăth ăgi măt ă4,2ătri uăhaăn mă1982ăxu ngăcònă2ătri uătrongăn mă2000.ăTrongăph năr ngăcònăl i,ăcóăg nă70%ălàă“trongătìnhă

tr ngănguyăk chăvàăb ăthi tăh iăn ng” [36]

 Các công trình nghiên c u t i Vi t Nam

Theoă ăánăph căh iăvàăphátătri năr ngăng păm năvenăbi năgiaiăđo 2015ăc aăB ăNôngănghi păvàăPhátătri năôngăthônă(đưăđ căTh ăt ngăChínhăph ăphêăduy tăt iăCông v n s ă405/TTg-KTN ngày 16/3/2009), vùngăvenăbi năn cătaăcóă th ă chiaă làmă 5ă vùng.ă T ngă di nă tíchă quyă ho chă choă m că đíchă phátă tri nă r ngă

nă2008-ng păm nălàă323.712 ha [36]

Trongăđóăcóă209.741 haăđưăcóăr ngă(152.131ăhaălàăr ngătr ngăvàă57.610 ha là

r ngăt ănhiên),ăphânăb ăt iăcácăvùngănh ăsau:ă

Vùng venăbi năt nhăQu ngăNinhăvàăđ ngăb ngăB căB ă(QN& BBB),ăg mă5ă

t nhă (Qu ngă Ninh,ă H iă Phòng,ă Tháiă Bình,ă Namă nhă vàă Ninhă Bình):ă 88.340 ha Trongăđó,ădi nătíchăcóăr ngă37.651 ha.ăPhânăb ăch ăy uă ăt nhăQu ngăNinh.ă

Vùngăvenăbi năB căTrungăB ă(BTB),ăg mă6ăt nh (ThanhăHóa,ăNgh ăAn,ăHàă

T nh,Qu ngăBình,ăQu ngăTr ăvàăTh aăThiênăHu ):ă7.238 ha.ăTrongăđó,ădi nătíchăcóă

r ngă1.885 ha.ăPhânăb ăch ăy uă ăt nhăThanhăHóa.ă

Vùngăvenăbi năNamăTrungăB ă(NTB):ăg mă6ăt nhă( àăN ng,ăQu ngăNam,ă

Qu ngăNgưi,ăBìnhă nh,ăPhúăYênăvàăKhánh Hòa): 743 ha.ăTrongăđó,ădi nătíchăcóă

r ngăkhôngăđángăk ă

Vùngăvenăbi nă ôngăNamăB ă( NB):ăg mă5ăt nhă(NinhăThu n,ăBìnhăThu n,ăBàăR aă- V ngăTàu,ă ngăNaiăvàăThànhăph ăH ăChíăMinh):ă61.110 ha.ăTrongăđó,ă

di nătíchăcóăr ngălàă41.666 ha.ăPhânăb ăch ăy uă ăthànhăph ăH ăChíăMinh.ă

Vùngăvenăbi năđ ngăb ngăsôngăC uăLong ( BSCL):ăg mă8ăt nhă(LongăAn,ă

Ti nă Giang,ă B nă Tre,ă Tràă Vinh,ă Sócă Tr ng,ă B că Liêu,ă Kiênă Giangă vàă Càă Mau):ă

166.282 ha.ăTrongăđóădi nătíchăcóăr ng 128.537 ha.ăPhânăb ăch ăy uă ăcácăt nhăCàă

Mau và Kiên Giang

D aăvàoăcácăy uăt ăđ aălý,ăkh oăsátăth căđ aăvàăm tăph năk tăqu ă nhăvi năthám,ăPhan

NguyênăH ng, 1991 [12]đưăchiaăRNMăVi tăNamăthànhă4ăkhuăv căvàă12ăti uăkhu:

- Khuăv căI:ăVenăbi nă ôngăB c,ăt ăm iăNg căđ năm iă ăS n

- Khuă v că II:ă Venă bi n đ ngă b ngă B că B ,ă t ă m iă ă S nă đ nă m iă L chă

Tr ng

- Khuăv căIII:ăVenăbi năTrungăB ,ăt ăm iăL chăTr ngăđ năm iăV ngăTàu

- Khuăv căIV:ăVenăbi năNamăB ,ăt ăm iăV ngăTàuăđ năm iăN iă- Hà Tiên Khácăv iăcácăh ăsinhătháiăr ngă ăđ iănúi,ăh ăsinhătháiăr ngăng păm năvenăbi nălàăm tăh ăsinhăh ăTrongăquáătrìnhădiăchuy nălênăxu ngăhàngăngàyăc aăn cătri uăvùngăvenăbi n,ăđ căbi tă ănh ngăn iăcóăbiênăđ ătri uăl nă3 m ậ 4,5 măđưămangăraă

kh iăr ngăng păm năt ă20%ă- 40%ăt ngăs năph măch tăh uăc ăc aăr ngătr ăl iăchoă

đ tăhàngăn măquaăcànhăr iăláăr ng

 T i khu v c c a sông Ba L t

C a Ba L tălàăn iăt p trung các loài cây ng p m n ch y u phân b khu v c

ven bi năđ ng b ng B c B , v i các loài ng p m n ch y uănh ătrangă(Kandelia

ovovata), sú (Aegiceras corniculatum), đ c vòi (Rhizophora stylosa), m m bi n

(Avicennia marina), b n chua (Sonneratia caseolaris), ô rô (Acanthus ilicifolius)

Ch tính riêng khu v căv n Qu c gia Xuân Thu , r ng ng p m n chi m di n

tích kho ngă2.670ăha,ăđ c phân b khu v c C n Lu, C n Ng n và Bãi Trong

R ng phát tri n t các cây r ng ng p m nătrênăđ tăphùăsa,ăth ng xuyên b ng p l t

trong th y tri u

Vào nh ngăn măcu i th p k 80,ăđ u 90 phongătràoălàmăđ m nuôi tôm phát

tri nă đưă pháă r ng ng p m nă làmă đ m T n mă 1997, đ c h i ch th pă đ ană

M ch tài tr tr ng r ng ng p m n, hi n nay khu v c có kho ng 1.600 ha r ng tr ng

m i Thành ph n loài ch y uălàătrang,ăđ c, b n chua (Phan Nguyên H ng, 1999) [13]

1.2 căđi măv ăhìnhătháiăvƠăsinhătháiă ăm tăs ăki uăr ngăng păm n

1.2.1 R ng thu n loài B n chua (Sonneratia caseolaris)

Câyă b nă chuaă (Sonneratia caseolaris)ă thu că h ă B nă (Sonneratiaceae), b ăSimă(Myrtales).ă âyălàăm tătrongă3ăloàiăcâyăng păm năthu căchiăb nă(Sonneratia), phânăb ă ăvùngăn căl ăc aăsôngăvenăbi năVi tăNam

 c đi m hình thái

B năchuaă(Sonneratia caseolaris) làăcâyăthânăg ăcóăchi uăcaoăt ă5ăậ 15m (có khiăcóăcâyăcaoăt iă20m).ăCâyăphânănhi uăcành,ătánăr ng,ăr ăhôăh păhìnhăchôngăphátătri n,ălanăr ngăquanhăg cătheoăhìnhăphóngăx ,ăkhôngăcóătr ăm m,ătánăr ng,ăthânăcâyă

tr n.ă

R g căto,ăkho ,ăm căsâuătrongăđ tăbùn.ăT ăr ăm căraănhi uăr ăth ăthànhăt ngăkhómăquanhăg c,ăr ăth ăcóăchi uădàiăt ă50ăđ nă90cm,ăđ ngăkínhăkho ngă7cm.ăV ăcâyămàuăxám,ăbongăt ngăm ng.ă

Láă đ n,ă m că đ i,ă dày,ă giòn,ă h iă m ngă n c,ă hìnhă b uă d că ho că tráiă xoană

ng căhayătráiăxoanăthuôn,ădàiăt ă5ă- 13cm,ăr ngăt ă3ă- 5cm Láănonăhìnhăng năgiáo,ă

cu ngămàuăđ ănh t Cu ngăvàăm tăph năgânăchínhămàuăđ ,ăgânăgi aăn iăc ă ăhaiă

m t,ăcu ngădàiă0,5ăậ 1,5cm

Hoa to dài 17,5 ậ 25mm,ăr ngă1,2mm,ănh ădínhăvàoă ngădài,ăph nătrênăcó màuătr ng,ăph năd iămàuăh ngăđ ,ăcóănh ăhìnhăs iădàiă35ăậ 45mmăkhiănonăcu năl iăphíaă trong,ă khiă n ă cácă nh ă bungă raă làmă choă hoaă cóă kíchă th că l n.ă Qu ă h iă d pă

