Trong chương trình Lịch sử phổ thông, giáo viên vận dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách có hệ thống, có thể dễ dàng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn. Chính qua đó, tạo điều kiện phát triển các phương pháp và kĩ năng cơ bản ở người học như: lập kế hoạch, phân tích, tổng hợp thông tin, đề xuất các giải pháp một cách sáng tạo …tạo cơ hội kích thích động cơ, lợi ích và sự tham gia vào các hoạt động học, thậm chí với cả học sinh trung bình và yếu về năng lực học.
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu
Trong xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ và sự phát triển như vũ bão củakhoa học và công nghệ hiện nay thì vai trò của nguồn nhân lực đối với sự phát triểncảu đất nước là vô cùng quan trọng Nó quyết định sự thành bại của sự nghiệp đổi mới
ở nước ta Giáo dục – đào tạo chính là yếu tố quyết định nguồn nhân lực Mục tiêu củagiáo dục - đào tạo cũng đã được Đảng ta xác định, đó là: đào tạo những người lao động
tự chủ, năng động sáng tạo, có năng lực giải quyết các vấn đề do thực tiễn đặt ra Đểđáp ứng nhiệm vụ, mục tiêu đó, giáo dục và đào tạo cần phải có những thay đổi mộtcách căn bản, toàn diện, từ triết lí, mục tiêu đến nội dung, phương pháp và hình thức tổchức dạy – học…nhằm phát triển cho người học hệ thống năng lực cần thiết để có thểtham gia hiệu quả vào thị trường lao động trong nước và quốc tế Vì vậy, phát triểnchương trình giáo dục phổ thông dựa trên tiếp cận năng lực là một lựa chọn tất yếukhách quan và phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội
Theo đó, việc dạy học không phải là “tạo ra kiến thức”, “truyền đạt kiến thức”hay “chuyển giao kiến thức” mà phải làm cho người học học cách đáp ứng hiệu quảcác đòi hỏi cơ bản liên quan đến môn học và có khả năng vượt ra ngoài phạm vi mônhọc để chủ động thích ứng với cuộc sống lao động sau này Quan điểm dạy học tíchhợp, với mục tiêu phát triển các năng lực ở người học, giúp họ có khả năng giải quyết
và đáp ứng sự biến đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại để đem lại thành công caonhất trong cuộc sống
Dạy học tích hợp là một quan điểm sư phạm, ở đó người học cần huy động mọinguồn lực để giải quyết một tình huống phức hợp – có vấn đề nhằm phát triển cácnăng lực và phẩm chất cá nhân Trong dạy học tích hợp, học sinh dưới sự chỉ đạo củagiáo viên thực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các thông tin từ ngôn ngữ của môn họcnày sang ngôn ngữ của môn học khác, học sinh học cách sử dụng phối hợp những kiếnthức, kĩ năng và những thao tác để giải quyết một tình huống phức hợp, thường gắnvới thực tiễn Chính nhờ quá trình đó, học sinh nắm vững kiến thức, hình thành kháiniệm phát triển năng lực và các phẩm chất cá nhân
Trong chương trình Lịch sử phổ thông, giáo viên vận dụng phương pháp dạy họctích hợp liên môn sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách có hệ thống, có thể dễ
Trang 2dàng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn Chính qua đó, tạođiều kiện phát triển các phương pháp và kĩ năng cơ bản ở người học như: lập kế hoạch,phân tích, tổng hợp thông tin, đề xuất các giải pháp một cách sáng tạo …tạo cơ hộikích thích động cơ, lợi ích và sự tham gia vào các hoạt động học, thậm chí với cả họcsinh trung bình và yếu về năng lực học.
Với những lí do trên, tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “ Xây dựng giáo án dạy học tích hợp liên môn trong giảng dạy bài Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946 – môn Lịch sử lớp 12”
2 Tên sáng kiến
Xây dựng giáo án dạy học tích hợp liên môn trong giảng dạy bài “Nước Việt Nam Dânchủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946” – môn Lịch sử lớp 12
3 Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hằng
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THPT Bến Tre, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0986738969
- Email: nguyenthithuhang.gvbentre@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Tác giả cùng với sự hỗ trợ của Trường THPT Bến Tre về kinh phí, đầu tư cơ sở vậtchất - kỹ thuật trong quá trình viết sáng kiến và dạy thực nghiệm sáng kiến
Chủ độngsử dụng phương pháp dạy học mới, không phải lúng túng và tỏ ra lo sợ
rằng sẽ bị “cháy giáo án” do học sinh không hoàn thành các hoạt động được
giao trong giờ học
Giáo viên tự xây dựng nội dung phù trình độ nhận thức của từng lớp từ đó pháthuy khả năng sáng tạo của giáo viên
+ Học sinh:
Hiểu, lý giải, xâu chuỗi tìm ra các mối quan hệ, tác động, ảnh hưởng của các nộidung ; tăng cường khả năng vận dụng các kiến thức đã học vào giải quyết những
Trang 3vấn đề khác trong học tập và thực tiễn; không cảm thấy nhàm chán trong cácbuổi học, các em được chủ động làm việc trong các giờ học
Thông qua hoạt động trao đổi giữa các học sinh rèn luyện cho các em kĩ nănghợp tác trong giải quyết các vấn đề
6 Ngày sáng kiến được áp dụng
Bài 17 – Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946 được dạy thực nghiệm ngày 5/12/2018 tại trường THPT Bến Tre
trong buổi dạy mẫu về đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển nănglực học sinh
7 Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1 Nội dung sáng kiến
7.1.1 Điều kiện áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trường THPT Bến Tre có những điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu:
+ Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm, sát sao chuyên môn, nỗ lực trong bối cảnh đổimới căn bản toàn diện ngành giáo dục
+ Nhà trường có đủ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cần thiết
+ Giáo viên: Là 1 giáo viên trẻ, năng động, sáng tạo, hiện đang dạy lớp 12, có lòng nhiệttình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
+ Học sinh: Học sinh được chọn tham gia nghiên cứu đều tích cực, chủ động; thànhtích học tập của năm trước ở mức trung bình, khá trở lên
7.1.2 Các bước thực hiện và giải pháp xây dựng giáo án dạy học tích hợp
- Hiểu được tình hình nước ta trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Támnăm 1945 - chính quyền dân chủ nhân dân ở trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”
Trang 4- Trình bày được những biện pháp giải quyết khó khăn của Đảng, Chính phủ vàChủ tịch Hồ Chí Minh: bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói,nạn dốt, khó khăn về tài chính Kết quả và ý nghĩa của những biện pháp đó.
