Cùng với việc thực hiện những nhiệm vụ thường xuyên của các năm học trước với yêu cầu cao hơn, việc đổi mới – đa dạng hoá hình thức dạy học là một trong những việc làm cấp thiết, cần đượ
Trang 1Đề tài: Triển khai tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học trong trường THCS
CHUYÊN ĐỀ: TRIỂN KHAI TỔ CHỨC THỰC HIỆN MỞ RỘNG KHÔNG
GIAN LỚP HỌC MÔN NGỮ VĂN- TẠI THƯ VIỆN
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
1) Lí do thực hiện chuyên đề:
a/ Lí do khách quan:
Điều 2 Luật giáo dục sửa đổi năm 2009 đã khẳng định: “Mục tiêu giáo dục
là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp…hình thành và bồi dưỡng phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Để
đạt mục tiêu lớn lao đó, giáo dục cần thực hiện đồng bộ và quyết liệt nhiều nhiệm
vụ, cụ thể là: “Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục” Cùng với việc thực hiện những nhiệm vụ thường xuyên của các năm học trước với yêu cầu cao hơn, việc đổi mới – đa dạng hoá hình thức dạy học là một trong những việc làm cấp thiết, cần được mỗi đơn vị giáo dục, mỗi tổ chuyên môn quan tâm và thực hiện tốt
Năm học 2017-2018 là năm học thứ 4 ngành giáo dục đào tạo thực hiện nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo Nhiều văn bản chỉ đạo, nội dung, hoạt động, phương pháp… giáo dục mới được triển khai, áp dụng rộng rãi ở tất cả các địa phương trong phạm vi toàn quốc
Hoà trong không khí hào hứng ấy, lãnh đạo ngành giáo dục đào tạo quận Gò Vấp, bên cạnh việc nghiêm túc và thường xuyên quán triệt tinh thần đổi mới trong toàn thể Cán bộ - giáo viên, đã tích cực chỉ đạo việc thực hiện đổi mới giáo dục bằng những biện pháp cụ thể, quyết liệt và hiệu quả Bên cạnh việc chỉ đạo, kiểm tra sâu sát công tác đổi mới sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá , Phòng Giáo dục và Đào tạo Gò Vấp rất chú trọng việc đổi mới, đa dạng hoá các hình thức học tập nhằm phát huy tính tích cực, chủ động tự lực, sáng tạo của học sinh trong mỗi cấp học, mỗi nhà trường
Trường THCS Tân Sơn là dù đơn vị trường mới thành lập nhưng Ban giám hiệu nhà trường cùng tập thể Cán bộ- giáo viên luôn nỗ lực từng ngày nhằm thực hiện chất lượng và có hiệu quả công tác giáo dục, nhất là công tác đổi mới, đa dạng hoá giáo dục
b/ Lí do chủ quan:
Việc tiếp cận với thế giới xung quanh để lĩnh hội tri thức, ngày được mọi người quan tâm, đầu tư và chú trọng, đặc biệt là công tác giáo dục Và thực tế xã hội càng phát triển, yêu cầu đổi mới dạy học cũng không ngừng tăng lên Trong đó, ngoài mục tiêu truyền thụ kiến thức, môi trường học tập còn đóng vai trò quan trọng để kích thích hứng thú học tập cho các em học sinh, giúp các em có thêm vốn sống, bản lĩnh, tự tin khi tiếp cận với các môn học Đáp ứng yêu cầu đó,
Trang 2nhiều cách dạy học mới đã ra đời, trong đó có dạy học bằng không gian mở, đem lại nhiều hứng thú cho học sinh.
