- Phân loại chi phí Chi phí của doanh nghiệp bao gồm: + Giá vốn hàng bán: là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm hàng hóa hoặc bao gồm chi phí mua hàng, hoặc là giá thành thực tế l
Trang 1HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG -
ISO 9001:2008
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH : KẾ TOÁN KIỂM TOÁN
Sinh viên
Giảng viên hướng dẫn
: Nguyễn Thị Phương
: Th.S Phạm Thị Nga
Trang 2PHÒNG
-HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI
CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN HIỂN HÒA
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP HỆ ĐẠI HỌC LIÊN THÔNG
NGÀNH : KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN
Trang 3LẬP HẢI PHÒNG
-NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP
Sinh viên : Nguyễn Thị Phương Mã SV : 1613401006
Tên đề tài : Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán doanh thu , chi phí và xácđịnh kết quả kinh quanh tại công ty TNHH Hiển Hòa
Trang 41 Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp ( về lý luận , thực tiễn , các số liệu cần tính toán và các bản vẽ).
- Những vấn đề chung về kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Mô tả, khảo sát, nghiên cứu, đánh giá thực trạng hạch toán kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hòa năm 2016
- Kiến nghị, phương hướng , giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kế toán
doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hòa
2 Các số liệu cần thiết để thiết kế , đánh giá
- Số liệu về tình hình kinh doanh của Công ty TNHH Hiển Hòa trong năm2016
- Số liệu về thực trạng kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Hiển Hòa
3 Địa điểm thực tập tốt nghiệp.
- Công ty TNHH Hiển Hòa
………
Trang 5Người hướng dẫn thứ nhất:
Họ và tên: Phạm Thị Nga
Học hàm, học vị: Thạc sỹ
Cơ quan công tác: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
Nội dung hướng dẫn:………
Người hướng dẫn thứ hai: Họ và tên:…
Học hàm, học vị:…
Cơ quan công tác:…
Nội dung hướng dẫn:…
Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 25 tháng 03 năm 2018
Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 31 tháng 05 năm 2018
Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN
Sinh viên
Nguyễn Thị Phương
Đã giao nhiệm vụ ĐTTN
Người hướng dẫn
Hải Phòng, ngày tháng năm 2018
Hiệu trưởng
GS.TS.NGƯT Trần Hữu Nghị
Trang 61 Tinh thần và thái độ của sinh viên trong quá trình làm luận án tốt nghiệp
………
………
………
………
………
………
………
………
2 Đánh giá chất lượng của khóa luận( so với yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ luận án tốt nghiệp trên các mặt lí luận, thực tiễn, tính toán số liệu) ………
………
………
………
………
………
3 Cho điểm cuả cán bộ hướng dẫn ( ghi bằng cả số và chữ ) ………
………
………
………
………
……….
Hải Phòng, ngày…… tháng…… năm 2018
Cán bộ hướng dẫn
Trang 7Trước những biến đổi sâu sắc của nền kinh tế toàn cầu, mức độ cạnh tranhnhững hàng hóa dịch vụ giữa các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường trongnước và quốc tế ngày càng khốc liệt hơn nhất là khi Việt Nam ra nhập tổ chứcthương mại thế giới (WTO), điều này đem lại nhiều cơ hội cũng như thử tháchlớn cho các doanh nghiệp Do đó mỗi doanh nghiệp cần có những biện pháp pháthuy tiềm năng của doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh để đạt đượchiệu quả kinh tế cao nhất.
Bởi vậy, hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kếtquả kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại nói riêng luôn đạt ra vớimục đích nhằm tổ chức khoa học, hợp lí làm cơ sở cho các thông tin kế toáncung cấp đảm bảo tính đúng đắn và đáng tin cậy.Xuất phát từ tầm quan trọngcủa doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cùng với vận dụng lí luận
đã học tại trường kết hợp thực tế tại công ty TNHH Hiển Hòa, đặc biệt là sựgiúp đỡ tận tình của Thạc sĩ Phạm Thị Nga cùng với cán bộ nhân viên trong
công ty em chọn đề tài “ Hoàn thiện tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hòa ” làm khóa luận tốt
nghiệp
Nội dung của khóa luận tốt nghiệp của em kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1 : Những vấn đề lí luận cơ bản về tổ chức kế toán doanh thu, chi phí
và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
Chương 2 : Thực trạng tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệ hữu hạn hiển hòa.