- Hiểu được chủ trương, sách lược của Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ ChíMinh đấu tranhvới quân Trung Hoa Dân quốc, bọn phản động cách mạng ở miền Bắc,
và thực dân Pháp Ý nghĩa của việc thực hiện chủ trương, sách lược đó
- Việc giải quyết những khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám,
đẫ để lại bài học kinh nghiệm gì? Bài học đó được vận dụng như thế nào trong côngcuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
1.2 Về kĩ năng
Môn Lịch sử:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử
- Rèn luyện kĩ năng khai thác và sử dụng kênh hình lịch sử (sử dụng tranh ảnhtrong bài để hiểu hơn về tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám và những biệnpháp của chính quyền cách mạng giải quyết các khó khăn đó)
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng, liên hệ thực tế: rút ra bài học kinh nghiệm từ việcgiải quyết những khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945,qua đó liên hệ, vận dụng bài học đó trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiệnnay
Môn Giáo dục công dân:
Kĩ năng so sánh, phân tích để thấy được biện pháp xây dựng chính quyền và bảnchất của chính quyền cách mạng trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm1945
Hoạt động ngoài giờ lên lớp:
Trang 5Kĩ năng liên hệ thực tế để hiểu rõ được việc thanh niên vận dụng bài học kinhnghiệm rút ra từ việc giải quyết khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng thángTám như thế nào trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:
Kĩ năng vận dụng, liên hệ để thấy được chủ trương, biện pháp giải quyết khókhăn của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hơn năm đầu sau Cách mạngtháng Tám năm 1945; đặc biệt là vai trò của Hồ Chí Minh Từ đó, khuyến khích việchọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của thế hệ trẻ trong công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Môn Tin học:
- Kĩ năng tìm kiếm thông tin trên mạng
- Kĩ năng lập bài thuyết trình bằng Power Point
- Kĩ năng vẽ bản đồ tư duy bằng phần mềm Mind Manager 9.0
- Bước đầu hình thành và tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học, có thái
độ khách quan khi nhìn nhận, đánh giá sự vật, hiện tượng trong đời sống
Trang 6+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử: trình bày được những biện pháp của chínhquyền cách mạng và kết quả đạt được trong việc giải quyết những khó khăn trước mắt
và chuẩn bị cho kháng chiến trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945;trình bày được những chủ trương, sách lược của Đảng, Chính phủ ta và Chủ tịch HồChí Minh đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc cùng bọn tay sai và đối phó vớiPháp sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
+ Năng lực thực hành bộ môn lịch sử: xác định được vị trí của quân Đồng minhkhi tiến vào nước ta để tiến hành giải giáp quân đội phát xít trên bản đồ Việt Nam
+ Năng lực nhận xét, đánh giá sự kiện lịch sử: đánh giá ý nghĩa của việc giảiquyết những khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945; đánhgiá ý nghĩa của việc thực hiện chủ trương, sách lược đấu tranh với quân Trung HoaDân quốc cùng bọn tay sai và với thực dân Pháp sau Cách mạng tháng Tám năm 1945;
+ Năng lực vận dụng, liên hệ thực tế: rút ra bài học kinh nghiệm từ việc giảiquyết những khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, sựvận dụng bài học đó trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
+ Năng lực phát hiện, đề xuất, giải quyết các vấn đề trong học tập lịch sử: tracứu và xử lí thông tin, nêu dự kiến giải quyết các vấn đề, tổ chức thực hiện dự kiến,vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết vấn đề thực tiễn
2 Tính liên môn, tích hợp của dự án
Để thực hiện dự án này, học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức các mônhọc sau:
Môn học Bài liên quan đến
Trang 7Văn học Bài vè “Bình dân học vụ” (nguồn:
https://cadao.me) Làm rõ biện pháp trước mắt
và lâu dài của chính quyềncách mạng trong việc giảiquyết nạn dốt trong hơn nămđầu sau Cách mạng thángTám năm 1945
Thư gửi học sinh nhân dịp khai giảng năm học mới năm 1945 - Hồ
Giáo dục
công dân
Bài 14 - “Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” - SGK
Giáo dục công dân 10
Làm rõ bài học kinh nghiệmcần rút ra từ việc giải quyếtkhó khăn trong hơn năm đầusau Cách mạng tháng Támnăm 1945 cho công cuộc xâydựng và bảo vệ tổ quốc hiệnnay; những bài học đối vớivới việc đề ra và thực hiệnchính sách đối ngoại củaĐảng ta hiện nay
Bài 15 “Chính sách đối ngoại”
-SGK Giáo dục công dân 11
Hoạt động
ngoài giờ
lên lớp
Hoạt động ngoài giờ lên lớp tháng
12 với chủ đề “Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Ý thức và trách nhiệm củathế hệ trẻ, đặc biệt là ý thứclao động và cống hiến trongcông cuộc xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc hiện nay
Học tập và
làm theo tấm
gương đạo đức
Hồ Chí Minh
Nói đi đôi với làm - Khuyến khích việc học tập
và làm theo tấm gương đạođức Hồ Chí Minh của thế hệtrẻ trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Cần, kiệm, liêm, chính
Lấy dân làm gốc (cách mạng là sựnghiệp của quần chúng nhân dân)Tinh thần yêu nước, sẵn sàng đemhết khả năng của mình phục vụ cholợi ích của Tổ quốc
Trang 8Bài 2 - “Liên Xô và các nước Đông
Âu (1945 - 1991) Liên bang Nga (1991 -2000)” - SGK Lịch sử 12 -
Cơ bản
Làm rõ hệ thống xã hội chủnghĩa thế giới đang dần hìnhthành , đây là điều kiệnkhách quan thuận lợi củanước ta sau Cách mạngtháng Tám năm 1945
Bài 3 “Các nước Đông Bắc Á”
-SGK Lịch sử 12 - Cơ bản
Làm rõ sự phát triển củaphong trào giải phóng dântộc thế giới sau Chiến tranhthế giới thứ hai để thấy rõđây là điều kiện thuận lợikhách quan của nước ta sauCách mạng tháng Tám năm1945
Bài 4 “Các nước Đông Nam Á”
12 - Cơ bản
Làm rõ thắng lợi của Cáchmạng tháng Tám đưa tới sự
ra đời của nước Việt NamDân chủ Cộng hòa; nhân dângiành quyền làm chủ, bướcđầu được hưởng quyền lợi
do chính quyền cách mạngmang lại nên rất tin tưởng vàgắn bó với chế độ Đây làthuận lợi cơ bản của nước tasau Cách mạng tháng Támnăm 1945
Tin học - Phần mềm Word, Excel, Power
Trang 9- Phần mềm Mind Manager 9.0
II ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC
- Học sinh lớp 12A4 (32 học sinh) – Trường THPT Bến Tre, Thị xã Phúc Yên,Vĩnh Phúc
Đặc điểm của học sinh:
+ Ưu điểm:
Là học sinh theo ban khoa học xã hội, đa phần có ý thức học tập khá tốt
Học sinh có khả năng công nghệ thông tin khá tốt
Học sinh có kĩ năng làm việc nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên
Học sinh đã bước đầu được làm quen với những đổi mới về phương phápdạy học, kiểm tra đánh giá mà các thầy cô đã áp dụng trong quá trìnhgiảng dạy
+ Hạn chế: Là học sinh lớp 12 , đa phần các em không xác định thi đại học theokhối C nên gặp khó khăn trong việc đầu tư thời gian nghiên cứu bài, khó khăn trongviệc sắp xếp thời gian trao đổi nhóm để hoàn thành sản phẩm của nhóm
Chính vì vậy, khi chọn đối tượng học sinh trên, tôi mong muốn với những đổimới của mình trong phương pháp dạy học tích hợp, sử dụng kiến thức liên môn sẽ làmtăng hứng thú cho các em trong việc học tập môn lịch sử, giúp các em tìm tòi và khámphá, gắn với thực tiễn
III Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC
1 Ý nghĩa đối với nhà trường
- Góp phần thực hiện nghị quyết 29 - NQ/ TW về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục
- Góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Dạy tốt - Học tốt”, “Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và phong trào “Học tập suốt đời” của Bộ Giáodục và đào tạo
2 Ý nghĩa của bài học đối với thực tiễn dạy học
* Đối với giáo viên:
- Bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kĩ năng sư phạm cho giáo viên
- Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
Trang 10- Phát triển năng lực dạy học tích hợp theo chủ đề.
