biện pháp chuẩn hoá đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân văn ở học viện chính trị hiện nay

Trong khi đó, hàng năm một số lượngkhông nhỏ giáo viên mầm non tốt nghiệp ở các trường sư phạm, có trình độ caocao đẳng và đại học chưa được tuyển dụng do không còn chỉ tiêu biên chế.Bên

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

NGUYỄN VĂN HẢI

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ GIÁO, TỈNH BÌNH DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2013

NGUYỄN VĂN HẢI

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ GIÁO, TỈNH BÌNH DƯƠNG

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Vò QUANG H¶I

HÀ NỘI - 2013

MỞ ĐẦU 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

1.2 Nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất

Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ CHẤT

LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ GIÁO, TỈNH BÌNH

2.1 Khái quát đặc điểm, tình hình phát triển giáo dục, đào

2.2 Thực trạng quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm

non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương 34

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ

GIÁO VIÊN MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN

3.1 Một số yêu cầu trong đề xuất và thực hiện biện pháp

quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non 593.2 Các biện pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên

mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình

3.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn Đề tài

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sảnViệt Nam chỉ rõ: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới cănbản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xãhội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lýgiáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”[20, tr.130-131] Để thực hiện tốt mục tiêu đó thì cần phải phát huy nguồn lựccon người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững có ý nghĩa sốngcòn đối với sự phát triển giáo dục của đất nước

Đội ngũ giáo viên và những người làm công tác giáo dục là nhân tố có

ý nghĩa quyết định đối với sự thành công hay thất bại của việc nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Sứ mệnh của nhàgiáo có vai trò đặc biệt, lao động của họ trực tiếp và gián tiếp thúc đẩy sựphát triển của đất nước một cách bền vững Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: “Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - làngười vẻ vang nhất Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởnghuân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh.Đây là một điều rất vẻ vang Nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con emnhân dân, thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được” [29, tr.331]

Trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, mầm non là bậc học đầutiên, có ý nghĩa quan trọng để trẻ làm quen với việc học ở nhà trường, là nềntảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành, phát triển toàn diện nhân cách củacon người, đặt nền móng vững chắc cho giáo dục và đào tạo ở các bậc học tiếptheo Điều 22 của Luật Giáo dục năm 2005 chỉ rõ mục tiêu của giáo dục mầmnon là: “Giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thànhnhững yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một” [32]

Để thực hiện được mục tiêu này cần nhiều điều kiện, yếu tố như xâydựng được nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục phù hợp và cần cócác phương tiện trang thiết bị phục vụ quá trình chăm sóc nuôi dạy trẻ… Mộttrong những điều kiện tiên quyết giúp giáo dục mầm non phát triển chính làkhâu quản lý Chất lượng quản lý trường mầm non ảnh hưởng trực tiếp đếnchất lượng thực hiện mục tiêu giáo dục của trường.

Trong hơn 50 năm hình thành và phát triển, ngành học mầm non đã có

hệ thống quản lý chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, đã có mộtmạng lưới trường lớp ở khắp các vùng miền trong cả nước Với những đặctrưng của bậc học mầm non là vừa chăm sóc, vừa dạy dỗ, trẻ học thông quavui chơi Giáo dục trẻ em ở trường mầm non mang tính chất giáo dục giađình, quan hệ giữa cô và trẻ vừa mang tính thầy trò vừa mang tính mẫu tử.Việc giáo dục trẻ được tiến hành ở mọi lúc, mọi nơi, trong mọi sinh hoạt vàhoạt động của trẻ hàng ngày Do đó, đội ngũ giáo viên mầm non, nhữngngười thầy đầu tiên của trẻ, muốn đảm nhận và hoàn thành trọng trách củamình cần phải hội tụ đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất đạo đức, trình độchuyên môn, nghiệp vụ sư phạm để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của bậchọc mầm non nói riêng và mục tiêu giáo dục nói chung

Thực tiễn trong những năm qua, công tác quản lý chất lượng đội ngũgiáo viên mầm non ở huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương cho thấy đội ngũ giáoviên bước đầu đáp ứng được yêu cầu về số lượng, có cơ cấu tương đối phù hợp

và có sự tiến bộ về chất lượng, nhưng đứng trước yêu cầu đổi mới vẫn còn tồntại những bất cập nhất định Sự phân bố giáo viên mầm non trên địa bàn huyệnchưa hợp lý, một số vùng gần trung tâm huyện, thuận lợi thì thừa giáo viên,trong khi đó ở nơi khó khăn, xa trung tâm huyện lại thiếu giáo viên Sở dĩ cótình trạng trên là do cơ quan quản lý khi tuyển dụng giáo viên chưa căn cứ vào

số lớp, số trường và số lượng giáo viên để tính biên chế nên công tác tuyển

dụng, điều động giáo viên chưa hợp lý Chất lượng đội ngũ giáo viên chưađồng đều, một số giáo viên mầm non do đào tạo cấp tốc, chắp vá qua nhiều hệ,loại hình đào tạo, bồi dưỡng (đào tạo, đào tạo lại để đạt chuẩn qua nhiều gianđoạn), trình độ kiến thức phổ thông hạn chế dẫn đến nghiệp vụ sư phạm khôngvững chắc, trình độ chuyên môn yếu Trong khi đó, hàng năm một số lượngkhông nhỏ giáo viên mầm non tốt nghiệp ở các trường sư phạm, có trình độ cao(cao đẳng và đại học) chưa được tuyển dụng do không còn chỉ tiêu biên chế.Bên cạnh đó, tình trạng “già hóa” giáo viên mầm non đang diễn ra, mà nguyênnhân là do trước đây, khi huyện Phú Giáo được tái lập đã tuyển dụng giáo viênmầm non với tốc độ nhanh, số lượng lớn, chất lượng không đảm bảo, đến naychỉ tiêu tuyển dụng giáo viên mới không tăng, dẫn đến tình trạng số giáo viênmầm non được đào tạo chính quy, chưa được tuyển dụng gây ra sự lãng phíchất xám trên địa bàn huyện Phú Giáo hiện nay.

Để khắc phục những tồn tại nêu trên, cần thiết phải có những giải phápquản lý chất lượng đội ngũ giáo viên, nhằm duy trì và phát triển đội ngũ giáoviên mầm non của huyện một cách bền vững, đủ về số lượng, chuẩn hoá vàđồng bộ về trình độ chuyên môn, có sự kế thừa để đáp ứng yêu cầu của sựnghiệp đổi mới giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non,hoàn thành “phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi” [29, tr.131] Thực tế hiện nay,vấn đề quản lý giáo viên nói chung, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viênmầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo nói riêng, chưa có bất cứ một côngtrình, đề tài nào nghiên cứu tới Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giảchọn vấn đề: “Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bànhuyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu của luận văn

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, năng lực chuyên môn chonhững người làm công tác giảng dạy đã được các nhà giáo dục ở cả phương

Tây và phương Đông đề cập đến J.A.Kômenxki (1592 - 1670), nhà giáodục tiêu biểu người Cộng hòa Séc, Ông đề cao vai trò to lớn của giáo dục,của nhà trường trong việc hình thành, rèn luyện và hoàn thiện nhân cáchcon người mà ông gọi là “xưởng rèn nhân cách” Với vị trí chức năng củanghề dạy học, J.A.Kômenxki yêu cầu người giáo viên phải mẫu mực, trongsáng về đạo đức và tác phong, giỏi về chuyên môn, đáp ứng yêu cầu củanghề nghiệp và đó cũng là lương tâm, trách nhiệm, uy tín của giáo viên.Tuy nhiên, do hạn chế của xã hội đương đại lúc bấy giờ, Ông chưa chỉ rõcon đường để thực hiện quản lý có hiệu quả việc đào tạo, bồi dưỡng chođội ngũ giáo viên.

Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời với quan điểm duy vật biện chứng và duyvật lịch sử, hệ thống tư tưởng giáo dục mác xít đã làm cho khoa học giáo dụcnói chung, quản lý giáo dục nói riêng có sức sống mới, có giá trị lý luận vàgiá trị chỉ đạo thực tiễn to lớn Nền giáo dục của giai cấp vô sản được hìnhthành, phát triển, đòi hỏi phải có một đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng cơbản về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ

sư phạm để đào tạo ra lớp người lao động có tri thức, tay nghề, tích cực chủđộng trong sản xuất tạo ra của cải, vật chất góp phần xây dựng xã hội mới, xãhội chủ nghĩa mà ở đó con người được tự do, bình đẳng, được chăm lo pháttriển toàn diện về phẩm chất và năng lực Vì vậy, xã hội cần phải quan tâmđến công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên về mọi mặt, trong đó đặcbiệt quan tâm đến quản lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội giáo viên Đặcbiệt trong giai đoạn cách mạng hiện nay, khi xã hội loài người đang tiến dầntới nền kinh tế tri thức thì việc nghiên cứu xây dựng các biện pháp để quản lýquá trình đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên cũng như quản lýchất lượng đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết đối với sựnghiệp giáo dục và đào tạo

Ở Việt Nam, kiên trì đường lối phát triển giáo dục theo chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiếp tục phát huy truyền thống hiếuhọc của nhân dân ta, Đảng và Nhà nước đã đề ra đường lối phát triển giáo dụcthời kỳ mới Trong đó, quản lý toàn diện về chất lượng đội ngũ giáo viên, đảmbảo cho đội ngũ giáo viên vừa hồng vừa chuyên là yêu cầu cấp thiết, là khâuthen chốt, là tiền đề căn bản để phát triển sự nghiệp giáo dục của dân tộc.Chính vì vậy, nhiều công trình, đề tài tập trung nghiên cứu về quản lý đội ngũgiáo viên nói chung và quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên nói riêng như:

-Hội thảo toàn quốc về “Quản lý giáo dục còn hạn chế - thực trạng vàgiải pháp”, do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Hà Nội tháng 04/2005, đãnêu lên các nguyên nhân khách quan, chủ quan của những hạn chế, yếu kémtrong quản lý giáo dục Trong đó, nguyên nhân do năng lực đội ngũ cán bộquản lý giáo dục còn hạn chế; đội ngũ giáo viên vừa thừa, vừa thiếu, vừakhông đồng bộ, được các đại biểu nhấn mạnh trong hội thảo

Giáo sư, Viện sĩ Phạm Minh Hạc trong cuốn sách “Giáo dục Việt Namtrước ngưỡng cửa thế kỷ XXI”, đã khẳng định đội ngũ giáo viên là một yếu tốquyết định đến sự phát triển giáo dục, đào tạo nói riêng, phát triển phẩm chất,năng lực cho con người nói chung Trong bài viết, tác giả đưa ra những chuẩnquy định về phẩm chất nhân cách, năng lực sư phạm của người giáo viên vàcoi đó như là tiêu chí để đánh giá chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên

Tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng nội dung phát triển đội ngũ giáo viênphải coi trọng ba vấn đề chủ yếu: Đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng,đồng bộ về cơ cấu Tác giả đã chỉ ra những điều cần chú ý phát triển đội ngũgiáo viên trong khâu kế hoạch, khâu tổ chức - chỉ đạo, khâu kiểm tra; đồngthời chỉ ra biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên là phải kết hợp hài hòa cácyếu tố như: Người lãnh đạo nhà trường phải gương mẫu, các giáo viên phảihiểu được nhiệm vụ, quyền hạn của mình, được giúp đỡ để thực hiện quyền tự

chủ trong tổ chức đào tạo, tạo ra được mối liên hệ giữa các cá nhân hợp lý;nhà trường xác định được sứ mệnh, tầm nhìn và chiến lược hành động, xâydựng được hệ thống thông tin quản lý giáo dục minh bạch, công khai, xâydựng được một hệ giá trị tạo nên văn hóa đặc trưng của nhà trường phù hợpvới hệ giá trị tiên tiến của đất nước…[21].

Liên quan đến vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên, đã có nhiều công trìnhnghiên cứu như: Luận văn thạc sĩ của Lê Đình Huấn (2010) “Thực trạng côngtác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Sư phạm BìnhPhước ”; Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Xuân Hường (2002) “Một số giải phápquản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học Phòng không” Luậnvăn thạc sĩ của Đỗ Ngọc Mỹ (2002) “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáoviên trường Trung học Kỹ thuật Lý Tự Trọng”; tác giả Dương Đức Sáu, trongluận văn thạc sĩ của mình, tập trung nghiên cứu “Các biện pháp quản lý độingũ giáo viên Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Bình”; Luận văn thạc sĩ củaNguyễn Đức Cường, nghiên cứu: “Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên cáctrường trung học phổ thông thành phố Yên Bái trong giai đoạn hiện nay”; Luậnvăn thạc sĩ của Trần Danh Phương, đề cập tới: “Các biện pháp quản lý, pháttriển đội ngũ giáo viên Trường Trung cấp y tế Hải Phòng giai đoạn 2006-2010”; Luận văn thạc sĩ của Vũ Thị Thu Huyền, nghiên cứu: “Các biện phápxây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng trường trung học phổthông bán công trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”; Luận văn thạc sĩ củaPhạm Đình Ly, nghiên cứu: “Các giải pháp xây dựng, phát triển đội ngũ giáoviên và cán bộ quản lý trường trường trung học phổ thông tỉnh Quảng Nam giaiđoạn 2006-2010” Tác giả Nguyễn Kỷ Trung với đề tài “Thực trạng và biệnpháp quản lý đội ngũ giảng viên ở trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ ChíMinh”, tác giả nêu lên những ưu, nhược điểm và các giải pháp trong công tácxây dựng, phát triển và quản lý có hiệu quả đội ngũ giáo viên của nhà trường

Nghiên cứu các đề tài luận văn cho thấy nội dung trong từng đề tài đãnghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, chỉ ra những ưu điểm, nhược điểm

và đề xuất các giải pháp để thực hiện công tác quản lý việc đào tạo, phát triểnđội ngũ giáo viên ở các góc độ, phạm vi và tại các địa phương khác nhau như

Hải phòng, Quảng Nam, thành phố Hồ Chí Minh Đây là những gợi mở, chỉ

dẫn tạo thuận lợi cho tác giả tiếp cận vấn đề, xây dựng cơ sở lý luận cho đề tàinghiên cứu về quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non Ngoài ra còn cónhiều công trình, bài viết về quản lý và phát triển đội ngũ giáo viên nói chung.Tuy nhiên, việc nghiên cứu về quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên chưanhiều và chưa có bất cứ một công trình nào nghiên cứu về quản lý chất lượngđội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

Như vậy, cùng với sự nghiệp đổi mới giáo dục, đào tạo, đã có rất nhiều

công trình nghiên cứu, đề cập đến các biện pháp quản lý đào tạo, bồi dưỡng,chuẩn hóa nhằm nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ giáo viên để bảođảm đủ về số lượng, có cơ cấu hợp lý, chất lượng giáo viên không ngừngnâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo củađất nước Tuy nhiên, hiện nay chưa có công trình nghiên cứu nào về các biệnpháp quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên, nhất là quản lý chất lượng đội ngũgiáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương Do vậy,tác giả tập trung nghiên cứu vấn đề “Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viênmầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương” nhằm góp phần đápứng yêu cầu của thực tiễn đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục bậc học mầmtrên địa bàn huyện Phú Giáo hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá đúng thực trạng quản lý chấtlượng đội ngũ giáo viên, đề xuất một số biện pháp quản lý chất lượng đội ngũ

giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương, góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục ở bậc học mầm non.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên nóichung và giáo viên mầm non nói riêng

Đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầmnon trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

Xây dựng biện pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trênđịa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo,tỉnh Bình Dương

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện PhúGiáo, tỉnh Bình Dương

4.3 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý chất lượngđội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

Các số liệu điều tra, khảo sát tính từ năm 2007 - 2012

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnhBình Dương hiện nay phụ thuộc vào sự tác động của nhiều yếu tố Nếu làmtốt công tác nâng cao ý thức trách nhiệm, phẩm chất và năng lực quản lý chođội ngũ cán bộ quản lý; làm tốt việc tuyển dụng giáo viên mầm non; quản lý,

thực hiện có hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáoviên mầm non đủ số lượng, có chất lượng cao về phẩm chất, năng lực; chấtlượng dạy học, giáo dục và chăm sóc các cháu của đội ngũ giáo viên đượcnâng cao và thúc đẩy hoạt động tự quản lý của đội ngũ giáo viên mầm non thìviệc quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên sẽ đạt hiệu quả cao, góp phần thiếtthực nâng cao chất lượng giáo dục ở bậc học mầm non của huyện Phú Giáo.

