quản lý hoạt động giáo dục pháp luật ở trường trung cấp quân y 1 hiện nay

quản lí giáo dục, GDPL; các công trình khoa học liên quan đến đề tài như:luận văn, luận án, báo cáo khoa học, kỷ yếu hội thảo khoa học...Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn Phương pháp

Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÍ HOẠT

ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT Ở TRƯỜNG

1.2 Nội dung quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường

1.3 Những yếu tố tác động đến quá trình quản lí hoạt động

giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1 331.4 Những vấn đề thực tiễn quản lí hoạt động giáo dục pháp

luật ở Trường Trung cấp Quân y 1 hiện nay 40

Chương 2 YÊU CẦU, BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP

2.1 Yêu cầu quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường

2.2 Biện pháp quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường

2.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 82

CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ CHỮ VIẾT TẮT

Giáo dục và đào tạo GD & ĐT

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, quá trình đổi mới đất nước, xâydựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN đòi hỏi phải xây dựng một hệthống pháp luật hoàn chỉnh, đồng bộ, phù hợp với sự phát triển của nền kinh

tế - xã hội, xây dựng một xã hội trong đó mọi người đều có ý thức tôn trọngpháp luật, tự nguyện tuân thủ và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật Vì vậy,cùng với việc xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật, cầnphải đẩy mạnh GDPL cho mọi đối tượng trong xã hội nói chung và học sinh,sinh viên nói riêng Đây là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, mang tính khách quan

và hoàn toàn phù hợp với mục tiêu giáo dục “đào tạo con người Việt Namphát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp,trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành vàbồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầucủa sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [31, tr.12]

Ngày 26 tháng 6 năm 2012, Quốc hội khoá XIII ban hành Luật phổbiến, GDPL Luật này quy định quyền được thông tin về pháp luật và tráchnhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân; nội dung, hình thức phổ biến,GDPL; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và các điềukiện bảo đảm cho công tác phổ biến, GDPL Về trách nhiệm phổ biến, GDPLtrong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, Luật Phổ biến,GDPL quy định: “Căn cứ vào nội dung, hình thức GDPL ở từng cấp học vàtrình độ đào tạo, các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân có tráchnhiệm tổ chức thực hiện GDPL, bố trí giáo viên dạy môn giáo dục công dân,giáo viên, giảng viên dạy pháp luật theo quy định của pháp luật Phối hợp vớigia đình và xã hội thực hiện mục tiêu GDPL trong các cơ sở giáo dục của hệthống giáo dục quốc dân” [48, tr.31]

Trong những năm qua quán triệt quan điểm, chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Quân uỷ Trungương, sự chỉ đạo hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, hoạtđộng GDPL trong QĐND Việt Nam nói chung và Trường TCQY1 nói riêng

đã có nhiều chuyển biến tích cực Nhờ đó đã góp phần nâng cao ý thức phápluật và năng lực thực hành pháp luật của cán bộ, chiến sỹ, học viên, côngnhân viên quốc phòng và lao động hợp đồng của Nhà trường Tuy nhiên, hoạtđộng GDPL của Nhà trường cũng đã và đang bộc lộ không ít hạn chế, bất cập

Tỷ lệ học viên vi phạm pháp luật, kỷ luật giảm không đáng kể Không ít họcviên do thiếu hiểu biết pháp luật nên bị kẻ xấu lợi dụng khi tham gia các quan

hệ xã hội và dẫn đến vi phạm pháp luật, kỷ luật, gây ảnh hưởng xấu tới truyềnthống, kết quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị của Nhà trường; làm phai nhạtbản chất quân nhân cách mạng, giảm sút lòng tin của nhân dân trên địa bànđóng quân đối với đơn vị Thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, trong đó cónguyên nhân từ quản lí hoạt động GDPL còn chưa đáp ứng yêu cầu của việcnâng cao chất lượng GDPL cho học viên

Hiện nay, hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 tuy có nhiều thuận lợisong cũng không ít khó khăn, thách thức từ sự tác động tiêu cực của mặt tráikinh tế thị trường; các thế lực thù địch tìm mọi cách xuyên tạc, phá hoại phápluật của Nhà nước, tìm mọi thủ đoạn tuyên tuyền quan điểm, pháp luật tư sảnvào cán bộ, đảng viên, nhân dân, chiến sỹ Quân đội ta Yêu cầu đào tạo nguồnnhân lực y tế phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; triểnkhai mô hình kết hợp quân - dân y trong chăm sóc sức khoẻ, đồng thời làmcông tác vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhànước tại các địa bàn đóng quân đòi hỏi mỗi quân nhân, nhân viên chuyên môn

kỹ thuật về y, dược do Nhà trường đào tạo phải có phẩm chất chính trị, y đứccủa người thày thuốc tốt, có năng lực chuyên môn giỏi, luôn nắm vững pháp

luật của Nhà nước, Điều lệ Công tác Quân y để thực hiện chức trách, nhiệm

vụ Vì vậy, một trong những yêu cầu bức thiết đối với Trường TCQY1 hiệnnay là tăng cường quản lí hoạt động GDPL để góp phần nâng cao chất lượng,hiệu quả giáo dục GDPL cho học viên trong quá trình đào tạo ở Nhà trường

Xuất phát từ lý do cơ bản trên đây, chúng tôi chọn vấn đề “Quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1 hiện nay” làm

đề tài nghiên cứu của luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xuất phát từ vai trò của pháp luật đối với sự phát triển xã hội, Đảng vàNhà nước ta đã luôn quan tâm đến GDPL cho các tầng lớp nhân dân, nhất làthế hệ trẻ Phổ biến, GDPL được coi là một trong những việc làm có ý nghĩađặc biệt quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lí Nhà nước,quản lí xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền Thông qua phổ biến, GDPL,các quy phạm, các chuẩn mực pháp luật từ những quy định "khô khan" trêncác văn bản pháp luật đã thấm dần vào nhận thức và được thể hiện qua hành

vi xử sự của mỗi công dân trong đời sống xã hội Phổ biến, GDPL là kênh dẫnpháp luật đến với xã hội, với đời sống hàng ngày của mỗi công dân, tạo nênmôi trường sống cho pháp luật Trong môi trường này, pháp luật từng bướcđược bổ sung, hoàn thiện đáp ứng yêu cầu quản lí xã hội Phổ biến, GDPL là

cơ sở bước đầu để hình thành niềm tin pháp luật, hình thành cảm xúc phápluật và thói quen hành vi pháp luật ở mỗi cá nhân con người - đây chính là cácyếu tố cơ bản của quá trình hình thành ý thức pháp luật, ý thức công dân

Với quan niệm phổ biến, GDPL, đặc biệt là GDPL cho học sinh, sinhviên trong các nhà trường là giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục ý thức côngdân, ý thức làm người, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật thểchế hoá các Nghị quyết của Đảng, khẳng định vai trò chiến lược của công tácGDPL trong nhà trường, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai thực hiện phổ

biến, GDPL trong nhà trường và triển khai các nghiên cứu về GDPL và quản

lí GDPL Quán triệt thực hiện nghị quyết của Đảng, quyết định, chỉ thị củaThủ tướng Chính phủ, theo từng giai đoạn phát triển của đất nước, có nhiều

cơ quan, tổ chức và các nhà khoa học đã quan tâm nghiên cứu về vấn đềGDPL và quản lí GDPL Dưới đây là một số công trình tiêu biểu:

Nguyễn Đình Lộc (1977): “Ý thức pháp luật và giáo dục pháp luật ở

Việt Nam”, Luận án Phó Tiến sĩ Luật học Trong Luận án này, tác giả đã

nghiên cứu làm rõ các vấn đề lý luận về ý thức pháp luật và GDPL ở ViệtNam Từ năm 1990 đến nay, dưới ánh sáng Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ VII của Đảng, nhiều nhà khoa học và cơ quan, tổ chức đã quan tâmnghiên cứu về vấn đề phổ biến, GDPL Trần Ngọc Đường và Dương Thanh

Mai: “Bàn về giáo dục pháp luật”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995; GS.TSKH Đào Trí Úc (chủ biên): "Xây dựng ý thức và lối sống tuân theo pháp

luật”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995; Viện Nghiên cứu Khoa học

pháp lý, Bộ Tư pháp:“Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về phổ biến, GDPL

trong công cuộc đổi mới”, Đề tài khoa học cấp Bộ; Học viện Chính trị Quốc

gia Hồ Chí Minh:“Đổi mới giáo dục pháp luật trong hệ thống các trường

chính trị ở nước ta hiện nay”, Đề tài khoa học cấp Bộ, Hà Nội, 2000; Bộ Tư

pháp:“Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng chương trình quốc gia về

phổ biến, GDPL trong giai đoạn tới”, Đề tài khoa học cấp Bộ, Hà Nội, 2004;

Đinh Xuân Thảo: “GDPL trong các trường đại học, trung học chuyên nghiệp

và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện nay”, Luận án Phó Tiến sĩ

Luật học, Hà Nội, 1996; Vũ Bích Ngọc: “GDPL trong QĐND Việt Nam - Một

số vấn đề lí luận và thực tiễn”, Luận văn thạc sĩ, Hà Nội, 2011; Phạm Thị

Ngọc Minh: “Giáo dục pháp luật cho phụ nữ ở nước ta hiện nay”, Luận văn

Thạc sĩ, Hà Nội, 2012 và một số luận văn khác nghiên cứu vấn đề GDPL chohọc sinh, sinh viên, thanh thiếu niên

Trong Quân đội, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ xây dựng QĐND ViệtNam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, hoạt độngGDPL thường xuyên có sự quan tâm của các cấp uỷ, chỉ huy cũng như nhữngnhà khoa học Tiêu biểu có các công trình nghiên cứu dưới đây:

Tổng cục Chính trị (2000): "Đổi mới công tác phổ biến, GDPL trong

QĐND Việt Nam hiện nay" Công trình này đã đi sâu làm rõ khái niệm, đặc

điểm, vai trò, mục đích, nhiệm vụ của phổ biến, GDPL; phân tích các thành

tố GDPL và đặc điểm, vai trò của GDPL; đánh giá thực trạng công tácGDPL trong Quân đội, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả côngtác phổ biến, GDPL trong Quân đội hiện nay

Vũ Văn Thường: "Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho học viên

đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay",

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện

Chính trị quân sự (2005) Phùng Đức Hùng: "Biện pháp quản lí quá trình giáo

dục kỷ luật cho học viên Trường Quân sự Quân khu 2", Luận văn Thạc sĩ,

chuyên ngành quản lí giáo dục Các tác giả đã luận giải cơ sở lí luận, thực tiễncủa ý thức pháp luật, quản lí giáo dục kỷ luật; đề xuất các biện pháp quản líquá trình giáo dục kỷ luật cho học viên

Cùng với các đề tài, luận văn và luận án, còn có rất nhiều bài viết củacác tác giả về GDPL được đăng tải trên các tạp chí khoa học Lê Thanh Sơn:

"Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn học pháp luật trong các nhà trường Quân đội", Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 6/2004;

Nguyễn Thành Cung:"Toàn quân đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến,

GDPL trong tình hình mới", Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 5/2012

Nhìn tổng quát, các công trình, đề tài, luận văn, bài viết đã được công

bố đều dựa trên nền tảng lí luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, khoa học giáo dục và quản lí

giáo dục để luận giải những vấn đề cơ bản của lí luận và thực tiễn về phổbiến, GDPL ở nước ta cũng như trong Quân đội giai đoạn hiện nay Tuy nhiên

do mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, đối tượng nghiên cứu của mỗi công trìnhkhác nhau, vấn đề quản lí hoạt động GDPL được các đề tài xác định như làmột giải pháp của phổ biến, GDPL Trong Quân đội có một số công trìnhnghiên cứu về quản lí hoạt động GDPL, song mới chỉ dừng lại ở nghiên cứuquản lí GDPL cho các đối tượng quân nhân nói chung hoặc từng nhà trường

và các cơ sở giáo dục thuộc một số đơn vị và địa bàn trong toàn quân, đó lànhững tài liệu có giá trị lí luận và thực tiễn đối với việc nghiên cứu phổ biến,GDPL ở nước ta và trong Quân đội ta hiện nay Ở góc độ khoa học quản lígiáo dục, cho đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách cơbản, có hệ thống vấn đề “Quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở TrườngTrung cấp Quân y 1 hiện nay” với tính chất là một đề tài độc lập

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn quản lí hoạt động GDPL; trên cơ sở

đó đề xuất những biện pháp quản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 hiệnnay; góp phần nâng cao chất lượng GDPL và thực hiện mục tiêu GD - ĐT ởTrường TCQY1 hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận quản lí hoạt động GDPL ởTrường TCQY1

Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lí hoạt động GDPL; chỉ rõ nguyênnhân hạn chế, bất cập trong quản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1

Xác định yêu cầu và đề xuất những biện pháp quản lí hoạt động GDPL

ở Trường TCQY1 hiện nay

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu: Quản lí hoạt động GD - ĐT ở Trường TCQY1.

* Đối tượng nghiên cứu: Quản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1.

* Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu quá trình quản lí

hoạt động GDPL cho đối tượng học viên đào tạo trình độ trung cấp củaTrường TCQY1

Các số liệu điều tra, khảo sát được tính từ năm học 2008 - 2009 đếnnăm học 2012 - 2013

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng GDPL ở Trường TCQY1 phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong

đó quản lí hoạt động GDPL là một yếu tố quan trọng Nếu trong quá trìnhGDPL Nhà trường thực hiện tốt các biện pháp như: Nâng cao nhận thức, xácđịnh rõ trách nhiệm cho các lực lượng trong Nhà trường về quản lí hoạt độngGDPL; chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch GDPL; phối hợp chặtchẽ và phát huy vai trò của các tổ chức, các lực lượng trong GDPL; tổ chứckiểm tra, đánh giá kết quả quản lí hoạt động GDPL và xây dựng môi trườnggiáo dục đúng quy định thì chất lượng GDPL ở Nhà trường sẽ được nâng lên

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

về GD - ĐT và quản lí GD - ĐT Đồng thời trong quá trình nghiên cứu, tácgiả còn dựa trên các quan điểm: Hệ thống - cấu trúc; lịch sử - lôgic và quanđiểm thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem xét các vấn đề có liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Đề tài sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các tàiliệu liên quan như các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênnin, tưtưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, văn bản quyphạm pháp luật, giáo trình, sách chuyên khảo, tài liệu lí luận về giáo dục,

quản lí giáo dục, GDPL; các công trình khoa học liên quan đến đề tài như:luận văn, luận án, báo cáo khoa học, kỷ yếu hội thảo khoa học

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: Quan sát quản lí hoạt động GDPL của cán bộquản lí, giáo viên, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật; phương pháp, tácphong, cử chỉ, thái độ, lời nói và việc làm của học viên trong học tập, sinh hoạt

và giao tiếp với đồng đội, đồng nghiệp, thầy giáo, cô giáo, cán bộ, nhân viên,học viên, chiến sĩ trong đơn vị và một số đối tượng khác ngoài Nhà trường đểrút ra những kết luận có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài

Phương pháp toạ đàm: Trao đổi với học viên, cán bộ quản lí, giáo viên

và một số cá nhân khác ngoài Nhà trường về quản lí hoạt động GDPL để rút ranhững nhận định, kết luận có cơ sở khoa học về mức độ nhận thức, thái độ,hành vi pháp luật của học viên phục vụ cho nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học đối với học viên, cán bộquản lí, giáo viên và các lực lượng liên quan đến quản lí hoạt động GDPL làm

cơ sở cho việc đánh giá thực trạng, tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất các biệnpháp quản lí hoạt động GDPL phù hợp với học viên đào tạo trình độ trung cấp

ở Trường TCQY1 hiện nay

Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của một số nhà khoa học, cán bộquản lí, giáo viên, báo cáo viên pháp luật về một số vấn đề lí luận và thực tiễn

có liên quan đến đề tài

Phương pháp tổng kết thực tiễn: Nghiên cứu các nghị quyết, kế hoạch,thông báo kết quả, báo cáo sơ kết, tổng kết thời gian gần đây có nội dung liênquan đến quản lí hoạt động GDPL để tổng kết những kinh nghiệm thực tiễn,đúc rút những kinh nghiệm của hoạt động quản lí GDPL

Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng toán thống kê để tổng hợp kếtquả điều tra và xử lý số liệu

7 Ý nghĩa, giá trị của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn

đề lí luận và thực tiễn quản lí GDPL, cung cấp thêm những luận cứ khoa học

để Đảng ủy, Ban Giám hiệu, các chủ thể quản lí Trường TCQY1 và cấp ủy,chỉ huy, cơ quan, đơn vị các cấp nghiên cứu, vận dụng xác định chủ trương,biện pháp nâng cao chất lượng quản lí hoạt động GDPL; đồng thời, Luận văn

có thể được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo phục vụ tập huấnnghiệp vụ GDPL và quản lí hoạt động GDPL trong nhà trường Quân đội

8 Cấu trúc của luận văn

Luận văn bao gồm: phần mở đầu, 2 chương 7 tiết; kết luận, kiến nghị,danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP QUÂN Y 1

1.1 Các khái niệm công cụ

1.1.1 Giáo dục pháp luật

Hiện nay, còn nhiều định nghĩa khác nhau về GDPL, song tựu chunglại GDPL được quan niệm ở hai góc độ, nghĩa rộng và nghĩa hẹp

Theo nghĩa rộng, GDPL được quan niệm là quá trình hình thành ý thứcpháp luật và hành vi pháp lý của các thành viên trong xã hội, quá trình đó chịu

sự tác động của những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan Điều kiệnkhách quan như: chế độ chính trị, điều kiện kinh tế, văn hoá xã hội, môi trườngsống là yếu tố giữ vai trò ảnh hưởng, tác động tự phát theo chiều hướng tíchcực hoặc ngược lại Nhân tố chủ quan như: sự tác động có chủ định theo chiềuhướng xác định của chủ thể giáo dục; ý thức tự giác trong tiếp thu nội dunggiáo dục và quá trình tự giáo dục của đối tượng giáo dục luôn giữ vai tròquyết định

Theo nghĩa hẹp, GDPL là sự tác động một cách có hệ thống, có mụcđích và thường xuyên của chủ thể giáo dục đến đối tượng giáo dục, nhằmtrang bị cho đối tượng giáo dục một trình độ tri thức pháp lý nhất định, bồidưỡng tình cảm pháp luật và rèn luyện thói quen hành vi pháp luật: “GDPL làhoạt động của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thểnhân dân tuyên truyền, phổ biến các tri thức pháp luật, các bộ luật, các vănbản pháp luật của Nhà nước, xây dựng ý thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm,thói quen, hành vi chấp hành pháp luật cho nhân dân và các lực lượng vũtrang nhằm làm cho mỗi người nắm vững và biết phát huy quyền làm chủ củamình trong chấp hành luật pháp, giám sát hoạt động của Quốc hội, Chính phủ,

hệ thống chính quyền các cấp, các cơ quan thi hành pháp luật từ Trung ươngđến cơ sở bao gồm cả lập pháp, hành pháp, tư pháp.” [69, tr.271]

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, chúng tôi tiếp cận GDPLtheo nghĩa hẹp Theo đó, GDPL được hiểu như sau:

Giáo dục pháp luật là một quá trình có mục đích, có tổ chức; là sự phối hợp, phụ thuộc lẫn nhau giữa nhà giáo dục và đối tượng giáo dục nhằm nâng cao nhận thức pháp luật; xây dựng niềm tin về pháp luật và rèn luyện thói quen hành vi pháp luật cho đối tượng giáo dục.