Chương 3 : Giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệm hữu hạn hiển hòa
Với thời gian thực tập tại công ty TNHH Hiển Hòa chưa nhiều, kiến thức thực tếcòn hạn chế, phạm vi đề tài rộng Em hy vọng những ý kiến trong bài viết sẽđóng góp một phần nhỏ để hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xácđịnh kết quả kinh doanh tại công ty
Em xin chân thành cảm ơn ! Hải Phòng, ngày … tháng … năm 2018
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CHƯƠNG 1: NHỮNG LÍ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1
1.1 Những vấn đề chung về tổ chức công tác kế toán doanh thu,chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1
1.1.1 Sự cần thiết của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1
1.1.2 Vai trò của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết qủa kinh doanh trong doanh nghiệp 1
1.1.3 Những khái niệm thuật ngữ cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 2
1.1.3.1 Doanh thu và phân loại doanh thu 2
1.1.3.2 Chi phí và phân loại chi phí 4
1.1.3.3 Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp 5
1.1.4 Yêu cầu, nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 6
1.2 Nội dung tổ chức công tác kế toán doanh thu ,chi phí và xác định kết quả kinh doanh doanh nghiệp 6
1.2.1 Kế toán doanh thu bán hàng , cung cấp dịch vụ 6
1.2.2 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính 12
1.2.3 Kế toán giá vốn hàng bán 14
1.2.4 Kế toán chi phí quản lí kinh doanh 17
1.2.5 Kế toán chi phí tài chính 20
1.2.6 Kế toán chi phí khác 22
1.2.7 Kế toán thu nhập khác doanh nghiệp 24
1.2.8 Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 25
1.3 Kế toán xác định kết quả kinh doanh 27
1.4 Đặc điểm kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo các hình thức kế toán 29
1.4.1 Hình thức kế toán Nhật ký chung 29
1.4.2 Hình thức kế toán Nhật ký – chứng từ 31
1.4.3 Hình thức kế toán Nhật ký – Chứng từ ghi sổ 32
Trang 91.4.6 Hình thức kế toán máy 34
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH HIỂN HÒA .35
2.1 Tổng quan về công ty TNHH Hiển Hòa 35
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 35
2.1.2 Chức năng, ngành nghề kinh doanh 36
2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý 36
2.1.4 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán 37
2.2 Thực trạng tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hòa 40
2.2.1 Kế toán doanh thu, thu nhập 40
2.2.1.1 Đặc điểm doanh thu của công ty 40
2.2.1.2 Tài khoản, chứng từ sử dụng 40
2.2.1.3 Phương pháp hạch toán 41
2.2.3.Kế toán chi phí quản lý kinh doanh 52
2.2.4 Kế toán doanh thu tài chính, chi phí tài chính 57
2.2.6 Kế toán xác định kết quả kinh doamh 65
CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH HIỂN HÒA 78
3.1.Nhận xét chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hoà 78
3.1.1 Những ưu điểm 78
3.1.2 Một số mặt hạn chế 80
3.2 Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Hiển Hòa 81
3.2.1.Sự cần thiết phải hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 81
3.2.2 Yêu cầu của việc hoàn thiện 81
3.2.3 Một số ý kiến nhằm hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 82
KẾT LUẬN 88
Trang 11CHƯƠNG 1 NHỮNG LÍ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH
DOANH TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
1.1 Những vấn đề chung về tổ chức công tác kế toán doanh thu,chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.
1.1.1 Sự cần thiết của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
Doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng để đánhgiá chính xác hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp từng thời kỳ Vì vậy việcxác định đúng kết quả kinh doanh sẽ giúp các nhà quản trị doanh nghiệp thấyđược ưu và nhược điểm, những vấn đề tồn tại, từ đó đưa ra các giải pháp khắcphục, đề ra các phương án chiến lược kinh doanh đúng đắn và phù hợp cho các
kỳ tiếp theo
+ Số liệu kế toán càng chính xác, chi tiết, nhanh chóng và kịp thời sẽ hỗ trợ cácnhà quản trị tốt hơn trong việc cân nhắc để đưa ra các quyết định phù hợp nhấtvới tình hình hoạt động của doanh nghệp
+ Việc xác định tính trung thực hợp lý, chính xác và khách quan của các thôngtin về kết quả kinh doanh trên báo cáo tài chính là sự quan tâm hàng đầu của cácđối tượng sử dụng thông tin tài chính đặc biệt là các nhà đầu tư
Do đó hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí xác định kết quả kinh doanh là điều cần thiết và quan trọng của mỗi doanh nghiệp
1.1.2 Vai trò của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết qủa kinh doanh trong doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận.Vì vậy
mà việc tập hợp chi phí, doanh thu xác định các chỉ tiêu lãi lỗ để phản ánh đúngđắn tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là rất cần thiết
Xác định doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh là cơ sở để Ban giám đốcdoanh nghiệp có sự phân tích, đánh giá đúng về tình hình kinh doanh từ đó khắcphục những tồn tại, phát huy những ưu điểm và đưa ra các quyết định kinhdoanh kịp thời, hợp lý và hiệu quả, là cơ sở để tìm các nguồn tạo ra doanh thu vàcắt giảm chi phí không hiệu quả nhằm mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp
Trang 12đầu tư giúp họ quyết định việc có nên hay không nên đầu tư vào doanh nghiệp,lựa chọn doanh nghiệp nào để đầu tư có lợi nhất.
