Các nhân tố ảnh hưởng tới năng suất lao động tại công ty giày viva luận văn thạc sĩ kinh tế dương trà my tp hồ chí minh

TÓM TẮT Dựa trên các cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước về năng suất lao động đề tài đề xuất các yếu tố tác động đến năng suất lao động tại công ty Viva đó là năng lực cá nhân, mối

DƯƠNG TRÀ MY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI NĂNG SUẤT LAO

ĐỘNG TẠI CÔNG TY GIÀY VIVA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

DƯƠNG TRÀ MY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI NĂNG SUẤT LAO

ĐỘNG TẠI CÔNG TY GIÀY VIVA

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn Thụy

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017

TÓM TẮT

Dựa trên các cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước về năng suất lao động

đề tài đề xuất các yếu tố tác động đến năng suất lao động tại công ty Viva đó là

năng lực cá nhân, mối quan hệ trong doanh nghiệp và các yếu tố quản lý Quy trình

nghiên cứu trải qua 2 giai đoạn là nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định tính trên 10 lao động nhằm hoàn thiện các thang đo Sau đó

là nghiên cứu chính thức thông qua khảo sát trực tiếp lao động tại công ty Tác giả phát 265 phiếu khảo sát, trong đó có 252 phiếu hợp lệ

Sau đó tác giả dùng phượng pháp định lượng với các công cụ như thống kê

mô tả, Crombach’s Alpha, EFA và hồi quy bội để xác định mô hình các nhân tố tác độn đến năng suất lao động

Kết quả cả 3 nhân tố:năng lực cá nhân, mối quan hệ trong doanh nghiệp, các yếu tố quản lý đều có tác động tích cực đến năng suất lao động Các giả thuyết H1, H2, H3 đều được chấp nhận

Trên cơ sở xác định thực trạng năng suất lao động tại công ty Viva và kết quả của mô hình nghiên cứu Tác giả đã đưa ra các hàm ý quản trị nhằm khắc phục các nguyên nhân gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất lao động

Cuối cùng tác giả nhận định các hạn chế của đề tài và các hướng nghiên cứu tiếp theo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Các nhân tố ảnh hưởng tới năng suất lao động

tại công ty giày Viva” là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu

là trung thực, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước đây hoặc các

nội dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn được dẫn nguồn đầy đủ

trong luận văn Luận văn này chưa từng được trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất

cứ một trường đại học nào

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của số liệu và các nội

dung khác trong luận văn của mình

TP.HCM, ngày 31 tháng 10 năm 2017

Tác giả luận văn

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự nổ lực của bản thân, còn có sự hỗ trợ

và động viên rất lớn từ gia đình, thầy cô và bạn bè

Tôi xin chân thành cảm ơn Quý Thầy, Cô giáo, Quý Khoa Quản Trị Kinh doanh trường Đại học Ngân hàng TP.HCM đã tận tâm truyền đạt những kiến thức

và kinh nghiệm quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập tại trường Đó là hành trang vững chắc bước vào đời của tôi

Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Văn Thụy người đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn giúp tôi nằm vững phương pháp nghiên cứu khoa học và có nhiều góp ý quý báu để tôi hoàn thành tốt luận văn của mình

Tôi xin cảm ơn tất cả bạn bè, đặc biệt là các bạn học viên lớp CH QTKD01, những người luôn bên cạnh giúp đỡ, động viên, cũng như đóng góp những ý kiến để tôi hoàn thành luận văn này

Trong quá trình thực hiện, mặc dù đã cố gắng hoàn thiện luận văn một cách tốt nhất, tuy nhiên cũng không thể tránh khỏi những sa sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản hồi quý báu từ thầy, cô và bạn đọc

Xin chân thành cảm ơn!

TP.HCM, ngày 31 tháng 10 năm 2017

MỤC LỤC

TÓM TẮT i

LỜI CAM ĐOAN ii

LỜI CẢM ƠN iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH ẢNH ix

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1

1.1 Lí do nghiên cứu 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu tổng quát 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể: 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