đ ngăkínhă3ăậ 5cm,ătrongăm iăqu ăcóăt ă500ăậ 2500ăh tă(Nguy năHoàngăTrí, 1999) [35]

Qu :ăqu ăm ng,ăđ ngăkínhă3ăậ 5cm, cao 1,5 ậ 2cm,ăg căcóăthu ăđàiăxoèăra.ă

H tănhi u,ăd t

Câyăb năphùăh păv iăđi uăki năs ngătrênăn năbùnăm m,ăthi uăôxy,ăch uătácă

đ ngăc aăth yătri u,ăgióăbi n…đưăcóăhìnhăth căthíchănghiăđ căđáoălàăphátătri năh ăr ăhôăh pădàyăđ căm căraăt ăcácăr ăbênăn măngangă ăg năm tăđ tăvàăđâmăth ngălênă

không khí

 c tính sinh thái

Loàiăb nă(Sonneratia caseolaris) làăloàiăcâyă aăsángăvàăm căđ că ăn iăcóă

n căm năhayăn căl ă âyălàăloàiăcâyătiênăphongăđi năhìnhăđ ăphátătri năRNMăvenă

bi năvàăcác bưiăb iăvenăsông.ăS ăphongăphúăc aăqu năt ănàyătùyăthu cătheoăm că

n căl ăvàăch ăđ ăth yătri u.ăTrênăth ăgi i,ăb năm căhoangăvàăđ cătr ngănhi uă ăChâuă Phi,ă Mianma,ă Tháiă lan,ă Vi tă Nam,ă Campuchia,ă Philippin,ă Indonesia,ă … ă ă

Vi tăNam,ăcâyăb năm căhoangăvàăđ cătr ngă ăr ngăng păm năvenăbi năt ăB căvàoăNamăn iăcóănhi uăbùnăvàăbưiăb i.ă ăMi năB căcâyăb năm căthànhăr ngăg nănh ăthu năloàiăvenăb ăbi năvàăvùngăc aăsôngănh ă ăH iăphòng,ăNgh ăAn,ăHàăT nh.ă ă

Mi năNamăcâyăb nălàăthànhăph năchínhăy uăc aăcácăr ngăng păm năt ănhiênăvenă

bi năvàăchúngăm cădàyăđ căvenăsôngăr chă ă ngăb ngăsôngăC uăLong

 Giá tr s d ng

Câyăb năchuaăălàăngu năcungăc pănguyênăv tăli uăchoăngànhăxâyăd ng,ăph că

v ăchoăđ iăs ngăsinhăho tăhàngăngàyăc aăng iădânăthôngăquaăcácăs năph măt ăr ngă

nh ăg ,ăc i,ăph năhoa,ăm tăong,ăth căph m,ălàmăthu c…ăCâyăb năchuaăcònălàăn iăc ătrú,ăsinhăs năc aăcácăloàiăchimăn c,ăchimădiăc ăvàănhi uăloàiăđ ngăv tăquýăhi măkhác.ăNgoàiăra,ăcâyăb năchuaăcònăcungăc păth că năchoănhi uăloàiăthu ăs năcóăgiáătr ăkinhăt ăcaoăt ăcácăs năph măc aăquáătrìnhăphânăhu ăl ngăr iă(cành,ălá,ăhoa,ăqu )ă

r ngăc aăcây.ă căbi t,ăcâyăb năchuaăcònălàănh ngăloàiăcâyăng păm năcóăgiáătr ăl nă

v ăm tăsinhătháiănh ăb oăv ămôiătr ng,ăb oăv ăđêăbi n,ăch ngăs tăl ,ăc ăđ nhăđ tă

l năbi nătr căs ătànăpháăc aăbưo,ăgióămùa,ăcácăđ tăthu ătri uădângăvàăcóăkh ăn ngă

c ăđ nhăm tăl ngăl năCO2t ăquáătrìnhăquangăh p

1.2.2 R ng thu n loài trang (Kandelia obovata)

Loài trang (Kandelia obovata Sheue,ă Liuă &ă Young)ă thu că h ă că

(Rhizophoracease),ă b ă Simă (Myrtales).ă âyă làă loàiă câyă tr ngă chínhă ă r ngă ng pă

m nămi năB căVi tăNam

 c đi m hình thái

Câyătrangălàălo iăcâyăg ănh ăcóăchi uăcaoătrungăbìnhăt ă4ăđ nă10m,ăkhôngăcóăr ăkhíăsinhănh ngăcóăg căcâyăr ng,ăhìnhăthànhăb nhăg c,ăphíaăd iăcóănhi uăr ăx păcóă

tác d ngăhútăn căvàăch tădinhăd ng

Láăcâyăm căđ i,ăhìnhăthuônădài,ăđ uăláăth ngăb u,ăh iăcongăvàoătrong,ăkíchă

th căkho ngăt ă7ă- 12 cm x 3 - 5,5ăcm;ăcu ngăláădàiă1-1,5ăcm.ăC măhoaăhìnhătán,ă

th ngăcu ngădàiăt ă2ă- 4ăcm,ăláăđàiămàuăl c.ăHoaă5ăcánhămàuătr ng m ng,ăx ăthùyă

nh ,ăđ uănh yăcóă2ăthùy

Hoaăcóăđ aăm tăvàăth ăph nănh ăcônătrùng Qu ătrangăcóăláăđàiăt năt i.ăH tăn yă

m mătrongăqu ăkhiăcònă ătrênăcâyăm ăvàăphátătri năthànhătr ăm m

Tr ăm măc aăcâyădàiă15ăậ 35ăcm,ăd ngătr ăkhôngăđ u,ăphíaăcu iăphìnhătoăsauăđóăthonăd năvàănh ,ătr nă nh n,ăgi aăqu ăvàătr ă m mă cóă m tăđo năth tăg iălàă“vòngă

nh n”ămàuăl cănh t,ăsauăchuy năsangămàuănâuăvàngăkhiătr ăm măgià

Khiă tr ă m mă chínă táchă kh iă qu ă r ngă xu ngă đ t,ă c mă vàoă bùnă vàă phátă tri nă

thành cây conăm iă(Nguy năHoàngăTrí,ă1999) [35].ăMùaăraăhoa,ăk tăqu ăc aăcâyătrangăph ăthu căvàoăv ăđ ă ămi năb căn căta,ătr ăm măgiàăvàoăkho ngăcu iăthángă3ăđ năđ uăthángă5

 c tính sinh thái

Loài trang (Kandelia obovata)ălàăloàiăcóăkh ăn ngăch uăl nh,ăđ cătr ngăt ngă

đ iăph ăbi nătrongăh ăth ngăr ngăng păm n.ăS ăphânăb ăc aăloàiătrangă ăcácăn iătrênăth ăgi iălàăkhácănhau.ăPhânăb ăch ăy uă ăNh tăB n,ă àiăLoan,ăTháiăLan,ăTrungă

Qu c,ăIndonesia,ă nă ,ăBangladeshăvàămi năB căVi tăNam.ăTheoăth ngăkêăc aă

Vi năđi uătraăvàăquyăho chăr ng,ătínhăđ năn mă1999ăt ngădi nătíchăr ngăng păm nă

đ cătr ngăc aăVi tăNamălàă96,876ăha,ătrongăđóăt ngădi nătíchăr ngătrangălàă16,876ăha,ătr ngăph ăbi năt iămi năB căđ căbi tălàă ôngăB căvàă ngăb ngăB căB ăCâyăcóă

kh ăn ngăm cătrênăn năcátăvàăx pă(Nguy năTh ăH ngăH nh,ă2009ă[8])

th yăs năkhácăt ăbi năvàoătìmăn iăc ătrú,ăt oănênăngu năl iăth yăs năphongăphú.ă

Cung c păth că năchoănhi uăloàiăth yăs năcóăgiáătr ăkinhăt ăt ăcácăs năph măc aăquáătrìnhăphânăh yăl ngăr iă(PhanăNguyênăH ngăvàăc ngăs ,ă1997) [12].ăBênăc nhăđó,ă

h ăsinhătháiăr ngăng păm năcònălàăđ aăđi măduăl chăh păd n,ăđemăl iăngu năthuănh păchoăng iădân s ngăxungăquanhăkhuăv c