Đặc biệt với bộ môn Ngữ Văn, dạy học với không gian mở -ngoài lớp học, là một trong những cách dạy đã được áp dụng từ những năm học trước (đưa học sinh ra khuôn viên trường trong các tiết luyện nói văn miêu tả khối lớp 6…) Tuy nhiên, số lượng các tiết dạy và học ứng dụng không gian mở trước đây còn hạn chế Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác giảng dạy, thực hiện sự chỉ đạo của BGH nhà trường, đặc biệt là muốn chú trọng phát huy năng lực của học sinh trong học tập, tổ Ngữ Văn hiểu rằng một trong những cách giúp học sinh phát huy năng lực tốt nhất chính là mở rộng không gian ngoài lớp
học với nhiều hình thức khác nhau Trong đó “Học tại thư viện” là
một cách dạy và học tiến bộ Tổ Ngữ văn trường THCS TÂN SƠN đã thực hiện chuyên đề "MỞ RỘNG KHÔNG GIAN NGOÀI LỚP HỌC
- TẠI THƯ VIỆN".
2) Mục tiêu của chuyên đề:
Liên quan đến vấn đề "Tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học” đã
có tài liệu bồi dưỡng chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên nội dung 2 cấp trung học
cơ sở được ban hành từ 10/3/2017 Tuy nhiên, trong phạm chuyên đề của tổ, chúng tôi không nhắc lại các lí luận được đề cập, chỉ xin nêu một số hoạt động gắn với đặc trưng bộ môn để góp phần giúp nâng cao chất lượng giảng dạy, tạo hứng thú, phát huy tính tích cực, chủ động cho học sinh trong việc tiếp cận môn Văn
Hi vọng chuyên đề này sẽ góp thêm một số những gợi ý cho đồng nghiệp trong công tác chuyên môn nói chung và công tác giáo dục học sinh trong từng tiết học nói riêng Với mục đích cuối cùng là: qua việc tổ chức hướng dẫn, thực hiện tiết học tại thư viện này, trước hết là giúp giáo viên trong tổ nâng cao chất lượng giảng dạy, giúp học sinh nâng cao chất lượng học tập - phát triển cá nhân, giúp các
em gắn bó hơn với văn hóa đọc, khuyến khích lứa tuổi thanh thiếu nhi say mê đọc sách - một thói quen các em ít để ý và gần như lãng quên trong hoàn cảnh tràn ngập các loại kênh thông tin hiện nay Đó cũng là tiền đề cho việc nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng cộng đồng xã hội
II/ NỘI DUNG:
A THỰC TRẠNG:
Triết lí “Người không đẻ ra người, đứa trẻ chỉ trở nên người trong quá
trình giáo dục” không xa lạ với những người làm công tác giáo dục Trong quá
trình giáo dục đó, yếu tố môi trường giáo dục THỰC TẾ không chỉ góp phần quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người mà quan trọng hơn
nó kích thích con người hoạt động năng động và sáng tạo hơn Việc tạo lập, xây
Trang 3Đề tài: Triển khai tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học trong trường THCS
dựng và phát triển môi trường giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng của giáo dục hiện đại Giáo dục bắt buộc phải thích ứng với những hoàn cảnh luôn thay đổi, đối phó với những vấn đề mới, những nhu cầu mới và thường xuyên đòi hỏi những kĩ năng mới
Thế nhưng thực tế là trong một thời gian dài, giáo dục của chúng ta đã không thích ứng được với các hoàn cảnh mới và gắn với các nhu cầu thực tế Điều
đó khiến khoảng cách giữa giáo dục và cuộc sống ngày càng lớn Ngay cả khi nội dung, chương trình giảng dạy cập nhật các kiến thức đầy tính thực tiễn, nhật dụng thì hình thức giảng dạy của nhiều giáo viên “vẫn như cũ” Có nghĩa là sự đổi mới chưa đồng bộ Vì vậy, hiệu quả của các tiết dạy – học vẫn chưa cao như mong muốn, đặc biệt là trong việc tạo hứng thú, khích lệ sự chủ động, sáng tạo của học sinh