1.4.1 Phương pháp định tính 2

1.4.2 Phương pháp định lượng 3

1.4.3 Mẫu khảo sát 3

1.4.4 Thang đo 3

1.4.5 Phương pháp thu thập dữ liệu 3

1.4.6 Xử lý và phân tích số liệu 4

1.5 Ý nghĩa nghiên cứu 4

1.6 Kết cấu đề tài 5

2 CHƯƠNG 2:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG 7

2.1 Các khái niệm cơ bản 7

2.1.1 Khái niệm năng suất lao động 7

2.1.2 Tầm quan trọng của năng suất lao động 11

2.2 Một số nghiên cứu trước 11

2.2.1 Các nghiên cứu quốc tế 11

2.2.2 Các nghiên cứu trong nước 18

2.2.3 Đánh giá chung 19

2.3 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu 20

2.3.1 Các khái niệm nghiên cứu 20

2.3.1.1 Năng suất lao động 20

2.3.1.2 Năng lực cá nhân 21

2.3.1.3 Mối quan hệ trong doanh nghiệp 22

2.3.1.4 Các yếu tố quản lý trong doanh nghiệp 22

2.3.2 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết 24

3 CHƯƠNG 3:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

3.1 Quy trình nghiên cứu 26

3.2 Xây dựng thang đo 26

3.3 Nghiên cứu định tính 29

3.4 Phương pháp xử lý dữ liệu 29

3.4.1 Mẫu nghiên cứu 29

3.4.2 Phương pháp thu thập thông tin 29

3.4.3 Phương pháp phân tích dữ liệu 29

3.4.3.1 Làm sạch dữ liệu 30

3.4.3.2 Kiểm định phân phối chuẩn 31

3.4.3.3 Kiểm định độ tin cậy của các nhóm nhân tố 31

3.4.3.4 Phân tích nhân tố 31

3.4.3.5 Phân tích hồi quy bội kiểm định mô hình lý thuyết 32

3.4.3.6 Kiểm định các vi phạm giả thiết hồi quy 32

4 CHƯƠNG 4:PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ 34

4.1 Giới thiệu về công ty giày Viva 34

4.1.1 Kết quả hoạt động kinh doanh 34

4.1.2 Tình hình hoạt động 35

4.1.3 Đặc điểm lao động và kết quả định mức lao động hiện tại 36

4.2 Đặc điểm mẫu khảo sát 37

4.3 Kết quả kiểm định độ tin cậy 39

4.3.1 Kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo NANGSUAT 39

4.3.2 Kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo NANGLUC 40

4.3.3 Kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo QUANHE 41

4.3.4 Kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo QUANLY 42

4.4 Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) 43

4.4.1 Phân tích nhân tố với biến độc lập 44

4.4.2 Phân tích nhân tố với biến phụ thuộc 48

4.5 Kết quả kiểm định sự phù hợp của mô hình nghiên cứu 50

4.5.1 Phân tích tương quan 50

4.5.2 Kết quả kiểm định sự phù hợp 51

4.5.3 Kết quả kiểm định giả thuyết 52

4.5.4 Kiểm tra sự vi phạm các giả định trong hồi quy tuyến tính 55

4.5.4.1 Kiểm tra đa cộng tuyến 55

4.5.4.2 Kiểm định phân phối chuẩn của phần dư 56

4.5.4.3 Kiểm tra liên hệ tuyến tính 56

4.6 Đánh giá sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm có đặc điểm nhân khẩu học khác nhau 57

4.6.1 Sự khác biệt về năng suất lao động giữa nhóm giới tính Nam và Nữ 57 4.6.2 Sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm tuổi 58

4.6.3 Sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm có trình độ học vấn khác nhau 59

4.6.4 Sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm thuộc các bộ phận khác nhau 60

4.6.5 Sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm có thời gian làm việc khác nhau 60

4.7 Thảo luận kết quả 62

4.8 Thực trạng năng suất lao động tại công ty Viva 64

4.8.1 Các chính chính sách quản lý hiện tại 64

4.8.2 Phân tích các thực trạng tại công ty Viva 65

4.8.2.1 Đánh giá về năng lực cá nhân 66

4.8.2.2 Đánh giá về mối quan hệ trong doanh nghiệp 68

4.8.2.3 Đánh giá về các yếu tố quản lý 69

4.8.2.4 Đánh giá về năng suất lao động 70

5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ 72

5.1 Kết luận 72

5.2 Hàm ý quản trị 73

5.2.1 Về mối quan hệ trong doanh nghiệp 74

5.2.2 Về các yếu tố quản lý trong doanh nghiệp 74

5.2.3 Về năng lực cá nhân 75

5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo 76

TỔNG KẾT 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO vi

PHỤ LỤC 1:BẢNG KHẢO SÁT ix

PHỤ LỤC 2:BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH xii

PHỤ LỤC 3:KẾT QUẢ XỬ LÝ DỮ LIỆU xv

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH ẢNH DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Một số định nghĩa về năng suất 7

Bảng 2.2:Tóm tắt kết quả một số nghiên cứu trên thế giới về các yếu tố tác động tới năng suất 13

