nguyên tắc và một số phương pháp điều trị hóa chất bệnh ung thư Trả lời 1. NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT Theo nguyên tắc chung của điều trị bệnh ung thư: Chỉ điều trị khi có chẩn đoán xác định là ung thư Nguyên tắc phối hợp Xác định rõ mục đích điều trị Lập kế hoạch điều trị Bổ sung kế hoạch điều trị Theo dõi sau điều trị Lựa chọn thuốc thích hợp theo bệnh ung thư, loại tế bào ung thư Phải nắm vững cơ chế dược động học, liều lượng, cách dùng và tác dụng phụ của thuốc Liều và liệu trình điều trị theo nguyên lý liều cao ngắt quãng, liều được dùng theo phác đồ, không tùy tiện hạ thấp liều hay hoãn điều trị so với thời gian quy định, trừ trường hợp tình trạng bệnh nhân không cho phép hoặc độc tính nặng Phối hợp các thuốc hóa chất: phối hợp các thuốc có cơ chế tác dụng khác nhau, liều mỗi hóa chất khi phối hợp nên thấp hơn liều khi dùng đơn độc Đánh giá toàn trạng bệnh nhân trước điều trị: thể trạng chung, chức năng gan thận,… và các bệnh phối hợp. Thông báo cho bệnh nhân và gia đình những thông tin cần thiết về hiệu quả, độc tính, tác dụng không mong muốn của hóa chất. Theo dõi, xử lý và dự phòng các độc tính, biến chứng và tác dụng không mong muốn của điều trị hóa chất. 2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT 2.1. Điều trị hóa chất triệt căn Hóa trị được áp dụng đơn thuần, có hiệu quả trong một số ung thư hệ tạo huyết: Bệnh bạch cầu U lympho ác tính không Hodgkin Bệnh Hodgkin 2.2. Điều trị bổ trợ Hóa trị được thực hiện sau điều trị triệt căn bằng các phương pháp điều trị tại chỗ, tại vùng (phẫu thuật, xạ trị), nhằm mục đích tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại, những tổn thương vi di căn không phát hiện được để ngăn ngừa tái phát sau điều tị, kéo dài thời gian sống thêm cho người bệnh. Một số bệnh áp dụng hóa trị bổ trợ: ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư buồng trứng 2.3. Điều trị bổ trợ trước Điều trị hóa chất được thực hiện trước các phương pháp điều trị tại chỗ nhằm 3 mục đích chính: Thu nhỏ kích thước khối u nguyên phát, hạ giai đoạn bệnh tạo điều kiện cho phẫu thuật hoặc xạ trị Đánh giá mức độ nhạy cảm của tế bào ung thư với hóa trị, giúp lựa chọn phác đồ điều trị bổ trợ sau phẫu thuật hoặc xạ trị. Tiêu diệt tổn thương vi di căn đã xuất hiện Một số bệnh áp dụng: ung thư vú, khoang miệng, dạ dày,…. 2.4. Điều trị ung thư giai đoạn di căn, lan tràn 25 Hóa trị nhằm mục đích giảm nhẹ các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và thời gian sống thêm của bệnh nhân. Phương pháp này được chỉ định cho hầu hết các loại ung thư 2.5. Các phương pháp điều trị hóa chất khác Hóa chất trong gan (TACE): sử dụng catheter qua đường động mạch, tiếp cận nhánh động mạch cấp máu cho khối u để đưa một liều cao hóa chất vào khối u. Hóa trị trong tủy sống: để điều trị một số bệnh ung thư hệ thống tạo huyết và ung thư biểu mô có thâm nhiễm màng não. Hóa chất trong ổ bụng: ít được áp dụng, đôi khi được chỉ định trong ung thư buồng trứng và ung thư phúc mạc thể nhầy. Hóa chất nội bàng quang: áp dụng cho những ung thưu bàng quang nông, sau phẫu thuật cắt u nội soi.