Hoạt động GDPL là hoạt động có mục đích bao hàm những tác độngmang tính chất tự giác của chủ thể GDPL lên đối tượng là các cá nhân, tổchức cần được GDPL với các nội dung, nhiệm vụ cụ thể khác nhau Tính cómục đích trong hoạt động của chủ thể GDPL mang tính khách quan, thể hiệnnhững yêu cầu, đòi hỏi của xã hội về pháp luật, được chủ thể GDPL chuyểntải và biến nó thành nhu cầu, động cơ bên trong của đối tượng GDPL Quá

trình GDPL chỉ đạt được hiệu quả khi đối tượng GDPL thực sự tự giác biến

những yêu cầu pháp luật khách quan thành nhu cầu nội tại của bản thân.

Quá trình GDPL luôn luôn là hoạt động có tổ chức, có kế hoạch, tuântheo nội dung và chương trình nhất định, dựa trên các phương pháp giáo dụckhoa học, hiện đại và các hình thức giáo dục phù hợp nhằm hiện thực hóa tối

ưu mục đích GDPL đã định Suy cho cùng, quá trình GDPL phải đạt đượchiệu quả đặt ra Hiệu quả của hoạt động GDPL phải được nhìn nhận, đánh giáqua những mục tiêu đạt được từ quá trình này Dưới góc độ nhận thức, mụctiêu cần đạt được đó là sự tiếp thu, tích lũy những thông tin, tri thức về phápluật Dưới góc độ thái độ, tình cảm, mục tiêu cần đạt được là làm hình thành ởđối tượng được giáo dục sự tôn trọng pháp luật; sự phê phán, lên án các hành

vi phạm pháp, phạm tội; sự công phẫn trước các tội ác dã man; niềm tin vàotính công bằng, nghiêm minh của pháp luật Dưới góc độ hành vi, mục tiêu

cần đạt được là kỹ năng vận dụng tri thức, hiểu biết pháp luật để giải quyếtcông việc chuyên môn, các tình huống cụ thể trong giao tiếp; hành vi phápluật tích cực, lối sống theo pháp luật của đối tượng giáo dục.

1.1.2 Giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1

Cũng như các nhà trường và đơn vị trong Quân đội, hoạt động GDPL ởTrường TCQY1 là một bộ phận trong toàn bộ hoạt động GD - ĐT của Nhàtrường, với mục tiêu nhằm nâng cao nhận thức về pháp luật, xây dựng niềmtin pháp luật, rèn luyện thói quen hành vi pháp luật cho đối tượng giáo dụccủa Nhà trường

Đối tượng GDPL ở Trường TCQY1 bao gồm đầy đủ các đối tượng như

đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Chương trình phổ biến, GDPL

từ năm 2003 đến năm 2007 và từ năm 2008 đến năm 2012 theo Quyết định số13/2003/QĐ - TTg ngày 17/01/2003 và Quyết định số 37/2008/QĐ - TTg ngày12/3/2008, gồm: cán bộ, giáo viên, nhân viên, chiến sỹ và các đối tượng họcviên Tuy nhiên, theo phạm vi nghiên cứu của đề tài, khái niệm hoạt độngGDPL ở Trường TCQY1 chỉ đề cập đến GDPL cho đối tượng là học viên đàotạo trình độ trung cấp thuộc các chuyên ngành khác nhau của Nhà trường Từcách tiếp cận trong phạm vi này có thể hiểu GDPL ở Trường TCQY1 như sau:

Giáo dục pháp luật ở Trường TCQY1 là một quá trình có mục đích, có

tổ chức; là sự phối hợp, phụ thuộc lẫn nhau giữa nhà giáo dục và đối tượng giáo dục (học viên) nhằm nâng cao nhận thức pháp luật; xây dựng niềm tin

về pháp luật và rèn luyện thói quen hành vi pháp luật cho học viên.

Mục tiêu đào tạo của Trường TCQY1 hiện nay là: Đào tạo những quân

nhân, công nhân quốc phòng có đủ thời hạn phục vụ tại ngũ, tiêu chuẩn vềchính trị, đạo đức, văn hoá và sức khoẻ theo quy định thành những y tá tuyếnđại đội, y sĩ, dược tá tuyến tiểu đoàn, dược sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viêntuyến trung đoàn và tương đương trở lên có trình độ sơ cấp hoặc trung cấp về

y, dược; có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụ chămsóc, bảo vệ sức khoẻ bộ đội, cứu chữa thương bệnh binh theo tuyến và thamgia khám chữa bệnh cho nhân dân theo mô hình kết hợp quân - dân y Đào tạonhững thanh niên có đủ tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức, văn hoá và sức khoẻtheo quy định thành y tá, y sĩ, dược tá, dược sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên

y học có trình độ sơ cấp hoặc trung cấp về y, dược; có đủ phẩm chất, năng lựchoàn thành nhiệm vụ của nhân viên y tế tuyến cơ sở, góp phần cung cấpnguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Như vậy, học viên của Trường TCQY1 sau tốt nghiệp công tác ởtrong cũng như ngoài Quân đội đều chủ yếu là tuyến cơ sở Do đặc thù củahoạt động nghề nghiệp, các quân nhân và nhân viên y tế tuyến cơ sở vừathực hiện nhiệm vụ chuyên môn, kỹ thuật vừa là hạt nhân chính trị ở cơ sởtrong tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, đồng thời tham gia giáo dục chiến

sĩ trẻ và đồng bào khu vực đóng quân thực hiện đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước và quy định của đơn vị, địa phương; phòngngừa và đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật, kỷ luật tại nơi côngtác, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, địa bàn an toàn Vìvậy, GDPL là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình giáodục để thực hiện mục tiêu GD - ĐT của Nhà trường

Mục đích của GDPL cho học viên ở Trường TCQY1 là nâng cao nhận

thức về pháp luật, xây dựng niềm tin về pháp luật và rèn luyện thói quen hành

vi pháp luật cho đội ngũ học viên đang học tập tại Nhà trường

Nâng cao nhận thức pháp luật là mục đích chủ yếu của GDPL cho họcviên ở Trường TCQY1 Thông qua GDPL, học viên được mở rộng những trithức phổ thông, lí luận cơ bản về Nhà nước và pháp luật; một số kiến thức

về pháp luật thực định liên quan đến đời sống, học tập, công tác hiện tại vàsau này

Cùng với nâng cao nhận thức pháp luật, GDPL cho học viên ở TrườngTCQY1 nhằm hình thành, bồi dưỡng, phát triển niềm tin pháp luật cho họcviên Niềm tin vào pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc định hướnghành vi và củng cố thêm nhận thức về pháp luật Niềm tin đúng đắn, vữngchắc vào pháp luật là cơ sở để hình thành động cơ của hành vi hợp pháp Cólòng tin vào tính công bằng của pháp luật, học viên sẽ có hành vi phù hợp vớicác đòi hỏi của pháp luật một cách độc lập, tự nguyện.

GDPL ở Trường TCQY1 là điều kiện cần thiết để hình thành, bồi dưỡngcho học viên có được tình cảm công bằng trong pháp luật, giúp họ biết cáchđánh giá các quy phạm pháp luật, quy phạm nội bộ, biết cách xác định, đánhgiá các tiêu chuẩn về tính công bằng của pháp luật để tự đánh giá hành vi củamình, biết quan hệ với người khác, với chính mình bằng và thông qua các quyphạm pháp luật, quy phạm nội bộ

Rèn luyện thói quen hành vi pháp luật là mục đích chủ yếu của GDPLcho học viên Kết quả cuối cùng của GDPL phải được thể hiện ở hành vi xử

sự đúng hoặc phù hợp với pháp luật của đối tượng giáo dục Giáo dục tri thứcpháp luật, bồi dưỡng tình cảm, niềm tin pháp luật là tiền đề để hình thànhđộng cơ, rèn luyện thói quen hành động đúng pháp luật cho học viên Hànhđộng đúng pháp luật của học viên thường biểu hiện qua các việc làm như:Luôn tuân thủ pháp luật của Nhà nước, quy định của Quân đội và đơn vị; biếtđấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, vận dụng pháp luật để bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khi bị xâm phạm…

Như vậy, GDPL có mục đích về nhận thức, mục đích về cảm xúc vàmục đích về hành vi Những mục đích này tuy có vị trí vai trò riêng song đềunằm trong một chỉnh thể thống nhất, tác động qua lại với nhau và biểu hiệncho kết quả GDPL, từ nhận thức pháp luật học viên biết tôn trọng, tự giácchấp hành pháp luật và có thói quen hành động đúng pháp luật

Chủ thể GDPL ở Trường TCQY1 gồm: Các giáo viên giảng dạy môn học

Giáo dục Pháp luật và môn học Pháp luật, báo cáo viên pháp luật và tuyêntruyền viên pháp luật (chuyên trách) Đội ngũ cán bộ quản lí các cấp; thành viênhội đồng phối hợp phổ biến, GDPL, hội đồng quân nhân, các tổ chức quầnchúng và cá nhân cán bộ, giáo viên, học viên am hiểu về pháp luật (khôngchuyên trách) Ngoài ra, có các chủ thể khác ở ngoài Nhà trường như: Gia đìnhhọc viên, các tổ chức, cá nhân khác tại nơi thường trú, tạm trú của học viên vàkhi học viên đi thực tập, thực tế tại đơn vị quân đội, cơ sở y tế Các chủ thể trêntuy có chức năng, nhiệm vụ và vị trí, vai trò khác nhau song đều có mối liên hệmật thiết với nhau trong quá trình GDPL cho học viên ở Trường TCQY1