Khái niệm “lớp học” mới không chỉ đơn giản là “một căn phòng thường được bố trí trong nhà trường chuyên sử dụng cho hoạt động giảng dạy và học tập của thầy cô giáo và các em học sinh, là một không gian tương đối tách biệt và yên tĩnh nơi mà việc học tập có thể diễn ra một cách không bị gián đoạn bởi những phiền nhiễu”… mà cần thoả mãn các điều kiện là hệ thống mở Thói quen đóng khung tiết dạy trong 4 bức tường lớp học của rất nhiều giáo viên hoặc sự e ngại, những lúng túng trong việc đổi mới hình thức dạy học của giáo viên đang tước đi của học sinh nhiều cơ hội để có một khả năng học tập tích cực, vận dụng kiến thức vào cuộc sống một cách hợp lý
Nguyên nhân thì có nhiều: dù lãnh đạo Phòng Giáo dục và đào tạo đã rất tích cực trong việc triển khai, phổ biến, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá việc đổi mới hình thức dạy học nhưng ở mỗi nhà trường, tâm lí ngần ngại đổi mới, việc
lo lắng quá nhiều về chất lượng bộ môn của giáo viên, việc thiếu quan tâm sát sao của cán bộ quản lí… đã trở thành những rào cản đáng kể trong khi học sinh luôn rất háo hức được học tập hứng thú, được chủ động lĩnh hội kiến thức và được trải nghiệm trong cuộc sống…
Cho đến thời điểm này, không ai còn mơ hồ về vai trò ý nghĩa của việc đổi mới hình thức dạy học, việc mở rộng không gian lớp học Dù việc tổ chức dạy học bên ngoài lớp học có đối mặt với nhiều thách thức (về mặt tổ chức, kiểm soát học sinh cũng như hỗ trợ các em khi cần, thời gian để lên kế hoạch cho một tiết dạy hoặc một chuyến đi thực địa, chi phí phát sinh và đặc biệt là vấn đề an toàn của học sinh…) thì nó vẫn thực sự cần thiết Bởi những bài học ý nghĩa và lắng đọng nhất thường là những bài học mà học sinh được chủ động khám phá sự phong phú của môi trường bên ngoài lớp học Học tập ngoài lớp học tạo cơ hội cho giáo viên và học sinh gần gũi và hiểu nhau hơn thông qua những hoạt động tương tác và hỗ trợ lẫn nhau bên ngoài lớp học và khuôn viên trường học Những kinh nghiệm có được từ các buổi học ngoài trời sẽ gúp học sinh đẩy mạnh ý thức trách nhiệm của các em với nhau và với nhiệm vụ mà các em đang thực hiện
Dẫu ở bất cứ thời điểm nào trong quá trình học tập của học sinh, việc học ngoài lớp học (ngoài trời) phù hợp đều có ý nghĩa riêng của nó Vào thời điểm ban
Trang 4đầu của quá trình học, việc học tập ngoài trời có thể được sử dụng cho mục đích thu thập thông tin và tạo động lực cho học sinh Vào thời điểm gần cuối của một hoạt động, việc học tập ngoài lớp học có thể được sử dụng để kết nối các chủ đề lại với nhau Khi được lồng ghép xuyên suốt trong quá trình học tập, việc học ngoài lớp học có thể giúp học sinh mở rộng sự hiểu biết về các khái niệm, về các kiến thức khái quát và về các nguyên tắc
Học ngoài lớp học còn giúp các em thu nhận những kinh nghiệm trực tiếp từ nhiều góc độ quan điểm khác nhau Kinh nghiệm đạt được từ bên ngoài lớp học cũng giúp nâng cao tinh thần học tập khi tạo cơ hội cho các em thực hành những kĩ năng như tra cứu, phân tích làm rõ các giá trị, và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày
Vì vậy, sáng kiến kinh nghiệm này xin được góp thêm một tiếng nói, chia sẻ một số kinh nghiệm giúp các bạn đồng nghiệp có nhiều cơ hội và nhiều lựa chọn hơn trong cách thức chỉ đạo thực hiện, để công tác này tại các trường THCS ngày càng phát triển cả về bề rộng và chiều sâu
B CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1 Nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, giáo viên nhà trường về vấn đề đổi mới hình thức dạy học – mở rộng không gian lớp học.