Đối với Nhà nước thì xác định đúng chỉ tiêu lợi nhuận là căn cứ để doanh nghiệpthực hiện các khoản nộp nghĩa vụ cho Nhà nước như: Thuế, phí, lệ phí….Đây lànguồn thu quan trọng của Ngân sách nhà nước để thực hiện các khoản chi Ngânsách
Tất cả những điều trên đã làm cho kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quảkinh doanh trong doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng Nó ảnh hưởng đếnchiến lược phát triển kinh doanh của doanh nghiệp, mặt khác việc xác định nàycòn là cơ sở để tiến hành hoạt động phân phối kết quả kinh doanh cho từng bộphận của doanh nghiệp Do đó đòi hỏi kế toán trong doanh nghiệp phải xác định
và phản ánh đúng đắn kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mình
1.1.3 Những khái niệm thuật ngữ cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
1.1.3.1 Doanh thu và phân loại doanh thu
+ Doanh thu: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ
kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanhnghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu (Theo chuẩn mực kế toán số 14Doanh thu và thu nhập khác)
+ Doanh thu của doanh nghiệp bao gồm:
- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền doanh nghiệp thu
được và sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bánsản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụthu và phí thu thêm ngoài giá bán ( Nếu có)
- Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là khoản chênh lệch giữa
doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và các khoản giảm trừ doanh thu
+ Chiết khấu thương mại: Là khoản tiền chênh lệch giá bán nhỏ hơn giá niêm
yết của doanh nghiệp đã giảm trừ cho người mua hàng do người mua hàng đãmua sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ với số lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấuthương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc cam kết mua bán hàng
+ Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ được doanh nghiệp bên bán giảm trừ
cho bên mua hàng trong trường hợp đặc biệt, vì lý do hàng bán bị kém phẩmchất, không đúng quy cách, hoặc không đúng thời hạn đã ghi trong hợp đồngkinh tế
Trang 13+ Giá trị hàng bán bị trả lại: Là số sản phẩm hàng hóa doanh nghiệp đã ghi
nhận doanh thu nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều kiện đã cam kếttrong hợp đồng kinh tế hoặc theo chính sách bảo hành như: hàng kém phẩmchất, hàng sai quy cách chủng loại
- Doanh thu hoạt động tài chính : Là tổng lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu
được trong kỳ hạch toán phát sinh liên quan đến hoạt động tài chính bao gồmnhững khoản thu về tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức lợi nhuận được chia và doanhthu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp
- Thu nhập khác : Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản thu nhập khác
ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, gồm:+ Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ
+ Chênh lệch giữa giá trị hợp lý tài sản được chia từ BCC cao hơn chi phí đầu tưxây dựng tài sản đồng kiểm soát
+ Chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hóa, tài sản cố định đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết và đầu tư khác;
+ Các khoản thuế phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng sau đóđược giảm, được hoàn (thuế xuất khẩu được hoàn, thuế GTGT, TTĐB, BVMTphải nộp nhưng sau đó được giảm)
+ Thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng
+ Thu tiền bồi thường của bên thứ ba để bù đắp cho tài sản bị tổn thất (ví dụ thutiền bảo hiểm được bồi thường, tiền đền bù di dời cơ sở kinh doanh và các khoản
có tính chất tương tự)
+ Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ;
+ Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ;
+ Các khoản tiền thưởng của khách hàng liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ không tính trong doanh thu (nếu có);
+ Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp
+ Giá trị số hàng khuyến mại không phải trả lại nhà sản xuất
- Các khoản thuế làm giảm doanh thu :
Thuế TTĐB, thuế xuất khẩu, thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp: được
xác định theo số lượng hàng hóa, sản phẩm tiêu thụ, giá tính thuế và thuế suất
Trang 14+ Thuế TTĐB : là loại thuế được đánh vào doanh thu của các doanh nghiệp sản
xuất một số mặt hàng đặc biệt mà nhà nước không khuyến khích sản xuất như:bia, rượu, thuốc lá, vàng mã
+ Thuế xuất khẩu: Là một sắc thuế đánh vào tất cả hàng hóa dịch vụ mua bán
trao đổi với nước ngoài khi xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam
+ Thuế giá trị gia tăng tính theo phương pháp trực tiếp: là số thuế tính trên
phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh từ quá trình sản xuất lưuthông đến tiêu dùng
1.1.3.2 Chi phí và phân loại chi phí
- Chi phí: Là sự hao phí thể hiện bằng tiền trong quá trình kinh doanh với mongmuốn mang về một sản phẩm dịch vụ hoàn thành hoặc một kết quả kinh doanhnhất định Chi phí phát sinh trong hoạt động sản xuất thương mại và dịch vụnhằm đạt đến mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp là doanh thu và lợi nhuận
- Phân loại chi phí
Chi phí của doanh nghiệp bao gồm:
+ Giá vốn hàng bán: là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm hàng hóa ( hoặc
bao gồm chi phí mua hàng), hoặc là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ hoàn thành và
đã được xác định là tiêu thụ và các khoản chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinhđược tính vào giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ
+ Chi phí bán hàng: Là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình bán sản phẩm,
hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp bao gồm: chi phí nhân viên bánhàng, chi phí vật liệu phục vụ bán hàng, chi phí công cụ dụng cụ và đồ dùng, chiphí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho công tác bán hàng, chi phí bảo hànhsản phẩm, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác
+ Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là toàn bộ chi phí liên quan đến hoạt động
quản lý kinh doanh, quản lý hành chính, quản lý điều hành chung toàn doanhnghiệp bao gồm: Chi phí nhân viên quản lý, chi phí vật liệu quản lý, chi phí đồdùng văn phòng, chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ quản lý văn phòng,thuế, phí và lệ phí, khoản lập dự phòng phải thu khó đòi, chi phí dịch vụ muangoài và chi phí bằng tiền khác
+ Chi phí hoạt động tài chính: phản ánh các khoản chi phí hoạt động tài chính
bao gồm các khoản chi phí lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, chi phí đivay và cho vay vốn, khoản lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ…
Trang 15+ Chi phí khác: Là các khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ
riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp như: chi phí thanh lý,nhượng bán TSCĐ, tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế…
+ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp:
+ Thuế TNDN là một loại thuế trực thu, thu trên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp
+ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm chi phí thuế thu nhập doanhnghiệp hiện hành và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trongnăm làm căn cứ xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong năm tàichính hiện tại
1.1.3.3 Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
Kết quả hoạt động kinh doanh là số tiền lãi hay lỗ từ các hoạt động của doanhnghiệp trong một thời kỳ nhất định, đây là kết quả cuối cùng của hoạt động sảnxuất kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp Hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm 3 hoạt động cơ bản :
+ Hoạt động sản xuất kinh doanh: là hoạt động sản xuất tiêu thụ sản phẩm, hàng
hóa, lao vụ, dịch vụ của các ngành sản xuất kinh doanh chính và sản xuất kinhdoanh phụ
+ Hoạt động tài chính: là hoạt động đầu tư về vốn và đầu tư tài chính ngắn hạn,
dài hạn với mục đích kiếm lời
+ Hoạt động khác : là hoạt động ngoài dự kiến của doanh nghiệp.