- Phát triển năng lực vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy
- Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học
- Giúp giáo viên thêm yêu nghề, say mê với nghề, say nghề nghiên cứu khoa học
để phát triển hơn trong nghề
* Đối với học sinh:
- Phát triển các năng lực cho học sinh, đặc biệt là năng lực tự học, tự sáng tạo;năng lực lập kế hoạch hoạt động; năng lực hợp tác và năng lực vận dụng các kiến thứcliên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn Ngoài ra, còn phát triển một số năng lựcchuyên biệt của môn Lịch sử như năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, năng lực thực hành
bộ môn, năng lực nhận xét, đánh giá sự kiện, vấn đề lịch sử, năng lực vận dụng và liên
hệ thực tế
- Nâng cao hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch sử Phát huy được tính tíchcực, chủ động, sáng tạo của học sinh
- Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
Như vậy, việc tham gia dạy học theo chủ đề tích hợp này giúp phát triển cả vềmặt kiến thức, kỹ năng, thái độ cũng như năng lực cho cả giáo viên và học sinh
3.Ý nghĩa của bài học đối với thực tiễn đời sống xã hội
- Dự án khắc họa lại sinh động lịch sử Việt Nam trong hơn một năm đầu sauCách mạng tháng Tám năm 1945 (từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946)vớinội dung quan trọng là việc xây dựng và bảo vệ chính quyền non trẻ trong những ngàyđầu sau khi giành được chính quyền Đây là những cơ sở quan trọng, là nền tảng choviệc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân và vìdân ở Việt Nam hiện nay
- Góp phần định hình ý thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xâydựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, khuyến khích các em “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh”
IV THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị dạy học
- Máy tính, máy chiếu, giáo án, các slide bài giảng của giáo viên
- Phiếu học tập, phiếu KWL, phiếu đánh giá kết quả hoạt động nhóm
- Các slide kết quả hoạt động nhóm của học sinh
Trang 112 Học liệu
- Sách giáo khoa:
+ Lịch sử 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
+ Lịch sử 12 Cơ bản (Sách giáo viên) - NXB Giáo dục, HN, 2008
+ Ngữ văn 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
+ Giáo dục công dân 10 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
+ Giáo dục công dân 11 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử 12 - NXB Giáodục, HN, 2010
- Tài liệu tập huấn Dạy học tích hợp ở trường THCS, THPT, NXB Đại học sư
- Bản đồ Việt Nam (Nguồn: Wikipedia.com)
- Bộ câu hỏi định hướng và đáp án
- Các website:
+ Google.com.vn
+ Wikipedia.com
3 Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học
- Sử dụng phần mềm Microsoft Office Power Point trong thiết kế bài giảng điện
tử của giáo viên và các sản phẩm nhóm của học sinh khi thuyết trình
- Sử dụng phần mềm Microsoft Office Word, Exel trong việc thiết kế bài giảngđiện tử của giáo viên và tổng hợp kết quả kiểm tra học sinh
- Sử dụng phần mềm Edraw Mind Map để vẽ sơ đồ tư duy làm sản phẩm nhómcủa học sinh
- Phòng học bộ môn
V HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Thời lượng dự kiến
Trang 12Dự án này được thực hiện trong 02 tiết và 01 tuần chuẩn bị.
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
2.1 Chuẩn bị của giáo viên
- Máy tính xách tay, máy chiếu, giáo án điện tử và word
- Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án, bộ câu hỏi định hướng
- Phân chia nhóm và giao nhiệm vụ học tập cho từng nhóm và danh sách các tàiliệu tham khảo cho học sinh
- Xây dựng giáo án mẫu, các mẫu phiếu học tập, phiếu K - W - L, các phiếuđánh giá dự án
2.2 Học sinh
- Lập kế hoạch thực hiện dự án của nhóm
- Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm
- Hoàn thành các nhiệm vụ học tập dưới dạng bài Power Point
- Tập thuyết trình, tìm kiếm các nguồn tài liệu, tranh ảnh liên quan tới nội dungcủa dự án để chuẩn bị cho thảo luận
- Hoàn thành các phiếu học tập, phiếu K - W - L và phiếu học sinh tự đánh giá
và đánh giá lẫn nhau trong nhóm
- Sử dụng các phần mềm Microsoft Office Power Point, phần mềm vẽ sơ đồ tưduy Mind Manager
3 Hoạt động dạy và học
TIẾT 26
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
Sau khi học xong, học sinh nắm được các kiến thức cơ bản:
- Hiểu được tình hình nước ta trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám
năm 1945 - chính quyền dân chủ nhân dân ở trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”.