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Để nghiên cứu đề tài, tác giả dựa trên nền tảng các quan điểm, tư tưởng

về giáo dục và quản lý giáo dục của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời quántriệt, vận dụng sâu sắc quan điểm hệ thống, cấu trúc, logic, lịch sử và quanđiểm thực tiễn trong nghiên cứu khoa học giáo dục, từ đó định hướng cho việctiếp cận đối tượng nghiên cứu và luận giải các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

6.2 Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Thực hiện việc thu thập, nghiên cứu tài liệu; phân tích, tổng hợp, hệthống hoá, khái quát hoá các tài liệu về giáo dục, đào tạo, đặc biệt là những tàiliệu liên quan đến quản lý giáo viên như: nghị quyết của các cấp ủy đảng, cácvăn bản, chỉ thị, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo; kế hoạch quản lýgiáo dục nói chung, quản lý đội ngũ giáo viên nói riêng của Sở Giáo dục vàĐào tạo tỉnh Bình Dương, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Giáo và củacác trường mầm non trên địa bàn huyện

Nghiên cứu các sản phẩm, công cụ quản lý như: chương trình, quy trìnhtuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên đã thực hiệntrong những năm gần đây; bài giảng và kế hoạch công tác của giáo viên, hệthống sổ sách của cán bộ quản lý nhà trường

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát sư phạm: quan sát việc quản lý các buổi họp hộiđồng, sinh hoạt chuyên môn Quan sát hoạt động dạy học, tổ chức vui chơi chocác cháu của giáo viên

Phương pháp điều tra: điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến (hỏi) đốivới 12 cán bộ, chuyên viên của phòng giáo dục và đào tạo, 36 cán bộ quản lý,

212 giáo viên ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm quản lý: nghiên cứu kết quả hoạt

động của đội ngũ giáo viên thông qua các báo cáo tổng kết năm học của cáctrường mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo

Phương pháp chuyên gia: trao đổi, tham khảo ý kiến của một số nhàkhoa học, cán bộ phòng giáo dục và đào tạo, hiệu trưởng, giáo viên ở một sốtrường mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo

7 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài góp phần hệ thống hoá và khái quát hoá lý luận về quản lý chấtlượng đội ngũ giáo viên mầm non

Đề xuất biện pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trênđịa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương hiện nay

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu nghiên cứu, tham khảocho cán bộ quản lý giáo dục nói chung, quản lý trường mầm non nói riêngtrên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

8 Kết cấu luận văn

Luận văn được kết cấu gồm: Phần mở đầu, 3 chương (7 tiết), kết luận

và kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm quản lý trường mầm non

Nghiên cứu Luật Giáo dục năm 2005 sửa đổi năm 2009 cho thấy nhàtrường trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung, trường mầm non nóiriêng, có nhiệm vụ và quyền hạn: “Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạtđộng giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục; xác nhận hoặc cấpvăn bằng, chứng chỉ theo thẩm quyền; tuyển dụng, quản lý nhà giáo, cán bộ,nhân viên; tham gia vào quá trình điều động của các cơ quan quản lý nhànước có thẩm quyền đối với nhà giáo, cán bộ, nhân viên” Đồng thời, có

“các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật” [32]

Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trongphạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lýgiáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ trở thành người laođộng có phẩm chất, năng lực, có khả năng thực hành tự chủ Quản lý nhàtrường do chủ thể quản lý bên trong nhà trường, đứng đầu là hiệu trưởng và

cơ quan chức năng tiến hành Hoạt động quản lý nhà trường bao gồm quản lýgiáo viên, học sinh; quản lý quá trình dạy học, giáo dục; quản lý cơ sở vậtchất và thiết bị trường học; quản lý tài chính và quản lý mối quan hệ giữa nhàtrường và cộng đồng Quản lý nhà trường còn là những tác động quản lý củacác cơ quan quản lý giáo dục cấp trên, những quyết định, hướng dẫn của cácthực thể bên ngoài nhà trường có liên quan trực tiếp đến nhà trường (như hộiđồng giáo dục), góp phần định hướng, hỗ trợ và tạo điều kiện cho nhà trường

hoạt động đạt hiệu quả và ngày càng phát triển.

Từ những lý giải về quản lý nhà trường nói chung, theo tác giả: “Quản lý

trường mầm non là trách nhiệm của cơ quan chức năng, ban giám hiệu đứng đầu là hiệu trưởng và cơ quan của nhà trường nhằm tổ chức và huy động tối đa nguồn lực của các lực lượng, giáo viên và học sinh để thực hiện nhiệm vụ dạy học, giáo dục góp phần đưa chất lượng giáo dục mầm non đạt tới mục tiêu dự kiến và tiến lên trạng thái mới về chất”.

Như vậy, quản lý trường mầm non là một chuỗi các tác động hợp lý (cómục đích, có kế hoạch, có hệ thống) mang tính tổ chức, tính sư phạm của chủthể quản lý, đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng trong vàngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp tham gia vàocác hoạt động của nhà trường để làm cho công tác quản lý vận hành tốt, hoànthành những mục tiêu dự kiến

1.1.2 Khái niệm đội ngũ giáo viên và chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

* Khái niệm đội ngũ giáo viên

“Đội ngũ”, theo cách giải thích của Đại từ điển tiếng Việt đó là: “tậphợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành mộtlực lượng” [44] Như vậy, đội ngũ được cấu thành từ các thành tố như: mộttập thể người, cùng chung một chức năng, có cùng mục đích, làm theo kếhoạch và gắn bó với nhau về quyền lợi, nghĩa vụ với tổ chức và xã hội Khixem xét một đội ngũ, thông thường người ta quan tâm đến 3 yếu tố cơ bản, đó

là số lượng đội ngũ, trình độ chuyên môn nghiệp vụ (bao gồm phẩm chất vànăng lực) và cơ cấu đội ngũ (bao gồm giới tính, độ tuổi…)

“Giáo viên”, theo Điều 70, Luật Giáo dục sửa đổi năm 2005 chỉ rõ: nhà

giáo là những người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường vàcác cơ sở giáo dục khác thuộc hệ thống giáo dục quốc dân Nhà giáo giảngdạy ở các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệpgọi chung là giáo viên [32, tr.22] Giáo viên trong các cơ sở giáo dục mầmnon là người làm nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong nhàtrường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập [4, tr.19]

Từ cách tiếp cận về đội ngũ và giáo viên nói chung, tác giả quan

niệm: “Đội ngũ giáo viên mầm non là một tập thể các nhà sư phạm, có đủ về

số lượng, cân đối về cơ cấu, có chất lượng cao về phẩm chất, năng lực, cùng chung một chức năng giáo dục, đào tạo, là chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, chăm sóc trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi” Với khái niệm này cho thấy:

Đội ngũ giáo viên mầm non là tập hợp những người tham gia công tácgiảng dạy, giáo dục trong các trường mầm non và các cơ sở giáo dục tư thục,dân lập khác thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, được tổ chức thành một lựclượng, có cùng nhiệm vụ là giảng dạy, giáo dục, chăm sóc các cháu có độ tuổi

từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi Với tư cách là nhà sư phạm, đội ngũ giáo viên mầmnon trực tiếp đóng góp trí tuệ và sức lực nhằm giáo dục cho các cháu ở lứatuổi nhà trẻ, mẫu giáo phát triển trí tuệ, hình thành nhân cách, đáp ứng đòi hỏikhách quan của xã hội trong việc chăm lo cho thế hệ trẻ Lao động của độingũ giáo viên là lao động trí óc, lao động khoa học, lao động đặc thù nhằmtạo ra sản phẩm đặc biệt là con người có ý thức, có tình cảm, có tinh thầntrách nhiệm trước cộng đồng, xã hội

Bên cạnh số lượng, cơ cấu, phẩm chất nhân cách nói chung của đội ngũgiáo viên mầm non được thể hiện thông qua phẩm chất chính trị, thế giới quankhoa học, niềm tin, lý tưởng và phẩm chất đạo đức cách mạng của mỗi giáoviên Năng lực nghề nghiệp của tập thể giáo viên trong nhà trường được biểuhiện thông qua năng lực chuyên môn của từng giáo viên và thể hiện ở xu

hướng sư phạm, thái độ, trách nhiệm đối với hoạt động dạy học, sẵn sàng hiếndâng đời mình cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡngnhững nhân tài tương lai cho đất nước.

Để có một đội ngũ giáo viên mầm non với cơ cấu hợp lý về tuổi đời, cóphẩm chất nhân cách tốt, có thâm niên nghề nghiệp, kinh nghiệm giảng dạy,trình độ học vấn cao, thì công tác quản lý phải có những nội dung, biện pháp

và hình thức quản lý phù hợp với tình hình thực tiễn của từng địa phương

* Khái niệm chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

Thuật ngữ “chất lượng” phản ánh thuộc tính đặc trưng về giá trị, bản chấtcủa sự vật, tạo nên sự khác biệt về chất giữa sự vật này với sự vật khác Theoquan điểm triết học, chất lượng là kết quả của quá trình tích lũy về lượng tạonên những bước nhảy vọt về chất của sự vật và hiện tượng

Tiếp thu tính hợp lý của quan điểm triết học về chất lượng, dưới góc độquản lý giáo dục, tác giả đưa ra khái niệm chất lượng đội ngũ giáo viên mầm

non như sau: “Chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non là tổng hợp của yếu tố

số lượng, cơ cấu, phẩm chất nhân cách, năng lực chuyên môn được hình thành, phát triển, hoàn thiện trong công tác và được phản ánh thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ” Với quan niệm trên, có thể hiểu chất lượng đội ngũ

giáo viên mầm non ở các khía cạnh sau đây:

Thứ nhất, chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non không phải là những

con số đơn thuần cộng lại của các yếu tố về số lượng, cơ cấu trong đội ngũ vàphẩm chất nhân cách, năng lực chuyên môn sư phạm của từng giáo viên mà làtổng hợp các yếu tố về số lượng, cơ cấu độ tuổi, chuyên môn, phẩm chất,năng lực sư phạm của cả tập thể giáo viên