+ Lãi sau thuế : là phần còn lại sau khi trừ loại trừ phần thuế thu nhập doanh
nghiệp
Lãi sau thuế = thu nhập chịu thuế - thuế thu nhập doanh nghiệp.
Cách xác định kết quả kinh doanh cho từng hoạt động:
Kết quả Doanh thu thuần về Gía vốn Chi phí Chiphí hoạt động = bán hàng cung cấp - bán - bán - quản lí
Trang 161.1.4 Yêu cầu, nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
Để phát huy vai trò thực sự của kế toán là công cụ quản lý kinh tế ở doanhnghiệp, kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cần phải thựchiện các nhiệm vụ sau:
+ Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời chính xác tình hình hiện có và sự biếnđộng kịp thời của từng loại hàng hóa bán ra theo chỉ tiêu: Số lượng, chất lượng,chủng loại, mẫu mã, giá trị…
+ Lựa chọn phương pháp và xác định giá vốn hàng bán để đảm bảo độ chính xáccủa chỉ tiêu lãi gộp hàng hóa
+ Phản ánh, tính toán, ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác các khoản doanh thu,các khoản giảm trừ doanh thu và các khoản chi phí phục vụ cho công tác bánhàng như: chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, giá vốn hàng bán vàcác khoản thuế liên quan đến quá trình tiêu thụ hàng hóa dịch vụ Từ đó, đưa ranhững kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện việc tiêu thụ và xác định kết quảkinh doanh Đồng thời phải theo dõi thật chi tiết tình hình thanh toán của từngkhách hàng để thu hồi vốn kịp thời
+ Vận dụng hệ thống chứng từ, tài khoản sổ sách và báo cáo kế toán phù hợp đểthu thập, xử lý thông tin về tình hình biến động của sản phẩm hàng hóa cũngnhư tình hình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh nhằm cung cấp số liệucho việc quyết toán đúng hạn và đầy đủ
1.2 Nội dung tổ chức công tác kế toán doanh thu ,chi phí và xác định kết quả kinh doanh doanh nghiệp.
1.2.1 Kế toán doanh thu bán hàng , cung cấp dịch vụ.
Hiểu theo một nghĩa khác thì doanh thu bán hàng của doanh nghiệp là bao gồmtoàn bộ số tiền đã thu được hoặc có quyền đòi về do việc bán hàng hóa trongmột thời gian nhất định
Trang 17Nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng.