- Trình bày được những biện pháp của chính quyền cách mạng trong việc giải quyết những khó khăn trước mắt và chuẩn bị cho kháng chiến: xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính Kết quả và ý nghĩa của những biện pháp đó
Trang 13- Từ việc giải quyết những khó khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám, rút ra bài học kinh nghiệm gì? Bài học đó được vận dụng như thế nào trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
2 Về kĩ năng
Rèn luyện các kĩ năng:
- Kĩ năng khai thác và sử dụng bản đồ, kênh hình lịch sử
- Kĩ năng tái hiện, đánh giá sự kiện lịch sử
- Kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề của bài học
3 Về thái độ
- Lên án những hành động phá hoại, xâm lược của kẻ thù, sự phản bội Tổ quốccủa bọn phản cách mạng
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng
- Giáo dục ý thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc hiện nay
4 Năng lực hình thành
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp và hợp tác, sử
dụng công nghệ thông tin và sử dụng ngôn ngữ; đặc biệt là năng lực hợp tác
- Năng lực chuyên biệt: năng lực thực hành bộ môn; năng lực tái hiện, đánh giá sự
kiện, nhân vật lịch sử; khai thác và sử dụng kênh hình; liên hệ thực tế; vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết vấn đề thực tiễn…
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Máy tính, máy chiếu, giáo án, các slide bài giảng của giáo viên
- Các phiếu học tập, KWL
- Các slide kết quả thảo luận nhóm của học sinh
2 Chuẩn bị của học sinh
- Nhóm 1:
+ Đáp án bộ câu hỏi định hướng
+ Các slide kết quả thảo luận nhóm về các nội dung: Những kết quả chủ yếu đạtđược trong bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng sau Cách mạng tháng Tám năm
1945, sơ đồ tư duy về xây dựng chính quyền cách mạng
- Nhóm 2:
Trang 14+ Đáp án bộ câu hỏi định hướng.
+ Các slide kết quả thảo luận nhóm về các nội dung: biện pháp giải quyết nạnđói, kết quả, sơ đồ tư duy về giải quyết nạn đói
- Nhóm 3:
+ Đáp án bộ câu hỏi định hướng
+ Các silde kết quả thảo luận nhóm về các nội dung: biện pháp giải quyết nạndốt, kết quả, sơ đồ tư duy về giải quyết nạn dốt
- Nhóm 4:
+ Đáp án bộ câu hỏi định hướng
+ Các slide kết quả thảo luận nhóm về các nội dung: biện pháp giải quyết khókhăn về tài chính, kết quả, sơ đồ tư duy về giải quyết khó khăn về tài chính
Thông qua sách giáo khoa các môn:
- Lịch sử 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Lịch sử 12 Cơ bản (Sách giáo viên) - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Ngữ văn 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Giáo dục công dân 10 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Giáo dục công dân 11 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Tranh ảnh về các khó khăn của nước ta và các biện pháp giải quyết khó khăncủa chính quyền cách mạng trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
- Bản đồ Việt Nam (Nguồn: Wikipedia.com)
- Tin học, ứng dụng công nghệ thông tin:
III Phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá
1 Phương pháp - kĩ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học:
+ Dạy học giải quyết vấn đề
+ Dạy học theo dự án (chủ đề tích hợp)
Trang 152 Kiểm tra đánh giá
- Thông qua sản phẩm các nhóm thực hiện dự án
- Thông qua thuyết trình sản phẩm các nhóm
- Thông qua phiếu K - W - L
IV Tiến trình tổ chức dạy và học
1.Xây dựng ý tưởng dự án Xác định chủ đề (được tiến hành trong vòng 5 phút sau
khi giáo viên dạy xong bài 16 - tiết 25: “Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi
nghĩa Tháng Tám (1939 - 1945)”).
- Giáo viên chiếu slide 1 số hình ảnh về nước Việt Nam mới trong những ngàyđầu sau Cách mạng tháng Tám sau đó yêu cầu học sinh đoán chủ đề (phương pháp“bàntay nặn bột”)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “Tuyên ngôn độc lập” tại Quảng trường Ba Đình (2/9/1945)
Trang 16Quân Anh đến Sài Gòn, tháng 9 năm 1945
Ngày 23-9-1945, Thực dân Pháp gây hấn ở Nam Bộ, các chiến sỹ Thủ đô rời Hà Nội vào Nam chiến đấu
t
Những người chết đói ở trại Giáp Bát được cải táng về nghĩa trang Hợp Thiện (Hà Nội) Ảnh: Võ An Ninh
- Giáo viên chốt chủ đề: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945đến trước ngày 19/12/1946
2.Xây dựng kế hoạch học tập
Trang 17- Được tiến hành trong vòng 04 phút
- Giáo viên chia lớp thành 04 nhóm
- Giáo viên giới thiệu về phiếu KWL, hướng dẫn các nhóm tìm hiểu trước ở nhànhững thông tin ở cột K và W về chủ đề Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau
ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946) (trên máy tính)
PHIẾU KWLK
(Những điều đã
biết)
W(Những điều muốnbiết)
L(Những điều đã họcđược)
- Giáo viên giới thiệu cho cả lớp về nội dung thực hiện dự án: “Bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tàichính”,
các nhóm đề xuất ý tưởng dự án
- Các nhóm lựa chọn chủ đề, xác định mục tiêu của dự án:
+ Nhóm 1: Những biện pháp xây dựng chính quyền cách mạng và kết quả đạt được+ Nhóm 2: Giải quyết nạn đói (Biện pháp trước mắt, biện pháp lâu dài và kếtquả)
+ Nhóm 3: Giải quyết nạn dốt(Biện pháp trước mắt, biện pháp lâu dài và kếtquả)
+ Nhóm 4: Giải quyết khó khăn về tài chính(Biện pháp trước mắt, biện pháp lâudài và kết quả)
- Thời gian chuẩn bị: dự kiến 07 ngày
3 Giáo viên đưa ra tiêu chí đánh giá kết quả học tập
-Được tiến hành trong vòng 02 phút
- Điểm đánh giá được tính bằng điểm trung bình cộng của phiếu đánh giá sảnphẩm nhóm học sinh của giáo viên, điểm đánh giá mức độ tham gia hoạt độngnhóm của các thành viên và điểm bài trả lời bộ câu hỏi định hướng cá nhân nhân
hệ số 2
Trang 18PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM NHÓM HỌC SINH CỦA GIÁO VIÊN
Họ và tên người đánh giá:
Nhóm: Lớp: Trường:
Tên chủ đề:
Chi tiết Điểm
tối đa
1
Bài trình bàyPower point của nhóm
Thuyết trình 3
Điểm TB cộng của các mục đánh giá
Trang 19PHIẾU ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THAM GIA HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC THÀNH VIÊN
TRONG NHÓM
(Phiếu này dành cho các học sinh trong nhóm tự đánh giá lẫn nhau)
Họ tên người đánh giá:
Nhóm: Lớp: Trường:
2 = Tốt hơn các thành viên khác trong nhóm
1 = Trung bình
0,5 = Không tốt bằng các thành viên khác trong nhóm
0 = Không giúp ích gì cho nhóm
Thành
viên
Nhiệt tình trách nhiệm
Tinh thần hợp tác, tôn trọng lắng nghe
Tham gia
tổ chức quản lí nhóm
Đưa ra ý kiến có giá trị
Hiệu quả công việc
Tổng điểm
4 Thực hiện dự án(thực hiện thời gian ngoài giờ lên lớp)
4.1 Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án
- Các nhóm học sinh lập kế hoạch làm việc, phân công nhiệm vụ, trao đổi cáchthực hiện, thời gian hoàn thành và báo cáo giáo viên thường xuyên
- Các nhóm tự bố trí thời gian họp nhóm và thực hiện nhiệm vụ Biên bản thảoluận họp nhóm được ghi đầy đủ trong Sổ theo dõi dự án
- Triển khai thực hiện dự án (1 tuần)
+Hoạt động của giáo viên:
Theo dõi học sinh thực hiện, hướng dẫn học sinh, kịp thời giải quyết những vướng mắc
Giáo viên cung cấp cho học sinh các tài liệu hỗ trợ thêm (nếu có)
+ Hoạt động của học sinh:
Các nhóm xây dựng kế hoạch làm việc
Thực hiện dự án: thu thập thông tin, tổng hợp kết quả thu thập, phân tích và xử
lý thông tin và viết báo cáo
Trang 20 Trao đổi với giáo viên về những khó khăn trong quá trình thực hiện qua điệnthoại, email hoặc gặp trực tiếp.
