PHẪU THUẬT THỰC NGHIỆM ĐIỀU TRỊ VÀ SO SÁNH HAI PHƯƠNG PHÁP CẮT BỎ TÚI HẬU MÔN VỚI SÁP ĐỊNH HÌNH VÀ BÌNH THƯỜNG

XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN Họ và tên sinh viên thực hiện: Nguyễn Minh Trí Tên luận văn: “Phẫu thuật thực nghiệm điều trị và so sánh hai phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp định

BỘ GIÁO DỤC và ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CHĂN NUÔI – THÚ Y

****************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

PHẪU THUẬT THỰC NGHIỆM ĐIỀU TRỊ VÀ SO SÁNH HAI

PHƯƠNG PHÁP CẮT BỎ TÚI HẬU MÔN VỚI

SÁP ĐỊNH HÌNH VÀ BÌNH THƯỜNG

Sinh viên thực hiện: NGUYỄN MINH TRÍ Lớp : DH05DY Ngành : DượcThú Y Niên khóa : 2005 – 2010

BỘ GIÁO DỤC và ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CHĂN NUÔI – THÚ Y

Giáo viên hướng dẫn

TS NGUYỄN VĂN NGHĨA

XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Họ và tên sinh viên thực hiện: Nguyễn Minh Trí

Tên luận văn: “Phẫu thuật thực nghiệm điều trị và so sánh hai phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp định hình và bình thường”

Đã hoàn thành luận văn theo yêu cầu của giáo viên hướng dẫn và ý kiến đóng góp của hội đồng chấm thi tốt nghiệp Khoa Chăn Nuôi Thú Y, ngày

………

Giáo viên hướng dẫn

Nguyễn Văn Nghĩa

TÓM TẮT

Đề tài “Phẫu thuật thực nghiệm điều trị và so sánh hai phương pháp cắt

bỏ túi hậu môn với sáp định hình và bình thường” được thực hiện từ 22/01/2010

đến 22/07/2010 tại phòng mạch thú y Quận 12, Thành Phố Hồ Chí Minh

Đề tại được thực hiện trên 20 chó trưởng thành, trong đó 10 con chó có biểu hiện viêm túi hậu môn từ khách hàng (7 con chó cái và 3 con chó đực) và 10 chó bình thường do người làm đề tài tự trang bị (5 con chó cái và 5 con chó đực)

Sử dụng hai phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp định hình và bình thường trên 2 túi của cùng một con chó (một túi một phương pháp)

Kết quả thu được, chó biểu hiện viêm túi hậu môn có thân nhiệt cao hơn bình thường Các con chó sau phẫu thuật có thân nhiệt cao hơn bình thường 2 - 4 ngày đầu và sau đó trở lại bình thường từ này thứ 6 đến ngày thứ 8 Chó không có biểu hiện viêm túi hậu môn sau khi phẫu thuật có thời gian lành vết thương tương đối nhanh hơn chó có biểu hiện viêm túi hậu môn Chó đực có thời gian lành vết thương tương đối nhanh hơn chó cái

Phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp có thời gian ngắn hơn phương pháp bình thường Phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp định hình cho vết thương nhỏ hơn phương pháp bình thường và đồng thời có thời gian lành vết thương ngắn hơn

LỜI CẢM TẠ

Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến

Ba mẹ và gia đình, đã sinh thành dưỡng dục và là chỗ dựa vững chắc cho con đạt được thành quả như ngày hôm nay

TS.Nguyễn Văn Nghĩa đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn

Ban giám hiệu trường đại học Nông Lâm TP Hồ Chí MInh

Ban chủ nhiệm khoa Chăn Nuôi – Thú Y

Quý thầy cô đã tạo môi trường và điều kiện thuận lợi, truyền đạt cho tôi những kiến thức vô cùng quý báu trong những năm ngồi trên ghế giảng đường để tôi học tập và trang bị những kiến thức nghề nghiệp cần thiết cho tương lai của tôi

Bác sĩ Huỳnh Thanh Kim Tâm và các anh chị nhân viên làm tại phòng mạch thú y Quận 12 TP.Hồ Chí Minh, đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành tất bài luận này