"Gieo suy nghĩ gặt hành động", nhận thức như thế nào thì hành động như thế
ấy Bởi thế việc nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, giáo viên về việc mở rộng không gian dạy học là việc làm đầu tiên và quan trọng của cán bộ quản lý
Lãnh đạo mỗi nhà trường cần nghiên cứu kĩ các văn bản chỉ đạo của lãnh đạo cấp trên, của ngành, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên về việc đổi mới hình thức dạy học Đồng thời hơn ai hết, phải nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, vai trò của công tác này, coi đây là nhiệm vụ quan trọng cần phải có sự chỉ đạo thực hiện nghiêm túc và có chất lượng trong nhà trường, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó mới chú trọng bồi dưỡng tay nghề, đào tạo đội ngũ có đủ năng lực, phẩm chất, kĩ năng đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn mới
Từ đó, quán triệt nhận thức, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên nhà trường thông qua các buổi họp chuyên môn, họp hội đồng sư phạm đầu năm, giúp mỗi người cùng nhận thức một cách thấu đáo, thấm nhuần tinh thần: bên cạnh việc trang bị kiến thức, rèn luyện đạo đức cần chú trọng bồi dưỡng tinh thần chủ động, khả năng tự học và sáng tạo, khơi gợi những hứng thú và đam mê học tập cho học sinh Việc quan tâm, thực hiện công tác này là cần thiết, phải làm, là quyền, là nghĩa vụ và cũng là biểu hiện tính nhân văn, cái tâm của nhà giáo Từ nhận thức
đó giáo viên sẽ cùng hành động, thực hiện chủ trương này của nhà trường, của ngành một cách tốt nhất
2 Yêu cầu, khích lệ giáo viên thường xuyên, tích cực thực hiện việc đổi mới hình thức dạy học, cụ thể là MRKG lớp học trong các tiết dạy.
Trang 5Đề tài: Triển khai tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học trong trường THCS
Từ trước tới nay, việc giảng dạy trong khuôn viên chật hẹp cuả lớp học đã trở thành thói quen của giáo viên Và vì vậy, nó gần như được coi là hình thức bất biến trong quan điểm của nhiều người Nhưng thực tế cho thấy càng không thay đổi thói quen này, giáo viên càng trở nên lạc hậu trong việc giảng dạy cho học sinh, không thích ứng hay theo kịp được yêu cầu ngày càng cao của học sinh cũng như của sự nghiệp đổi mới giáo dục nước nhà
Ở tất cả các môn học trong trường THCS đều có thể thực hiện việc dạy học ngoài lớp học cho học sinh Từ các môn khoa học xã hội như văn học (văn miêu
tả, tự sự, kể chuyện ) lịch sử, giáo dục công dân, các môn khoa học vốn có truyền thống thực địa như địa lí, sinh học đến các môn nghệ thuật (âm nhạc, mĩ thuật), toán học đều có thể tổ chức cho học sinh học tập bên ngoài lớp học
Thay vì đóng khung giờ học tại không gian lớp học, hãy cho học sinh cơ hội được đi ra ngoài lớp, ngoài cổng trường, quan sát và thực hành nhiều hoạt động đời thường: ví dụ như cho học sinh thực hành việc đi bộ qua đường, tham gia mua sắm tại siêu thị hoặc chợ
Nếu giáo viên luôn có ý thức tích cực đổi mới, chọn lựa bài, nội dung dạy phù hợp để thực hiện tiết dạy ngoài lớp học, mọi kĩ năng của học sinh có thể được phát triển một cách tự nhiên, mạnh mẽ thông qua những hoạt động có tính trải nghiệm rất ý nghĩa Ví dụ khi mở rộng không gian lớp học ra khuôn viên nhà trường và khu vực lân cận, học sinh có thể được phát triển các kĩ năng sau:
- Kĩ năng nghe, nói: khi học sinh lắng nghe các âm thanh và xác định chúng, thảo luận về các vấn đề đặt ra, khi phỏng vấn, phản biện
- Kĩ năng đọc: đọc các bảng tin của trường (điều mà rất nhiều học sinh bỏ qua), các câu khẩu hiệu, bảng biểu, các bảng thông báo, đọc sách (tại thư viện)
- Kĩ năng viết: khi các em ghi nhận kết quả các quan sát theo yêu cầu giáo viên, khi thực hiện thao tác tra cứu (tại thư viện), thực hiện những đoạn văn
- Và nhiều kĩ năng, khả năng khác: hợp tác làm việc nhóm, phân tích, tổng hợp, phản biện, hùng biện, kĩ năng lắng nghe, chất vấn, thuyết phục, giải quyết tình huống…
Vì vậy, trong mỗi môn học, ngoài việc chú ý mục tiêu cần đạt về mặt kiến thức, giáo viên cần bám sát chuẩn kĩ năng, thái độ, thông qua đặc thù của từng bộ môn mà đổi mới hình thức tổ chức lớp học, đổi mới phương pháp giảng dạy Có thế mới hi vọng học sinh phát triển toàn diện, có kĩ năng sống phong phú
3 Chỉ đạo các tổ/nhóm chuyên môn và từng giáo viên có kế hoạch thực hiện tiết dạy ngoài lớp học:
Từ ý thức "luôn làm mới" hình thức dạy học, các tổ/nhóm trưởng lên kế hoạch chung của tổ về thực hiện nội dung này
Trang 6Khi lên kế hoạch học ngoài trời, cần lựa chọn các hoạt động phù hợp với mục tiêu và mục đích tiết học hoặc chuyến đi (nếu ra ngoài khuôn viên nhà trường)
Từng giáo viên rà soát chương trình, lựa chọn các tiết học có chuẩn kiến thức, kĩ năng phù hợp cho việc thực hiện tiết dạy ngoài lớp học, dự thảo chương trình cụ thể (theo mẫu) và nộp về Ban giám hiệu để theo dõi, tổng hợp, đánh giá, rút kinh nghiệm phục vụ cho việc thực hiện công việc này ở học kì II và năm học tiếp theo phát huy được tối đa tác dụng của nó trong việc giảng dạy – học tập, nhằm đạt được kết quả như mong muốn
Một ví dụ về bảng tổng hợp đăng kí mở rộng không gian lớp học của trường THCS Tân Sơn năm học 2017-2018 (trong khuôn viên trường học)
KẾ HOẠCH THỰC HIỆN TIẾT DẠY NGOÀI LỚP HỌC
(TRONG KHUÔN VIÊN TRƯỜNG)
STT KHỐI MÔN TÊN BÀI DẠY KHÔNG GIAN
DẠY HỌC Kỳ 1Học
Học
Kỳ 2
1 6 Văn - Luyện nói văn tự sự Thư viện Tân Sơn x
2 6 Văn - Luyện tập kể chuyện tưởng tượng Thư viện Tân Sơn x
3 6 Văn - Hoạt động ngữ văn thi kể chuyện Thư viện Tân Sơn x
4 6 Văn - Luyện nói văn miêu tả Thư viện Tân Sơn x
5 6 GDCD - Yêu thiên nhiên, sống hòa hợpvới thiên nhiên Sân Trường
6 6 GDCD - Yêu thiên nhiên, sống hòa hợpvới thiên nhiên Sân Trường
7 6 SINH - Đặc điểm bên ngoài của lá Vườn trường THCS
thuật - Mẫu có hai đồ vật Sân trường x
9 6 Nhạc - Học hát:Quốc ca Sân trường x
11 7 Văn - Cảm nghĩ về loài cây em yêu Vườn trường THCS
12 7 Toán
- Thực hành ngoài trời: Đo khoảng cách 2 vật bị ngăn cách bởi một tòa nhà Sân trường
13 7 thuậtMỹ - Đề tài phong cảnh Sân trường x
14 7 thuậtMỹ - Ký hoạ ngoài trời Sân trường x
15 8 Toán
- Ứng dụng thực tế của tam giác đồng dạng
Thực hành: Đo khoảng cách và
Sân trường
Trang 7Đề tài: Triển khai tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học trong trường THCS