Trang 1nguyên tắc và một số phương pháp điều trị hóa chất bệnh ung thư
Trả lời
1 NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT
Theo nguyên tắc chung của điều trị bệnh ung thư:
- Chỉ điều trị khi có chẩn đoán xác định là ung thư
- Nguyên tắc phối hợp
- Xác định rõ mục đích điều trị
- Lập kế hoạch điều trị
- Bổ sung kế hoạch điều trị
- Theo dõi sau điều trị
- Lựa chọn thuốc thích hợp theo bệnh ung thư, loại tế bào ung thư
- Phải nắm vững cơ chế dược động học, liều lượng, cách dùng và tác dụng phụ của thuốc
- Liều và liệu trình điều trị theo nguyên lý liều cao ngắt quãng, liều được dùng theo phác
đồ, không tùy tiện hạ thấp liều hay hoãn điều trị so với thời gian quy định, trừ trường hợp tình trạng bệnh nhân không cho phép hoặc độc tính nặng
- Phối hợp các thuốc hóa chất: phối hợp các thuốc có cơ chế tác dụng khác nhau, liều mỗi hóa chất khi phối hợp nên thấp hơn liều khi dùng đơn độc
- Đánh giá toàn trạng bệnh nhân trước điều trị: thể trạng chung, chức năng gan thận,… và các bệnh phối hợp
- Thông báo cho bệnh nhân và gia đình những thông tin cần thiết về hiệu quả, độc tính, tác dụng không mong muốn của hóa chất
- Theo dõi, xử lý và dự phòng các độc tính, biến chứng và tác dụng không mong muốn của điều trị hóa chất
2 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT
2.1 Điều trị hóa chất triệt căn
Hóa trị được áp dụng đơn thuần, có hiệu quả trong một số ung thư hệ tạo huyết:
- Bệnh bạch cầu
- U lympho ác tính không Hodgkin
- Bệnh Hodgkin
2.2 Điều trị bổ trợ
- Hóa trị được thực hiện sau điều trị triệt căn bằng các phương pháp điều trị tại chỗ, tại vùng (phẫu thuật, xạ trị), nhằm mục đích tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại, những tổn thương vi di căn không phát hiện được để ngăn ngừa tái phát sau điều tị, kéo dài thời gian sống thêm cho người bệnh
- Một số bệnh áp dụng hóa trị bổ trợ: ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư buồng trứng
2.3 Điều trị bổ trợ trước
Điều trị hóa chất được thực hiện trước các phương pháp điều trị tại chỗ nhằm 3 mục đích chính:
Trang 2- Thu nhỏ kích thước khối u nguyên phát, hạ giai đoạn bệnh tạo điều kiện cho phẫu thuật hoặc xạ trị
- Đánh giá mức độ nhạy cảm của tế bào ung thư với hóa trị, giúp lựa chọn phác đồ điều trị bổ trợ sau phẫu thuật hoặc xạ trị
- Tiêu diệt tổn thương vi di căn đã xuất hiện
Một số bệnh áp dụng: ung thư vú, khoang miệng, dạ dày,…
2.4 Điều trị ung thư giai đoạn di căn, lan tràn 25
1
Trang 3Hóa trị nhằm mục đích giảm nhẹ các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và thời gian sống thêm của bệnh nhân Phương pháp này được chỉ định cho hầu hết các loại ung thư
2.5 Các phương pháp điều trị hóa chất khác
- Hóa chất trong gan (TACE): sử dụng catheter qua đường động mạch, tiếp cận nhánh động mạch cấp máu cho khối u để đưa một liều cao hóa chất vào khối u
- Hóa trị trong tủy sống: để điều trị một số bệnh ung thư hệ thống tạo huyết và ung thư biểu mô có thâm nhiễm màng não
- Hóa chất trong ổ bụng: ít được áp dụng, đôi khi được chỉ định trong ung thư buồng trứng và ung thư phúc mạc thể nhầy
- Hóa chất nội bàng quang: áp dụng cho những ung thưu bàng quang nông, sau phẫu thuật cắt u nội soi
2