Thứ hai, chất lượng đội ngũ giáo viên được biểu hiện ở phẩm chất chính

trị, ý thức trách nhiệm, động cơ công tác, năng lực chuyên môn (mức độ nắmkiến thức, khả năng vận dụng kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm) của mỗi giáo viênvào giảng dạy, chăm sóc các cháu học sinh nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu,yêu cầu giảng dạy, giáo dục của nhà trường

Thứ ba, chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên mầm non nói

riêng được hình thành, phát triển, hoàn thiện thông qua học tập, rèn luyện vàcông tác chuyên môn Do vậy, khi xem xét, đánh giá chất lượng đội ngũ giáoviên phải tiến hành một cách toàn diện, từ những yếu tố đầu vào, những yếu tốcủa quá trình đào tạo, yếu tố đầu ra và thực tiễn công tác của đội ngũ giáo viên

1.1.3 Khái niệm quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

Từ khái niệm quản lý trường mầm non, đội ngũ giáo viên và chất lượngđội ngũ giáo viên mầm non, tác giả cho rằng quản lý chất lượng đội ngũ giáo

viên mầm non: “Là tổng thể các cách thức, biện pháp của sự tác động có mục

đích, có kế hoạch thông qua chương trình, kế hoạch cụ thể của cơ quan quản lý cấp trên, ban giám hiệu đứng đầu là hiệu trưởng và cơ quan chức năng trong nhà trường nhằm quản lý số lượng, cơ cấu, hiểu rõ phẩm chất, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy, giáo dục học sinh của đội ngũ giáo viên nhằm đạt mục tiêu giáo dục, đào tạo và chăm sóc các cháu ở bậc học mầm non”.

Đội ngũ giáo viên mầm non, bên cạnh những đặc điểm chung của giáoviên thì giáo viên mầm non có tính đặc thù như: đặc điểm lao động của họluôn thể hiện ba chức năng là chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ thơ, lấy quan

hệ tình cảm yêu thương mẹ - con làm yếu tố quyết định Vì thế, lòng yêu trẻ

là phẩm chất số một trong nhân cách một giáo viên mầm non Trong công tácluôn hết lòng yêu thương, tôn trọng trẻ, là tấm gương hàng ngày đối vớichúng, thiết tha, hứng thú với nghề nghiệp Có tấm lòng nhân hậu, vị tha,công bằng, tế nhị và chu đáo với trẻ Có ý chí cao, tính tình cởi mở, cứng rắn

nhưng lại kiên nhẫn và biết tự kiềm chế Có kiến thức và những kỹ năng cầnthiết (học vấn phổ thông, đặc điểm tâm sinh lý trẻ từ 0 đến 6 tuổi); có nănglực sư phạm riêng biệt như múa, hát, đọc và kể diễn cảm…

Bên cạnh đó, giáo viên mầm non hiện trung bình phải làm việc 12 tiếngmỗi ngày, không kể thời gian soạn giáo án buổi tối ở nhà, làm đồ chơi vào cácngày nghỉ Trong khi trẻ là đối tượng rất đặc thù, chưa ý thức được hành vinên rất hay nghịch ngợm, tranh giành nhau, nên công việc của giáo viênmầm non hết sức vất vả và đối mặt với nhiều rủi ro trong khi đồng lương eohẹp, cần có những chính sách đãi ngộ tốt hơn cho giáo viên, giúp giáo viênyên tâm công tác với nghề

Chính từ đặc điểm của đội ngũ giáo viên mầm non, nên việc quản lýchất lượng đội ngũ giáo viên cần phải tác động một cách có mục đích, kếhoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng được quản lý nhằm phát huy tínhtích cực, chủ động, tự giác, sáng tạo của đội ngũ giáo viên trong giảng dạy,giáo dục, chăm sóc các cháu học sinh, thông qua đó rèn luyện kỹ năng,chuyên môn nghiệp vụ sư phạm góp phần hoàn thiện phẩm chất nhân cách,năng lực chuyên môn sư phạm cho đội ngũ giáo viên theo yêu cầu của ngànhgiáo dục Với quan niệm đó, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm nonbao hàm:

Một là, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non vừa mang đầy đủ

đặc trưng của quản lý xã hội, quản lý trường học vừa mang tính chất đặc thùcủa quản lý trường mầm non Hoạt động này được tổ chức chặt chẽ theo luậtgiáo dục, quy chế, qui định về giáo dục, đào tạo bậc học mầm non, đặt dưới sựlãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền, ban giám hiệu nhà trường

Hai là, mục đích quản lý đội ngũ giáo viên nhằm nắm chắc tình hình

mọi mặt, kết quả dạy học, giáo dục của giáo viên làm cơ sở đánh giá đúng

diễn biến, kết quả giáo dục, đào tạo để tiếp tục tiến hành, hoàn thiện quá trìnhgiáo dục, đào tạo của nhà trường; đồng thời tác động, điều khiển, uốn nắngiáo viên, giúp họ tích cực trong công tác, học tập, thực hiện tốt nhiệm vụ mànhà trường giao cho Thông qua quản lý để định hướng cho giáo viên xâydựng ý chí quyết tâm, lòng yêu nghề, tích cực rèn luyện, ngày càng hoàn thiệnphẩm chất nhân cách, năng lực chuyên môn sư phạm để trở thành những giáoviên giỏi về chuyên môn, đủ đức, đủ tài, hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục,đào tạo của nhà trường giao cho.

Ba là, nội dung quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên bao gồm quản lý

về số lượng, cơ cấu, phẩm chất chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, chuyênmôn nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ giáo viên…

Bốn là, chủ thể quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên trong nhà trường

bao gồm ban giám hiệu đứng đầu là hiệu trưởng, các cơ quan chức năng cấptrên, cùng cấp và chính bản thân mỗi giáo viên trong nhà trường

Năm là, khách thể quản lý là đội ngũ giáo viên và hoạt động giảng dạy,

giáo dục, tự học, tự rèn luyện của giáo viên trong suốt quá trình công tác tạinhà trường Như vậy, giáo viên và đội ngũ giáo viên vừa là khách thể, vừa làchủ thể trong quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên Điều đó đặt ra yêu cầukhách quan về mục tiêu, kế hoạch, nội dung, phương pháp, thời gian và khônggian để xác định các biện pháp quản lý một cách khoa học, có tính khả thi cao

và phù hợp với hoạt động của đội ngũ giáo viên

1.2 Nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

1.2.1 Nội dung quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

Chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non phải được đánh giá toàn diện vàđồng bộ cả về cơ cấu, số lượng, phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống và trình

độ chuyên môn của nhà giáo Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên được thực

hiện dựa trên cơ sở của Quyết định 02/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 22/01/2008của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐ ngày22/10/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về chuẩn giáoviên hiện nay và các quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Dương,Phòng giáo dục và Đào tạo huyện Phú Giáo Hiện nay, chuẩn của giáo viên(tạm quy về) cơ bản đạt yêu cầu ở 3 khía cạnh là: chuẩn về phẩm chất chínhtrị, đạo đức lối sống; chuẩn về trình độ chuyên môn; chuẩn kỹ năng sư phạmcủa người thầy [7].

Một là, quản lý về số lượng giáo viên

Phát triển đội ngũ giáo viên có đủ về số lượng theo Quyết định số27/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 20/7/2000 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào

tạo về việc ban hành Điều lệ Trường mầm non và định mức biên chế theo

Thông tư liên tịch số 71/2007/TTLT-BGDĐT-BNV ban hành ngày 28/11/2007

về hướng dẫn định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở giáo dục mầm noncông lập giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ Thông tư chỉ rõ: “Đốivới nhóm trẻ: bình quân mỗi giáo viên nuôi dạy 8 trẻ Nếu nhiều hơn 5 trẻ thìđược bố trí thêm một giáo viên; đối với lớp mẫu giáo: lớp không có trẻ bántrú: 1 giáo viên phụ trách một lớp có từ 20 đến 25 trẻ; lớp có trẻ bán trú: 2giáo viên phụ trách một lớp có từ 25 đến 30 trẻ; lớp mẫu giáo nếu nhiều hơn

10 trẻ thì được bố trí thêm một giáo viên” Do vậy, cần chuẩn bị đội ngũ giáoviên kế cận để sẵn sàng bổ sung, thay thế kịp thời những trường hợp có giáoviên chuyển công tác, nghỉ hưu, sức khỏe yếu hoặc khả năng không còn đảmđương được nhiệm vụ được giao

Hai là, quản lý cơ cấu đội ngũ giáo viên

Quản lý cơ cấu đội ngũ giáo viên, đảm bảo sự tương thích về tuổi đời;tương thích về trình độ nghiệp vụ sư phạm (người có tay nghề cao và bìnhthường) Trong giai đoạn hiện nay, cần phát triển đội ngũ giáo viên trẻ có khả

năng tiếp thu và vận dụng khoa học, công nghệ vào công tác giảng dạy, đồngthời phải bảo đảm tính kế thừa, hợp lý về cơ cấu trong hoạt động của nhàtrường, phù hợp với năng lực và điều kiện công tác, cơ chế quản lý, điều hànhcủa nhà quản lý.