Cô chủ nhiệm và tập thể lớp Dược Thú Y 31 đã động viên, chia sẻ cùng tôi trong quá trình học tập và sinh hoạt tại trường

Nguyễn Minh Trí

MỤC LỤC

TRANG

Trang bìa i

Xác nhận của giáo viên hướng dẫn ii

Tóm tắt iii

Lời cảm tạ iv

Mục lục v

Danh sách chữ viết tắt viii

Danh sách bảng ix

Danh sách hình x

Danh sách biểu đồ xi

CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích 2

1.3 Yêu cầu 2

Chương 2 TỔNG QUAN 3

2.1 Nguồn gốc chó 3

2.2 Đặc điểm cơ thể học 3

2.2.1 Các vùng trên cơ thể chó 3

2.2.2 Vị trí các xương chó 4

2.3 Đặc điểm sinh lý chó 5

2.3.1Thân nhiệt 5

2.3.2 Nhịp thở 5

2.3.3 Nhịp tim 5

2.3.4 Tuổi thành thục sinh dục và thời gian mang thai 5

2.4 Cấu tạo cơ thể học của túi hậu môn 7

2.4.1 Sơ lược về túi hậu môn 7

2.4.2 Cơ thể học túi hậu môn 7

2.4.3 Bệnh viêm túi hậu môn 8

2.4.3.1 Nguyên nhân 8

2.4.3.2 Các dạng bệnh 8

2.4.3.3 Chẩn đoán 9

2.4.4 Điều trị 12

2.5 Các đường may dùng trong phẫu thuật 13

2.5.1 Đường may gián đoạn đơn giản 13

2.5.2 Đường may liên tục đơn giản 13

2.5.3 Đường may niệm nằm gián đoạn 13

2.6 Sự lành vết thương 14

2.6.1 Cơ bản sinh học của sự lành vết thương 14

2.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lành vết thương 14

2.7.1 Do vô trùng và sát trùng 14

2.7.2 Do kỹ thuật mổ và may vết thương 14

2.7.3 Tình trạng sức khỏe và dinh dưỡng của thú 14

2.7.4 Do các yếu tố khác 15

2.7.5 Kỹ thuật cắt mô giúp cho sự lành sẹo tốt 15

Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH 16

3.1 Thời gian và địa điểm 16

3.2 Đối tượng khảo sát 16

3.3 Nội dung 16

3.4 Phương pháp nghiên cứu 16

3.5 Dụng cụ, vật liệu và thuốc thú y 16

3.5.1 Dụng cụ 16

3.5.2 Vật liệu 17

3.5.3 Thuốc thú y 18

3.6 Phương pháp thực hiện 18

3.6.1 Thú thí nghiệm 18

3.6.2 Chuẩn bị dụng cụ 19

3.6.3 Các chỉ tiêu khào sát 19

3.6.4 Phương pháp phẫu thuật khảo sát 20

3.6.4.1 Phương pháp phẫu thuật với sáp định hình 20

3.6.4.2 Phương pháp phẫu thuật bình thường 21

3.7 Chăm sóc hậu phẫu 22

3.8 Xử lý số liệu 22

Chương 4 KẾT QUẢ THẢO LUẬN 23

4.1 Thân nhiệt của chó có biểu hiện viêm và không viêm 24

4.2 Thời gian phẫu thuật bằng hai phương pháp 27

4.3 Kích thước vết thương 30

4.4 Thời gian lành sẹo 32

Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 34

5.1 Kết luận 34

5.2 Đề nghị 34

TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

DANH SÁCH BẢNG

TRANG

Bảng 2.1 Số lượng xương trên thú 4

Bảng 2.2 Các chỉ tiêu sinh lý sinh hóa trên chó 6

Bảng 4.1 Trọng lượng và lứa tuổi trung bình theo giới tính 23

Bảng 4.2 Số lượng và tỉ lệ chó bị viêm và không viêm theo giới tính 23

Bảng 4.3 Nhiệt độ trước và sau khi mổ của chó bị viêm 25

Bảng 4.4 Nhiệt độ trước và sau khi mổ của chó bình thường 26

Bảng 4.5 So sánh thời gian mổ của hai phương pháp trên 20 chó 27

Bảng 4.6.So sánh thời gian mổ của hai phương pháp trên chó bị viêm 28

Bảng 4.7 So sánh thời gian thực hiện hai phương pháp trên chó bình thường 29

Bảng 4.8 So sánh kích thước vết thương của 20 chó theo hai phương pháp 30

Bàng 4.9 So sánh kích thướng vết thương của chó thường theo hai phương pháp 30 Bảng 4.10 So sánh kích thước vết thương của chó bị viêm theo hai phương pháp 31 Bảng 4.11 Thời gian lành vết thương theo giới tính và tình trạng 32