R ngăcâyătrangăcònăđemăl iăgiáătr ăd chăv ătoăl năchoăđ iăs ngăc aăng iădânăt ă

nh ngăv nă m.ăLàăláăch năphòngăh ăvùngăvenăbi n,ăb oăv ăđêăbi n,ăch ngăs tăl ă

c ăđ nhăđ tăl năchi măd iăs ătànăpháăc aăbưo,ăth yătri uăvàăláăph iăxanhăh păth ă

khí CO2gópăph năđi uăti tănhi tăđ ,ăkhíăh u,ă ngăphóăv iăbi năđ iăkhíăh uătoànăc u

1.3 M tăs ănghiênăc uăv ăc uătrúcăr ngăng păm n

1.3.1 Các công trình nghiên c u trên th gi i

Mendoza and Alura, (2001) [58] đưănghiênăc u v c u trúc r ng ng p m n phíaăTâyăđ o Samar, Philippine Các tác gi đưăs d ng ô m u 10m x 10măđ xác

đ nh m tăđ cây, chi uăcaoăd i tán, ti t di n ngang, m tăđ cây con và tìm hi u

m i liên h đ i v iăđ t khu v c ven bi n.ăPh ngăphápănàyăgiúpăb o v đ ng b

bi n, ch ng xói mòn ven bi n,ăđ c bi t là khu b bi n ti p xúc tr c ti p v i Thái BìnhăD ng

Mutsert và c ng s , (2004) [58]đưănghiênăc u v c u trúc r ng và s tái sinh

cây ng p m n Everglade, Florida Các tác gi đưăs d ng 2 ô m uăkíchăth c 20m

x 20m và 100 ậ 150 tuy n (transect) t n mă1995ăậ 2003ăđ nghiên c u v s đaă

d ng c u trúc r ng (chi u caoăcây,ăđ ng kính ngang ng c và m tăđ ) Các tác gi

phát hi n r ng c u trúc khu r ngănàyăđ c chi mă uăth b iăđ c và cóc tr ng

Shark River và đ c Taylor Slough

B ng cách s d ng m t dãy các ô m u và tuy n c đ nh, Lovelock và c ng

s , (2005) [55] đưăphátăhi n r ng các khu r ng t iăBocasădelăToroăđ c chi mă uă

th b i đ c v i r t ít cá th m m và b n S đaăd ng loài đâyăth p,ănh ngăv n có

s phong phú v c u trúc r ngătheoăcácăđi u ki n th nh ngă(đ m n, N, P, S)

Kasawani và c ng s , (2007) [51]đưănghiênăc u v c u trúc r ng, ch s đaă

d ng và sinh kh i t i khu r ng ng p m n Tok Bali, Kelanta, Mã Lai Các tác gi đưă

tìm hi u v c u trúc c a s phân b r ng ng p m n đâyăchoăch ngătrìnhăqu n lí

và ph c h i Nghiên c uăđ c ti n hành t thángă7ăđ năthángă11ăn mă2006ăđ xác

đ nh thành ph n loài, ch s đaăd ng và sinh kh i b m t trong 15,8 ha r ng ng p

m n h n giao Các tác gi đư công b r ng loài b n tr ng chi mă uăth v iăh nă73ă

cá th trong m i tuy n (31 cây l n, 42 cây con và cây t h t).ăTrongăđó,ăh u h t cây

hi n di n trong các tuy n kh o sát có chi u cao t 10 - 14 m

Macintosh và c ng s , (2002) [56]đưănghiênăc u ph c h i r ng ng p m n và đaăd ng sinh h c vùng c a bi n Ranong, Thái Lan b ngăph ngăphápăthuăth p s

li u trên th că đ a v i ô tiêu chu n là 100 m2

và x lý s li u b ng ph n m m

PRIMERăđ xácăđ nh các ch s đaăd ng sinh h c Tác gi đưănghiênăc uăđaăd ng

sinh h cătheoăph ng phápănàyăvàăđưăphânătích,ăđánhăgiá,ăsoăsánhăđaăd ng sinh h c

d a trên các ch s ,ăgiúpăđánhăgiáăc u trúc sinh h c cây ng p m n theo y u t môi

tr ng và l păđ a

1.3.2 Các công trình nghiên c u Vi t Nam

Nguy n Hoàng Trí, (1999) [34] đưănghiênăc u t ng quát v r ng ng p m n Trongăđó,ătácăgi cho r ng các h sinh thái r ng ng p m nămangăđ căđi măđaăd ng

sinh h c v m t thành ph n th c v t, c u trúc r ng và t l t ngătr ng.ă c bi t,

tác gi đưăđ c păđ n các nhân t sinh thái chi ph iăđ n s hình thành và phát tri n

c a r ng ng p m n,ăđ ng th i phân tích các tính ch tăthíchănghi,ăđaăd ng c a r ng

ng p m n Các v năđ b o t n, qu n lý h sinh thái này và s d ng nó m t cách b n

v ng

Tr n Tri t và c ng s , (2007) [36] đưă nghiênă c u các ki u th m th c v t

r ng trong Khu D tr sinh quy n C n Gi , Tp H Chí Minh Các tác gi đưăphână

tích, so sánh s khác bi tăvàăt ngăđ ng gi a các ki u r ngăc ngănh ăgi a hai tr ng

thái r ng t nhiên và tr ng l i Các k t qu này có th ng d ng trong các nghiên

c u khác v c u trúc th m th c v t

Tr ngăTh Nga và Hà Chí Tâm, (2009) [21]đưăđánhăgiáă nhăh ng c a các

y u t môiătr ngăđ n th c v t ng p m n t i r ng ng p m n t nhiên t i Cà Mau

cho th yăcácăloàiăcâyă uăth thích nghi b i m t nhóm y u t môiătr ng R ng ng p

m n t i c aăsôngăCùăLaoăDungăcóăđaăd ng sinh h căcaoăvàă uăth là r ng ng p

n c l v i loài b n chua (Nguy n Hà Qu c Tín, 2007) [27]

H a M Ng c, (2011) [22] đưănghiênăc u c u trúc cây thân g r ng ng p

m n t i C n Trong c a sông Ông Trang Tác gi đã b trí 5 tuy năđi uătraăđ i di n

cho 5 khu v c phân b c a các loài cây ng p m n t i C n Trong

Tác gi đưănghiênăc u c u trúc sinh thái và c u trúc theo không gian

V c u trúc sinh thái: tác gi đưăxácăđ nh t thành loài th c v t t i c n Ông

Trang có 4 loài chính, g m đ căđôi,ăm m tr ng, v t tách và b n tr ng M i quan

h gi a các qu n x trong khu v c nghiên c u m căt ngăđ ng 80% có 3 qu n xã

c năđ c b o t n

V c u trúc ngang (phân b s câyătheoăđ ng kính) Quy lu t phân b s

cây theo c păđ ng kính ngang ng c khác nhau t ng tuy n h u h t các tuy n

đ ng bi u di n quy lu t phân b theo c păkínhăcóăđ nh l chătrái,ăđ ng bi u di n

có xu h ng gi m v s l ng theo c păt ngălênăc aăđ ng kính ngang ng c

1.4 M tăs ănghiênăc uăv ă nhăh ngăc aăđ căđi mălỦ,ăhoáăđ năs ăsinhătr ngă vƠăphátătri năr ngăng păm n

1.4.1 Các công trình nghiên c u trên th gi i

 m n

Theo B lâm nghi p c a chính ph Goa (2007) [27], c u trúc và s s p s p

c a các loài cây r ng ng p m n c aăsôngăthayăđ iătheoăng ngăđ m n t vùng

c aăsôngăđ năth ng ngu n,ătrongăđóăloàiăm m tr ngălàăloàiăcóăbiênăđ ch u m n

r ng t 7 - 35‰,ăloàiăđ căđôiăthíchănghiăt ngăt t 6 - 37‰,ătrongăkhiăđóăloàiăb n

tr ng l i thích h p vùngăđ t m năh năt 10 - 37‰

B ng 1.1: Thành ph n loài cây r ng ng p m nătheoăng ngăđ m n Goa

(B Lâm nghi p Goa, 2007) [27]