1 Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanhnghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông Doanh thu được ghi nhận tạithời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xácđịnh theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thutiền hay sẽ thu được tiền
2 Doanh thu và chi phí tạo ra khoản doanh thu đó phải được ghi nhận đồng thờitheo nguyên tắc phù hợp Tuy nhiên trong một số trường hợp, nguyên tắc phùhợp có thể xung đột với nguyên tắc thận trọng trong kế toán, thì kế toán phải căn
cứ vào bản chất giao dịch để phản ánh một cách trung thực, hợp lý
3 Doanh thu, lãi hoặc lỗ chỉ được coi là chưa thực hiện nếu doanh nghiệp còn
có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ trong tương lai (trừ nghĩa vụ bảo hànhthông thường) và chưa chắc chắn thu được lợi ích kinh tế; Việc phân loại cáckhoản lãi, lỗ là thực hiện hoặc chưa thực hiện không phụ thuộc vào việc đã phátsinh dòng tiền hay chưa
Các khoản lãi, lỗ phát sinh do đánh giá lại tài sản, nợ phải trả không được coi làchưa thực hiện do tại thời điểm đánh giá lại, đơn vị đã có quyền đối với tài sản
và đã có nghĩa vụ nợ hiện tại đối với các khoản nợ phải trả, ví dụ: Các khoản lãi,
lỗ phát sinh do đánh giá lại tài sản mang đi góp vốn đầu tư vào đơn vị khác,đánh giá lại các tài sản tài chính theo giá trị hợp lý đều được coi là đã thực hiện
4 Doanh thu không bao gồm các khoản thu hộ bên thứ ba, ví dụ:
- Các loại thuế gián thu (thuế GTGT, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường) phải nộp;
- Số tiền người bán hàng đại lý thu hộ bên chủ hàng do bán hàng đại lý;
- Các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán đơn vị không được hưởng
- Các trường hợp khác
5 Thời điểm, căn cứ để ghi nhận doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế cóthể khác nhau tùy vào từng tình huống cụ thể Doanh thu tính thuế chỉ được sửdụng để xác định số thuế phải nộp theo quy định của pháp luật; Doanh thu ghinhận trên sổ kế toán để lập Báo cáo tài chính phải tuân thủ các nguyên tắc kếtoán và tùy theo từng trường hợp không nhất thiết phải bằng số đã ghi trên hóađơn bán hàng
Trang 186 Doanh thu được ghi nhận chỉ bao gồm doanh thu của kỳ báo cáo Các tàikhoản phản ánh doanh thu không có số dư, cuối kỳ kế toán phải kết chuyểndoanh thu để xác định kết quả kinh doanh.
Một số nguyên tắc khi hạch toán doanh thu:
- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được xác định theo giá trị hợp lý củacác khoản đã thu được tiền hoặc sẽ thu được tiền từ các giao dịch và nghiệp vụphát sinh doanh thu như: bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư, cung cấpdịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giábán( nếu có)
- Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT tính theo phương phápkhấu trừ, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá bán chưa có thuế
GTGT
- Đối với sản phẩm, hàng hóa không chịu thuế GTGT hoặc đối tượng chịu thuếGTGT tính theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch
vụ là tổng giá thanh toán
- Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặcbiệt hoặc thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giáthanh toán( Bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu)
- Những doanh nghiệp nhận gia công vật tư, hàng hóa thì chỉ phản ánh vàodoanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ số tiền gia công thực tế được hưởng,không bao gồm giá trị vật tư hàng hóa nhận gia công
- Đối với hàng hóa nhận đại lý, ký gửi theo phương thức bán đúng giá hưởnghoa hồng thì hạch toán vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phần hoahồng bán hàng mà doanh nghiệp được hưởng
- Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp thì doanh nghiệp ghinhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay và ghi nhận vào doanh thuchưa thực hiện phần lãi tính trên khoản phải trả nhưng trả chậm phù hợp với thờiđiểm ghi nhận doanh thu được xác định
- Đối với doanh nghiệp thực hiện cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo yêucầu của nhà nước, được nhà nước trợ cấp, trợ giá theo quy định thì doanh thu trợcấp, trợ giá là số tiền được nhà nước chính thức thông báo hoặc thực tế trợ cấptrợ giá
Trang 19- Đối với trường hợp cho thuê tài sản, có nhận trước tiền thuê của nhiều năm thìdoanh thu cung cấp dịch vụ của năm tài chính được xác định trên cơ sở lấy tổng
số tiền đã nhận được chia cho số kỳ nhận tiền trước
Tài khoản sử dụng: TK511 - “ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ’’
- Tài khoản 511 bao gồm 4 tài khoản cấp 2:
+ Tài khoản 5111: Doanh thu bán hàng hóa: Tài khoản này dùng để phản ánh
doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng hàng hóa được xác định là đã bántrong một kỳ kế toán của doanh nghiệp Tài khoản này chủ yếu dùng cho cácngành kinh doanh hàng hóa, vật tư, lương thực …
+ Tài khoản 5112: Doanh thu bán các thành phẩm: Tài khoản này dung để phản
ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm (thành phầm, bánthành phẩm) được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp.Tài khoản này chủ yếu dành cho các ngành sản xuất vật chất như: Công nghiệp,nông nghiệp, xây lắp, ngư nghiêp, lâm nghiệp …
+ Tài khoản 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ: Tài khoản này dùng để phản
ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng dịch vụ đã hoàn thành, đãcung cấp cho khách hàng và được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán Tàikhoản này chủ yếu dùng cho các ngành kinh doanh dịch vụ như: Giao thông vậntải, bưu điện, du lịch, dịch vụ công cộng, dịch vụ khoa học, kỹ thuật, dịch vụ kếtoán, kiểm toán
+ Tài khoản 5118: Doanh thu khác: Tài khoản này dùng để phản ánh các
khoản doanh thu ngoài doanh thu bán hàng hóa, doanh thu bán thành phẩm,doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu được trợ cấp trợ giá và doanh thu kinhdoanh bất động sản như: Doanh thu bán vật liệu, phế liệu, nhượng bán công cụ,
Trang 20Kết cấu của TK511:
Bên nợ:
- Số thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu phải nộp tính trên doanh thu bánhàng thực tế của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã cung cấp cho khách hàng vàđược xác định đã bán trong kỳ kế toán
- Số thuế GTGT phải nộp của doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp
- Doanh thu bán hàng bị trả lại cuối kỳ
- Các khoản chiết khấu thương mại giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ
- Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 – “Xác định kết quả kinh doanh
Bên có:
- Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán
TK511 không có số dư cuối kỳ.