DANH SÁCH HÌNH

TRANG

Hình 2.1 Các vùng trên cơ thể chó 3

Hình 2.2 Các xương trên chó 4

Hình 2.3 Vị trí túi hậu môn 7

Hình 2.4 Cơ thể học túi hậu môn 7

Hình 2.5 Nhiễm trùng cấp tính túi hậu môn 9

Hình 2.6 Chó chà sát vùng mông xuông nền nhà 9

Hình 2.7 Mèo liếm vùng hậu môn 10

Hình 2.8 Chó kéo lê mông trên cỏ 10

Hình 2.9 Đường may gián đoạn đơn giản 13

Hình 2.10 Đường may liên tục đơn giản 13

Hình 2.11 Đường may niệm nằm gián đoạn 14

Hình 3.2 Vật liệu sử dụng trong giải phẫu 17

Hình 3.3 Sáp màu sử dụng trong giải phẫu 17

Hình 3.4 Thuốc sử dụng trong giải phẫu 18

Hình 3.5 Thuốc tăng sức đề kháng 18

Hình 3.6 Cắt lông thú trước khi mổ 19

Hình 3.7 Vệ sinh vùng mổ 19

Hình 3.8 Nặn dịch viêm ra khỏi túi viêm 19

Hình 3.9 Xác định túi hậu môn đã chứa sáp 20

Hình 3.10 Cắt túi hậu môn đem ra ngoài 20

Hình 3.11 Tách các lớp cơ xung quanh và bọc lộ túi hậu môn 20

Hình 3.12 Vết thương sau khi may 20

Hình 3.14 Xác định vị trí túi hậu môn 21

Hình 3.15 Tách các lớp cơ xung quanh 21

Hình 3.16 Cột và cắt bỏ túi hậu môn 22

Hình 3.17 Vết thương sau khi may 22

DANH SÁCH BIỂU ĐỒ

TRANG

Biểu đồ 4.1 So sánh nhiệt độ giữa chó viêm và chó không viêm 24 Biểu đồ 4.2 Thời gian mổ túi hậu môn với sáp định hình và bình thường 29 Biểu đồ 4.3 Kích thước vết thương sau khi mổ bằng hai phương pháp 32

là bị giun sán, bị ngoại kí sinh hay bị ngứa da Nhưng chúng ta đã loại trừ một khả năng không kém phần quan trọng mà triệu chứng biểu hiện giống như các biểu hiện nêu trên đó là các bệnh về túi hậu môn như viêm túi hậu môn, áp xe túi hậu môn, nhiễm trùng tích mủ túi hậu môn.Và việc điều trị bệnh viêm túi hậu môn như thế nào?Hiện tại theo nghiên cứu chúng ta có hai phương thức điều trị đó là sử dụng thuốc kháng sinh và phương pháp giải phẫu cắt bỏ túi hậu môn (Lê Văn Thọ, 2009) Tuy nhiên việc điều trị hổ trợ bằng thuốc kháng sinh thì đơn giản nhưng hiệu quả không cao sẽ tái lại nhiều lần và có khả năng gây lờn thuốc Còn phương pháp cắt

bỏ túi hậu môn cho kết quả triệt để hơn cho thú, không còn viêm nhiễm và mất mùi hôi Ngoài ra việc cắt bỏ túi hâu môn (trên chó và chồn cảnh) sẽ làm mất mùi hôi và tạo cảm giác thoải mái cho người chủ Tuy nhiên, có 3 vấn đề liên quan hậu phẫu cần lưu ý có khả năng xảy ra là biến chứng của cơ vòng hậu môn gây đi tiêu không kiểm soát, táo bón; vết thương dễ nhiễm trùng vì gần hậu môn và phải đảm bào tính thẩm mỹ tại vùng phẫu thuật