Nội dung GDPL cho học viên ở Trường TCQY1 thực hiện theo quy định

của Luật Phổ biến, GDPL năm 2012: " được xây dựng phù hợp với từng cấphọc và trình độ đào tạo, phù hợp với mục tiêu giáo dục, ngành nghề đào tạo,bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, phổ thông, cơ bản, thiết thực và có hệthống Nội dung GDPL trong chương trình giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đạihọc (chương trình chính khoá) trang bị kiến thức cơ bản về nhà nước và phápluật, kiến thức pháp luật liên quan đến ngành, nghề đào tạo" [48, tr.24]

Trong chương trình chính khoá, nội dung GDPL cho học viên ở Nhàtrường được quy định cụ thể trong môn học Giáo dục Pháp luật do Tổng cụcChính trị ban hành và môn học Pháp luật do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành,bao gồm một số vấn đề cơ bản về Nhà nước; một số vấn đề cơ bản về phápluật; thực hiện pháp luật, vi phạm pháp luật, trách nhiệm pháp lý; ý thức phápluật và pháp chế xã hội chủ nghĩa; một số nội dung cơ bản của Luật Nhà nước,Hiến pháp 1992, Luật Hành chính, Luật Dân sự, Luật Hình sự, Luật Lao động;một số vấn đề về tố tụng hành chính, dân sự, hình sự; một số nội dung cơ bản

về pháp luật hôn nhân và gia đình, về giáo dục, y tế

Trong chương trình ngoại khoá, nội dung GDPL cho học viên ở Nhàtrường được thực hiện theo kế hoạch, hướng dẫn của cơ quan quản lí cấp trên(GDPL theo chuyên đề) như các bộ luật, các luật, pháp lệnh, nghị định, thông

tư, điều lệnh, điều lệ, quy chế, quy định của Nhà nước, Chính Phủ, Thủ tướngChính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo ; ngoài ra, lồngghép trong các hoạt động của từng cơ quan, đơn vị và của Nhà trường, họcviên còn được học tập, quán triệt các văn bản quy phạm nội bộ của Học việnQuân y và Trường TCQY1

Hình thức GDPL ở Trường TCQY1 gồm có các hình thức GDPL trong

xã hội được Luật Phổ biến, GDPL năm 2012 quy định (thông qua tám hình

thức); đồng thời sử dụng hình thức GDPL đặc thù của cơ sở giáo dục nghềnghiệp: “Giáo dục chính khoá thông qua việc lồng ghép trong môn họcpháp luật, pháp luật đại cương, pháp luật chuyên ngành tại cơ sở giáo dụcnghề nghiệp Giáo dục ngoại khóa và các hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp” [48, tr.25]

Đối với giáo dục chính khoá, Trường TCQY1 tổ chức lên lớp tập trungcác bài học và thảo luận các chuyên đề trong Chương trình môn học Pháp luậttheo qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (học viên hệ dân sự, cử tuyển);môn học Giáo dục Pháp luật theo qui định của Tổng cục Chính trị (học viên

trường; lồng ghép trong hoạt động văn hóa, văn nghệ, sinh hoạt cơ quan, đơn vị

và các tổ chức quần chúng Ngoài ra, Nhà trường còn phối hợp với gia đình

và chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân, nơi học viên cư trú và đithực tập, thực tế, dã ngoại tổ chức thực hiện các hình thức GDPL khác

GDPL ở Trường TCQY1 có vai trò rất quan trọng trong giáo dục đạođức, lối sống, hình thành nhân cách học viên và góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục toàn diện của Nhà trường Hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 làmột hoạt động giáo dục cụ thể, gắn bó hữu cơ với hoạt động giáo dục nóichung Nội dung GDPL là một phần của nội dung chương trình giáo dục ởNhà trường GDPL ở Trường TCQY1 được thực hiện thông qua các hoạtđộng giáo dục chính khoá, giáo dục ngoại khóa, giáo dục ngoài giờ lên lớpvới các hình thức giáo dục phong phú Qua đó góp phần giúp người học tiếpcận pháp luật toàn diện hơn, đầy đủ hơn, vượt qua rào cản khô khan của ngônngữ văn bản

Giáo dục ở Trường TCQY1 là sự tác động có mục đích, có định hướng,nội dung kiến thức được sắp xếp khoa học theo hệ thống từ thấp đến cao, từđơn giản đến phức tạp, từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng Chươngtrình giáo dục của Nhà trường có tính kế thừa, tính liên thông và phát triểntrong nội dung kiến thức ở từng lớp học, khoá học, bậc học, giúp cho học viêntừng bước mở rộng nhận thức, bồi đắp tri thức và rèn luyện thói quen hành vipháp luật; GDPL ở Trường TCQY1 có tầm quan trọng đặc biệt đó là hìnhthành được ở học viên nhân cách người chiến sĩ quân y, nhân viên y tế cáchmạng và người công dân trong xã hội mới

Những giá trị cao đẹp, chuẩn mực đúng đắn của xã hội được thể chếhoá thành quy phạm pháp luật và quy phạm nội bộ Do đó, GDPL cho họcviên ở Trường TCQY1 là giáo dục về những giá trị cao đẹp, giáo dục cách xử

sự vì mục tiêu, nhiệm vụ của Quân đội và Ngành Y tế, lợi ích chung của cộng

đồng, xã hội và của mỗi con người Suy cho cùng GDPL ở Trường TCQY1 làtạo lập, rèn dũa và mài sáng cái tâm, cái đức trong mỗi học viên.

Cha ông chúng ta thường dạy: “Tiên học lễ, hậu học văn” GDPL chính

là một cách học lễ, học cách cư xử của người công dân với cộng đồng, vớinhau và với nhà nước trong xã hội mới, xã hội XHCN Bác Hồ cũng đã từngdạy: Có tài mà không có đức thì là người vô dụng, có đức mà không có tài thìlàm việc gì cũng khó Xét trên mọi phương diện, GDPL đóng góp một phầnquan trọng tạo nên nhân cách của mỗi học viên

Như vậy, GDPL ở Trường TCQY1 góp phần đặc biệt quan trọng tronggiáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân cách học viên và thực hiện mụctiêu giáo dục toàn diện mà Đảng đặt ra

1.1.3 Quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1

Hiện nay, có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau, nhiều quan niệm khácnhau về quản lí Theo Đại từ điển Tiếng Việt, quản lí là tổ chức, điều khiểnhoạt động của một số đơn vị, một cơ quan Trong Từ điển Giáo dục học, quản

lí là hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lí(người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị quản lí) trong một tổ chứcnhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích tổ chức Theo Giáotrình Quản lí hành chính nhà nước và quản lí ngành GD - ĐT, quản lí là sự tácđộng có ý thức của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm chỉ huy, điềuhành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi của cá nhân hướng đến mụcđích hoạt động chung, phù hợp với quy luật khách quan

Quản lí giáo dục cũng là một kiểu quản lí xã hội thu nhỏ - quản lí mộtngành, một lĩnh vực đặc thù của xã hội Cũng giống như quản lí nói chung,xung quanh khái niệm quản lí giáo dục vẫn còn nhiều cách tiếp cận và nhiều

quan niệm khác nhau; song tựu chung lại có thể hiểu quản lí giáo dục theo haicấp độ chủ yếu là cấp độ vĩ mô và cấp độ vi mô.

Ở cấp độ vĩ mô, quản lí giáo dục được hiểu là hệ thống tác động có mụcđích, có kế hoạch của chủ thể quản lí nhằm huy động, tổ chức, điều chỉnh, giámsát và kiểm tra một cách có hiệu quả các nguồn lực giáo dục phục vụ cho mụctiêu phát triển giáo dục, đáp ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Ở cấp độ vi mô, quản lí giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động cómục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí vào quá trình GD - ĐTcủa nhà trường nhằm hình thành, phát triển toàn diện nhân cách người học theomục tiêu, mô hình GD - ĐT đặt ra Tuy nhiên, dù ở cấp độ vĩ mô hay vi mô thìquản lí giáo dục bao giờ cũng có các yếu tố là: mục tiêu quản lí, chủ thể quản lí,đối tượng quản lí, nội dung quản lí và phương pháp, hình thức quản lí

Tiếp cận ở cấp vi mô trong lĩnh vực quản lí giáo dục, quản lí hoạt độngGDPL cũng là một nội dung, một lĩnh vực quản lí GD - ĐT của nhà trường

Đó là một quá trình tác động liên tục, có hệ thống, có chủ đích của chủ thểquản lí đến đến quá trình GDPL về nhiều mặt bằng một hệ thống các luật lệ,chính sách, nguyên tắc và các phương pháp cụ thể nhằm thực hiện các mụctiêu GDPL đã xác định