*Kết cấu TK 511: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
*Kết cấu TK 511: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vu
Trang 21theo phương pháp khấu trừ ( giá
chưa có VAT )
TK 911
k/c cuối kỳ TK 333( 33311)
Thuế GTGT đầu ra
Sơ đồ 1.1 Kế toán tổng hợp doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Trang 221.2.2 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính.
Chứng từ sử dụng :
- Phiếu thu , phiếu chi
- Giấy báo Nợ , giấy báo Có
- Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư;
- Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản đầu tư góp vốn vào đơn vị khác;
- Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác;
- Lãi tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và đánh giá lại khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ; lãi do bán ngoại tệ;
- Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 515
Bên Nợ:
- Số thuế GTGT phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp (nếu có);
- Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang tài khoản 911 - “Xác định kết quả kinh doanh”
Bên Có: Các khoản doanh thu hoạt động tài chính phát sinh trong kỳ.
Trang 23tài chính Dùng cổ tức, lợi nhuận được chia
Trang 241.2.3 Kế toán giá vốn hàng bán
- Giá vốn hàng bán dùng để phản ánh trị giá vốn của sản phẩm,hàng hoá,dịchvụ,bất động sản đầu tư,giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanhnghiệp xây lắp) bán ra trong kỳ.Ngoài ra,tài khoản này còn dùng để phản ánhcác chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh như:chi phí khấu hao,chi phí sửachữa,chi phí nhượng bán,thanh lý BĐS đầu tư
Phương pháp tính trị giá xuất kho :
+ Phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ:
Trị giá HH tồn đầu kì + trị giá HH nhập trong kìĐơn giá =
xuất kho Số lượng HH tồn đầu kì + số lượng HH nhập trong kì
Phương pháp này có ưu điểm là khá đơn giản, dễ thực hiện, nhưng có nhược điểm là công việc sẽ dồn vào cuối kỳ, ảnh hưởng đến tiến độ của các phần hànhkhác và không phản ánh kịp thời tình hình biến động của hàng hóa.
+ Phương pháp bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập:
Trị giá thực tế HH tồn kho sau mỗi lần nhậpĐơn giá =
xuất kho Số lượng GBC,HH thực tế tồn kho sau mỗi lần nhập
Phương pháp này có ưu điểm là khắc phục được những hạn chế của phươngpháp trên, nhưng việc tính toán phức tạp, nhiều lần, tốn công sức Do đặc điểmtrên mà phương pháp này được áp dụng ở doanh nghiệp có ít chủng loại hàngtồn kho, có lưu lượng xuất ít
+ Phương pháp nhập trước xuất trước ( FIFO): Phương pháp này áp dụng dựa
trên giả định là hàng được mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước, vàhàng còn lại cuối kỳ là hàng được mua hoặc sảnxuất ở cuối kỳ Theo phươngpháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thờiđiểm đầu kì hoặc gần cuối
kỳ, giá trị của hàng tốn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kì còn tồn kho
+ Phương pháp giá thực tế đích danh: theo phương pháp này sản phẩm, vật tư,
hàng hóa xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập kho của lô hàng
đó để tính Đây là phương án tố nhất, nó tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế
Trang 25toán; chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế Giá trị hàng xuất kho đembán phù hợp với doanh thu nó tạo ra Hơn nữa, giá trị hàng tồn kho được phảnánh đúng theo giá trị thực tế của nó.
Tài khoản sử dụng : TK 632 – Gía vốn hàng bán
Tài khoản 632 “ Giá vốn hàng bán”
Giá vốn hàng đã bán Hoàn nhập khoản dự phòng
Lập dự phòng giảm giá hàng hoá tồn Kết chuyển vào tài khoản 911 để xác
Tài khoản này không có số dư cuối kỳ
Trang 26Doanh nghiệp hạch toán HTK theo phương pháp kiểm kê định kỳ
Kết chuyển giá trị giá vốn Hàng bán bị trả lại
Thành phẩm tồn đầu kỳ
Kết chuyển giá vốn của hàng hóa Kết chuyển giá vốn gửi bán chưa
đã gửi đi bán chưa xác định tiêu xác định tiêu thụ trong kỳ
thụ đầu kỳ
Kết chuyển giá vốn hàng hóa đã xuất
bán và xác định tiêu thụ ( Doanh Kết chuyển giá vốn hàng bán
nghiệp thương mại ) của thành phẩm, hàng hóa
TK 631
Xác định và kết chuyển chuyển giá
thành sản phẩm đã hoàn thành của
( Doanh nghiệp sản xuất )
Sơ đồ 1.3 : Kế toán giá vốn hàng bán
Trang 271.2.4 Kế toán chi phí quản lí kinh doanh
Chi phí quản lý kinh doanh dùng để phản ánh các khoản chi phí quản lý kinhdoanh bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý kinh doanh :