Có nhiều phương pháp cắt bỏ túi hậu môn như mổ kín, mổ hở, mổ với sáp định hình Phương pháp mổ hở cắt dọc túi hậu môn gây đứt cơ vòng hậu môn và gây chảy máu nhiều hơn dễ gây hiện tượng đi tiêu không kiểm soát sau phẫu thuật Phương pháp mổ kín an toàn hơn nhưng cần phải bộc lộ túi hậu môn khi phẫu thuật

Luận văn này nhằm khảo sát tính hiệu quả, độ an toàn và thẩm mỹ của hai phương pháp mổ kín để cắt bỏ túi hậu môn trên chó là sử dụng sáp định hình túi hậu môn và không sử dụng sáp (tạm gọi là phương pháp bình thường)

Được sự đồng ý của Khoa Chăn Nuôi Thú Y và Bộ môn Nội Dược cùng với

sự hướng dẫn của TS.Nguyễn Văn Nghĩa đề tài: “Phẫu thuật thực nghiệm điều trị

và so sánh hai phương pháp cắt bỏ túi hậu môn với sáp định hình và bình thường” đã được thực hiện

1.2 Mục đích

Tìm ra phương pháp mổ túi hậu môn an toàn, nhanh chóng, hiệu quả và thẩm

mỹ Có thể áp dụng phương pháp mổ hiệu quả này với những đối tượng đòi hỏi tính thẩm mỹ cao như: các giống chó kiểng Bổ sung vào tài liệu học tập và nghiên cứu của các bạn học sinh, sinh viên yêu thích ngành thú y và các bác sĩ thú y đang hoạt động trong lĩnh ngoại khoa thú y Ngoài ra còn có thể mở rộng phương pháp mổ hiệu quả này với các đối tượng hoang dã như họ mèo, chồn, hải ly…

Chương 2 TỔNG QUAN

2.1 Nguồn gốc chó

Chó có nguồn gốc rất lâu đời, và đã được thuần hóa cách đây 13.000 – 15.000 năm, theo phân loại chó thuộc:

Bộ: Carninovar (thú ăn thịt) Họ: Canidae (chó)

Giống: Canis (chó) Loài: Familiaris (chó nhà)

Đã có nhiều nghiên cứu về nguồn gốc của các loài chó hiện nay, người ta cho rằng chó nhà có nguồn góc từ chó sói và được con người thuần hóa (Pugnetti, 1980

và Events, 1979)

2.2 Đặc điểm cơ thể học

2.2.1 Các vùng trên cơ thể chó

Hình 2.1 Các vùng trên cơ thể chó

Xương dầu và xương vai 50Xương sườn và xương ức 34Phần bên

Đai ngực và chi trước 90

Xương dương vật 1Tổng cộng 321

Hình 2.2 Các xương trên chó

2.3 Đặc điểm sinh lý chó

2.3.1 Thân nhiệt

Thân nhiệt trung bình đo ở trực tràng là 38 0C – 39 0C Chó con trong hai tuần tuổi đầu tiên không điều hòa được thân nhiệt Nhiệt độ trực tràng 35,6 0C - 36,1 0C lúc mới sinh và sẽ lên 37 0C trong vòng một tuần sau đó (Susan, 1982)

2.3.4 Tuổi thành thục sinh dục và thời gian mang thai

Tuổi trưởng thành được xác định bởi lần lên giống đầu tiên, tùy theo giống chó mà chó có độ tuổi thành thục khác nhau Ngoài ra tuổi thành thục còn thay đổi theo mức dinh dưỡng, yếu tố di truyền, khí hậu và nhiều yếu tố khác nữa (Trần Thị Dân, 2006) Tuổi thành thục sinh dục của chó đực 7 - 10 tháng với chó cái 6 - 12 tháng.Thời gian mang thai 57 - 63 ngày Ngoài ra trên chó thường có hiện tượng mang thai giả