Thảo luận, sửa chữa và hoàn chỉnh sản phẩm
4.2 Thực hiện dự án
- Học sinh làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch đã phân công
- Tìm kiếm và thu thập tài liệu thông qua sách báo, thư viện, internet …sau đótổng hợp kết quả thu nhập lại
- Viết báo cáo và thảo luận để hoàn thiện sản phẩm nhóm Các nhóm lựa chọn
01 thành viên đại diện cho nhóm để thuyết trình sản phẩm nhóm
5 Tiến trình tổ chức dạy và học trên lớp
5.1 Ổn định tổ chức lớp
5.2 Kiểm tra bài cũ
Giáo viên sử dụng câu hỏi: Nối sự kiện ở cột A với sự kiện ở cột B sao cho phù hợp
1 Ngày 15/8/1945 a Cuộc khởi nghĩa giành chính
quyền ở Sài Gòn giành thắng lợi
2 Ngày 19/8/1945 b Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị
3 Ngày 23/8/1945 c Giành chính quyền sớm nhất
trong cả nước
4 Ngày 25/8/1945 d Trong suốt 15 năm
5 Ngày 30/8/1945 e Phát xít Nhật đầu hàng Đồng
minh vô điều kiện
6 Bắc Giang, Hải Dương, Hà
1 Ngày 15/8/1945 1 - e a Cuộc khởi nghĩa giành chính
quyền ở Sài Gòn giành thắng lợi
2 Ngày 19/8/1945 2 - f b Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị
3 Ngày 23/8/1945 3 - g c Giành chính quyền sớm nhất
Trang 21trong cả nước.
4 Ngày 25/8/1945 4 - a d Trong suốt 15 năm
5 Ngày 30/8/1945 5 - b e Phát xít Nhật đầu hàng Đồng
minh vô điều kiện
6 Bắc Giang, Hải Dương, Hà
Tĩnh, Quảng Nam
6 - c f Cuộc khởi nghĩa giành chính
quyền ở Hà Nội giành thắng lợi
7 Thắng lợi của Cách mạng
tháng Tám là sự chuẩn bị
7 - d g Cuộc khởi nghĩa giành chính
quyền ở Huế giành thắng lợi
5.3 Bài mới
Giới thiệu bài:
Giáo viên đặt câu hỏi để khởi động bài học:
(?) Thành quả to lớn mà Cách mạng tháng Tám đã đạt được là gì?
Học sinh sẽ đưa ra nhiều phương án trả lời khác nhau và giải thích lí do vì sao
có sự lựa chọn như vậy
Giáo viên chốt vấn đề: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đã phá tan xiềngxích nô lệ của thực dân Pháp hơn 80 năm và ách thống trị của phát xít Nhật gần 5 năm,lật nhào ngai vàng phong kiến ngự trị ngót chục thế kỉ ở nước ta, lập nên nước ViệtNam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước do nhân dân lao động làm chủ Vì thế, thành tựu tolớn của Cách mạng tháng Tám là Việt Nam hoàn toàn độc lập và chính quyền về taynhân dân Tuy nhiên, Lênin từng nói: “Việc giành chính quyền đã khó, việc bảo vệchính quyền lại càng khó hơn” Vậy nhân dân ta phải tiếp tục làm gì để xây dựng vàbảo vệ chính quyền hay chính là bảo vệ thành quả của Cách mạng tháng Tám năm1945? Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu quá trình xây dựng và bảo vệ thành quả của Cáchmạng tháng Tám trong những ngày đầu sau khi Cách mạng tháng Tám thành công
thông qua bài 17 - tiết 26: “Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946”.
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
*Hình thức: Hoạt động cả lớp, cá nhân.
* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
Giáo viên sử dụng phương pháp nêu vấn đề, giải quyết vấn đề; phát vấn, họcsinh suy nghĩ, trình bày ý kiến; giáo viên nhận xét, kết luận
* Tiến trình
Trang 22Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cơ bản cần nắm Tích hợp Lịch sử - Lịch sử; Lịch sử - Địa lý;
Lịch sử - Ngữ văn.
Hoạt động cả lớp, cá nhân.
-GV nêu câu hỏi: Sau khi Cách mạng tháng
Tám 1945 thành công, nước ta có những thuận
lợi cơ bản nào? Theo em, thuận lợi nào là cơ
bản nhất.
- HS tìm hiểu SGK, suy nghĩ trả lời
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử lớp 12 - Bài 16 - “Phong trào giải phóng
dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939
-1945) Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra
đời”- phần ý nghĩa của Cách mạng tháng Tám
năm 1945 để giải thích nhân dân ta đã giành
quyền làm chủ.(Tích hợp Lịch sử - Lịch sử)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử lớp 12 - Bài 2 - “Liên Xô và Các nước Đông
Âu (1945 1991) Liên Bang Nga (1991
-2000)” để thấy được hệ thống xã hội chủ nghĩa
đang dần hình thành.(Tích hợp Lịch sử - Lịch
sử)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử lớp 12 - Bài 3 - “Các nước Đông Bắc Á”;
Bài 4 “Các nước Đông Nam Á” và Bài 5
-“Các nướcChâu Phi và Mĩ Latinh” để giải thích
sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc
sau Chiến tranh thế giới thứ hai.(Tích hợp Lịch
sử - Lịch sử)
- HS lắng nghe, ghi chép
- GV nêu vấn đề: Bên cạnh những thuận lợi cơ
I Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
1 Thuận lợi
- Nhân dân ta đã giành quyền làmchủ, bước đầu hưởng quyền lợi dochính quyền cách mạng đưa lại nênrất phấn khởi, gắn bó với chế độ
- Cách mạng nước ta có Đảng, đứngđầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo.Đây là thuận lợi cơ bản nhất
-Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giớiđang hình thành, phong trào giảiphóng dân tộc thế giới phát triển
Trang 2320 VẠN QUÂN TRUNG HOA DÂN QUỐC
HƠN 1 VẠN QUÂN ANH
6 VẠN QUÂN NHẬT
QUÂN PHÁP
bản nêu trên, tình hình nước ta trong những
ngày đầu sau Cách mạng tháng Tám cũng gặp
muôn vàn khó khăn Vậy đó là những khó khăn
nào?