Chi phí bán hàng phản ánh các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình tiêu thụsản phẩm,hàng hóa,dịch vụ bao gồm các chi phí chào hàng,giới thiệu sảnphẩm,hàng hóa (trừ hoạt động xây lắp),chi phí bảo quản,đóng gói,vận chuyển…Riêng đối với hoạt động xây lắp,chi phí bán hàng liên quan tới hoạt động xây lắp
có thể được phân bổ để tính giá thành toàn bộ xây lắp công trình (Đặc biệt trongtrường hợp doanh nghiệp xây lắp kinh doanh xây dựng nhà cửa,vật kiến trúc đểbán)
Chi phí quản lý kinh doanh bao gồm các chi phí quản lý chung của công ty baogồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương,tiền công, các khoản phụ cấp, ); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí côngđoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệuvăn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp;tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ muangoài (điện, nước, điện thoại, fax, bảo hiểm tài sản, cháy nổ ); chi phí bằng tiềnkhác (tiếp khách, hội nghị khách hàng )
Chứng từ sử dụng
- Hóa đơn GTGT, hóa đơn thông thường
- Bảng thanh toán lương
- Phiếu chi, giấy báo nợ
- Các chứng từ liên quan khác
Tài khoản sử dụng : TK 642 – “Chi phí quản lí kinh doanh”
Tài khoản 642 có 2 tài khoản cấp 2:
- Tài khoản 6421 - Chi phí bán hàng: Phản ánh chi phí bán hàng thực tế phát
sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ trong kỳ của doanh nghiệp và tình hình kết chuyển chi phí bán hàng sang TK 911- Xác địnhkết quả kinh doanh
- Tài khoản 6422 - Chi phí quản lý kinh doanh: Phản ánh chi phí quản lý chung
của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ và tình hình kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp sang TK 911 – “Xác định kết quả kinh doanh”
Trang 28Tài khoản 642 “ Chi phí quản lý kinh doanh ”
Tập hợp chi phí quản lý kinh doanh Các khoản giảm trừ chi phí quản lýthực tế phát sinh trong kỳ kinh doanh phát sinh trong một kỳ
hạch toán
Kết chuyển chi phí quản lý kinh doanhsang tài khoản 911 để tính kết quả kinhdoanh trong kỳ; hoặc
Kết chuyển chi phí quản lý kinh doanhsang tài khoản 142 “ Chi phí trả trước”
để chờ phân bổ
Tài khoản này không có số dư cuối kỳ
Trang 29TK 111, 112, 152, 153 TK 642 TK 111, 112
Chi phí vật liệu, công cụ
TK 133 Các khoản thu giảm
Trang 301.2.5 Kế toán chi phí tài chính
Chi phí tài chính dùng để phản ánh những khoản chi phí hoạt động tài chính
Chứng từ sử dụng :
- Giấy báo nợ của ngân hàng
- Hóa đơn GTGT
- Phiếu kế toán
- Phiếu chi và các chứng từ có liên quan
Tài khoản sử dụng : TK 635 – “Chi phí hoạt động tài chính”
Tài khoản 635 – “ Chi phí hoạt động tài chính”
Các khoản chi phí hoạt động tài chính Hoàn nhập dự phòng giảm giá đầu tưCác khoản lỗ do thanh lý các khoản chứng khoán
đầu tư ngắn hạn Cuối kỳ kế toán kết chuyển toàn bộ chiCác khoản lỗ về chênh lệch tỷ giá phí tài chính và các khoản lỗ phát sinhngoại tệ phát sinh thực tế trong kỳ để xác định kết quả kinh
doanh
Khoản lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ
Dự phòng giảm giá đầu tư chứng
khoán
Chi phí đất chuyển nhượng, cho thuê
cơ sở hạ tầng được xác định là tiêu thụ
Tài khoản này không có số dư cuối kỳ
Trang 32Tài khoản sử dụng : TK 811- “Chi phí khác”
Tài khoản 811 “ Chi phí khác”
Các khoản chi phí khác phát sinh Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ
các khoản chi phí khác phát sinh trong
kỳ vào TK 911 “ Xác định kết quả kinhdoanh”
Trang 341.2.7 Kế toán thu nhập khác doanh nghiệp
Thu nhập khác là các khoản thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế mà mà khoảnthu nhập này không thuộc các ngành nghề ,lĩnh vực kinh doanh của doanhnghiệp
Chứng từ sử dụng
- Hóa đơn GTGT
- Các chứng từ thanh toán: phiếu thu, giấy báo có của ngân hàng,…
- Các chứng từ liên quan khác như: biên bản thanh lí TSCĐ, hợp đồng kinh tế…
Tài khoản sử dụng: TK 711 – “Thu nhập khác ”
Trang 351.2.8 Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
Chi phí thuế thu nhập doanh nghiêp dùng để phản ánh chi phí thuế thu nhậpdoanh nghiệp của doanh nghiệp bao gồm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệphiện hành và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trong nămlàm căn cứ xác định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong nămtài chính hiện hành