Để có một đội ngũ giáo viên mầm non đồng bộ, phải có một cơ cấu hợp

lý, bao gồm cơ cấu về độ tuổi, thâm niên giảng dạy, trình độ học vấn Đây lànhững yếu tố quan trọng của công tác quản lý, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụngđội ngũ giáo viên hiện nay Do đó, quản lý đội ngũ giáo viên nói chung, quản

lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non nói riêng để sử dụng có hiệu quảcần phải có những nội dung, phương pháp và hình thức quản lý cơ cấu độingũ giáo viên một cách linh hoạt, phù hợp với sự phát triển của ngành và tìnhhình thực tiễn của nhà trường

Ba là, quản lý phẩm chất nhân cách, đạo đức lối sống của đội ngũ

giáo viên

Nhà quản lý cần nghiên cứu nắm vững việc chấp hành chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước; thi hành nhiệm vụtheo quy định của pháp luật Động viên giáo viên không ngừng học tập, rènluyện nâng cao trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt động giảngdạy, giáo dục và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao Có ý thức tổ chức kỷluật, chấp hành nghiêm sự điều động, phân công của tổ chức; có ý thức tậpthể, phấn đấu vì lợi ích chung Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tíchcực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội [5]

Nắm chắc đạo đức lối sống của đội ngũ giáo viên, bảo đảm cho giáoviên có lối sống trong sạch, lành mạnh; có tinh thần đoàn kết, thương yêu,giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác; có lòng nhân ái, baodung, độ lượng, đối xử hòa nhã với người học, đồng nghiệp; tâm huyết với

nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo; sẵn sàng giúp

đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người học, đồngnghiệp và cộng đồng Tận tụy với công việc; thực hiện đúng điều lệ, quychế, nội quy của nhà trường, của ngành Công bằng trong giảng dạy và giáodục; thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãngphí Thực hiện tự phê bình và phê bình nghiêm túc; thường xuyên học tậpnâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoàn thànhtốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáodục, đào tạo

Sống có lý tưởng, có mục đích, có ý chí vượt khó vươn lên, có tinh thầnphấn đấu với động cơ trong sáng và tư duy sáng tạo; thực hành cần, kiệm,liêm, chính, chí công vô tư theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Có lốisống hòa nhập với cộng đồng, phù hợp với bản sắc dân tộc và thích ứng với

sự tiến bộ của xã hội; luôn ủng hộ, khuyến khích lối sống có văn hóa, tiến bộ

và phê phán những biểu hiện của lối sống lạc hậu, ích kỷ Tác phong làm việcnhanh nhẹn, khẩn trương, khoa học; có thái độ văn minh, lịch sự trong quan

hệ xã hội, giao tiếp với đồng nghiệp, với học sinh, giải quyết công việc kháchquan, tận tình, chu đáo Trang phục, trang sức luôn gọn gàng, giản dị, lịch sự,phù hợp với nghề dạy học, không gây phản cảm và phân tán sự chú ý củangười học Quan hệ, ứng xử đúng mực, gần gũi với nhân dân, phụ huynh họcsinh, đồng nghiệp và học sinh; thực hiện nếp sống có văn hóa nơi công cộng

Bốn là, quản lý năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên

Đây là nội dung đặc biệt quan trọng của công tác quản lý chất lượng độingũ giáo viên mầm non, quản lý năng lực chuyên môn nghiệp vụ nhằm giúpcho giáo viên có được những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn nghiệp

vụ đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục ở bậc học mầm non trong tình

hình mới Hoạt động quản lý năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũgiáo viên cần tập trung vào các vấn đề sau:

Quản lý năng lực dạy học của giáo viên, đây là nội dung quản lý quantrọng nhất đối với đội ngũ giáo viên Bởi vì, hoạt động dạy học của giáo viênđược thực hiện trong suốt cả năm học, chiếm nhiều thời gian nhất, đồng thời

là nhân tố quyết định sự thành công của chương trình giáo dục mầm non hiệnnay Yêu cầu về năng lực dạy học của giáo viên là phải nắm vững được kiếnthức chuyên môn; luôn chủ động cập nhật kiến thức mới; thực hiện đa mụctiêu, nội dung dạy học theo yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ; có khảnăng vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp dạy học và phát huy đượctính tích cực của các cháu học sinh; sử dụng thành thạo các phương tiện kỹthuật dạy học, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và phù hợp với lứa tuổicủa các cháu học sinh

Quản lý năng lực giáo dục của đội ngũ giáo viên, đây là nhiệm vụthường xuyên của người quản lý, nhằm đánh giá đúng khả năng, trình độ củađội ngũ giáo viên trong thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể,

mỹ, giúp các cháu học sinh từng bước làm quen với việc học chữ, hình thànhphẩm chất nhân cách, đạo đức, lối sống trong sáng cho các cháu

Cán bộ làm công tác quản lý, cần kiểm tra đánh giá giáo viên một cáchkhách quan, công tâm thông qua hoạt động chuyên môn, nhằm giúp giáo viênphát triển, hoàn thiện về phẩm chất nhân cách, năng lực chuyên môn nghiệp

vụ sư phạm Do vậy, khi đánh giá giáo viên phải bảo đảm đúng quy định,công khai, công bằng và chính xác để có hướng sử dụng trong tương lai

Năm là, quản lý tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo

viên mầm non

Quản lý công tác tuyển dụng giáo viên: “Tuyển dụng là công việc xétchọn người thích hợp và nhận vào làm việc” [44] Nhiệm vụ tuyển dụng giáoviên là xúc tiến các hoạt động để lựa chọn được những người phù hợp với yêucầu tuyển dụng vào một vị trí công tác nhất định của nhà trường.

Quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên: “là một loạtcác hoạt động được tổ chức có hệ thống để trang bị cho người lao độngnhận thức, kỹ năng tay nghề và động lực thực hiện công việc” [30, tr.338]

Nội dung cơ bản của quá trình quản lý đào tạo, bồi dưỡng nhằm trang

bị cho giáo viên những kiến thức chuyên môn để hình thành, phát triển vàhoàn thiện phẩm chất, năng lực, các kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp, giúpgiáo viên thực hiện tốt hơn các công việc được tổ chức phân công Kết quảcủa quá trình đào tạo, bồi dưỡng là sự hoàn thiện về phẩm chất nhân cách,phát triển và hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo đáp ứng các yêu cầu ngày càngcao về chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường

Quản lý công tác sử dụng đội ngũ giáo viên Ngay từ đầu năm học,hiệu trưởng phân công chuyên môn và yêu cầu giáo viên xây dựng kế hoạchgiảng dạy của mình dựa trên các nhiệm vụ đã được phân công Cuối nămhọc, trên cơ sở ý kiến đánh giá của các bộ phận quản lý giáo viên, hiệutrưởng tổ chức đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên dựa trênkết quả giảng dạy, học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và cácmặt công tác khác

Sáu là, quản lý việc đánh giá giáo viên

Một trong những yếu tố quan trọng quyết định trực tiếp đến hiệu quảgiáo dục ở các trường mầm non chính là trình độ năng lực dạy học, giáo dục,chăm sóc các cháu của đội ngũ giáo viên Đánh giá giáo viên về phẩm chất,năng lực, kỹ năng sư phạm phải nắm chắc quy định của Bộ Giáo dục và Đào

tạo về chuẩn trình độ chuyên môn, chức danh khoa học, phẩm chất chính trị,năng lực sư phạm và phù hợp với các quy định của cơ quan chức năng, sựphát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Trình độ chuyên môn sư phạm của giáo viên mầm non hiện nay đượccác cơ quan giáo dục, cơ quan chức năng đánh giá, xem xét thông qua các vănbằng mà giáo viên đã đạt được Tuy nhiên, trên thực tế bằng cấp chỉ là mộttrong những tiêu chí cần có khi tuyển dụng, còn thực tế trình độ chuyên môn

sư phạm của giáo viên phải được thể hiện ở năng lực giảng dạy, kỹ năng sưphạm trong thu hút các cháu vào bài giảng và khả năng tiếp thu của các cháuthông qua mỗi buổi dạy, bài học cụ thể

Cơ sở đánh giá năng lực của giáo viên được thể hiện thông qua kết quảdạy học, giáo dục, chăm sóc các cháu cũng như những sản phẩm, mô hình, đồdùng học cụ mà người giáo viên đó tạo ra Tuy nhiên, thực tế hiện nay việcđánh giá giáo viên nói chung, giáo viên mầm non nói riêng vẫn chỉ chú trọngđến công tác giảng dạy, chưa quan tâm nhiều đến năng lực sáng tạo, sáng kiếnkhoa học của giáo viên

Như vậy, quản lý chất lượng giáo viên là quản lý toàn diện về số lượng,

cơ cấu, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng, đánh giá đội ngũ giáo viênmầm non một cách khách quan, toàn diện, cụ thể, qua đó kịp thời phát hiện,giải quyết những vấn đề nảy sinh trong quá trình quản lý chất lượng đội ngũgiáo viên; thông qua quản lý giúp giáo viên xây dựng động cơ, thái độ, tráchnhiệm trong thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của nhà trường.Định hướng xây dựng cho giáo viên có ý chí quyết tâm, lòng yêu nghề, tíchcực rèn luyện, ngày càng hoàn thiện phẩm chất, năng lực để trở thành nhữnggiáo viên đủ đức, đủ tài, giỏi chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụnhà trường giao cho

1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

* Yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của ngành giáo dục.

Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo làmột trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản đểphát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” [17, tr.108-109].Chính vì vậy, trong chiến lược phát triển giáo dục đã xác định rõ những địnhhướng lớn và chỉ ra từng bước đi cụ thể cho việc phát triển giáo dục, đào tạonói chung, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên nói riêng

Từ các văn bản (nghị quyết, nghị định, chỉ thị, hướng dẫn) của Đảng,Nhà nước về phát triển nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, giúp cho các cấpquản lý giáo dục nói chung, quản lý giáo dục ở bậc học mầm non nói riêngquán triệt và tổ chức thực hiện Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, các cơquan chức năng, ban giám hiệu và hiệu trưởng các trường mầm non hoạchđịnh chiến lược, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáoviên mầm non đủ về số lượng, có cơ cấu hợp lý, phù hợp với yêu cầu pháttriển của hệ thống trường lớp, phục vụ cho sự nghiệp giáo dục, chăm sóc cáccháu đến tuổi tới trường ngày càng tốt hơn

* Yêu cầu chuẩn hóa giáo viên

Đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ đạo thực hiện nhiệm vụ giảng dạy,giáo dục học sinh Phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm, phương pháp, tácphong công tác của đội ngũ giáo viên là những nhân tố quyết định trực tiếpđến chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo học sinh để hình thành, phát triểnnhân cách cho các cháu học sinh theo yêu cầu của xã hội Từ đó, đòi hỏi độingũ giáo viên phải có trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức tốt nhằm đáp

ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục, đào tạo trong tình hình mới.

Chuẩn hóa đội ngũ giáo viên là làm cho đội ngũ này luôn vận động pháttriển, tích cực, tự giác trong học tập, rèn luyện để làm mới mình bằng conđường “học - hỏi - hiểu - hành” Đây cũng là phương châm hành động củacon người trong xã hội hiện đại, là phương châm hành động của một tập thểlao động Do vậy, người quản lý nhà trường phải tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo đểđưa phương châm hành động này thành nền nếp cho từng giáo viên và cho cảtập thể giáo viên của nhà trường thực hiện

* Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý

“Quản lý ngày nay là một nghề” Cán bộ quản lý giáo dục là nhữngngười công tác trong lĩnh vực “đặc biệt”, nên người quản lý phải là những conngười toàn năng, vừa có tầm nhìn chiến lược, vừa thành thạo kỹ năng, nghiệp

vụ quản lý nhà trường, nghiệp vụ tổ chức sư phạm, biết xử lý các tình huốngnảy sinh khi thực hành quản lý

Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên là một nghệ thuật, người hiệutrưởng phải có nghệ thuật tạo ra sự đồng thuận của cả tập thể giáo viên, đểmọi người đồng lòng, dốc sức, tận tâm, tận lực phục vụ sự nghiệp giáo dụccủa nhà trường và xây dựng đội ngũ giáo viên thành một tổ chức đoàn kết,biết học hỏi lẫn nhau Vì vậy, đội ngũ cán bộ quản lý có vai trò quan trọngtrong thực hiện nhiệm vụ quản lý giáo dục, đào tạo của nhà trường nóichung, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên nói riêng

Một người hiệu trưởng giỏi không phải là người có tham vọng tìm cáchgiỏi hơn mọi giáo viên (thực tế hiện nay ở mọi loại hình nhà trường, chưa cóhiệu trưởng nào làm được điều này) mà là người biết dùng giáo viên giỏi,cũng như tạo điều kiện cho giáo viên giỏi phát huy tài năng, sức lực của mìnhtrong giáo dục, đào tạo.Do đó, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên là mộtnghệ thuật, người hiệu trưởng phải làm sao để xây dựng đội ngũ giáo viên

thành một tổ chức biết học hỏi, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau cùnghoàn thành nhiệm vụ giáo dục, đào tạo Bên cạnh đó, hiệu trưởng và cơ quanquản lý giáo dục ở các trường mầm non cũng phải luôn luôn “biết học hỏi” đểkhông ngừng nâng cao trình độ quản lý, thực sự là sợi dây liên kết các thànhviên trong nhà trường thành một khối thống nhất để thực hiện và hoàn thànhtốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạo.

* Sự tác động của công cụ, phương pháp đến quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non

Công cụ quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viênmầm non nói riêng là những phương tiện, những biện pháp có tính ràng buộcpháp lý của chủ thể quản lý (cơ quan chức năng cấp trên, ban giám hiệu nhàtrường và các cơ quan chức năng của nhà trường) đối với đối tượng quản lý(giáo viên và tập thể giáo viên), nhằm định hướng, dẫn dắt, khích lệ, điều hòa,phối hợp và đánh giá kết quả hoạt động của các thành viên trong tổ chức giáodục của nhà trường, hướng vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục, đào tạo đã

đề ra Trong quá trình quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên, nhà quản lý cóthể sử dụng các công cụ như:

Thứ nhất, công cụ quản lý có tính pháp lý như hệ thống luật pháp, pháp

lệnh, nghị quyết, các văn bản của các cơ quan chức năng ban hành (ví dụ:Luật giáo dục; Nghị định của Chính phủ về quản lý giáo dục )

Thứ hai, công cụ quản lý theo lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ như

công cụ quản lý ngành, công cụ quản lý liên ngành, do các cơ quan chức năngban hành (ví dụ: Quyết định của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo; Thông tưliên tịch giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Nội vụ )

Thứ ba, công cụ quản lý theo nội dung và quá trình quản lý như công cụ

quản lý chuyên môn của cấp trên thuộc ngành giáo dục, hiệu trưởng nhà

trường, công cụ kiểm tra - đánh giá, công cụ điều chỉnh hoạt động, (ví dụ:quy chế, quy định của hiệu trưởng nhà trường, kế hoạch năm học ).

Phương pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên hiện nay được cáccấp quản lý sử dụng, thường được chia làm 03 loại chủ yếu sau:

Một là, phương pháp hành chính - pháp luật: “là tổng thể các tác động trực

tiếp hoặc gián tiếp của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý dựa trên cơ sởquan hệ tổ chức và quyền lực nhà nước” [23] Đặc trưng cơ bản của phương phápnày là sự cưỡng bức đơn phương của chủ thể quản lý đối với đối tượng bị quản lý

Cơ sở để thực hiện phương pháp này là: luật; điều lệ; quy chế; quyết định…

Hai là, phương pháp tâm lý - giáo dục: “là tổng thể các tác động lên

trí tuệ, tình cảm, ý thức và nhân cách của con người Mục đích của phươngpháp này là thông qua những mối quan hệ liên nhân cách tác động tới mỗingười nhằm cung cấp, trang bị thêm hiểu biết, hình thành những quan điểmđúng đắn, nâng cao khả năng, trình độ thực hiện nhiệm vụ của họ” [23] Cơ

sở khách quan của phương pháp này là dựa trên cơ sở của quy luật nhậnthức, cảm xúc, tình cảm, các quan hệ và quy luật tâm lý - giáo dục - xã hội.Hoạt động quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên lại diễn ra trong môitrường sư phạm, lấy tính mô phạm làm chuẩn cho hành vi, hành động,chính vì vậy phương pháp tâm lý - giáo dục được sử dụng nhiều trong quản

lý đội ngũ giáo viên

Ba là, phương pháp kích thích: “là tổng thể các tác động đến con

người thông qua lợi ích vật chất, lợi ích tinh thần nhằm phát huy ở họ tiềmnăng, trí tuệ, tình cảm, ý chí, trách nhiệm và quyết tâm hành động vì lợi íchchung của tổ chức” [23] Những kích thích vật chất có thể kể đến như nânglương, tặng thưởng; những kích thích về tinh thần có thể kể đến như phongtặng các danh hiệu thi đua, danh hiệu giáo viên giỏi các cấp, danh hiệu nhà

giáo ưu tú, nhà giáo nhân dân Những tác động bằng vật chất, tinh thần đều

có ý nghĩa tích cực đối với giáo viên, khích lệ giáo viên làm việc có năngsuất, chất lượng và hiệu quả vì sự phát triển vững mạnh của nhà trường