Trongăcácănhânăt ăsinhătháiăthìăđ ăm nălàănhânăt ăquanătr ngănh tă nhăh ngă

đ nă t ngă tr ng,ă t ă l ă s ng,ă phână b ă cácă loài.ă Deă Hannă (1931) (Tríchă d nă t ă

Aksornkoae, 1993) [39]choăr ngăr ngăng păm năt năt i,ăphátătri nă ăn iăcóăđ ăm nă

t ă10 - 30‰ vàăcácătácăgi ăđưăchiaăth căv tăng păm năthànhăhaiănhóm,ănhóm phát

tri nă ăđ ăm năt ă10 - 30‰ và nhómăphátătri nă ăđ ăm năt ă0 - 10‰ Y uăt ăgi iă

h năs ăphânăb ăc aăr ngăng păm nălàăs ăthi uăv ngămu iătrongăđ tăvàăn c.ăM iă

lo iăcâyăng păm năch uăđ ngăm tăđ ăm nănh tăđ nh.ăKhiăđ ăm nătrongăđ tăt ngăvàă

t ngăbùnăgi măthìăcâyăcòiăc c,ăcànhăng n,ăláănh ăvàădàyăh nă(Rao A.N., 1986) [60]

Nhi uănghiênăc uăchoăth y,ăcâyăng păm năcóăth ăt năt iăđ cătrongăn căng tă

m tăth iăgianănàoăđó,ănh ng sinhătr ngăc aăcâyăgi măd n,ăsauăvàiăthángăn uăkhôngă

đ căcungăc pă m tăl ngă mu iăthíchăh păthìăcâyăsinhătr ngăr tă kém,ăláăcâyăcóănhi uăch măđenăvàăvàngădoăs căt ăb ăphânăh y,ăláăs măr ng.ăH uăh tăcácăcâyăng pă

m năđ uăsinhătr ngăt tă ămôiătr ngăn căcóăđ ăm năt ă25 - 50%ăđ ăm năn că

bi n.ăKhiăđ ăm năcàngăcaoăthìăsinhătr ngăc aăcâyăcàngăkém,ăsinhăkh iăc aăr ,ăthânăvàăláăđ uăth păd n,ăláăs măr ngă(Saengerăvàăc ngăs ,ă1983)ă(Tríchăd năt ăNguy nă

Hoàng Trí, 1999) [34],.Khiă nghiênă c uă s ă sinhă tr ngă c aă loài Trang (Kandelia

candel (L.Druce)ăliênăquanăđ năđ ăm năc aămôiătr ng,ăP.ăLinăvàăX.M.Weiă(1980)ă(Tríchăd năt ăRao A.N., 1986) [60] đưănh năth yăchúngăphátătri năt tă ăn iăcóăn ngă

đ ămu iăt ă7,5ăđ nă21,2‰

Nhi uătácăgi ăchoăr ngăđ tălàănhânăt ăchínhăgi iăh năs ăt ngătr ngăvàăphânăb ăcâyă ng pă m nă (Gledhill,ă 1963;ă Giglioliă vàă King,1966;ă Clarkă vàă Hannonn,ă 1967;ăă

Aksornkoae S vàăc ngăăs ,ă1985)ă(Tríchăd năAksornkoae, 1993) [39]) Aksornkoae

S (1993)ănghiênăc uăđ tăng păm nă ăTháiăLan,ăcònăKarim A (1983, 1988) [52]

nghiênă c uă đ tă ng pă m nă ă Sundarbans ậ Bangladesă cóă đ ă m nă c aă đ tă t ă 3,3 -

17,3‰ vàăôngăchiaăđ tăraălàmă3ălo i:ăLo iăcóăđ ăm năth păd iă5‰,ălo iăcóăđ ăm nătrungăbìnhăt ă5-10‰ vàălo iăcóăđ ăm năcaoătrênă15‰ Choudhury J.K., (1994) [43]

nghiênăc u tínhăch tălýăhóaăc aăđ tăr ngăng păm nă ăSundarbans ậ nă ăchoăth yă

đ tă ăt ngă0 - 15cmăcóăt ăl ăcátăt ă15,25ă- 49,25%,ăđ ăpH:ă7 - 8, N: 0,02 - 0,09%, P:

0,1 - 0,2%, CaO: 0 - 6%, C: 0,5 - 1,0%

 pH và Eh c a đ t

pHă đ t là m t trong nh ng y u t môiă tr ng quan tr ng Theo English và

c ng s , (1997) [46], n ngăđ axit c aăđ t có nhăh ngăđ n s chuy n hóa các

d ng ch t và các loài cây thích h p H u h tăđ t r ng ng p m n có giá pH trung

tính t 6 ậ 7,ă nh ngă c ngă cóă nhi uă n iă giáă tr pH th pă h n Williams and Gray, (1974) [63] cho r ngăpHăđ t có nhăăh ngăđ n ho tăđ ng c a các vi sinh v t trong

đ t Các vi sinh v t phân h y v t ch t h u c ăphátătri n t t môiătr ngăđ t có giá

tr pH g n trung tính và kém phát tri n môiătr ngăđ t có tính axit

Do đó,ă nh ngăn iăcóăgiáătr pHăđ t g n trung tính s thu n l i cho quá trình

phân h y v t ch t x yăraăvàăl ngăđ măđ c cung c păchoămôiătr ng nhi uăh n.ă

Trong các sinh v t phân h y, vi sinh v t s ng cácămàngăn cătrongăđ t d b nh

h ng nh tăđ i v i s thayăđ i giá tr pH, m c dù ph n l n có s thíchănghi,ăđ c

cho là chuăđ ng s thayăđ i pH Trong nghiên c u c a Williams and Gray, (1974) [63], k t qu cho th y r ng các giá tr pH th p (th păh nă5,0),ănhi u sinh v t phân

h y tr nên không ho tăđ ng ho c gi m ho tăđ ng

Theo Boto, (1984) [41] khiă đ t b ng p, t l khu ch tán oxy b suy gi m

nghiêm tr ng, nó ph thu căvàoăđ sâu c a s ng p và th iăgianăđ t b ng p, oxy

cung c p cho đ t b ng ngăh uănh ăhoànătoàn.ăD i nh ngăđi u ki n này, vi sinh

v tătrongăđ t b bi năđ iănhanhăchóng.ăBìnhăth ngăđ t thoáng khí, vi sinh v tă aă

khí chi mă uăth , nh ngăloàiănàyăđòiăh iăoxyăđ hô h p, khi thi u oxy vi sinh v t b

gi m s l ng và nh ng ki u vi sinh v t khác không ph thu c oxy tr nênă uăth

Clough và c ng s , (1983) [43], cho r ng, th oxy hóa kh suy gi m t hi u khí

(+700ămV)ăđ n y m khí hoàn toàn (-300 mV) ph m vi tr s này ph thu c vào hóa

h căđ t Khi tr s gi m, oxy b gi mătr cătiên,ăđ n nh ng m c th p nh t, CO2 b

bi năđ i thành CH4,ăt ng t nh ng ion ho tăđ ngănh ănh ng ch t nh năđi n t

quy tăđ nh ti n trình trung gian: NO3- thành N2, Mn4+ thành Mn2+, Fe3+ thành Fe2+,

SO42- thành S2-

 ảàm l ng ch t h u c và thành ph n c gi i đ t

tăr ngăng păm nălàăđ tăphùăsaăb iăt ăcóăđ ămu iăcao, thi uăO2, giàu H2S,

r ngăng păm năth păvàăc năc iătrênăcácăbưiăl yăcóăítăphùăsa,ănghèoăch tădinhăd ng.ă