2.3.5 Chu kỳ lên giống

Trên chó thường lên giống 2 lần/năm Riêng giống Besenji mỗi năm lên giống một lần, giống Shapherd có chu kỳ động dục là 4 - 4,5 tháng (Susan, 1992) Thời gian động dục trung bình là 12 - 20 ngày, nhưng giai đoạn thích hợp cho sự phối giống là từ ngày thứ 9 đến ngày thứ 13, ngày sau khi xuất hiện dấu hiệu lên giống đầu tiên

2.3.6 Số con trong một lứa và tuổi cai sữa

Tùy theo giống chó lớn hay nhỏ thông thường là 2 – 15 con/lứa.Chó mẹ tuổi

từ 2 – 3,5 năm tuổi có số con đẻ ra và nuôi con sống tốt nhất Tuổi cai sữa là 8 - 9 tuần tuổi kể từ lúc sinh Tuổi cai sữa diển ra sớm hay muộn còn tùy thuộc vào giống chó và từng cá thể

2.3.7 Một vài chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa bình thường của chó

Bảng 2.2 Các chỉ tiêu sinh lý sinh hóa trên chó

Bạch cầu đa nhân

2.4 Cấu tạo cơ thể học của túi hậu môn

2.4.1 Sơ lược về túi hậu môn

Túi hậu môn gồm hai túi nằm đối diện nhau qua một trục thẳng đi qua hậu môn và được cho là vết tích còn lại của tuyến nang dạng túi Túi hậu môn tiết dịch

và có mùi hôi đặc trưng cho loài và cá thể

Hình 2.3 Vị trí túi hậu môn (http://www.marvistavet.com/html/body_anal_sacs.html)

Đối với chó mèo túi hậu môn có tác dụng như phương tiện liên lạc giữa các

cá thể và các loài với nhau Nhưng đối với các loài động vật hoang dã như họ nhà mèo (hổ, báo…), chồn, hải ly…, thì túi hậu môn được sử dụng để trao đổi thông tin, đánh dấu lãnh thổ, hoặc thông báo với đồng loại sự hiện diện của kẽ thù và cả tự vệ chống lại kẽ thù (chồn hôi)

2.4.2 Cơ thể học túi hậu môn

Hình 2.4 Cơ thể học túi hậu môn

(http://www.dr-dan.com/analsac.htm)

Túi hậu môn nằm ở vị trí 8 giờ và 4 giờ so với hậu môn, có hình dạng hơi tròn nằm giữa mặt trong của cơ trơn và mặt ngoài của cơ vòng hậu môn

Tùy theo tầm vóc và từng giống chó mà túi hậu môn có các kích thước khác nhau dài từ 1 – 2 cm, đường kính trung bình gần 1 cm Ống bài tiết của mỗi túi dài khoảng 5 mm và đường kính khoảng 2 mm thoát ra gần đoạn cuối của hậu môn (hai mặt bên vùng niêm mạc bên trong hậu môn)

Do túi hậu môn dạng rỗng và bị xiết bởi cơ vòng hậu môn nên miệng túi hay

mở ra, đó là cơ hội cho các vi khuẩn ẩn nấp và gây viêm Đây có thể coi là một nguyên nhân gây viêm

Đôi lúc túi hậu môn sẽ bị chảy dịch ra ngoài hậu môn, thực tế ta thấy có hiện tượng như chảy mủ ở hậu môn, là một trong những dấu hiệu nhận biết viêm túi hậu môn

2.4.3 Bệnh viêm túi hậu môn

2.4.3.1 Nguyên nhân

Do chó được nuôi dưỡng trong môi trường tốt và kém vận động trở nên béo phì, các trương lực cơ bị hạn chế nhất là các cơ vùng mông, lâu ngày các chất tiết trong lòng ống tích tụ lại dẫn đến khô trở thành vật lạ đối với cơ thể, làm nhiễm trùng tạo mủ và gây viêm Chó thường xuyên tiếp xúc với môi trường dơ bẩn, phần mông dễ tiếp xúc với với các chất dơ, vi khuẩn dễ ẩn nấp trong túi gây viêm