Điều 6 Luật Phổ biến, GDPL quy định, nội dung quản lí nhà nước về phổbiến, GDPL bao gồm: Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chươngtrình, kế hoạch về phổ biến, GDPL; chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiệncông tác phổ biến, GDPL; bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ phổ biến,GDPL; xây dựng và quản lí cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật; thống kê, tổngkết về phổ biến, GDPL; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý

vi phạm trong phổ biến, GDPL; hợp tác quốc tế về phổ biến, GDPL

Ở các cơ sở giáo dục đào tạo của Nhà nước nói chung và trong Quânđội nói riêng đều có chương trình, nội dung GDPL nhằm hình thành, phát

triển ở đối tượng đào tạo tính tự giác, nghiêm minh trong chấp hành cũng nhưtham gia xây dựng pháp luật của Nhà nước, quy định của Quân đội và đơn vị.Vấn đề cần bàn ở đây là tính chất, phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của hoạtđộng GDPL với hoạt động quản lí GDPL ở các cơ sở GD - ĐT Tiến hànhGDPL bao gồm các hoạt động xây dựng chương trình, nội dung, biên soạn tàiliệu, tổ chức các hình thức, phương pháp GDPL như thông qua quá trình dạyhọc trong nhà trường; thông qua các hoạt động công tác đảng, công tác chínhtrị; tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả GDPL… Ở góc độ quản lí giáo dục, cácchủ thể quản lí không trực tiếp “can thiệp” vào việc xây dựng mục tiêu, nộidung, chương trình, thông qua giáo án, các kỹ năng giảng bài của giảng viên,giáo viên, cũng như việc giáo dục rèn luyện của học viên mà tổ chức, điềukhiển, hướng dẫn, giám sát các hoạt động của các lực lượng ấy, bảo đảm thựchiện đúng quy định của pháp luật về GD - ĐT và phổ biến, GDPL Do đó cầnphân biệt rõ hoạt động GDPL với tính chất là một nội dung, nhiệm vụ củacông tác pháp chế với quản lí hoạt động GDPL dưới góc độ của khoa họcquản lí giáo dục Chẳng hạn về hình thức, phương pháp GDPL, đối với côngtác pháp chế là thông qua việc lên lớp, giảng bài, thực hiện ngày pháp luậttheo quy định Ở góc độ khoa học quản lí giáo dục, quản lí hoạt động GDPL

là thông qua các hình thức, biện pháp xây dựng quy chế, quy trình, kế hoạch,thanh tra, kiểm tra, giám sát… các hoạt động GDPL, bảo đảm cho các hoạtđộng GDPL là một quá trình có tổ chức, điều khiển một cách chặt chẽ, khoahọc nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung GDPL đã đề ra

Từ sự phân tích và luận giải trên đây, có thể hiểu quản lí hoạt độngGDPL ở Trường TCQY1, như sau:

Quản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 là một quá trình tác động liên tục, có hệ thống, có mục đích của chủ thể quản lí đến quá trình GDPL ở Nhà trường bằng một hệ thống các quy phạm, quy định, chỉ thị, mệnh lệnh, kế hoạch nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung giáo dục GDPL Nhà trường đã xác định.

Kết quả thực hiện mục tiêu GDPL ở Trường TCQY1 phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố, trong đó hiệu quả quản lí hoạt động GDPL ở Nhà trường giữ vaitrò đặc biệt quan trọng Quản lí GDPL ở Trường TCQY1 nhằm mục đích đảmbảo cho quá trình GDPL ở Trường TCQY1 được diễn ra một cách thuận lợi,theo đúng kế hoạch, có sự tham gia và phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, cáclực lượng tham gia vào quá trình GDPL và hướng tới mục tiêu: nâng cao nhậnthức về pháp luật, xây dựng niềm tin về pháp luật và rèn luyện thói quen hành

vi pháp luật cho học viên

Chủ thể quản lí GDPL ở Trường TCQY1 bao gồm: Ban Giám hiệu Nhà

trường; thành viên hội đồng phối hợp, phổ biến GDPL, hội đồng quân nhân,ban chấp hành tổ chức quần chúng các cấp; chỉ huy các phòng, ban, khoa, bộmôn; đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí học viên chuyên trách và kiêm nhiệm.Các chủ thể này có chức năng, nhiệm vụ khác nhau nhưng luôn có mối quan

hệ phối hợp chặt chẽ với nhau cùng hướng tới mục tiêu chung trong quản líGDPL ở Trường TCQY1

Đối tượng quản lí GDPL ở Trường TCQY1 là toàn bộ hoạt động

GDPL của Nhà trường Bao gồm từ việc xây dựng mục tiêu chương trình, nộidung, lựa chọn sử dụng phương pháp, hình thức GDPL, huy động các nguồnlực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ GDPL cho đến hoạt động của nhà giáo dục, đốitượng giáo dục và quản lí kết quả GDPL của Nhà trường

Phương thức quản lí GDPL ở Trường TCQY1 được thực hiện bằng

nhiều cách thức, biện pháp khác nhau, như: bằng việc chỉ đạo xây dựng và tổchức thực hiện kế hoạch GDPL; việc ban hành và sử dụng các quy phạm, quyđịnh, chỉ thị, mệnh lệnh trong GDPL; việc phối hợp và phát huy vai trò các tổchức, các lực lượng trong GDPL; bằng việc kiểm tra, đánh giá kết quả cáchoạt động GDPL và kiểm định chất lượng GDPL Các phương pháp, hìnhthức quản lí GDPL ở Trường TCQY1 rất đa dạng, phong phú Việc sử dụngphương pháp, hình thức quản lí GDPL phải hết sức sáng tạo, linh hoạt phù

hợp với từng nội dung, từng chủ thể, từng đối tượng quản lí và để hướng tớithực hiện có hiệu quả các mục tiêu GDPL đã xác định.

1.2 Nội dung quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1

Cũng như quản lí quá trình GD - ĐT, nội dung quản lí hoạt động GDPL

ở Trường TCQY1 bao gồm việc quản lí về mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chủthể, đối tượng, hình thức, phương pháp cũng như cơ sở vật chất, kinh phí bảođảm và kết quả GDPL

1.2.1 Quản lí về mục tiêu giáo dục pháp luật

Mục tiêu GDPL chính là cái mà chủ thể quản lí mong muốn đạt đượcthông qua hoạt động GDPL Mục tiêu GDPL ở Trường TCQY1 là kết quảnhận thức về pháp luật, niềm tin về pháp luật và thói quen hành vi pháp luật ởđối tượng giáo dục mà cấp uỷ, chỉ huy các cấp cũng như các tổ chức và cánhân tham gia vào hoạt động giáo dục và quản lí hoạt động GDPL ở TrườngTCQY1 mong muốn đạt được Mục tiêu GDPL nó định hướng cho toàn bộhoạt động GDPL và là một nội dung quan trọng trong hoạt động quản lí củachủ thể quản lí Do đó, để quản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 có hiệuquả, đảm bảo cho hoạt động GDPL đi đúng hướng, các chủ thể quản lí cần vàphải quản lí mục tiêu GDPL ở Nhà trường

Trong thiết kế xây dựng mục tiêu GDPL cho học viên Trường TCQY1cần phải thống nhất với mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường; cần phảiphù hợp với từng đối tượng, từng hoạt động giáo dục Mục tiêu GDPL phảibao hàm cả mục tiêu nâng cao nhận thức, mục tiêu xây dựng thái độ, niềm tin

về pháp luật và mục tiêu rèn luyện thói quen hành vi pháp luật cho đối tượnggiáo dục Các chủ thể của Nhà trường phải quán triệt, thực hiện mục tiêuGDPL phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức, lực lượng, các khâucủa quá trình GD - ĐT Vì vậy, quản lí mục tiêu GDPL ở Trường TCQY 1

phải quản lí từ việc nghiên cứu, quán triệt mục tiêu Chương trình môn họcPháp luật dùng cho đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp do Bộ GD&ĐTban hành; mục tiêu môn học Giáo dục Pháp luật trong Chương trình Giáo dụckhoa học xã hội và nhân văn đào tạo trung cấp chuyên nghiệp quân sự và mụctiêu các chuyên đề GDPL hằng năm do Tổng cục Chính trị ban hành Đồngthời phải quản lí việc xây dựng mục tiêu giáo dục các văn bản quy phạm phápluật, quy phạm nội bộ do cấp trên và Nhà trường ban hành Quản lí việc tổchức xây dựng chương trình, nội dung, kế hoạch và tổ chức thực hiện kếhoạch GDPL; quản lí việc lựa chọn, sử dụng các hình thức, phương phápGDPL; quản lí việc đánh giá kết quả GDPL và quá trình đổi mới GDPL ởNhà trường.

Hiệu quả quản lí mục tiêu GDPL có tác động ảnh hưởng không nhỏ đếnhiệu quả quản lí hoạt động GDPL Vì vậy, để quản lí mục tiêu GDPL ởTrường TCQY1 có hiệu quả đòi hỏi chủ thể quản lí phải thường xuyên nghiêncứu, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quyđịnh, chỉ thị, mệnh lệnh, hướng dẫn của cấp trên và yêu cầu nhiệm vụ GDPLcủa Nhà trường trong từng giai đoạn; biết tổ chức, phối hợp các lực lượngcùng quản lí mục tiêu GDPL

1.2.2 Quản lí về kế hoạch giáo dục pháp luật

Để hoạt động GDPL đi đúng hướng và đạt hiệu quả cao, cùng với quản

lí mục tiêu phải quản lí tốt kế hoạch GDPL Trong hoạt động GDPL, xâydựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục là nội dung rất quan trọng củaquá trình quản lí hoạt động GDPL, qua đó biến mục tiêu GDPL đã được chủthể giáo dục xây dựng thành hiện thực

Kế hoạch GDPL ở Trường TCQY1 là một bộ phận rất quan trọng trongtoàn bộ hệ thống kế hoạch GD - ĐT của Nhà trường Vì vậy, kế hoạch GDPLđược xây dựng phải đảm bảo tính thống nhất và phối hợp hữu cơ với các kế

hoạch dạy học trên lớp, kế hoạch hoạt động ngoại khoá và các kế hoạch hoạtđộng khác; phải lựa chọn nội dung, sử dụng phương pháp, hình thức GDPLphù hợp với đối tượng để GDPL đạt hiệu quả cao.