Karim A và c ng s , [52] choăbi tăs ăphátătri năc aăth căv tăng păm năliênăquană

đ năs ăl ngăphùăsaăl ngăđ ngăvàăcâyăđ tăchi uăcaoăc căđ iă ăn iăcóăl păđ tăphùăsaă

dày

B ng 1.2: B ng phân lo iăđ t theo thành ph năc ăgi i c a Qu c t

Lo i

đ t Tênăđ t

% Tr ngăl ng Cát

2 - 0,02 mm

Limon 0,02 - 0,002 mm

Sét 0,002 - 0,0002mm

Trongălu năánăti năs khoaăh că“Sinh thái th m th c v t r ng ng p m n Vi t

Nam”ăc aăPhanăNguyênăH ngă(1991) [11] đưăđ ăc păđ năv năđ ăphânăb ,ăsinhăthái,ă

sinh lý, sinhăkh i r ngăng păm năVi tăNam

- ăm nălàăm tătrongănh ngănhânăt ăquanătr ngănh tă nhăh ngăđ năs ăsinh

tr ng,ăt ăl ăs ngăc aăcácăloàiăvàăphânăb ăr ngăng păm n.ăLo iăr ngănàyăphátătri nă

t tă ăn iăcóăn ngăđ ămu iătrongăn căt ă10 - 25‰

Theo TháiăV năTr ng, (1998) [37] cóă3ănhómănhânăt ăsinhăătháiăphátăsinhăr ngă

ng păm n:ăTh ănh tălàătínhăch tălýăhóaăc a đ t,ăth ăhaiălàăc ngăđ ăvàăth iăgiană

ng păc aăth yătri u,ăth ăbaălàăđ ăm năc aăn c

Nghiênăc uă nhăh ngăc aăđ ăm năkhácănhau,ăđi uăki năchi uăsáng,ăphânăbónă

đ n s ăn yă m măvàăsinhătr ngăc aăb năchuaă ăgiaiăđo năv nă măthìăkhiăcheă

bóng b năchuaăt ngătr ngăkémăh năkhôngăcheăbóngăvàăcâyăt ngătr ngăt tăh nă ă

đ ăm năt ă5 - 10‰ (HoàngăCôngă ng, 1995 [5] ;ăLêăXuânăTu n,ă1995)ă[31] Theo Hà Chí Tâm, (2005) [26] t i c n trong c a sông Ông Trang - Cà Mau, loài m m tr ng phân b và chi mă uăth đ m n trongăđ t t 33 - 38‰, loài đ c

30 - 35‰

Mai Sy Tuan, (1995) [57] đưănghiênăc uăph nă ngăsinhălý,ăsinhătháiăc aăm mă

bi năconătr ngăthíănghi mă ăcácăđ ăm năkhácănhauătrongănhàăkínhăchoăth y, trong

đi uă ki nă thíă nghi mă ă đ ă m nă n că bi nă 25‰ thì m mă bi nă cóă sinhă tr ngă v ă

đ ngăkínhăvàăchi uăcaoăt tănh t.ăS ăt ngătr ngăv ăđ ngăkínhăvàăchi uăcaoăgi mă

d năkhiăđ ăm năn căbi năt ngălên.ăCâyăm că ămôiătr ngăkhôngăcóămu iăthì t ăl ăsinhătr ngăth pănh t.ăQuáătrìnhăquangăh păt ăl ăngh chăv iăđ ăm năc aămôiătr ng:ă

ăm năcàngăcaoăthìăquangăh păcàngăgi mănh ngăcâyăng păm năv năduyătrìăn ngă

su tăquangăh păd ngă ăcácăđ ăm năthíănghi măk ăc ă ă150%ăđ ăm năn căbi n

 Thành ph n c gi i đ t

Nh ng quá trình có liên quan t i s hình thành, chuy năhóaăvàătíchăl yăcác

h p ch t h uăc ,ăcácăh p ch tăkhoángătrongăđ t ph thu c vào thành ph năc ăgi i

Thành ph năc ăgi iăđ t g m: cát, th t, sét Thành ph năc ăgi i nhăh ngăđ n tính

nhi t, tính ch tăn c, tính ch t v tălýăn c, tính ch tăc ălý,ătínhăoxy hóa kh , tính

h p ph , kh n ngătíchăl yămùn,ăcácăch tădinhăd ngăkhoángătrongăđ t (Hà Quang

Kh i và c ng s , 2002) [18]

Nguy nă căTu n, (1994) [30] nghiên c uăv ăt ngătr ngăvàăsinhăkh iăđ c,ă

trang, v tădùălúcă1,ă2,ă3,ă4ăn mătu iăchoăth yătrênăth ăn năbùnăsétăm măvàăcát thô thì câyăsinhătr ngăt tăh năth ăn năbùnăphaănhi uăcátăthô,ăđ tăcaoăc ng

 Eh và pả c a đ t

LêăV năKhoaăvà c ng s , (2005) [17] cho r ng,ătrongăđ t luôn t n t i ch t oxy

hóa và ch t kh , nên quá trình oxy hóa kh x y ra ph bi n trongăđ t, nh ng

ch t oxy hóa là NO3-, Fe3+, Mn4+, Cu2+ và m t s vi sinh v t hi u khí Ch t kh là

H2, Fe2+, Cu2+ và vi sinh v t k khí Quá trình oxy hóa kh trongăđ tăđ u có th c v t

và vi sinh v tăthamăgiaănênăđâyălàăquáătrìnhăsinhăh c.ăTrongăđi u ki n oxy hóa hay

kh , ch t h uăc ăđ u b phân gi i,ătuyănhiên,ăc ngăđ , s n ph m phân gi i khác nhau.ă đ cătr ngăchoăc ngăđ oxy hóa kh c a dung d chăđ tăth ngăđ c xác

đ nh b ng th oxy hóa kh (Eh) Ehăc aăđ tăthi uăkhíălàăth ngăd iă-200 mV trong khiăđ tăthoáng khí thì Eh th ngătrênă+300ămVă(Lê Huy Bá, 2003) [1]

Theo Nguy n Ng c Bình, (1999) [3]đ căđi m oxy hóa kh (Eh) c aăđ t ng p

m nă đ uă cóă liênă quană đ nă quáă trìnhă n c tri u,ă đ n thành ph n c p h t và hàm

l ng ch t h uăc ăđ t.ăNhìnăchung,ăđ t ng p m n có m căđ kh oxy càng cao thì

càng có nhăh ng x uăđ n s sinhătr ng c a cây r ng ng p m n

Phan Hà Trang, (2018) [33] choăr ng:ăEhăth păgâyă nhăh ngăđ năs ăphátătri năvàăsinhătr ngăc aăcây pHătrongăđ tăRNMătrungătínhăvàăki mănh ăthíchăh păchoăs ăsinhătr ng vàăphátătri năc aăcây,ăđ ngăth iălàăđi uăki năthu năl iăchoăs ăphátătri nă

c aăviăsinhăv t.ăPh năl năcácăth căv tăđ uăcóăkh ăn ngăh păth ădinhăd ngăt tă ăđ ă

pH trung tính.ă tă có pHă caoă câyă s ă khôngă h pă th ă cácă ch tă dinhă d ngă nh ăPhotpho,ăkali…ădoătínhăaxităcaoălàmăcácănguyênăt ănàyăkhôngăth ăhòaătanăvàoăn c,ă

b ăgi ăl iătrongăđ tălàmă nhăh ngăđ năs ăphátătri năc aăcây.ă iăv iăcácăviăsinhăv tăpHăcaoăthìăcácăviăsinhăv tăs ăkhôngăth ăho tăđ ngăđ ăphânăh yăcácăch tăh uăc

 ảàm l ng ch t h u c

Ngôă ìnhăQu , (2003) [23] vàăcácăc ngăs ăchoăr ng:ăCh tăh uăc ălàăm tătrongă

nh ngănhânăt ăquy tăđ nhăđ năsinhătr ngăc aăr ngăng păm n,ăn uăhàmăl ngăch tă

h uăc ătrongăđ tăng păm năth păh nă1%ăthìăsinhătr ngăx u,ănh ngăn uăquáăcao,ăă

l năh nă15%ăthì c ngăkìmăhưmăsinhătr ngăc aăcâyăvàăc ngăcóăth ălàmăcâyătr ngăb ă

ch tădoămôiătr ngăđ tăb ăôănhi m

Ch tăh uăc ăc aăđ tălàăch ătiêuăs ăm tăv ăđ ăphìăvàă nhăh ngăđ nănhi uătínhă

ch tăc aăđ t.ăKh ăn ngăcungăc păch tădinhăd ng,ăkh ăn ngăh păth ,ăgi ănhi tăvàă

kích thích sinhătr ngăc aăcây

Hàmăl ngăch t h u c nhăh ngădoăch ăđ ăth yătri uălênăxu ngătácăđ ngă

đ năquáătrìnhăb iăl ng,ăr aătrôiăcácăch t h u c ;ăđ ngăth iătùyăvàoăv ătrí,ăđ aăhình,ă