- TK 8211: Chi phí thuế TNDN hiện hành
- TK 8212: Chi phí thuế TNDN hoãn lại
Tài khoản 821 “ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp”
Chi phí thuế TNDN hiện hành phát
sinh trong năm;
Thuế TNDN hiện hành của các năm
trước phải nộp bổ sung do phát hiện sai
sót không trọng yếu của các năm trước
được ghi tăng chi phí thuế TNDN hiện
hành của năm hiện tại;
Chi phí thuế TNDN hoãn lại phát sinh
trong năm từ việc ghi nhận thuế thu
nhập hoãn lại phải trả ( là số chênh
lệch giữa thuế TNDN hoãn lại phải trả
phát sinh trong năm lớn hơn thuế
TNDN hoãn lại phải trả được hoàn
nhập trong năm);
Ghi nhận chi phí thuế TNDN (số chênh
lệch giữa tài sản thuế thu nhập hoãn lại
được hoàn nhập trong năm lớn hơn tài
sản thuế thu nhập hoãn lại phát sinh
Số thuế TNDN hiện hành thực tế phảinộp trong năm nhỏ hơn số thuế TNDNhiện hành tạm phải nộp được giảm trừvào chi phí thuế TNDN hiện hành đãghi nhận trong năm;
Số thuế TNDN phải nộp được ghi giảm
số phát hiện sai sót không trọng yếucủa các năm trước được ghi giảm chiphí thuế TNDN hiện hành trong nămhiện tại;
Ghi giảm chi phí thuế TNDN hoãn lại
và ghi nhận tài sản thuế thu nhập hoãnlại ( Số chênh lệch giữa tài sản thuế thunhập hoãn lại phát sinh trong năm lớnhơn tài sản thuế thu nhập hoãn lại đượchoàn nhập trong năm);
Ghi giảm chi phí thuế TNDN hoãn lại
Trang 36Kết chuyển chênh lệch giữa số phát lớn hơn thuế thu nhập phải trả phátsinh bên Có TK 8212 – “ Chi phí thuế sinh trong năm;
TNDN hoãn lại” lớn hơn số phát sinh Kết chuyển số chênh lệch giữa chi phíbên Nợ TK 8212 phát sinh trong kỳ và thuế TNDN hiện hành phát sinh trongbên Có TK 911 “ Xác định kết quả năm lớn hơn khoản được ghi giảm chi
vào TK 911;
Kết chuyển số chênh lệch giữa số phátsinh bên Nợ TK 8212 lớn hơn số phátsinh bên Có TK 8212 phát sinh trong
kỳ vào bên Nợ TK 911
Tổng phát sinh Có Tổng phát sinh Nợ
Tài khoản này không có số dư cuối kỳ.
* Phương pháp hạch toán
Số thuế TN phải nộp trong kỳ
do DN tự xác định
Kết chuyển chi phí thuế TND
Số chênh lệch giữa thuế TNDN tạm phải nộp >
số phải nộp
Sơ đồ 1.8 : Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
Trang 371.3 Kế toán xác định kết quả kinh doanh
Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm : Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác
- Tài khoản 421 : tài khoản này dùng để phản ánh kết quả kinh doanh ( lãi, lỗ)sau thuế thu nhập doanh nghiệp và tình hình phân chia lợi nhuận hoặc xử lý lỗcủa doanh nghiệp Tài khoản 421 có 2 tài khoản cấp 2 :
+ Tài khoản 4211 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm trước : Phản ánh kếtquả hoạt động kinh doanh, tình hình phân chia lợi nhuận hoặc xử lý lỗ thuộc cácnăm trước Tài khoản 4211 còn dùng để phản ánh số điều chỉnh tăng hoặc giảm
số dư đầu năm của Tk 4211 khi áp dụng hồi tố do thay đổi chính sách kế toán vàđiểu chỉnh hồi tố các sai sót trọng yếu của năm trước, năm nay mới phát hiện.Đầu năm sau, kế toán kết chuyển số dư đầu năm từ TK 4212 “ Lợi nhuận sauthuế chưa phân phối năm nay” sang TK 4211” Lợi nhuận sau thuế chưa phânphối năm trước”
+ tài khoản 4212 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay : Phản ánh kết quả kinh doanh, tình hình phân chia lợi nhuận và xử lý lỗ của năm nay
- Tài khoản 821 : Tài khoản này dùng để phản ánh chi phí thuế thu nhập doanhnghiệp của doanh nghiệp bao gồm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trong năm làm căn cứxác định kết quả hoạt động kinh doanh sau thuế của doanh nghiệp trong năm tàichính hiện hành
+ Tài khoản 8211 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
+ Tài khoản 8212 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Trang 38Sơ đồ 1.9 : Xác định kết quả kinh doanh
Trang 391.4 Đặc điểm kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo các hình thức kế toán
1.4.1 Hình thức kế toán Nhật ký chung
- Hình thức nhật kí chung
Đặc trưng cơ bản: tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh đều phải đượcghi nhận vào sổ nhật kí, mà trọng tâm là sổ nhật kí chung, theo trình tự thời gianphát sinh và theo nội dung kinh tế( định khoản kế toán) của nghiệp vụ đó Sau
đó lấy số liệu trên các sổ nhật kí để ghi sổ cái theo từng nghiệp vụ phát sinh
Trang 40Sơ đồ 1.10 : Trình tự kế toán theo hình thức nhật kí chung
Ghi chú : : : Ghi hàng ngày
: Ghi định kỳ: Đối chiếu