- HS nghiên cứu SGK, suy nghĩ trả lời
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý:GV liên hệ bài
1 – Lịch sử 12 “Sự hình thành trât tự thế giới
mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai” để giải
thích vì sau sau CM tháng Tám, quân đội các
nước Đồng minh có mặt ở nước ta (Tích hợp
Lịch sử - Lịch sử) Đồng thời vận dụng kiến
thức Địa lý, sử dụng Bản đồ Việt Nam để giúp
HS thấy rõ vị trí của quân Đồng minh khi tiến
vào nước ta giải giáp quân đội phát xít, từ đó,
hiểu rõ hơn những mối đe dọa từ giặc ngoại
- Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam: QuânAnh tạo điều kiện cho thực dân Phápquay trở lại xâm lược
- Cả nước còn 6 vạn quân Nhật chờgiải giáp
cùng một lúc nước ta phải đối phóvới nhiều kẻ thù nguy hiểm
Trang 24- GV cho HS quan sát hình ảnh nạn đói cuối
năm 1944, đầu năm 1945
- GV cho HS quan sát hình ảnh tàn dư tệ nạn
của chế độ thực dân, phong kiến và nạn mù chữ
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về tình
hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám năm
-Công nghiệp chưa được phục hồi
* Văn hóa - Giáo dục
- Tàn dư văn hóa lạc hậu của chế độthực dân, phong kiến nặng nề
- Hơn 90% dân số không biết chữ
Trang 25 Những mối đe dọa trên đẩy nước ta
vào tình thế “ngàn cân theo sợi tóc”.
Hoạt động 2: Tìm hiểu bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính.
*Hình thức: Hoạt động nhóm, cá nhân.
* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
- Giáo viên sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề, dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ
- Vấn đáp, thuyết trình kết quả làm việc nhóm chuẩn bị ở nhà
* Tiến trình
- GV phát phiếu học tập số 01,02,03,04 cho học sinh
Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cơ bản cần nắm
Tích hợp Lịch sử - Giáo dục công dân; Lịch
sử - Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh; Lịch sử - Ngữ văn; Lịch sử
- Hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Hoạt động nhóm, cá nhân.
GV nêu vấn đề và các nhóm giải quyết vấn
đề thông qua việc giới thiệu sản phẩm nhóm
trước lớp (Dạy học giải quyết vấn đề và dạy
học hợp táctheo nhómnhỏ).
GV nêu vấn để: Trong hơn năm đầu sau Cách
mạng tháng Tám năm 1945, nước ta cùng
một lúc phải đối phó với nhiều kẻ thù,đẩy
nước ta rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi
tóc” Vậy nhiệm vụ cấp bách cần phải giải
quyết của cách mạng nước ta lúc này là gì?
Chính quyền CM đã có những biện pháp gì
để giải quyết nhiệm vụ ấy?
Giải quyết vấn đề thông qua dạy học hợp tác
theo nhóm nhỏ: Các nhóm học sinh báo cáo
II Bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính
Trang 26Hồ Chủ tịch bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước ta năm1946
Cử tri tham gia bầu cử tại Hà Nội
kết quả dự án trước lớp
Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm của
nhóm I:Đứng trước những khó khăn sau
Cách mạng tháng Tám, Đảng và Chính phủ
cách mạng đã xây dựng chính quyền cách
mạng như thế nào?
Học sinh nhóm I: Đại diện nhóm trình bày
sản phẩm trên Power Point (Chi tiết tại Phụ
lục Các sản phẩm của học sinh)
Học sinh các nhóm: Lắng nghe, nhận xét.
Giáo viên kết luận:
+ GV cho HS quan sát hình ảnh cuộc Tổng
- Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiến hànhbầu cử hội đồng nhân dân các cấp
Trang 27giáng một đòn nặng nề vào âm mưu chia rẽ
và lật đổ chính quyền cách mạng của kẻ thù
+ GV cho HS quan sát hình ảnh Quốc hội
khóa I họp phiên đầu tiên tại Nhà hát lớn Hà
Nội (2/3/1946)
+ GV nêu câu hỏi bổ sung: Trong lịch sử Việt
Nam từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa được thành lập, có những bản Hiến
pháp nào? HS suy nghĩ, trả lời GV chốt ý.
Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm của
nhóm II:Trước nạn đói hoành hành, Đảng và
- Ngày 2/3/1946: Quốc hội khóa I họpphiên đầu tiên, bầu ra chính phủ liênhiệp kháng chiến do Hồ chí Minhđứng đầu
- Ngày 9/11/1946: Thông qua bảnHiến pháp đầu tiên của nước ViệtNam dân chủ cộng hòa
- Tạo cơ sở pháp lí vững chắc cho nhà
Trang 28Chính phủ cách mạng đã giải quyết nạn đói
như thế nào?
Học sinh nhóm II: Đại diện nhóm trình bày
sản phẩm trên Power Point (Chi tiết tại Phụ
lục Các sản phẩm của học sinh)
Học sinh các nhóm: Lắng nghe, nhận xét, bổ
sung
Giáo viên kết luận:
+ Giáo viên vận dụng kiến thức Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Người tiên phong thực hiện trước bằng một
hành động cụ thể: “mười ngày nhịn một
bữa, mỗi bữa một bơ, đem gạo đó cứu đói
cho dân nghèo” → Đây chính là phong cách
nêu gương của Bác Qua việc này thể hiện
“nói đi đôi với làm” đồng thời khuyến khích
thế hệ sau học tập các đức tính “cần, kiệm,
liêm, chính” của Hồ Chủ tịch.(Tích hợp Lịch
sử - Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh)
+ Giáo viên tích hợp giáo dục kĩ năng sống
cho HS bằng cách đặt câu hỏi:ngày nay
+ Có ý thức đoàn kết, tương thân, tương ái,
tương trợ nhau trong uộc sống; với học sinh
đó là tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau trong
nước để thực hiện nhiệm vụ đối nội
và đối ngoại trong tình hình mới
2.Giải quyết nạn đói
- Biện pháp lâu dài:
+ Kêu gọi nhân dân “tăng gia sảnxuất”
+ Bãi bỏ thuế thân và các loại thuế vô
lí khác; giảm tô 25%, giảm thuế ruộngđất 20% cho nông dân
- Kết quả: Nạn đói được đẩy lùi, nhândân phấn khởi và tin vào chính quyềncách mạng
Trang 29học tập
+ Hiện nay Việt Nam được đánh giá là quốc
gia thực hiện tốt phong trào xóa đói giảm
nghèo, thể hiện nét đẹp trong truyền thống
“lá lành đùm lá rách” của người Việt Tuy
nhiên cũng cần hiểu rõ quan điểm mấu chốt
của công tác xóa đói giảm nghèo là “cho cần
câu chứ không cho xâu cá” để chống tư
tưởngỷ lại, đề cao tinh thần tự lập
Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm của
nhóm III: Trước khó khăn về nạn dốt, Đảng
và Chính phủ cách mạng đã giải quyết nạn
dốt như thế nào?