đ aăth ăkhácănhauăthìăcóăs ăr aătrôiăhayăb iăl ngă ăm căđ ăkhácănhau

Hàmăl ng cacbon t ngăs ătrongăđ tăbaoăg măt ngăcácăd ngăcacbonăh uăc ăvàă

vô c ,ătrongăđóăhàmăl ngăcacbonăh uăc ăth ngăhi nădi nătrongăch tăh uăc ăc aă

đ tăvà cacbon vô c ăthìăđ cătìmăth yăch ăy uă ăcácăd ngăkhoáng cacbonat

Thànhăph năh uăc ăc aăđ tăđ căđ nh ngh aălà cácăd ăth aăth căv t,ăđ ngăv tăvàăviăsinhăv tăhi nădi nătrongăđ tă ăt tăc ăcácătr ngăthái phânăh y.ăCh tăh uăc ăc aă

đ tălàăthànhăph năliênăk tăv iăthànhăph năkhoángăc aăđ t, baoăg măcácănguyênăt ă

chính là C, H, O, N, S, Păvàăm tăhàmăl ngăr tăth p các nguyênăt ăviăl ng.ă

Hàmăl ngăcacbonăh uăc ătrongăđ tăth ngăđ cădùngăđ ăđánhăgiáăhàmăl ngăthànhăph năh uăc ăhi nădi nătrongăđ t M tăcáchăt ngăquát,ăđ tăcóăhàmăl ngăh uă

c ăl năh nă18%ăđ căx păvàoănhómăđ t h uăc ăNhómăđ tăkhoángăcóăhàmăl ngă

cacbonănh ăh n 18%.ăHàmăl ngăch tăh uăc ătrongăđ tădoăđóăcóăm iăt ngăquană

v iăsaăc uăc aăđ t.ă

1.4.3 T i khu v c c a sông Ba L t

C aăBaăL tăvàăc aă áyălàăhaiăc aăsôngăcóăl ngăn căđ ăt ăsôngăH ngăraă

bi năv iăg nă114ăt ăm3 n c,ă114ătri uăt năv tăli uăc ngăv iăhàmăl ngăphùăsaătrungă

bình 1 kg/m3

Tr mătíchăbưiătri uălàăbùnăsétăphaăcátăm n,ăt căđ ăl ngăđ ngănhanh V iătr mătíchăcóăhàmăl ngăphotphoă(P)ăr tăcao,ă ăt ngăm tăg păđôi,ă ăt ngăsâuăg pănhi uăl n Hàmăl ngănito (N), photphoă(P)ăt ngăđ ngăv i phù sa sôngăH ngăvàăítăb ă

bi nă đ i.ă Tr mă tíchă đ că t oă thànhă trongă môiă tr ngă thoángă khí,ă khôngă cóă r ngă

ng păm n

Ch ăđ ăthu ătri uăkhôngăthu nănh t,ăph năl nălàănh tătri u, có 5-7 ngày trong thángălàăbánănh tătri u,ăbiênăđ ă3-4m

ăm năph ăthu căvào l uăl ngăsôngăvàăthu ătri u.ăV ămùaăl ,ăđ ăm năth p,ă

trung bình là 10‰,ăkhiăcóăl ăl n,ăđ ăm nă ăc aăsông,ăvenăbi năgi măcòn 5 - 1‰

[31]

1.5 T ngăquanăv ăđ aăđi mănghiênăc u

1.5.1 V trí đ a lý

Hình 1.1: S đ v trí đ a lý khu v c nghiên c u

C aăBaăL tălàăc aăbi nă ămi năB căVi tăNamăn iăsôngăH ngăđ ăraăv nhăB că

B ăgi a t nhăNamă nhă ăh uăng năb ănamăvàăt nhăTháiăBìnhă ăt ăng năb ăb c V tríăđ a lý n m gi aă20°15'1.77"ăkinhăđ B c, 106°35'5.37"ăkinhăđ ông.ăă

- PhíaăB căgiápăv iăxưăNamăPhú,ăhuy năTi năH i,ăt nhăTháiăBình

- PhíaăNamăgiápăv iăv năQu căgiaăXuânăThu ,ăhuy năGiaoăThu ,ăt nhăNamă nh

- PhíaăTâyăgiápăv iăxưăgiaoăThi n,ăhuy năGiaoăThu ,ăt nhăNamă nh

- Phíaă ôngăgiápăv iăV nhăB căB

1.5.2 c đi m đ a hình, đ a mao

N mărìaăchâuăth ăsôngăH ng,ăkhuăv căbưiăb iăc aăBaăL tăcóăđ aăhìnhăb ngă

ph ng,ăcóăm tăs ăc năcát,ăcácătuy năđêăvàăm tăvàiăgòăđ ngăn măr iărác.ă ăcaoăcóăxuăh ngănghiêngăd năt ăb căxu ngănam,ăt ătâyăsangăđông.ă

D ngă đ aă hìnhă h nă h pă sông - bi nă chi mă ph nă l nă di nă tích,ă đ că hìnhăthànhătrongăquáătrìnhăt ngătácăsôngă- bi n.ăV tăli uăc uăt oăch ăy uăg măbùn - cát,

bùn - sét và sét…đ cătr ngăchoăvùng bưiătri u.ă

Hi nănay,ădoăđ păV păđưăđ căpháăb ,ănênăl ngăb iătíchăt ăsôngăH ngăquaăsôngăV păcungăc păchoăvùngătri uăth pă ăphíaănamăc aăBaăL tăđ căt ngăc ng,ăt oă

đi uăki năchoăquaătrìnhătíchăt ăvàăl păđ yădi năraă ăđâyănhanhăh n

Hi nănayă ătr căc aăBaăL tăcóădoiăbưiăb iăc aăsông,ăsongăsongăv iăC năLuălàăC năXanh D iăb ăbi năt ăGiaoăH iătr ălênăphíaăb căđ căx păvàoăki uăb ăb iăt ă

1.5.3 c đi m th nh ng

T iăkhuăv căbưiăb iăc aăBaăL t,ăcácătr mătíchăb ăm tătr iăquaăcácăquáătrìnhă

m năhóa,ăphènăhóa,ăb iăt ăvàăl ngăđ ngăđưăhìnhăthànhănênă4ănhómăđ tăchínhăv iă12ă

lo i.ă

Nhóm đ t phứn g m: tăphènăti măn ngăvàăđ tăphènăho tătínhăchi mădi nă

tíchăkháăl nătrongăkhuăv c.ăChúngăcóăthànhăph năc ăgi iătrungăbìnhăv iăl păph ăch ă

y uălàăth căv tă aăm n,ăchuaănh ăsú,ăv t.ă

Nhóm đ t m n g mă4ălo i:ă tăm năít,ăđ tăm nătrungăbình,ăđ tăm nănhi uăvàă

đ tăm năsúăv t.ăT ngămu iăhoàătanăt ă0,25ă- 1%,ăthànhăph nămu iăkimălo iăki mă

ch ăy uălàăCl-, SO42-, CO32-, HCO3- đ că uătiênăđ ătr ngăRNMăphòngăh ăvàăNTTS.ătăm năítăch ăy uăđ ătr ngălúaăchoăn ngăsu tăkháăcao

