các phản ứng và biến chứng do tia bức xạ gây ra Trả lời Tia xạ gây nên nhiều ảnh hưởng xấu với sức khoẻ con người. Vì vậy khi điều trị có thể gặp một số tác dụng phụ, không mong muốn của tia xạ như sau: 1. Các phản ứng sớm Vài ngày sau khi xạ trị người bệnh sẽ có hiện tượng mệt mỏi chán ăn, đôi khi thấy choáng váng ngây ngất, buồn nôn. Các hiện tượng này sẽ mất dần do cơ thể thích nghi với tia xạ. Do vậy, trong thời gian đầu mới xạ trị phải yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi và bồi dưỡng tốt. Phản ứng da và niêm mạc tuỳ thuộc vào liều xạ: thời kỳ đầu có hiện tượng viêm đỏ. Liều tăng lên, da sẽ khô và bong, niêm mạc viêm loét. Vì vậy đòi hỏi người bệnh phải giữ vệ sinh tốt da và niêm mạc, không được làm tổn thương da vì sẽ rất khó liền sẹo. Người ta cũng có thể làm tăng sức chịu đựng của da bằng cách thoa nhẹ một lớp kem dưỡng da và làm mềm da. Ỉa chảy: Hiện tượng này thường xảy ra khi tia vào vùng bụng và chậu vùng niêm mạc ruột. Bởi vậy có thể cho bệnh nhân dùng một đợt kháng sinh nhẹ và thuốc làm săn niêm mạc ruột. Các phản ứng viêm đường tiết niệu sinh dục xảy ra khi chiếu xạ vào vùng chậu. Điều trị bằng cách dùng kháng sinh hoạt phổ rộng với uống nước nhiều và giữ vệ sinh sinh dục tốt. Dặn bệnh nhân cần đi tiểu trước khi vào máy xạ trị Hệ thống máu và cơ quan tạo máu: Sau khi tia, công thức máu của bệnh nhân thường bị thay đổi. Sớm nhất là các dòng bạch cầu bị giảm, kế đến là tiểu cầu và hồng câu. Khi số lượng bạch cầu và hồng cầu giảm nặng cần phải ngừng tia, nâng cao thể trạng và dùng thuốc kích thích tạo bạch cầu và hồng cầu. Các cơ quan tạo máu rất dễ bị tổn thương do đó khi chiếu xạ cần phải che chắn và bảo vệ (lách, tuỷ sống và tuỷ xương...). 2. Các phản ứng và biến chứng muộn Về lâu dài: Các tổ chức phần mềm vùng chiếu xạ sẽ bị xơ hoá và teo nhỏ các tổ chức đó kể cả các tuyến. Chiếu xạ liều cao gây tổn thương hệ thống mạch máu, điều đó ảnh hưởng lớn đến cuộc phẫu thuật nếu cần phải áp dụng xạ trị. Liều xạ quá cao gây hoại tử các tổ chức Một số cơ quan trong cơ thể khi bị chiếu xạ khó hồi phục và ảnh hưởng tới các chức năng của chúng như mắt, thanh quản, tuỷ sống, buồng trứng, và tinh hoàn. Do vậy cần chú ý bảo vệ.
Trang 1các phản ứng và biến chứng do tia bức xạ gây ra
Trả lời
Tia xạ gây nên nhiều ảnh hưởng xấu với sức khoẻ con người Vì vậy khi điều trị có thể gặp một số tác dụng phụ, không mong muốn của tia xạ như sau:
1 Các phản ứng sớm
Vài ngày sau khi xạ trị người bệnh sẽ có hiện tượng mệt mỏi chán ăn, đôi khi thấy
choáng váng ngây ngất, buồn nôn Các hiện tượng này sẽ mất dần do cơ thể thích nghi với tia xạ Do vậy, trong thời gian đầu mới xạ trị phải yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi và bồi dưỡng tốt
- Phản ứng da và niêm mạc tuỳ thuộc vào liều xạ: thời kỳ đầu có hiện tượng viêm đỏ Liều tăng lên, da sẽ khô và bong, niêm mạc viêm loét Vì vậy đòi hỏi người bệnh phải giữ
vệ sinh tốt da và niêm mạc, không được làm tổn thương da vì sẽ rất khó liền sẹo Người
ta cũng có thể làm tăng sức chịu đựng của da bằng cách thoa nhẹ một lớp kem dưỡng da
và làm mềm da
- Ỉa chảy: Hiện tượng này thường xảy ra khi tia vào vùng bụng và chậu vùng niêm mạc ruột Bởi vậy có thể cho bệnh nhân dùng một đợt kháng sinh nhẹ và thuốc làm săn niêm mạc ruột
- Các phản ứng viêm đường tiết niệu sinh dục xảy ra khi chiếu xạ vào vùng chậu
- Điều trị bằng cách dùng kháng sinh hoạt phổ rộng với uống nước nhiều và giữ vệ sinh sinh dục tốt Dặn bệnh nhân cần đi tiểu trước khi vào máy xạ trị
- Hệ thống máu và cơ quan tạo máu: Sau khi tia, công thức máu của bệnh nhân thường bị thay đổi Sớm nhất là các dòng bạch cầu bị giảm, kế đến là tiểu cầu và hồng câu
- Khi số lượng bạch cầu và hồng cầu giảm nặng cần phải ngừng tia, nâng cao thể trạng và dùng thuốc kích thích tạo bạch cầu và hồng cầu
- Các cơ quan tạo máu rất dễ bị tổn thương do đó khi chiếu xạ cần phải che chắn và bảo
vệ (lách, tuỷ sống và tuỷ xương )
2 Các phản ứng và biến chứng muộn
- Về lâu dài: Các tổ chức phần mềm vùng chiếu xạ sẽ bị xơ hoá và teo nhỏ các tổ chức đó
kể cả các tuyến
- Chiếu xạ liều cao gây tổn thương hệ thống mạch máu, điều đó ảnh hưởng lớn đến cuộc phẫu thuật nếu cần phải áp dụng xạ trị
- Liều xạ quá cao gây hoại tử các tổ chức
- Một số cơ quan trong cơ thể khi bị chiếu xạ khó hồi phục và ảnh hưởng tới các chức năng của chúng như mắt, thanh quản, tuỷ sống, buồng trứng, và tinh hoàn Do vậy cần chú ý bảo vệ