chiều cao của vật
16 8 Toán
- Ứng dụng thực tế của tam giác đồng dạng
Thực hành: Đo khoảng cách và chiều cao của vật
Sân trường
17 8 Tin học - Từ bài toán đến chương trình Sân trường x
thuật
- Giới thiệu tỷ lệ cơ thể người
và tập vẽ dáng người Sân trường x
19 9 Văn - Học sinh tìm hiểu các tác giả văn thơ hiện đại VN Thư viện Tân Sơn x
4 Hướng dẫn giáo viên thực hiện tốt việc soạn giáo án tiết dạy học MRKG lớp học.
Việc tổ chức một tiết dạy ngoài lớp học tất nhiên sẽ có yêu cầu cao hơn, giáo viên cần thực hiện việc chuẩn bị chu đáo hơn rất nhiều so với việc tổ chức dạy học trong lớp, chính vì vậy khâu soạn giáo án (đặc biệt trong việc xác định các nội dung, công việc cần chuẩn bị) là rất quan trọng Nó quyết định sự thành bại của một tiết, một buổi học ngoài lớp
Về cơ bản, giáo án của tiết dạy này cũng có các bước như giáo án tiết dạy học thông thường Tuy nhiên nó có những yêu cầu khác, mới, cụ thể hơn
Phần hướng dẫn soạn giáo án dưới đây chỉ đề cập sâu đến những điểm mới
và khác biệt đó:
1 Phần mục tiêu tiết dạy: Có sự khác biệt ở phần xác định mục tiêu về mặt
kĩ năng, thái độ
2 Phần chuẩn bị (khác biệt lớn):
- Xác định vấn đề: từ những quan sát trực tiếp; từ việc học trên lớp hoặc từ những mối quan tâm đặc biệt của học sinh… Giáo viên xác định nội dung giảng dạy, vấn đề HS sẽ tìm hiểu ngoài lớp học
- Nghiên cứu thực địa: khảo sát cơ sở vật chất, môi trường dạy học, dự kiến không gian tổ chức, chia khu vực cho học sinh tìm hiểu, nghiên cứu, khu vực tập trung học sinh cả lớp…
- Phương án tổ chức tiết dạy: Việc di chuyển - ra vào lớp, việc đảm bảo an toàn cho học sinh (xác định trước các nguy cơ và dự kiến kiểm soát chúng một cách hợp lí, tức là có phương án giải quyết), việc đối phó với tác động của ngoại cảnh hoặc các nhân tố có thể gây mất tập trung đối với học sinh (tiếng ồn, nắng, mưa…), chia nhóm HS, phân công nhiệm vụ cho từng nhóm
- Vấn đề kinh phí
Trang 8- Những hoạt động sẽ tổ chức trong tiết dạy: xác định việc vận dụng và tiếp nối các hoạt động học tập trước đó như thế nào
- Đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị phục vụ việc dạy – học Phân công người chuẩn bị (có dự kiến thời gian hoàn thành)
- Sinh hoạt trước học sinh để chuẩn bị tâm thế cho các em, từ đó các em chủ động trong tiết học
- Giao nhiệm vụ cho học sinh, đặc biệt là những nội dung học sinh cần chuẩn bị
* Nếu là chuyến đi thực địa- mở rộng không gian ra ngoài phạm vi trường học, ngoài các nội dung chuẩn bị trên còn cần thực hiện thêm 1 số công việc sau:
- Xác định thời gian cần thiết để hoàn thành các công việc tại thực địa và thời gian đi lại Thời gian khởi hành và đến nơi
- Xác định tỉ lệ người lớn/học sinh hợp lí để hỗ trợ giáo viên trong việc giám sát học sinh Chuẩn bị những thông tin giới thiệu về chuyến đi cho phụ huynh…
- Soạn mẫu thư phụ huynh đồng ý cho học sinh đi thực địa
- Giấy phép của cấp có thẩm quyền
- Vấn đề vệ sinh cá nhân, quần áo và trang thiết bị cần thiết cho thực địa
- Phương tiện di chuyển
- Vấn đề bảo hiểm của học sinh…
* Lưu ý: Trong soạn giáo án chuẩn bị cho tiết dạy MRKGLH, giáo viên cần đặc
biệt quan tâm đến việc quản lí rủi ro Sự nhận thức về những rủi ro tiềm tàng khiến chúng ta có những cân nhắc cẩn thận về những hoạt động định triển khai, tại sao lại thực hiện chúng và xem xét liệu ta có đủ kĩ năng dẫn dắt và đảm bảo các hoạt động đó diễn ra một cách an toàn
Quản lí rủi ro bao gồm các hoạt động: xác định rủi ro, đánh giá và giảm thiểu những rủi ro này