Quản lí kế hoạch GDPL ở Trường TCQY1 phải tập trung quản lí việcxây dựng các kế hoạch như sau:

Kế hoạch GDPL theo chương trình chính khoá Đây là kế hoạch giảngdạy môn học Giáo dục Pháp luật theo quy định của Tổng cục Chính trị, mônhọc Pháp luật theo quy định của Bộ GD&ĐT; được xây dựng trong kế hoạch

GD - ĐT của từng khoá, năm học và học kỳ Căn cứ vào kế hoạch này, cácchủ thể và đối tượng giáo dục xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạchGDPL chi tiết Quản lí việc xây dựng kế hoạch này được tiến hành cùng vớiquản lí việc xây dựng kế hoạch GD - ĐT, tập chung chủ yếu quản lí việc xâydựng các kế hoạch bộ phận của từng chủ thể GDPL để thực hiện kế hoạchGDPL trong chương trình chính khoá của Nhà trường như kế hoạch giảng dạymôn học Giáo dục Pháp luật và môn học Pháp luật của Bộ môn Giáo dụcChính trị, kế hoạch giảng bài, tổ chức thảo luận của từng giáo viên; kế hoạch

tổ chức, quản lí học viên thực hiện các kế hoạch học tập hai môn học trên vàcác chuyên đề GDPL khác của đơn vị quản lí học viên; kế hoạch tự học tậpcác môn học, các chuyên đề trong kế hoạch GDPL nói trên của từng học viên

Quản lí việc xây dựng kế hoạch GDPL ngoại khoá Đây là kế hoạchđược Trường TCQY1 xây dựng trên cơ sở kế hoạch, hướng dẫn của Tổng cụcChính trị và thực tiễn đơn vị Kế hoạch GDPL ngoại khoá của Nhà trường cóthể là tổ chức cho học viên học tập trung theo chuyên đề, hoặc tổ chức cáccuộc thi tìm hiểu về pháp luật, kế hoạch GDPL thông qua thực hiện NgàyPháp luật trong Quân đội, lồng ghép trong các hoạt động sinh hoạt tập thể,văn hoá văn nghệ Vì vậy, để quản lí việc xây dựng kế hoạch này chủ thểphải nắm vững, bám sát kế hoạch, hướng dẫn của trên và thực tiễn của đơn vị

để kế hoạch ngay trong quá trình xây dựng phải đảm bảo tính khả thi, thiếtthực và phù hợp với đối tượng giáo dục mới mang lại hiệu quả giáo dục cao.

Quản lí việc xây dựng kế hoạch GDPL theo các mặt hoạt động xã hộikhác Hằng năm, tuỳ theo tình hình thực tiễn Nhà trường có kế hoạch GDPLthông qua hoạt động của hội đồng quân nhân và các tổ chức quần chúng Đểquản lí tốt việc xây dựng các kế hoạch này, chủ thể quản lí phải phối hợp chặtchẽ với việc quản lí kế hoạch hoạt động của hội đồng quân nhân và các tổchức quần chúng; khi xây dựng kế hoạch phải lồng ghép nội dung và lựa chọnhình thức GDPL phù hợp

Kế hoạch phối hợp GDPL giữa nhà trường, xã hội và gia đình học viên.Đây là một nội dung quản lí không kém phần quan trọng trong quản lí xâydựng kế hoạch GDPL, nhất là đối tượng học viên dân sự Để quản lí tốt việcxây dựng kế hoạch này, chủ thể quản lí phải thường xuyên liên hệ với địaphương nơi học viên cư trú, đi thực tế, thực tập tại cơ sở y tế; nắm đượcnhững tình hình cơ bản trong hoạt động GDPL của địa phương và ý thức phápluật của học viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập Đối với nhữnghọc viên cá biệt, chủ thể quản lí cần có mối liên hệ chặt chẽ, động viên giađình học viên cùng phối hợp trong việc xây dựng kế hoạch GDPL cho họcviên cá biệt

Quản lí xây dựng kế hoạch GDPL tuy rất quan trọng, song để kế hoạchGDPL triển khai thực hiện có hiệu quả, đạt được mục đích, yêu cầu đề ra đòihỏi chủ thể quản lí ở Trường TCQY1 phải quản lí tốt việc phổ biến, triển khaithực hiện, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch GDPL đã xây dựng

Trước hết, chủ thể quản lí phải tổ chức, sắp xếp bộ máy vận hành kếhoạch GDPL; giao nhiệm vụ phổ biến, triển khai thực hiện kế hoạch GDPLđến tất cả các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan Quá trình thực hiện kếhoạch, chủ thể GDPL ở Trường TCQY1 phải thường xuyên nắm chắc tình

hình triển khai thực hiện, phát hiện, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc, bấtcập và điều chỉnh, bổ sung kế hoạch GDPL cho phù hợp với thực tiễn.

Ngoài ra, thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra thực hiện kế hoạch,chủ thể quản lí GDPL ở Nhà trường tiến hành đánh giá kết quả GDPL và hiệuquả quản lí hoạt động GDPL Quá trình đánh giá kết quả GDPL phải đảm bảokhách quan, chính xác, dân chủ, công bằng và thực chất; tránh chạy theothành tích hoặc hình thức, chiếu lệ Thông qua đánh giá kết quả GDPL vàquản lí hoạt động GDPL, chủ thể quản lí ở Nhà trường xác định những biệnpháp quản lí, bảo đảm cơ sở vật chất, nguồn kinh phí, các cơ chế, chính sáchđãi ngộ phù hợp nhằm không ngừng cải thiện và nâng cao chất lượng, hiệuquả GDPL

1.2.3 Quản lí về nội dung giáo dục pháp luật

Nội dung GDPL ở Trường TCQY1 là hệ thống kiến thức pháp luật cầntrang bị cho đối tượng GDPL ở Nhà trường Quản lí nội dung GDPL ởTrường TCQY1 là quản lí việc xây dựng nội dung GDPL cho đối tượng giáodục đúng quy định, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ GD&ĐT Trong đó,các nội dung GDPL trong chương trình chính khoá đảm bảo đúng, đủ khốilượng kiến thức, thời lượng giáo dục của môn học Giáo dục Pháp luật, mônhọc Pháp luật đã được Tổng cục Chính trị, Bộ GD&ĐT quy định; nội dungtrong chương trình GDPL ngoại khoá, ngoài giờ lên lớp phải được xây dựngđúng quy định, hướng dẫn hằng năm của Tổng cục Chính trị và Học việnQuân y; nội dung GDPL liên quan đến ngành nghề đào tạo phải bám sát quyđịnh, hướng dẫn của Bộ Y tế và Cục Quân y; nội dung GDPL khi học viên

đi dã ngoại, thực tập cuối khóa phải bám sát với đặc điểm tình hình và quyđịnh của địa phương, đơn vị nơi học viên đến dã ngoại, thực tập cuối khóa…

Để quản lí tốt nội dung GDPL ở Trường TCQY1 đòi hỏi các chủ thểquản lí phải nghiên cứu, quán triệt đầy đủ quy định, hướng dẫn của cấp trên

về nội dung GDPL đối với từng đối tượng; chuẩn kiến thức cơ bản trong nộidung GDPL phải được chuẩn bị thành đề cương, giáo án, bài giảng và phảiđược kiểm duyệt chặt chẽ; những thông tin bổ sung, cập nhật hằng năm phảiđược phân cấp kiểm duyệt, phê chuẩn; chủ thể GDPL phải chịu trách nhiệm

về những kiến thức, thông tin cung cấp, trang bị cho đối tượng giáo dục

1.2.4 Quản lí chủ thể giáo dục pháp luật

Tham gia vào hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 gồm có nhóm chủthể GDPL có tính chất chuyên trách; nhóm chủ thể GDPL có tính chất khôngchuyên trách và nhóm chủ thể GDPL khác ngoài Nhà trường Trên thực tế, cóđông đảo các chủ thể tham gia quá trình quản lí hoạt động GDPL cho họcviên ở Trường TCQY1, mỗi chủ thể có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn riêngtheo phân cấp quản lí và chức trách, nhiệm vụ được giao Đội ngũ cán bộ lãnhđạo, quản lí là chủ thể trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện kếhoạch, nhiệm vụ GDPL ở Nhà trường

Thành viên Hội đồng phối hợp phổ biến GDPL thực hiện nhiệm vụtham mưu cho cấp uỷ và người chỉ huy, chính uỷ cùng cấp (Ban Giám hiệuNhà trường hoặc ban chỉ huy các tiểu đoàn quản lí học viên) về chủ trương,biện pháp lãnh đạo, quản lí hoạt động GDPL Đội ngũ cán bộ thuộc PhòngChính trị, Phòng Đào tạo, Phòng Tham mưu Hành chính thực hiện nhiệm vụtham mưu, giúp việc cho Đảng uỷ và Ban Giám hiệu Nhà trường trong việcxác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo, quản lí; xây dựng và triển khai thựchiện mục tiêu, kế hoạch GDPL; tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả GDPLcũng như hiệu quả quản lí hoạt động GDPL ở Nhà trường

Đội ngũ giáo viên các khoa, nhất là giáo viên Bộ môn Giáo dục Chínhtrị và các báo cáo viên, tuyên truyền viên vừa là chủ thể GDPL vừa là chủ thểquản lí trực tiếp hoạt động GDPL theo kế hoạch Thành viên hội đồng quânnhân và ban chấp hành các tổ chức quần chúng là lực lượng đông đảo tham

gia vào quá trình quản lí hoạt động GDPL ở Nhà trường; nắm bắt, phát hiệnsớm nhất và kịp thời nhất những nhu cầu, vướng mắc, hạn chế bất cập củahoạt động quản lí GDPL Trong quá trình quản lí, cá nhân mỗi học viên là đốitượng GDPL đồng thời cũng là những chủ thể trực tiếp quản lí quá trình tựGDPL của mình và tham gia quản lí hoạt động tự GDPL của học viên kháctrong đơn vị Học viên tự xây dựng và thực hiện kế hoạch GDPL của mìnhtrên cơ sở mục tiêu, kế hoạch, nội dung GDPL của cấp trên.