*

* *Lịch sử phát triển giáo dục của xã hội loài người đã chứng minh việcquản lý quá trình giáo dục nói chung, quản lý chất lượng đội ngũ giáo viênnói riêng sẽ góp phần quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả giáo dục,đào tạo của nhà trường Nghiên cứu cơ sở lý luận của hoạt động quản lý chấtlượng đội ngũ giáo viên với những phương pháp, biện pháp quản lý cụ thể, đãđược nhiều nhà chính trị, nhà khoa học và các nhà quản lý giáo dục quan tâmnghiên cứu để vận dụng vào hoạt động quản lý nhà trường, nhằm nâng caochất lượng quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao kết quảgiáo dục, đào tạo của nhà trường

Tổ chức quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên mầmnon nói riêng, luôn là vấn đề quan trọng và cần thiết để tăng cường, nâng caochất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường Quá trình quản lý chất lượng độingũ giáo viên phải tìm ra được những cách thức, biện pháp tác động đến đốitượng một cách có tổ chức, kế hoạch nhằm làm biến đổi nhận thức, thái độ,niềm tin và hình thành phát triển, củng cố vững chắc năng lực chuyên môn,nghiệp vụ, phẩm chất chính trị cho mỗi giáo viên

Phân tích làm rõ cơ sở lý luận của quản lý chất lượng đội ngũ giáo viênmầm non, cũng như những lý giải về nội dung, các yếu tố ảnh hưởng đến quản

lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non sẽ là cơ sở để nghiên cứu, đánh giáđúng thực trạng quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn

huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương Đây là vấn đề sẽ được trình bày cụ thể ởchương 2

2.1.1 Tình hình phát triển kinh tế, xã hội của huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương

Phú Giáo là huyện được tái lập vào ngày 20 tháng 8 năm 1999, nằm phíađông bắc của tỉnh Bình Dương Diện tích tự nhiên là 524,5 km2 Phía đông bắcgiáp với huyện Đồng Phú (Bình Phước), phía tây bắc giáp với huyện ChơnThành (Bình Phước), phía đông giáp với huyện Vĩnh Cửu (Đồng Nai), phía tây

là huyện Bến Cát và phía nam là huyện Tân Uyên

Huyện Phú Giáo có 1 thị trấn và 10 xã với dân số hơn 88.000 người,trong đó có 15 dân tộc thiểu số, với 765 hộ, 2.708 nhân khẩu, đông nhất làdân tộc Khơ-me với 301 hộ sống tập trung tại xã An Bình, tiếp theo là dân tộcSán Chỉ cư trú tại xã Tam Lập; dân tộc Tày, Nùng cư trú tại xã Tân Hiệp ;mật độ dân số của huyện là 167,8 người/km2, Phú Giáo có đất đai phù hợp đểphát triển các loại cây công nghiệp như cao su, điều, hồ tiêu; về cơ sở hạ tầngcòn nhiều khó khăn, trên địa bàn huyện có đường giao thông ĐT-741 đi quavới chiều dài gần 30 km, tuyến đường này giúp cho việc lưu thông từ huyện

đi thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nguyên được thuận lợi, dễ dàng

Huyện Phú Giáo cách Trung tâm Thành phố mới Bình Dương 35 kmnên có vị trí khá quan trọng về chiếc lược phát triển kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh Với khí hậu ôn hòa, thiên tai bão lụt

ít xảy ra nên thích hợp cho việc phát triển các loại cây công nghiệp dài ngày

và nông nghiệp Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh và huyện trong nhữngnăm qua huyện đã có những tiến bộ về kinh tế, xã hội, an ninh, chính trị, trật

tự an toàn xã hội được giữ vững đã tạo nên môi trường thuận lợi, ổn định choviệc thu hút đầu tư phát triển kinh tế, cụ thể trong năm 2012 thu nhập bìnhquân đầu người đạt 27,1 triệu đồng/người/năm, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt12,67%, kinh tế của huyện chuyển dịch theo hướng tăng dần tỉ trọng côngnghiệp, thương mại, dịch vụ giảm dần tỉ trọng nông nghiệp, đến nay côngnghiệp, tiểu thủ công nghiệp chiếm 30,8%; thương mại dịch vụ 26,2%; nôngnghiệp 43,0% Cơ sở hạ tầng có nhiều thay đổi như điện, đường, trường, trạmđược nâng cấp mở rộng, đã làm bộ mặt của huyện ngày càng khang trang, đờisống của nhân dân từng bước được nâng lên

Cùng với phát triển kinh tế, các cấp ủy đảng, chính quyền huyện luônchú trọng đến lĩnh vực văn hóa, xã hội đặc biệt là giáo dục, đào tạo và coi đó

là nhân tố hàng đầu trong việc nâng cao dân trí, phát triển kinh tế, xã hội, xóađói giảm nghèo bền vững Do đó, sự nghiệp giáo dục, đào tạo của huyện cónhiều tiến bộ vượt bậc, nhân dân tích cực tham gia các phong trào xã hội hóa

về giáo dục và đào tạo, y tế, thể dục thể thao; những hộ nghèo, gia đình chínhsách, đồng bào dân tộc được chăm lo, nhiều người là đồng bào dân tộc thiểu

số hiện là giáo viên, cán bộ viên chức công tác tại các cơ quan đảng, nhà nướctrong và ngoài huyện Tình hình kinh tế, xã hội của huyện Phú Giáo đã cónhững ảnh hưởng tích cực và sâu sắc đến việc phát triển giáo dục, đào tạo củahuyện nói chung, giáo dục mầm non nói riêng

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục, đào tạo nói chung, giáo dục mầm non nói riêng của huyện Phú giáo, tỉnh Bình Dương

Ngành giáo dục, đào tạo huyện Phú Giáo khi mới tái lập có xuất phátthấp cả về hệ thống trường, lớp, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, đặc biệt là độingũ giáo viên vừa thiếu lại vừa yếu, trong đó, giáo viên mầm non có trình độ

nghiệp vụ sư phạm đạt chuẩn còn thấp Tuy nhiên, những năm gần đây được

sự quan tâm của huyện ủy, ủy ban nhân dân huyện và các ban, ngành đoànthể, ngành giáo dục, đào tạo của huyện Phú Giáo đã có những bước phát triểnđáng khích lệ, điều đó được biểu hiện cụ thể:

Mạng lưới trường, lớp, cơ sở vật chất từ mầm non đến trung học phổthông được đầu tư xây dựng, nâng cấp phù hợp với sự phát triển kinh tế, xãhội của huyện, đáp ứng yêu cầu học tập của học sinh và sự mong mỏi của phụhuynh học sinh, cụ thể như năm học 2011 - 2012, toàn huyện có 36 cơ sở giáodục công lập và 10 cơ sở giáo dục tư thục với 650 nhóm, lớp; 19.570 họcsinh, so cùng kỳ năm học 2010 - 2011 đã tăng 13 nhóm, lớp với 1.130 họcsinh Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học tiếp tục được (các cơ quan, banngành) quan tâm đầu tư, nâng cấp, từng bước đáp ứng yêu cầu dạy và học

Đến nay toàn huyện có 22 trong tổng số 36 trường được xây dựng kiên

cố, lầu hóa với nhà cao tầng khang trang, sạch đẹp, có 26 trường được côngnhận đạt chuẩn quốc gia (đạt 72.22 % tăng 05 trường so với năm học 2010 -2011); 11/11 xã, thị trấn có trung tâm học tập cộng đồng, hoạt động ổn định;

có 11/11 xã, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi,phổ cập bậc tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông trung học (theo Quyếtđịnh 1894/QĐ-UBND ngày 11 tháng 05 năm 2009 của Ủy ban nhân dân tỉnhBình Dương) Đối với bậc học mầm non, được sự quan tâm đầu tư của tỉnh vàhuyện, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học ngày càng được đầu tưtốt hơn; toàn huyện hiện nay có 11 trường mầm non công lập, 5 trường tưthục và dân lập, đảm nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cho 4.711 cháu

từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi

Mạng lưới trường, lớp mầm non của huyện về cơ bản đã đáp ứng đượcnhu cầu của các cháu đến tuổi được tham gia học ở các cơ sở mầm non Chấtlượng học tập và chăm sóc các cháu có chuyển biến tích cực, nhờ các trường

áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động của giáo viên một cách toàn diện vàmang lại hiệu quả thiết thực

Về trình độ chuyên môn, đội ngũ giáo viên mầm non đạt chuẩn hơn90,0% và trên chuẩn 35,0%; giáo viên tiểu học đạt chuẩn 99,5%, trên chuẩn49,5%; giáo viên trung học cơ sở, đã có 100% đạt chuẩn, trên chuẩn 38,8%;giáo viên trung học phổ thông với 99,0% đạt chuẩn

Qua 5 năm thực hiện chương trình đổi mới giáo dục, dưới sự lãnh đạocủa các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, sự nỗ lực phấn đấu của ngànhgiáo dục, sự đóng góp tích cực của nhân dân đối với sự nghiệp giáo dục,chính điều đó đã và đang làm cho nền giáo dục của huyện trong đó có giáodục mầm non có bước chuyển biến tích cực và bước đầu đạt được kết quả khảquan hàng năm, giáo viên ở các trường mầm non cùng chính quyền địaphương huy động các cháu từ 24 tháng đến 36 tháng tuổi đến nhà trẻ đạt95,5% và các cháu từ 3 đến 5 tuổi tới lớp mẫu giáo, đạt 99,1%