Ví dụ khi tổ chức cho HS học ngoài nhà trường, có thể nói chuyện với các em về những rủi ro tiềm tàng, yêu cầu các em:
- Cung cấp số điện thoại liên lạc trong trường hợp khẩn cấp
- Tránh xa những bờ vực sâu và không an toàn khi đi bộ
- Làm việc, sinh hoạt theo từng nhóm từ hai người trở lên (không được đi một mình), không được di chuyển sang những khu vực khác trước khi có sự đồng
ý của giáo viên
- Nắm chắc tên của địa điểm thực địa và bản đồ của khu vực
- Yêu cầu HS ghi lưu số điện thoại của thầy cô giáo hướng dẫn (hoặc người lớn khác) đề phòng trường hợp khẩn cấp
- Hiểu sơ lược về kĩ năng sơ cấp cứu
…
Những việc nêu trên sẽ giúp HS hiếm có khả năng rơi vào những tình huống các em không thể tự xử lí hoặc những nơi quá nguy hiểm đối với các em Từ đó nhận thức của HS về vấn đề an toàn cũng được nâng cao
3 Phần tổng kết:
Trang 9Đề tài: Triển khai tổ chức thực hiện mở rộng không gian lớp học trong trường THCS
- Giáo viên cần cho HS đối chiếu với những nhiệm vụ được phân công, những yêu cầu cần tìm hiểu… để HS tự đánh giá trước
- GV cung cấp thêm thông tin khi HS có yêu cầu hoặc phần phát hiện, tìm hiểu, tổng hợp của các em chưa đầy đủ
- Gợi ý, hướng dẫn học sinh tới các nguồn thông tin để kiểm chứng những phát hiện của các em
- Yêu cầu HS chuẩn bị báo cáo và thuyết trình
- GV đánh giá toàn bộ hoạt động – bao gồm cả việc tổ chức chuyến đi và kết quả học tập thu được
Việc soạn giáo án của GV càng kĩ lưỡng, chu đáo bao nhiêu, khả năng thành công của tiết dạy càng cao bấy nhiêu
Chính vì vậy, lãnh đạo nhà trường cần coi trọng công tác chỉ dẫn giáo viên trong hoạt động này, không phó thác, khoán trắng cho giáo viên
5 Thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm:
Mở rộng KGLH là hình thức dạy học đổi mới được khuyến khích thực hiện trong vài năm gần đây Vì mới nên khi thực hiện, giáo viên không thể không có tâm lí e dè, ngần ngại, ngay cả những GV có tư tưởng cách mạng nhất cũng thận trọng khi áp dụng
Vì vậy, lãnh đạo nhà trường cần thực hiện việc cho dạy thí điểm theo hình thức này, xây dựng những tiết thao giảng trường, cho đóng góp ý kiến, nhận xét,
rút kinh nghiệm kĩ lưỡng, sâu sắc Khi có được tiết dạy thành công và khá chuẩn mực sẽ áp dụng đại trà trong các tổ/nhóm bộ môn
Trong quá trình giáo viên thực hiện các tiết đã đăng kí, ban giám hiệu chú trọng việc quan sát đánh giá, có thể thông qua việc dự giờ trực tiếp, có thể dự giờ gián tiếp (từ xa hoặc qua đánh giá, phản biện của các giáo viên, học sinh…), nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, lắng nghe ý kiến của giáo viên…từ đó có những chỉ đạo, điều chỉnh cho phù hợp hơn ở giai đoạn sau
Trong sơ kết chuyên môn hàng tháng, Phó hiệu trưởng (PHT) phụ trách chuyên môn sẽ đánh giá mặt được và chưa được của hoạt động này Tuyên dương những cá nhân tích cực đi đầu trong đổi mới phương pháp, hình thức dạy học và thực hiện MRKG lớp học đạt hiệu quả, đem lại hứng thú học tập và rèn sự tự tin, chủ động cho học sinh
Cuối học kì, PHT làm báo cáo sơ kết Đối chiếu việc giáo viên thực hiện tiết dạy thực tế với chỉ tiêu đăng kí đầu năm để nhận xét việc thực hiện công tác này của từng tổ nhóm chuyên môn Với những tiết giáo viên đã đăng kí mà chưa thực hiện được, cần có thuyết minh cụ thể về lí do và phương án thực hiện bổ sung (các tiết, bài khác trong học kì sau)
Đánh giá cụ thể ưu – khuyết điểm, mặt được – chưa được và rút kinh nghiệm trong sơ kết chuyên môn học kỳ để toàn thể giáo viên được biết