Học sinh nhóm III: Đại diện nhóm trình bày
sản phẩm trên Power Point (Chi tiết tại Phụ
lục Các sản phẩm của học sinh)
Học sinh các nhóm: Lắng nghe, nhận xét, bổ
sung
Giáo viên kết luận:
+ Giáo viên cho học sinh xem hình ảnh lớp
Bình dân học vụ:
Đồng thời giáo viên liên hệ kiến thức môn
Ngữ văn quatác phẩm “Những ngày đầu của
3 Giải quyết nạn dốt
- Biện pháp trước mắt:
+ Ngày 8/9/1945, kí Sắc lệnh thànhlập Nha Bình dân học vụ
+ Tổ chức phong trào xóa nạn mùchữ
Trang 30nước Việt Nam mới” – SGK Ngữ văn 12, bài
ô thời ðội mũ, ơ thời thêm râu".
Chữ a thêm cái móc câu bên mình”
để thấy rõ biện pháp trước mắt trong việc giải
quyết nạn dốt của Đảng và Chính phủ ta,
đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.(Tích
hợp Lịch sử - Ngữ văn)
+ Giáo viên vận dụng kiến thức môn Ngữ
văn Tháng 9-1945 nhân dịp khai trường
HCM viết thư gửi cho học trò Việt Nam Thư
có đoạn:“ Non sông Việt Nam có trở nên tươi
đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới
đài vinh quang để sánh vai với các cường
quốc năm châu được hay không, chính là nhờ
một phần lớn ở công học tập của các em” để
làmrõ biện pháp lâu dài trong việc giải quyết
nạn dốt của Đảng và Chính phủ ta, đứng đầu
là Chủ tịch Hồ Chí Minh.(Tích hợp Lịch sử
-Ngữ văn)
+ Giáo viên tích hợp giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh bằng cáchđặt câu hỏi: Hiện nay,
các em cần làm gì để thực hiện lời dạy của
- Kết quả: Từ tháng 9/1945 đến tháng9/1946, đã xóa nạn mù chữ cho hơn2,5 triệu người, nhân dân thực hiệnnếp sống văn hóa mới
Trang 31+ Học tập tốt, lao động tốt.
Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm của
nhóm IV:Trước tình hình tài chính rối ren,
Đảng và Chính phủ cách mạng đã giải quyết
khó khăn về tài chính như thế nào?
Học sinh nhóm IV: Đại diện nhóm trình bày
sản phẩm trên Power Point (Chi tiết tại Phụ
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Thông qua
hình ảnh nhân dân hăng hái, sẵn sàng đóng
góp tiền của, vàng bạc của mình cho ngân
sách quốc gia Điều này chứng tỏ niềm tin
tuyệt đối vào Đảng, ủng hộ nhà nước Nhà
nước dựa vào nhân dân để vượt qua khó
khăn theo tư tưởng “lấy dân làm gốc”-“ cách
mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân
dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.(Tích hợp
Lịch sử - Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh)
GV cho HS quan sát những đồng tiền đầu
tiên của Việt Nam
4 Giải quyết khó khăn về tài chính
Trang 32NHỮNG ĐỒNG TIỀN ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
- GV đánh giá ý nghĩa của việc Đảng và Chính
phủ cách mạng giải quyết những khó khăn
của cách mạng nước ta sau Cách mạng
tháng Tám năm 1945:
- Củng cố và tăng cường sức mạnh của chính
quyền, làm cơ sở cho cuộc đấu tranh chống
thù trong, giặc ngoài
- Đã thể hiện tính ưu việt của chế độ mới
Hoạt động cả lớp, cá nhân
GV nêu vấn đề: Từ việc giải quyết những khó
khăn trong hơn năm đầu sau Cách mạng
tháng Tám, rút ra bài học kinh nghiệm gì?
Bài học đó được vận dụng như thế nào trong
công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện
nay?
HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
GV nhận xét, kết luận
GV vận dụng kiến thức môn Giáo dục công
dân lớp 10 - Bài 14 - “Công dân với sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” và kiến
thức Hoạt động ngoài giờ lên lớp tháng 12
với chủ đề “Thanh niên với sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc” để thấy rõ ý thức
và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công
- Biện pháp lâu dài: Ngày 23/11/1946,Quốc hội cho lưu hành tiền Việt Namtrong cả nước
- Kết quả: Đến năm 1946, Nhà nước
căn bản đã cân bằng thu - chi
* Liên hệ:
- Bài học phát huy sức mạnh của khốiđại đoàn kết toàn dân, biết dựa vàodân, lấy dân làm gốc
- Ý thức và trách nhiệm của thế hệ trẻđối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc hiện nay
Trang 33cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
(Tích hợp Lịch sử - Giáo dục công dân; tích
hợp Lịch sử - Hoạt động ngoài giờ lên lớp;
tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho HS).
HS lắng nghe
+ Trung thành với Tổ quốc, với chế độ
xã hội chủ nghĩa, cảnh giác với âmmưu của kẻ thù
+ Tích cực học tập, rèn luyện sứckhỏe, giữ gìn vệ sinh môi trường
+ Tham gia đăng kí nghĩa vụ quân sự,sẵn sàng lên đường bảo vệ Tổ quốc
5.4 Hoàn thiện phiếu KWL
GV: Vậy, qua bài học ngày hôm nay các em đã học được những điều gì?
HS các nhóm thảo luận hoàn thiện vào mục L của phiếu và cử đại diện trình bày
5.5 Củng cố và dặn dò
* Củng cố : GV đưa ra sơ đồ tư duy tổng thể về biện pháp xây dựng chính quyền, giảiquyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính để củng cố lại kiện thức
* Dặn dò: Giáo viên yêu cầu học sinh học bài cũ, đọc và chuẩn bị tiết 27 - bài 17:
“Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946”Phần Đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản, bảo vệ chính quyền cách mạng
Trang 34TIẾT 27
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
Sau khi học xong bài, học sinh nắm được các kiến thức sau:
- Trình bày được chủ trương, sách lược của Đảng, Chính phủ ta và Chủ tịch HồChí Minh đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc và bọn phản cách mạng ở miền Bắc
và đối phó với Pháp sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 Ý nghĩa của những chủtrương, sách lược đó
- Rút ra được bài học kinh nghiệm gì từ việc giải quyết những khó khăn tronghơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám và vận dụng bài học đó trong công cuộc xâydựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay như thế nào?