Nhóm đ t phù sa: Bao g măđ tăphùăsaăđ căb iăgiàuădinhăd ng;ăđ tăphùăsaă

khôngăđ căb i,ăkhôngăglayăho căglayăy uăcóăthànhăph năc ăgi iăcátăpha,ăth tănh ă

ho căth tătrungăbình;ăđ tăphùăsaăkhôngăđ căb i,ăglayătrungăbìnhăho căm nh;ăvàăđ tă

phù sa khôngă đ că b iă vàă ng pă úngă vàoă mùaă m a.ă Lo iă đ tă nàyă r tă phùă h pă đ ă

tr ngălúaăn c,ăcâyăxenăcanhăvàăcâyă năqu

Nhóm đ t cát: căhìnhăthànhădoătácăđ ngăc aăbi n,ăsông,ădòngăch yăn iă

đ ngăvàăgió,ăphânăb ă ăcácăbưiăcátăvàăc năcátăvenăbi n.ă tănghèoădinhăd ng,ăcóă

ph nă ngăítăchuaă(pHKCl = 5,5 - 6,0)ăbaoăg măđ tăcátăthôăhìnhăthànhătrênăcácăc năcátă

tr ă ăbi năvàăcácăc năcátăc ăn măsâuătrongăđ tăli n.ă

1.5.4 c đi m khí h u, th y - h i v n

- Khí h u

Khuăv cănghiênăc uăn mătrongăvùngăkhíăh uănhi tăđ iănóngă măgióămùaă ă

mi năB căVi tăNam,ăphânăhoáăsâuăs cătheoămùaătrongăn m:ămùaăgióăTâyăNam, nóng

vàă m,ăkéoădàiăt ăthángă5ăđ năthángă11ăvàăgióămùaă ôngăB c,ăl nhăvàăkhô,ăkéoădàiă

t ăthángă11ăđ năthángă5ăn măsau.ăCóănhi tăđ ătrungăbìnhăn măđ tă23ăậ 24o

C, mùa hè

cóănhi tăđ ătrung bình 27,8o

C Tháng nóngănh tălàăthángă7,ănhi tăđ ăcóăth ăđ tăt i

39,6oC.ăThángăl nhănh tălàătháng 1ăv iănhi tăđ ătrungăbìnhă16,7oC,ăđôiăkhiăcóăth ă

xu ngăt iă4ă- 5 oC.ăS ăgi ăn ngătrungăbìnhă1.650ă- 1.700ăgi /n m

Doăn măsátăbi nănênăđ ă măkhôngăkhíăcao,ătrungăbìnhătrongăn m đ tă83,7%,

nh ngăphânăb ăkhôngăđ uăgi aăcácătháng,ăph ăthu căvàoăch ăđ ăm a.ăMùaăđôngăđ ămăkhôngăkhíădaoăđ ngătrongăkho ngă77ă- 81%,ămùaăhèătrungăbìnhăđ tă84ă- 86%

- Ch đ m a:

Khu v c có ch đ m aăphongăphúăvàăphânăb kháăđ ngăđ u;ăl ngăm aă

trung bìnhăn mădaoăđ ng t 1.520 - 1.850ămm/n m;ăMùaăm aăkéoădàiăt tháng 5

đ n tháng 10, chi m t i 85 - 90%ăl ngăm aăn m,ăt p trung ch y u vào tháng 7, 8

và 9.ăThángăcóăl ngăm aănh nh t là tháng 12 và tháng 1.ăTrongătr ng h p có

bão, áp th p nhi tăđ i hay ho tăđ ng c a d i h i t nhi tăđ iăthìăl ngăm aăc căđ i

trong 24 gi có th đ t 300 - 500 mm

- Ch đ gió:

Khuăv căc aăsôngăH ng,ăch uăs ăchiăph iăc aăh ăth ngăgióămùa.ăMùaăgióă

ông B căv iăh ngăgióăth nhăhànhălàăB c,ă ông B căv iăt căđ ătrungăbìnhă4,0 -

4,5 m/s Mùa gió Tây Nam,ăh ngăgióăchínhălàăNam và ông Namăv iăt căđ ăgióătrungăbìnhăđ tă3,2ă- 3,9ăm/s,ăcaoănh tăvàoăcácăthángăthángă5 - 7

Vàoămùaăđông,ăgióăcóăh ng B c - ôngăB căvàă ôngă- ôngăNamă(thángă

10 - tháng 3 n măsau)ăt n su t 53,5 - 71,6%, trung bình 78,4% Trong n aăđ u mùa đông,ăcácăh ngă ông ậ B c có tr iăh nă m tăchút,ănh ngăt tháng II tr điăcácă

h ngă ôngăậ ôngăNamăl i chi mă uăth h n

Mùa hè (tháng 6 - tháng 10),ăh ng gió ch đ o ven b là Nam - ôngăNamăvàăngoàiăkh iălàăNam - Tây Nam t n su t 53,1 - 78,5%, trung bình 63,2%

Trong mùa chuy n ti p,ă tr ng gió có tính ch t trung gian v iă h ng gió chínhălàăh ngă ôngăt n su t 53,9 - 80,5% Các tháng 4, 5 h ng gió ch đ o ven

b làă ôngă- ôngăNam,ăngoàiăkh iălàă ôngăNamăvàă ôngăB c Còn các tháng 10,

11 ven b làăh ng B căvàă ông,ăngoàiăkh iălàă ôngăB c

Ch đ th y v n

- căđi măthu ăv năc aăh ăth ngăsôngăH ng:ăSôngăH ngăcóăt ngăl ngăn că

bình quân là 114.109 m3/n măvàădòngăbùnăcátălàă115ătri uăt n/n m.ăDòngăbùnăcátăă

này gópăph năb iăđ pălênăchâuăth ăsông H ngăv iăt căđ ăti năraăbi năbình quân 17

20 km)

Ch đ h i v n

- Ch đ sóng : Thayăđ iătheoămùaăph ăthu căvàoăđi uăki năkhíăh u.ăVàoămùaă

đông,ăsóngăd iăvenăb ăcóăh ngăđôngă(34%),ăđôngăb că(13%)ăvàăđôngănamă(18%);ăăngoàiăkh iăh ngăsóngăchínhălàăđôngăb că(61%),ăh ngăđôngăvàăcácăh ngăkhácăcóăt năxu tănh ăMùaăhè,ăh ngăsóngăth nhăhànhăngoàiăkh iălàăh ngănam,ătâyănamăvàăh ngăđông;ăd iăvenăb ăcóăh ngăsóngăchínhălàăđôngănamăv iăt năxu tă24%.ă ăcaoăc aăsóngă ăngoàiăkh iătrungăbìnhă1,2ă- 1,4ăm,ăkhiăvàoăb ăgi măxu ngăcònă0,6ă- 0,8ăm.ă ăcaoăsóngăc căđ iăt ngă ngălàă7ă- 8 m và 5 - 6ăm,ăth ngăxu tăhi năkhiăcóă

bão

- Th y tri u :ăBi năGiaoăTh yăcóăch ăđ ănh tătri uăđ u.ăBiênăđ ătrungăbìnhă150ă

- 180cm,ăl nănh tă330cm,ănh ănh tă25cm.ăTrongăthángăcóă2ăk ăn căl n,ăm iăk ă

kéo dài 2 - 3ăngày.ăDoăbiênăđ ătri uăl n,ăđ ăd căđ aăhìnhăđáyănh ănênăc ăbưiăbi năvàăbưiătri uăđ uăcóăb ăr ngăđángăk ,ăcóăth ăđ tăt iă4ă- 5 km

- Dao đ ng m c n c bi n: S ădângălênăc aăm căbi nălàmăthayăđ iăm căn ngă

l ng,ăđ aăhìnhăđ ngăb ăvàăđ ăd căđáyăbi n,ălàmăt ngăkh ăn ngăxóiăl ăb ăbi n.ăS ăthayăđ iăm căn căbi năph ăthu căvàoăcácăho tăđ ngăki năt oăhi năđ i.ă

- Cácăk tăqu ăđoăđ căđ ăm năchoăth yăđ ăm năn căbi năc aăkhuăv căc aăBaă

L tăbi năthiênănhi uăvàăph ăthu căvàoăphaăc aăthu ăv năvàăch ăđ ăl ăc aăsôngăH ng.ăVàoămùaăđông,ăđ ăm nătrungăbìnhăc aăvùng n căc aăsôngăBaăL tăvàăvenăb ăC năLuăt ngăđ iăđ ngănh tătrongăkho ngă19,82 - 22,55‰ Vàoămùaăhè,ăđ ăm năvùngă

n căc aăsôngăBaăL tăvàăvùngăn căvenăb ăC năLuăth ngăth p,ădaoăđ ngătrongăt ă

0,18-10,58‰

Các s li u v nhi tăđ ,ăl ngăm a,ăđ m,ăl ng b c h i,ăs gi n ng và ki u

th i ti tăđ c bi tăđ c th hi n qua b ng 1.2

B ng 1.2 Di n bi n th i ti t - khí h u t i khu v c nghiên c u n m 2018

Tháng

h i N ng Th iăti tăđ că bi t

Tx Nhi tăđ không khí t i cao tuy tăđ i (o

C) e T ngăl ng b căh iăthángă(mm)