Các con chó bị tiêu chảy, sau khi đi tiêu phân vẫn còn tụ lại ở hậu môn, lúc này cơ vòng tác động làm miệng túi mở rộng tạo cơ hội cho các vi khuẩn còn đọng lại trong phân chui vào và phát triển

2.4.3.2 Các dạng bệnh

Nhiễm trùng cấp tính thường xảy ra trong trường hợp nặng có thể lan rộng ra

mô xung quanh, gây hậu quả nghiêm trọng

Hình 2.5 Nhiễm trùng cấp tính túi hậu môn

Viêm mãn tính, nhiễm trùng có mủ là hậu quả của việc không loại trừ hết nhiễm trùng trong trường hợp cấp tính Trong trường hợp này một lượng chất còn lại sẽ tiếp tục tích tụ và tạo cơ hội cho vi trùng phát triển làm cho tình trạng tái đi tái lại

2.4.3.3 Chẩn đoán

Biểu hiện lâm sàng

Bệnh viêm túi hậu môn có thể xảy ra trên mọi lứa tuổi, nhưng đa phần là chó trưởng thành, hiếm khi gặp ở chó con Bệnh viêm túi hậu môn xảy trên nhiều giống chó khác nhau nhưng thường xảy ra trên các chó cảnh, các giống chó ngoại (Bulldog, Husky, Sharpei)

Hình 2.6 Chó chà sát vùng mông xuông nền nhà

Trên một vài loài thú khác cũng xảy ra viêm túi hậu môn như các loài chó hoang (dingo, linh cẩu, chó rừng…), loài mèo (hổ báo, sư tử…), chồn, hải ly…Trong một vài trường hợp bệnh viêm túi hậu môn còn kết hơp với viêm da tiết nhờn hay một số bệnh về da khác dẫn đến tình trạng nặng hơn, gây khó khăn trong việc điều trị

Bệnh sử

Đối với những thú có bệnh sử tiêu chảy xảy ra trong vòng hai đến ba tuần hoặc phân mềm nhão Chúng thường có các biểu hiện kích thích ở vùng hậu môn như liếm vùng hậu môn, cắn ở đầu đuôi hay hậu môn thậm chí có thể chà sát hậu môn xuống nền nhà Cùng với sự đau đớn ở vùng đuôi, hậu môn và bốc mùi hôi

Hình 2.7 Mèo liếm vùng hậu môn

Có những biểu hiện thay đổi hành vi hàng ngày như tư thế đi đứng hay chà vùng mông vào vách, đi tiêu tiểu cảm giác khó khăn (hơi buốt), nguy hiểm hơn là đi phân có lẫn máu tươi (do táo bón) hay chảy dịch có lẫn máu

Hình 2.8 Chó kéo lê mông trên cỏ Kiểm tra sức khỏe

Vùng túi hậu môn có thể có biểu hiện sưng đỏ Bọc mủ hoặc sự nhiễm trùng

có thể là nguyên nhân làm cho túi hậu môn vỡ ra và tạo nên sự loét rỉ dịch Thú có thể bị sốt do bọc mủ hoặc viêm túi nghiêm trọng Trong lúc khám trực tràng ta sờ nắn mô xung quanh hậu môn, có thể phát hiện sự phình to rắn chắc và đôi lúc gây

máu, có mủ, sền sệt, đục, casein sữa) Những thú bị mụn mủ ở túi hậu môn chưa được diều trị có thể dẫn đến suy nhược cơ thể, có thể xảy ra những mụn mủ khác ở trực tràng hoặc xung quanh vùng hậu môn

Lưu ý: sự sờ nắn thông thường và quan sát túi hậu môn trong lúc kiểm tra có

thể cho phép ta phát hiện bệnh viêm túi hậu môn sớm hơn

Nêm chặt túi hậu môn được chẩn đoán khi túi hậu môn sưng to và đau, chạm nhẹ vào không thể dễ dàng nhận biết Viêm túi hậu môn được chẩn đoán khi cơn đau dịu đi hoặc trầm trọng Chất tiết trong, vàng, đỏ nhạt như máu hoặc có mủ, viêm tế bào của mô xung quanh, căn da quá mức, đau và sốt Sự vỡ túi hậu môn được chẩn đoán khi nhìn thấy sự thoát dịch ở hệ thống túi hậu môn