Bảng 2.1 So sánh tỷ l tr em ệ trẻ em được đến trường của huyện Phú Giáo ẻ em được đến trường của huyện Phú Giáo được đến trường của huyện Phú Giáo đến trường của huyện Phú Giáoc n trường của huyện Phú Giáong c a huy n Phú Giáoủa huyện Phú Giáo ệ trẻ em được đến trường của huyện Phú Giáo

n m 2007 v n m 2012ăm 2007 và năm 2012 à năm 2012 ăm 2007 và năm 2012

TT Các cháu được đến trường Năm 2007 tỷ lệ % Năm 2012 tỷ lệ %

1 Trẻ em từ 24 tháng tuổi đến 3 tuổi được đến trường 16,65 20,81

2 Trẻ em từ 3 tuổi đến 5 tuổi được đi học mẫu giáo 83,0 87,35

3 Trẻ 5 tuổi được đi học mẫu giáo trước khi vào lớp 1 98,9 99,6

(Nguồn Phòng giáo dục và Đào tạo huyện Phú Giáo)

2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non và quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú giáo, tỉnh Bình Dương

Qua khảo sát và trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý và giáo viên,chúng tôi có thể đánh giá một cách khái quát về thực trạng công tác quản lý

chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo như sau:

2.2.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non của huyện Phú Giáo hiện nay

* Ưu điểm

Hiện nay, trước yêu cầu đổi mới của sự nghiệp giáo dục, nên nhiệm vụtrọng tâm của ngành giáo dục mầm non tỉnh Bình Dương nói chung, huyệnPhú Giáo nói riêng được xác định là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, thực chấtcông tác quản lý và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻtoàn diện với phương châm hành động cụ thể: mỗi cán bộ, giáo viên, nhânviên cấp học mầm non Bình Dương luôn tận tâm yêu thương trẻ, tận tụy, say

mê và kiên trì với công việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ, tận lực, đoànkết với mọi thành viên trong nhà trường, sẵn sàng khắc phục khó khăn đểhoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, tất cả hết lòng vì các cháu mầm non vớitinh thần chủ động, kiên quyết, nuôi dạy trẻ theo phương pháp khoa học, đánhgiá toàn diện, chính xác chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ” [35, tr.1]

Hàng năm, quy mô giáo dục được mở rộng, chất lượng chăm sóc, nuôidạy các cháu từ độ tuổi nhà trẻ đến hết tuổi mẫu giáo được nâng cao, đảm bảocho các cháu bước vào lớp 1 của hệ giáo dục tiểu học tự tin Có được kết quả

ấy, là do cán bộ quản lý đã tích cực trong quản lý số lượng, cơ cấu và chấtlượng đội ngũ giáo viên mầm non Cụ thể là:

Về số lượng

Ngành giáo dục mầm non của huyện luôn quán triệt sâu sắc và thựchiện nghiêm: “Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020” ngày13/6/2012 của Chính phủ về xác định giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục Củng cố, hoàn thiện và đổi mới căn bản, toàn diện nộidung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng để tạo ra một đội ngũ giáo viên, cán bộ

quản lý giáo dục có đủ phẩm chất, năng lực thực hiện đổi mới chương trìnhgiáo dục phổ thông nói chung, giáo dục mầm non nói riêng

Trong năm học 2011 - 2012, bậc học mầm non của huyện có 340 cán

bộ, giáo viên, trong đó giáo viên nhà trẻ, giáo viên mẫu giáo là 299 người và

41 cán bộ quản lý, bước đầu đáp ứng yêu cầu cho việc thực hiện giáo dục toàndiện theo chương trình giáo dục mầm non dạy học 2 buổi/ngày đạt hiệu quảthiết thực Giáo viên ở các trường có sự đan xen giữa các thế hệ với nhau, nêntạo thuận lợi để hỗ trợ nhau trong dạy học, giáo dục, chăm sóc các cháu, cũngnhư trao đổi kinh nghiệm giảng dạy

Về cơ cấu

Cơ cấu đội ngũ giáo viên mầm non của ngành giáo dục huyện luôn đảmbảo sự đồng bộ về độ tuổi, tương đối đồng bộ về trình độ nghiệp vụ sư phạm(người có tay nghề cao và bình thường), khả năng giảng dạy, giáo dục vàchăm sóc cho các cháu theo lứa tuổi ở từng lớp học

Trong giai đoạn hiện nay, việc quản lý chất lượng đội ngũ giáo viêntrong đào tạo, bồi dưỡng luôn bảo đảm tính kế thừa, sự hợp lý về cơ cấu đọtuổi, trình độ chuyên môn, phù hợp trong phân công hoạt động sư phạmcủa nhà trường và phù hợp với năng lực và điều kiện công tác, cơ chế quản

lý, điều hành của nhà trường Công tác quản lý cơ cấu đội ngũ giáo viênluôn được cán bộ quản lý và cơ quan chức năng quan tâm một cách đúngmức, đây là một trong yếu tố giúp cho ngành giáo dục của huyện đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục trong tình hình mới

Về chất lượng

Qua nghiên cứu kết quả báo cáo tổng kết hàng năm của các trường, kếthợp với khảo sát thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên mầm non trong những

năm qua cơ bản đã đạt những tiêu chuẩn chung của người giáo viên mầmnon theo qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Cụ thể là:

Một là, phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống

Đội ngũ giáo viên mầm non của huyện có phẩm chất chính trị vữngvàng, tuyệt đối tin tưởng vào đường lối lãnh đạo cách mạng của Đảng, chấphành nghiêm pháp luật nhà nước, quy định, quy chế của ngành, có thái độ,hành vi ứng xử lành mạnh, mang tính mô phạm cao Mặc dù đứng trước cuộcsống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng hầu hết giáo viên vẫn yên tâmđứng lớp, một lòng, một dạ yêu ngành, yêu nghề, thương yêu học sinh, có bảnlĩnh chính trị vững vàng, quyết đoán và năng động, phát huy được vai tròtrách nhiệm trong giáo dục, đào tạo góp phần đưa hoạt động dạy học của cáctrường mầm non phát triển ổn định Đạo đức lối sống của giáo viên luôn trongsạch, thực sự là tấm gương sáng về nhân cách, lối sống cho thế hệ trẻ noitheo Trong mối quan hệ với cán bộ quản lý, phụ huynh, với nhân dân và cáccháu học sinh, đội ngũ giáo viên là những người có thái độ đúng mực, sốngchan hòa, cởi mở, giàu tình thương, gương mẫu trong cả lời nói, việc làm, sâusát gần gũi với cán bộ, giáo viên, luôn quan tâm chăm lo cho các cháu

Từ kết quả đánh giá của cán bộ quản lý nhà trường cho thấy, 100%giáo viên đều đạt yêu cầu về phẩm chất chính trị, lập trường tư tưởng, đạođức, tình cảm nghề nghiệp và lối sống có văn hóa, tỷ lệ giáo viên đạt mức tốtchiếm hơn 54% tổng số giáo viên (Kết quả ấy được minh chứng ở bảng 2.2)

Bảng 2.2: Kết quả đánh giá phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức lối

sống của giáo viên năm học 2011 - 2012

3 Trường mầm non Vĩnh Hoà 70,0 30,0

12 Trường mầm non tư thục Vĩnh Hoà 61,5 38,5

13 Trường mầm non tư thục Sơn Ca 71,5 28, 5

14 Trường mầm non tư thục Tuổi Thơ 65,0 35,0

15 Trường mầm non tư thục Bình An 74,5 25,5

16 Trường mầm non tư thục Thanh Tân 60,0 40,0

(Nguồn Phòng giáo dục và Đào tạo huyện Phú Giáo) Hai là, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm

Hiện nay, đội ngũ giáo viên mầm non ở các trường công lập và tư thục,dân lập trên địa bàn của huyện có trên 90,0% số giáo viên đạt chuẩn Ngànhgiáo dục mầm non của huyện xác định tiếp tục đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡngđội ngũ giáo viên để đến năm 2020 có 100% giáo viên đạt chuẩn trình độ đàotạo, trong đó có hơn 60,0% đạt trình độ trên chuẩn

Bảng 2.3 Thống kê trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên mầm

non huyện Phú Giáo, tính đến cuối năm học 2011 - 2012

Tổng số giáo viên Thạc sĩ Đại học Cao đẳng Trung cấp Sơ cấp

(Nguồn Phòng Giáo dục, Đào tạo huyện Phú Giáo)

Cơ quan quản lý và cán bộ quản lý giáo viên ở các trường đánh giá100% giáo viên đạt yêu cầu về năng lực chuyên môn, tỷ lệ giáo viên có năng