6 Lãnh đạo nhà trường cùng giáo viên luôn ý thức "hôm nay có thể là sớm nhưng ngày mai đã là quá muộn".
Trang 10Giáo dục nghĩa là “đón bắt” Khi có chủ trương, đường lối, chỉ đạo, cần bắt tay thực hiện ngay Không chờ đợi, e dè, né tránh hay dựa dẫm Có thể thận trọng, chắc chắn khi bắt đầu song không có nghĩa là chậm chạp Vì vậy, lãnh đạo nhà trường cần thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở giáo viên việc thực hiện MRKG lớp học, bắt tay hành động, trải nghiệm, rút kinh nghiệm từ trải nghiệm để làm tốt hơn, thuần thục hơn thay vì kêu ca, than khó…
Mệnh đề “đổi mới hay là chết” được đặt ra từ thời Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh có lẽ đến nay vẫn còn nguyên giá trị, khi giáo dục cần phải thay máu để đáp
yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Đặc biệt là khi nhân
loại đang đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp mới có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta sống, làm việc và quan hệ với nhau: “Công nghiệp 4.0” với bản chất
là dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất…
Đặt trong bối cảnh đó để thấy trọng trách của từng lãnh đạo nhà trường, từng thầy cô giáo Góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu trên không phải là việc của riêng ai, trước hết là từ mỗi nhà trường, từ mỗi thành viên trong hội đồng sư phạm, từ mỗi tiết dạy có đổi mới Thay đổi tư duy, cách dạy, thói quen… của thầy
cô là thay đổi tư duy, cách học, cách nghĩ, cách hành động của học sinh - thế hệ tiếp nối - chủ nhân của đất nước
“Đổi mới” cho chúng ta tầm nhìn Chúng ta đặt niềm tin và hy vọng vào sự đột phá cho tình thế mới Thế nên chậm chạp, chùng chình, lần lữa là có lỗi với thế
hệ trẻ, có lỗi với tiền nhân, có lỗi với đất nước “Không đi theo vết mòn của những nếp suy nghĩ cũ” là trách nhiệm, nghĩa vụ thiêng liêng của chúng ta: mỗi cán bộ, giáo viên, thành viên trong nhà từng nhà trường
Chính vì thế, bên cạnh việc phải vượt qua muôn vàn khó khăn để làm tốt rất nhiều các nhiệm vụ khác, chúng ta phải xây dựng thói quen, ý thức về sự đổi mới
C/ ĐÁNH GIÁ:
1 Kết quả đạt được:
Qua thực tế công tác, tôi nhận thấy những cách làm trên kết hợp với nhiều hoạt động đổi mới khác đã đem lại một số tín hiệu vui ở trường THCS Tân Sơn:
- Nhiều em học sinh đã xác định đúng mục đích, động cơ học tập, đa số các
em nỗ lực hơn trong việc học, yêu trường yêu lớp hơn, phấn đấu để trở thành những con ngoan, trò giỏi, đội viên tích cực
- Học sinh đã hăng hái tham gia vào tiết học, tích cực và chủ động hơn trong việc khám phá kiến thức Nhiều em hứng thú, hoạt bát, năng động, tích cực hơn