Chẩn đoàn phòng thí nghiệm

Sự biến đổi sinh hóa của máu và huyết thanh không rõ ràng Sự gia tăng bạch cầu nghiên trái có thể nghi ngờ mụn mủ túi hậu môn Nghiên cứu tế bào học từ mảnh vỡ tế bào trong chất tiết của túi hậu môn, phần lớn là bạch cầu và nhiều vi khuẩn

Sau khi phân lập mẫu dịch ở túi hậu môn bình thường kết quả bao gồm các

vi khuẩn Streptococcus faecalis và Staphylococcus spp Đối với mẫu dịch túi hậu môn bị viêm sau khi phân lập kết quả bao gồm các vi khuẩn Streptococcus faecalis,

Staphylococcus spp, Clostridium perfringens, Proteus mirabilis, E.coli

Các chẩn đoán phân biệt khác

Chó liếm cắn vùng hậu môn có thể do viêm túi hậu môn, mẫn cảm với bọ

chét, bướu xung quanh hậu môn, lỗ rò xung quanh hậu môn, da đuôi gấp lại có mủ,

sây sát phần da khấu đuôi

Sự kích thích hậu môn và vùng xung quanh hậu môn có thể do viêm túi hậu

môn, viêm da, nội kí sinh, lỗ rò xung quanh hậu môn, viêm hoặc bướu âm đạo

Biểu hiện sưng vùng hậu môn có thể do viêm úi hậu môn, thoát vị vùng hậu

môn, bướu xung quanh hậu môn, sự tăng sinh tuyến xung quanh hậu môn, bướu hậu môn, bịt lỗ hậu môn, bướu âm đạo

Chứng khó đi tiêu có thể do lỗ rò xung quanh hậu môn, bịt lỗ hậu môn, bọc

mủ túi hậu môn, viêm da hậu môn, thoát vị xung quanh hậu môn, bướu hậu môn, tổn thương hậu môn, dị vật ở trực tràng, bít ở trực tràng, bướu trực tràng, sa trực tràng, táo bón, tắc ruột

2.4.4 Điều trị

Sự điều trị tùy thuộc vào thời kỳ nhiễm trùng, hầu hết những vấn đề túi hậu môn có thể điều trị bởi các thao tác bằng tay như vệ sinh, nặn, cung cấp kháng sinh, thay đổi dinh dưỡng hợp lý, tích cực vận động Điều trị nên kết hợp với điều trị bệnh viêm da để hiệu quả tốt hơn

Túi viêm nhẹ hoặc tổn thương thì điều trị bằng cách vệ sinh bằng dung dịch nước muối sinh lý sau khi nặn dịch viêm trong túi ra và cung cấp kháng sinh

Nếu túi bị nhiễm trùng thì kết hợp với vệ sinh bằng chlohexidine 5 % và pha iodine 10 % vào nước muối sinh lý để vệ sinh Bổ sung chất xơ, ngũ cốc vào trong thức ăn hàng ngày hoặc thay đổi chế độ ăn hàng ngày cho phân chặt hơn Điều này

có thể làm dãn hậu môn lúc đi phân và kéo theo túi hậu môn bị nén chặt và đẩy dịch trong túi ra ngoài

Sử dụng kháng sinh trong trường hợp mãn tính, thường sử dụng trong 1 tuần, nên làm kháng sinh đồ để sử dụng kháng sinh cho hiệu quả tốt hơn Sử dụng kháng sinh làm cho túi hết bọc mủ trong thời gian điều trị tuy nhiên sẽ tái lại nếu ngưng điều trị

Phẫu thuật túi hậu môn cho kết quả tốt và lâu dài, không còn tái đi tái lại hiện tượng viêm túi hậu môn Nhưng đòi hỏi người thực hiện ca phẫu thuật có chuyên môn cao có kiến thức về cơ thể học tốt để thực hiện ca phẫu thuật tốt không ảnh hưởng đến các cơ xung quanh túi hậu môn nhất là cơ vòng hậu môn Nếu cơ vòng hâu môn bị tổn thương thì về sau có khả năng xảy ra hiện tương đi phân không kiểm soát