Rx C ngăđ m aăngàyăcaoănh t trong tháng

N S ngàyăcóăm aătrongăthángă(ngày) M aă

phùn S ngàyăcóăm aăphùnă(ngày)

K t lu n: Khí h u - thu v n khu v c bãi b i c a sông Ba L t thu c mi n khí

h u nhi tăđ i gió mùa, nóng, m,ăphânăhoáăsâuăs cătheoămùaătrongăn m S chênh

l ch nhi tăđ gi aăcácămùaăvàăcácăthángătrongăn măt ngăđ i l n,ăl ng b c x ;

m aăphânăb theoămùa,ăl ngăm aăt p trung vào mùa h ,ăđ m không khí trung bìnhăcao,ăđâyălàăđi u ki n thu n l i cho s sinh tr ng và phát tri n c a r ng ng p

m n

Ngoài các tác đ ng c a th i ti t, khí h u - thu v n thu c khu v c nghiên

c u S sinhătr ng và phát tri n c a r ng ng p m n còn ch u nh h ng t nhi u

y u t ngo i c nh nh : Môiătr ng, th nh ng hay l p đ a, có cái nhìn toàn

di n h n, c n nghiên c u thêm v đ c đi m lý, hoá c a đ t T đó có nh ng gi i

pháp tr ng, b o v và ph c h i r ng ng p m n m t cách b n v ng

CH NGă2:ă IăT NG,ă Aă I MăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 2.1 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

2.1.1 i t ng nghiên c u

+ M tăs ăđ căđi măc uătrúcăc aăRNM:ăChi uăcao,ăđ ngăkính,ăm tăđ ăc a

cây r ngăng păm nătr ngăthu năloàiătrangă(Kandelia obovata), thu năloàiăb năchuaă

(Sonneratia caseolaris), h nă giaoă trangă (Kandelia obovata) v i b nă chuaă

(Sonneratia caseolaris) vàăr ngăng păm năt ănhiênăt iăbưiăb iăc aăsôngăBaăL t

+ă t r ngăng păm n:ăThànhăph năc ăgi i,ăđ ăm n,ăđ ămùn,ăpH,ăEh,ăN,ăP,ăKă

c aăđ tăr ngăng păm nătr ngăthu năloàiătrangă(Kandelia obovata), thu năloàiăb nă

chua (Sonneratia caseolaris), h nă giaoă trangă (Kandelia obovata) v iă b nă chuaă

(Sonneratia caseolaris) vàăr ngăng păm năt ănhiênăt iăbưiăb iăc aăsôngăBaăL t

2.1.2 Ph m vi nghiên c u

 Ph măviăv ăkhôngăgian: Nghiênăc uăđ căti năhànhăt iăxưăNamăPhú,ăăhuy nă

Ti năH i,ăt nhăTháiăBìnhăvàăxưăGiaoăThi n,ăhuy năGiaoăThu ,ăt nhăNamă nhă

(hình 2.1)

Hình 2.1: V trí khu v c nghiên c u

 Ph măviăv ăn iădung:

Nghiênăc uăđ căđi mălý,ăhóaăc aăđ tăr ngătr ngăthu năloàiătrangă(Kandelia

obovata);ăr ngătr ngăthu năloàiăb n chua (Sonneratia caseolaris); r ngătr ngăh nă

giao trang (Kandelia obovata) vàăb năchuaă(Sonneratia caseolaris) đ cătr ng t iăxưăNamăPhú,ăhuy năTi năH i,ăt nhăTháiăBìnhăvàăr ngăt ănhiênăxưăGiaoăThi n,ăhuy năGiaoăTh y,ăt nhăNamă nh

V ăc uătrúcăc aăr ngăng păm năkhuăv cănghiênăc u:ă ătàiăch ăđ ăc păt iă

chi uăcao,ăđ ngăkínhăthânăcâyăvàăm tăđ ăcây r ng

2.2.ăTh iăgianănghiênăc u

Nghiênăc uă đ căti năhànhăt ăthángă03ăn mă2018ă đ năthángă12ă n mă2018.ăTrongăquáătrìnhăth căhi năđ ătài,ăti năhànhăth căđ aă2ăđ t t iăđ aăđi mănghiênăc u,ă

c ăth :

- tă1:ăT ăngàyă05/06/2018ăđ năngày 10/06/2018

- tă2:ăT ăngàyă10/07/2018ăđ năngày 16/08/2018

Thángă9ăđ năthángă12ăn mă2018,ăx ălýăs ăli u,ăvi tăbáoăcáoăvàăb oăv ălu nă

v n

2.3.ăPh ngăphápănghiênăc u

2.3.1 Ph ng pháp t ng h p và k th a

- Thuăth pătàiăli uăđưăcóăliênăquanăđ năcácăph ngăphápăvàăn iădungănghiênă

c uăc aăđ ătài;

- Phânătích,ăl aăch năcácăph ngăphápănghiênăc uăphùăh p;

- Phânătích,ăt ngăh păcácăk tăqu ănghiênăc u,ăcácăt ăli uăliênăquanăđ năn iădungăc aăđ ătài

2.3.2 Ph ng pháp b trí thí nghi m

- Nghiênăc uăđ căth căhi nătrênăcácăôătiêuăchu năthu căcácăki uăr ngăkhácănhau.ă Cácă ôă tiêuă chu nă đ că b ă tríă theoă ph ngă pháp c aăKauffman và Donato, (2012) [53]

- Trong đó:ăM iăki uăr ngăthi tăl pă1ătuy nănghiênăc uăđ iădi năvuôngăgócă

v iăđ ngăb ăbi n,ătrênăđóăb ătríă1ăôătiêuăchu năg mă3ăôăph ăhìnhătròn.ăM iăôăph ăcóăbánăkínhă7m.ăKho ngăcáchăgi aătâmăc aăhaiăôăph ăliênăti pălàă25mă(hình 2.2)

- S đ thí nghi m đ c mô t nh hình 2.2:

Hình 2.2: S đ b trí thí nghi m

T aăđ ăđ aălýăc aăcácăôătiêuăchu năt iăc aăBaăL t thu căkhuăv cănghiênăc uă

đ căth ăhi năt iăb ngă2.1

B ng 2.1 ăT aăđ ăđ aălỦăc aăcácăôătiêuăchu năt iăkhuăv căkh oăsát

Ki u r ng Ọătiêuăchu n T aăđ ăđ aălỦ

Kinhătuy nă( ông) V ătuy nă(B c)

Ki u r ng Ọătiêuăchu n T aăđ ăđ aălỦ

Kinhătuy nă( ông) V ătuy nă(B c)

2.3.3 Ph ng pháp đo đ c, đánh giá m t s đ c đi m c u trúc c a cây ng p m n

 Xác đ nh đ ng kính thân và chi u cao cây:

Xácă đ nhă đ ngă kínhă thână câyă b ngă th că dâyă đoă đ ngă kínhă (Forestryă

Suppliers MetricăFabricăDiameterăTapeăModelă283d/5m)ăt iăv ătríă30ăcmăphíaătrênă

b nhă g că đ iă v iă cácă loàiă trangă (Kandelia obovata)ă vàă v tă dùă (Bruguiera

gymnorhiza),ăt iăv ă tríăphíaătrênăr ăch ngăcaoănh tă đ iăv iă đ căvòi (Rhizophora

stylosa)

Chi uăcaoăthânăcâyăđ c đoăb ngăth cămét,ăb tăđ uătínhăt ăv ătríăđoăđ ngăkínhăthânăcâyăđ năng năcaoănh tăc aăcây

 Xác đ nh m t đ c a r ng:

Ti năhànhăđ măs ăl ngăcâyătrongăm iăôătiêuăchu nă(Ră=ă7m).ăD aătrênăs ă

l ngăcâyătrungăbìnhăcóăm tătrongăôătiêuăchu n,ătaătínhăđ căm tăđ ăcâyăc aăm i

r ng

S ăl ngăcâyătrungăbìnhăc aăm tăôătiêuăchu n:ă(N)=ă(Ọ1+ăỌ2+ăỌ3)/3

M tăđ ăcâyă ăm iătu iăr ngă(s ăcây/ha)ă=ă(Năxă10000)/S

Trongăđó:ăỌ1,ăỌ2,ăỌ3:ăs ăl ngăcâyăđ măđ cătrongăôătiêuăchu nă1,2,3