2 Về kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng tái hiện, đánh giá sự kiện lịch sử
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề của bài học
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp và hợp tác, sử
dụng công nghệ thông tin và sử dụng ngôn ngữ; đặc biệt là năng lực hợp tác
- Năng lực chuyên biệt: năng lực thực hành bộ môn; năng lực tái hiện, đánh giá sự
kiện, nhân vật lịch sử; khai thác và sử dụng kênh hình; liên hệ thực tế; vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết vấn đề thực tiễn…
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Máy tính, máy chiếu, giáo án, các slide bài giảng của giáo viên
- Các phiếu học tập, KWL
Trang 352 Chuẩn bị của học sinh
- Đáp án bộ câu hỏi định hướng
- Bút màu, nam châm
- Ý kiến cá nhân, ý kiến chung của cả nhóm về chủ đề “Chủ trương, sách lượccủa Đảng, Chính phủ ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối phó với Pháp trong thời gian từ6/3/1946 đến trước ngày 19/12/1946” được trình bày trên giấy A0
Thông qua sách giáo khoa các môn:
- Lịch sử 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Lịch sử 12 Cơ bản (Sách giáo viên) - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Ngữ văn 12 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Giáo dục công dân 10 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
- Giáo dục công dân 11 Cơ bản - NXB Giáo dục, HN, 2008
III Phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá
1 Phương pháp - kĩ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học:
+ Dạy học giải quyết vấn đề
+ Dạy học theo dự án (tích hợp theo chủ đề)
2 Kiểm tra đánh giá
- Thông qua sản phẩm các nhóm thực hiện dự án
- Thông qua thuyết trình sản phẩm các nhóm
- Thông qua phiếu K - W - L
IV Tiến trình tổ chức dạy và học
1 Ổn định tổ chức lớp
Trang 362 Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Khó khăn lớn nhất của nước ta sau cách mạng tháng Tám là:
A Quân Tưởng, Anh dưới danh nghĩa Đồng minh vào VN giải giáp quân Nhật, nhưnglại chống phá Cách mạng VN
B Nạn đói, nạn dốt đe doạ nghiêm trọng đến nhân dân ta
C Ngân quỹ nhà nước trống rỗng
D Các tổ chức phản cách mạng trong nước ra sức phá hoại chống phá Cách mạng.Câu 2: Nước ta trong hơn năm đầu sau Cách mạng tháng Tám ở vào tình thế
A Bị các nước đế quốc bao vây và cấm vận
B Vô cùng khó khăn như “ngàn cân treo sợi tóc”
C Được sự giúp đỡ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa
D Khủng hoảng nghiêm trọng do hậu quả của chế độ thực dân
Câu 3: Sự kiện nào trong năm 1945-1946 giáng một đòn mạnh mẽ vào âm mưu chia
rẽ, lật đổ chính quyền cách mạng của kẻ thù?
A.Tổng tuyển cử trong cả nước 6-1-1946
B.Quốc hội khóa I họp vào ngày 2/3/1946
C.Bản Hiến pháp đầu tiên của nước VNDCCH được thông qua ngày 9/11/1946D.Quân đội quốc gia VN được thành lập vào tháng 5 năm 1946
Câu 4 Để đẩy lùi nạn đói, biện pháp nào là cơ bản nhất?
A.Lập hũ gạo tiết kiệm.B.Tổ chức ngày đồng tâm để có thêm gạo cứu đói
C Tăng cường sản xuất.D.Tổ chức phong trào “Ngày đồng tâm”
Câu 5: Để khắc phục tình trạng trống rỗng về ngân sách của chính phủ sau Cách mạng
tháng Tám, nhân dân ta đã hưởng ứng phong tràonào?
3 Dạy bài mới
Giới thiệu bài mới
Giáo viên đặt câu hỏi:
Trang 37(?) Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước ta rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” Cùng một lúc, nước ta phải đối phó với khó khăn về giặc ngoại xâm và nội phản, nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính Trong các khó khăn đó, khó khăn nào là khó khăn lớn nhất, đe dọa nghiêm trọng thành quả của cách mạng tháng Tám?
Học sinh sẽ đưa ra nhiều phương án trả lời khác nhau và giải thích lí do vì sao
có sự lựa chọn như vậy
Giáo viên chốt vấn đề:Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, tuy nước ta phảiđối phó với nhiều khó khăn nhưng khó khăn lớn nhất chính là khó khăn về giặc ngoạixâm và nội phản với âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng non trẻ Trước tình hình
đó, Đảng và Chính phủ ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khôn khéo, vừa cứngrắn về nguyên tắc vừa mềm dẻo về sách lược trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm vànội phản, bảo vệ vững chắc thành quả của Cách mạng tháng Tám Thông qua bài họchôm nay, chúng ta sẽ hiểu rõ chủ trương, sách lược đúng đắn đó của Đảng và Chínhphủ ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh
Giáo viên phát phiếu học tập số 05, 06cho học sinh
Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS đọc thêm “Kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược Nam Bộ”.
* Hình thức:Hoạt động cả lớp.
* Tiến trình:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cơ bản cần nắm
Hoạt động cả lớp, cá nhân
- GV hướng dẫn HS đọc thêm thông qua các
nội dung sau:
1 Kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược ở Nam Bộ (đọc thêm)
Trang 38Hoạt động 2: Tìm hiểu đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc và bọn phản cách mạng ở miền Bắc
* Hình thức:Hoạt động cả lớp, cá nhân
* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
Giáo viên sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề; phát vấn, học sinh suy nghĩ,trình bày ý kiến; giáo viên nhận xét, kết luận
đối phó với nhiều kẻ thù nguy hiểm: quân
Anh, Pháp, phát xít Nhật ở miền Nam,
quân Trung Hoa Dân quốc và tay sai ở
miền Bắc Trong đó, quân Anh và quân
Trung Hoa Dân quốc vào nước ta với
nhiệm vụ giải giáp phát xít Nhật Theo em,
chúng ta có nên dùng quân sự để đánh
quân Trung Hoa Dân quốc lúc này không?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận: Nếu dùng quân sự
để đánh quân Trung Hoa Dân quốc lúc này
là bất lợi vì quân Trung Hoa Dân quốc vào
nước ta dưới danh nghĩa quân Đồng minh;