Ngoài ra, trong sự kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội,tham gia quá trình quản lí hoạt động GDPL ở Nhà trường còn có một số chủthể khác như cán bộ trong tổ chức lãnh đạo, quản lí, cơ quan chức năng củachính quyền địa phương, cơ sở y tế, đơn vị quân đội nơi học viên cư trú, tạmtrú, đi thực tế, thực tập và gia đình học viên

1.2.5 Quản lí đối tượng giáo dục pháp luật

Đối tượng GDPL là học viên đào tạo trình độ trung cấp ở TrườngTCQY1 tuy có thể khác nhau về quê quán, lứa tuổi, thành phần xuất thân, dântộc, tôn giáo nhưng nếu xét theo góc độ quản lí quân số thì có học viên hệquân sự và học viên hệ dân sự, cử tuyển Trong quản lí hoạt động GDPL, mọihọc viên của Nhà trường phải chịu sự quản lí giáo dục của các cấp uỷ, chỉ huy;đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên; hội đồng phối hợp phổ biến, GDPL; hội đồngquân nhân và ban chấp hành tổ chức quần chúng các cấp Các chủ thể trên tiếnhành quản lí học viên thuộc đối tượng GDPL là quản lí về động cơ, ý thức, thái

độ trách nhiệm trong học tập; quản lí việc quán triệt mục tiêu, nội dung, kếhoạch GDPL trong chương trình GDPL chính khoá, ngoại khoá và ngoài giờlên lớp; quản lí việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch GDPL qua hoạt động họctập, sinh hoạt, thể dục thể thao, giao lưu văn hoá, văn nghệ, giao tiếp với thầy

cô giáo, bạn bè, đồng đội, đồng nghiệp và nhân dân hằng ngày

Để quản lí tốt đối tượng GDPL, chủ thể GDPL ở Trường TCQY1phải nghiên cứu, học tập, quán triệt nắm vững những văn bản quy phạm

pháp luật và quy phạm nội bộ liên quan đến các chế độ học tập, rèn luyệncủa học viên; về quản lí quân nhân, quản lí học viên và chức trách, nhiệm

vụ quân nhân, nhiệm vụ học viên Nghiên cứu nắm chắc trình độ văn hoá,đặc điểm tâm sinh lý, thành phần xuất thân, dân tộc, tôn giáo của họcviên; nắm chắc biểu hiện hành vi của học viên, nhất là những biểu hiện,hành vi chưa phù hợp với quy phạm pháp luật, quy phạm nội bộ và chuẩnmực xã hội để kịp thời tác động, điều chỉnh nhằm thực hiện thống nhất mụctiêu GDPL và mục tiêu quản lí đã xác định Đồng thời, các chủ thể giáodục cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức duy trì các chế độ, nền nếpsinh hoạt, học tập, xây dựng đơn vị chính quy, môi trường văn hoá trongđơn vị; tổ chức tốt các hoạt động giao lưu, kết nghĩa, tự quản lý và chủđộng phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục khác ở trong và ngoàiNhà trường để cùng quản lí học viên

1.2.6 Quản lí hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật

Hình thức, phương pháp GDPL ở Trường TCQY1 là hệ thống cáchthức, biện pháp (các quy định, chỉ thị, mệnh lệnh, chế độ ) được chủ thể sửdụng trong quá trình giáo dục để tác động đến đối tượng GDPL ở Nhà trườngnhằm nâng cao nhận thức về pháp luật, bồi dưỡng niềm tin về pháp luật vàrèn luyện thói quen hành vi pháp luật Hình thức, phương pháp GDPL chịu sựchi phối của mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chủ thể, đối tượng GDPL cũng như

cơ sở vật chất và nguồn kinh phí bảo đảm cho GDPL

Để quản lí tốt hình thức, phương pháp GDPL đòi hỏi chủ thể quản lí ởTrường TCQY1 phải nắm vững các hình thức GDPL được quy định tại LuậtPhổ biến, GDPL năm 2012; quy định, hướng dẫn của cấp trên về GDPL; quyđịnh, hướng dẫn, nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch, chủ thể, đối tượng, cơ sở vậtchất và kinh phí GDPL của Nhà trường Phải thường xuyên tổ chức kiểm tra,đánh giá hiệu quả sử dụng hình thức, phương pháp của các chủ thể GDPL để

chỉ đạo vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp phù hợp đặcđiểm tình hình và đối tượng GDPL ở Nhà trường.

1.2.7 Quản lí cơ sở vật chất và kinh phí đảm bảo cho hoạt động giáo dục pháp luật

Cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động GDPL là toàn bộnhững trang thiết bị kỹ thuật, giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu và kinh phí từcác nguồn bảo đảm cho hoạt động GDPL

Quản lí cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động GDPL ởTrường TCQY1 là hoạt động của chủ thể quản lí trong tổ chức xây dựng dựtrù, dự toán cũng như khi sử dụng, phân bổ, cấp phát, bảo quản, thanh lý cơ

sở vật chất và chi kinh phí trong hoạt động GDPL ở Nhà trường bảo đảmđúng mục đích, chỉ tiêu, định mức, có hiệu quả, "giữ tốt, dùng bền, an toàn,tiết kiệm", chống thất thoát, lãng phí

Để quản lí tốt cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động GDPL, cácchủ thể quản lí của Nhà trường phải quán triệt thực hiện tốt quy định, hướng dẫncủa cơ quan quản lí, cơ quan nghiệp vụ cấp trên khi xây dựng dự trù, dự toán, kếhoạch sử dụng, kế hoạch chi; thường xuyên kiểm tra đánh giá công tác quản lí, sửdụng và có các biện pháp phòng ngừa, xử lý những hành vi vi phạm

1.2.8 Quản lí về kết quả giáo dục pháp luật

Kết quả GDPL là mức độ thực hiện mục tiêu GDPL đã xác định, đóchính là trình độ kiến thức pháp lý, ý thức tôn trọng và tính tự giác trong chấphành pháp luật, kỷ luật của đối tượng giáo dục trong quá trình học tập, côngtác ở Nhà trường cũng như ngoài xã hội

Quản lí kết quả GDPL ở Trường TCQY1 là hoạt động của chủ thể quản

lí trong việc kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả GDPL ở Nhà trường sovới mục tiêu GDPL đã đặt ra

Hoạt động quản lí kết quả GDPL được chủ thể quản lí tiến hành kháchquan, chính xác, khoa học, dân chủ, công bằng và thường xuyên đối chiếu vớimục tiêu GDPL sẽ có tác động tích cực trong việc nâng cao chất lượng, hiệuquả GDPL; góp phần tích cực đối với việc nâng cao nhận thức pháp luật, bồidưỡng tình cảm, niềm tin về pháp luật và rèn luyện thói quen hành vi phápluật cho đối tượng GDPL.

Để quản lí tốt kết quả GDPL ở Trường TCQY1 đòi hỏi chủ thể quản líphải tổ chức phối hợp tốt các lực lượng ở Nhà trường trong quá trình quản lí;kiểm tra, đánh giá, kiểm định phải đảm bảo khách quan, dân chủ, công bằng,chính xác, kịp thời, đúng trình tự, thủ tục, nguyên tắc; nội dung kiểm tra phảitoàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm; qua kiểm tra phải đánh giá thực chấtnhững ưu, khuyết điểm, chỉ rõ nguyên nhân, xác định được trách nhiệm và yêucầu, biện pháp khắc phục những khuyết điểm, hạn chế của đối tượng kiểm tra;kiến nghị chủ thể quản lí các cấp ở Nhà trường những biện pháp khắc phục thiếusót, sơ hở trong quản lí kết quả GDPL; quá trình kiểm định (đánh giá trong) phảixây dựng được bộ tiêu chí chuẩn để đảm bảo đánh giá đúng chất lượng GDPL,góp phần đánh giá chính xác chất lượng GD - ĐT của Nhà trường, đấu tranhkhắc phục bệnh thành tích và các hiện tượng tiêu cực trong GD - ĐT…

1.3 Những yếu tố tác động đến quá trình quản lí hoạt động giáo dục pháp luật ở Trường Trung cấp Quân y 1

1.3.1 Sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Quân đội đối với hoạt động giáo dục pháp luật

Thời gian qua, nhất là từ khi đất nước tiến hành công cuộc đổi mới,Đảng, Nhà nước ta đã rất quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác phổ biến,GDPL cho các tầng lớp nhân dân trong xã hội, đặc biệt là thế hệ học sinh,sinh viên trong các nhà trường

Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng ta đã nhấn mạnh đếnvai trò, tầm quan trọng của công tác giáo dục, tuyên truyền, giải thích pháp

luật và đưa việc giảng dạy pháp luật vào hệ thống các nhà trường; coi việcnâng cao trình độ dân trí, hiểu biết pháp luật và ý thức tuân thủ pháp luật củanhân dân là một trong những nội dung quan trọng để phát huy dân chủ Đảngyêu cầu phải thường xuyên GDPL, xây dựng ý thức sống và làm việc theopháp luật trong nhân dân

Để tiếp tục đẩy mạnh công tác phổ biến, GDPL, ngày 09/12/2003 Đảng

đã ban hành Chỉ thị số 32 - CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trongcông tác phổ biến, GDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ,nhân dân Trong Chỉ thị số 32 - CT/TW, Đảng đã có những yêu cầu cụ thể vềviệc hoàn thiện chương trình, giáo trình, sách giáo khoa về pháp luật cũngnhư phương châm giảng dạy, nội dung GDPL trong các nhà trường để các bộ,ngành, địa phương quán triệt thực hiện

Tại Nghị quyết số 25 - NQ/TW ngày 25/7/2008 về tăng cường sự lãnhđạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X)

tiếp tục khẳng định “xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam có ý thức chấp

hành pháp luật…”.

Trên cơ sở chủ trương, đường lối nêu trên của Đảng, công tác phổ biến,GDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu niên (trong đóhọc sinh, sinh viên, học viên các nhà trường là đối tượng chủ yếu) luôn đượcNhà nước quan tâm, ban hành nhiều văn bản, đề án, chương trình về phổ biến,GDPL, trong đó thanh thiếu niên luôn được xác định là đối tượng chính Như,

Kế hoạch triển khai công tác phổ biến, GDPL từ năm 1998 đến năm 2002(ban hành kèm theo Quyết định số 03/1998/QĐ - TTg ngày 07/01/1998 củaThủ tướng Chính phủ); Quyết định số 13/2003/QĐ - TTg ngày 17/01/2003của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, GDPL từ năm

2003 đến năm 2007; Quyết định số 37/2008/QĐ - TTg ngày 12/3/2008 củaThủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, GDPL từ năm 2008

đến năm 2012 xác định mục tiêu đến hết năm 2012 có 95% thanh thiếu niênđược tuyên truyền, phổ biến, GDPL; Quyết định số 270/QĐ-TTg ngày27/02/2009 phê duyệt Đề án: "củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượngnguồn nhân lực trong công tác phổ biến, GDPL đáp ứng yêu cầu đổi mới,phát triển của đất nước" , đặc biệt là Thủ tướng Chính phủ đã ban hànhQuyết định số 2106/QĐ-TTg ngày 26/11/2010 về việc phê duyệt Đề án tăngcường công tác phổ biến, GDPL nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanhthiếu niên giai đoạn 2011 - 2015.

Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật củaNhà nước, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành Chỉ thị số 63/2008/CT - BQPngày 22/4/2008 về triển khai công tác phổ biến, GDPL trong QĐND và lựclượng Dự bị động viên, Dân quân tự vệ từ năm 2008 đến năm 2012 Ngoài ra,Tổng cục Chính trị, Cục Tuyên huấn đã có rất nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn

về công tác phổ biến, GDPL trong Quân đội nói chung và các nhà trường quân

sự nói riêng

Sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Quân đội đối với công tác phổbiến, GDPL đã và đang là điều kiện thuận lợi cơ bản cho hoạt động GDPL vàquản lí hoạt động GDPL ở Trường TCQY1 hiện nay Đây là cơ sở để xácđịnh mục tiêu, nội dung và biện pháp quản lí giáo dục nói chung và GDPLcho học viên ở Trường TCQY1 nói riêng

1.3.2 Tác động của sự nghiệp đổi mới, kinh tế thị trường và phương hướng nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới

Hiện nay, đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, tiến hành côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế vàgiao lưu quốc tế Quân đội nói chung và Trường TCQY1 nói riêng cũng đang

có bước phát triển mới trước phương hướng, yêu cầu nhiệm vụ trong tìnhhình mới Những đặc điểm này đã có tác động sâu rộng đến tất cả các lĩnh

vực của đời sống xã hội, trong đó có GDPL và quản lí GDPL ở TrườngTCQY1.

Quá trình đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,bên cạnh những thành tựu đạt được thì những mặt trái của xã hội đã tác độngkhông nhỏ đến GDPL và quản lí GDPL Hiện nay, nền kinh tế đất nước cònchịu nhiều tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới, khu vực; tăng trưởngkinh tế còn chậm, có mặt chưa bền vững; thu ngân sách hằng năm còn thấp;đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Vì vậy, ngân sách chi cho GDPLcòn hạn hẹp; cơ sở vật chất bảo đảm cho GDPL còn thiếu về số lượng, kém

về chất lượng; chưa có nhiều, thậm chí chưa có giáo viên, cán bộ pháp chếchuyên trách trình độ cử nhân luật bố trí ở cấp trường trung cấp chuyênnghiệp; chế độ đãi ngộ cho các lực lượng GDPL và quản lí hoạt động GDPL

có những hạn chế, bất cập nhất định nên quản lí hoạt động này ở các cơ sởgiáo dục nói chung và Trường TCQY1 nói riêng còn có nhiều khó khăn

Thông qua xây dựng kinh tế thị trường, hội nhập và giao lưu quốc tếlàm cho mọi công dân có nhận thức đầy đủ hơn về vai trò, tầm quan trọng củaGDPL và quản lí hoạt động GDPL; ý thức pháp luật của mỗi người trong xãhội được nâng lên đáng kể; nhu cầu giao tiếp, tham gia các hoạt động kinh tế

và quan hệ xã hội đã, đang thôi thúc mọi đối tượng tích cực, tự giác hơn tronghọc tập, nghiên cứu nâng cao trình độ tri thức pháp lý, rèn luyện thói quenhành vi pháp luật Tuy nhiên, những tác động của mặt trái kinh tế thị trường,ảnh hưởng của văn hoá xấu độc, ngoại lai đã làm nảy sinh không ít tiêucực, sói mòn những chuẩn mực, giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của dântộc, tệ nạn xã hội có chiều hướng gia tăng, số đối tượng vi phạm pháp luậttrong thanh thiếu niên, nhất là học sinh, sinh viên ngày càng nhiều hơn vớitính chất vi phạm pháp luật ngày càng phức tạp

Hiện nay tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội diến biến phức tạp và gia

tăng, trở thành mối quan tâm lo lắng của toàn xã hội Trong những năm qua,

Nhà nước đã có nhiều chủ trương chính sách đấu tranh phòng chống các tệ nạn

xã hội: mại dâm, ma tuý, rượu chè, cờ bạc, song kết quả còn rất hạn chế Cơ chếthị trường với những tác động mặt trái của nó khiến cho các tệ nạn ấy có cơ hộiphát triển Những hậu quả mà các loại tệ nạn xã hội gây ra cho xã hội là hết sức

to lớn, ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực như kinh tế - xã hội, tư tưởng, tinh thần xãhội Đặc biệt là tệ nạn ma túy, mại dâm, đã làm băng hoại đạo đức, lối sống,thuần phong mỹ tục, làm suy đồi đạo đức lối sống của lớp trẻ Theo thống kê,trong tổng số người nghiện ma túy thì lớp trẻ thường chiếm tỷ lệ từ 80 - 90 %.Nếu chỉ tính riêng những thiệt hại về kinh tế, nạn ma tuý hàng năm ở nước tagây thiệt hại tới hàng nghìn tỷ đồng, đó là chưa kể những chi phí khác mà giađình, xã hội phải gánh chịu do hậu quả mà hành vi này gây ra Sự tha hoá về lốisống do ảnh hưởng của tệ mại dâm, ma tuý, rượu chè, cờ bạc đã đến mức báođộng Đặc biệt nghiêm trọng là nạn ma tuý đã lan vào trường phổ thông, các kýtúc xá sinh viên Trong hoàn cảnh ấy đã có không ít học sinh, sinh viên rơi vàovòng mại dâm, ma tuý, cờ bạc dưới nhiều hình thức khác nhau

Nhà trường là một bộ phận của đời sống xã hội, chịu tác độngmạnh mẽ của hoàn cảnh xã hội Hoạt động học tập, rèn luyện, sinh hoạt củamỗi học viên không chỉ bó hẹp trong không gian của đơn vị mà còn chịuảnh hưởng của đời sống thực tiễn xã hội qua nhiều con đường Thực tiễncho thấy những tệ nạn, tiêu cực xã hội đều có xuất hiện trong Quân đội ởnhững mức độ khác nhau Do hội nhập và mở rộng quan hệ quốc tế mà cácloại văn hoá phẩm độc hại hàng ngày hàng giờ thẩm lậu vào nước ta Hiện

có không ít văn hoá phẩm độc hại trên thị trường, cám dỗ, kích thích lốisống hưởng thụ tiêu sài, thực dụng, ảnh hưởng xấu đến xây dựng con ngườiViệt Nam về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống Thực tiễn ở một số đơnvị cho thấy, nếu cấp uỷ, tổ chức Đảng các cấp không quan tâm đầy đủ đếnviệc lãnh đạo, quản lí quân số trong các ngày nghỉ cuối tuần thì bộ đội dễ vi

phạm kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước, nhất là đối với những quân nhân

ý thức tu dưỡng, rèn luyện kém

Tình hình này đã và đang đặt ra yêu cầu cao đối với nhiệm vụ GDPL vàquản lí hoạt động GDPL cho các cơ sở GD - ĐT Lãnh đạo, chỉ huy các đơnvị quản lý học viên cần duy trì chặt chẽ mọi hoạt động của đơn vị theo điềulệnh; xây dựng nếp sống văn minh, phong trào đọc sách, phong trào thể dục,thể thao, chống văn hoá xấu độc Tuyên truyền làm cho học viên nắm đượcnhững quy định của pháp luật về đấu tranh phòng chống văn hoá đồi truỵ, mêtín dị đoan, cờ bạc và biết được tác hại của văn hóa đồi truỵ, mê tín dị đoan,

cờ bạc… đối với xã hội nói chung và với Quân đội nói riêng

Trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, nhiệm vụ quốc phòng, quân sựtrong tình hình mới đã đặt ra cho Quân đội phải được xây dựng theo hướngcách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại nhằm nâng cao sứcmạnh tổng hợp và khả năng chiến đấu, quyết không để bị động, bất ngờ, sẵnsàng đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Namtrong mọi tình huống Phương hướng, nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tìnhhình mới đã có những tác động rất thuận lợi cho hoạt động GDPL và quản líhoạt động GDPL Ý thức pháp luật, kỷ luật của mọi quân nhân nói chung vàhầu hết học viên các nhà trường quân sự nói riêng đã được nâng lên đáng kể;

cơ sở vật chất, nguồn kinh phí dành cho GDPL cũng như chế độ đãi ngộ đốivới các lực lượng tham gia GDPL và quản lí GDPL đã được quan tâm hơn,tạo ra động lực to lớn thúc đẩy các chủ thể cũng như các đối tượng trong quátrình GDPL Tuy nhiên, cũng có không ít quân nhân và công dân trẻ đanghuấn luyện, học tập, công tác trong Quân đội, trong đó có học viên các nhàtrường quân sự do ngại khó, ngại khổ, chây lười nên thiếu hiểu biết về phápluật, hoặc ý thức pháp luật kém, không vượt qua được cám dỗ đời thường, đã

vô ý hoặc cố ý vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng xấu tới quá trình GD - ĐTcủa nhà trường và nhân cách học viên, tạo ra những khó khăn không nhỏ cho