Bảng 2.3 Tóm tắt các giả thuyết đề xuất 25

Bảng 3.1 Bảng tổng hợp thang đo và nguồn tham khảo 27

Bảng 4.1 Bảng tóm tắt kết quả hoạt động kinh doanh công ty Viva năm 2014-2016 34

Bảng 4.2 Sản lượng sản xuất công ty Viva qua các năm 36

Bảng 4.3 Định mức sản phẩm qua các năm 37

Bảng 4.4 Thống kê mẫu theo giới tính 37

Bảng 4.5 Thống kê mẫu theo tuổi 38

Bảng 4.6 Thống kê mẫu theo học vấn 38

Bảng 4.7 Thống kê mẫu theo bộ phận làm việc 38

Bảng 4.8 Thống kê mẫu theo thời gian làm việc 39

Bảng 4.9 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo NANGSUAT 40

Bảng 4.10 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo năng lực lần 2 41

Bảng 4.11 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo QUANHE 41

Bảng 4.12 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo QUANLY 42

Bảng 4.13 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo QUANLY lần 243 Bảng 4.14 Tổng hợp đánh giá độ tin cậy thang đo 43

Bảng 4.15 KMO and Bartlett's Test lần 1 44

Bảng 4.16 Tổng phương sai trích lần 1 45

Bảng 4.17 Bảng kết quả ma trận xoay nhân tố lần 1 45

Bảng 4.18 KMO and Bartlett's Test lần 2 46

Bảng 4.19 Tổng phương sai trích lần 2 46

Bảng 4.20 Bảng kết quả ma trận xoay nhân tố lần 2 47

Bảng 4.21 KMO and Bartlett's Test nhân tố phụ thuộc 48

Bảng 4.22 Tổng phương sai trích nhân tố phụ thuộc 49

Bảng 4.23 Bảng hệ số nhân tố phụ thuộc 49

Bảng 4.24 Thống kê mô tả của các nhân tố đã rút trích 50

Bảng 4.25 Tương quan 50

Bảng 4.26 Tổng hợp mô hình 52

Bảng 4.27 ANOVA 52

Bảng 4.28 Hệ số hồi quy 53

Bảng 4.29 Tổng hợp kiểm định giả thuyết nghiên cứu 55

Bảng 4.30 Kiểm tra đa cộng tuyến 55

Bảng 4.31 Kiểm định sự khác biệt về năng suất lao động đối với giới tính 58

Bảng 4.32 Kiểm định sự khác biệt về năng suất lao động đối với các nhóm tuổi 58

Bảng 4.33 Kiểm định sự khác biệt về năng suất lao động đối với trình độ học vấn khác nhau 60

Bảng 4.34 Kiểm định sự khác biệt về năng suất lao động đối với các bộ phận khác nhau 60

Bảng 4.35 Kiểm định sự khác biệt về năng suất lao động đối với các nhóm có thời gian làm việc khác nhau 61

Bảng 4.36 Giá trị trung bình các nhân tố 66

Bảng 4.37 Giá trị trung bình nhân tố năng lực cá nhân 67

Bảng 4.38 Giá trị trung bình nhân tố mối quan hệ trong doanh nghiệp 68

Bảng 4.39 Giá trị trung bình nhân tố các yếu tố quản lý 69

Bảng 4.40 Giá trị trung bình nhân tố năng suất lao động 70

DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất 25

Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu 26

Hình 3.2 Quy trình phân tích dữ liệu bằng SPSS 30

Hình 4.1 Đồ thị phần dư 56Hình 4.2 Đồ thị phân bố ngẫu nhiên của phần dư chuẩn hóa 57

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI

Trong chương này tác giả xác định lí do nghiên cứu từ những vấn đề cấp thiết đặt ra tại thực tiễn tại công ty Từ đó tác giả thiết lập các mục tiêu nghiên cứu cũng như xác định đối tượng, phạm vi nghiên cứu Chương này cũng xác định phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Công ty giày Viva hoạt động chính trong lĩnh vực gia công giày dép cho các nhãn hàng nội địa ví dụ như Gosto, Bitis…Đây là một ngành nghề thâm dụng lao động do vậy yếu tố tiên quyết trong sản xuất hiệu quả chính là làm sao không ngừng nâng cao năng suất Hiện trạng tại công ty năng suất bình quân thấp hơn các doanh nghiệp cùng quy mô tại công ty Công ty gặp khó khăn khi mức độ tăng chi phí lao động cao hơn mức độ tăng năng suất Điều này làm xói mòn lợi nhuận của công ty

Ngoài ra thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, công ty đang đàm phán các hợp đồng gia công cho các đối tác nước ngoài Tuy nhiên, công ty không thể đáp ứng được yêu cầu về sản lượng hàng tháng cho đối tác Bình quân với số lượng lao động từ 250-270 người, các doanh nghiệp trong cùng ngành có sản lượng tương ứng từ 65 000 đến 70 000 đôi/tháng Tại công ty sản lượng hiện nay chỉ từ 50 000-55 000 Để đáp ứng được yêu cầu công ty hiện phải cho tăng ca ngoài giờ Điều

này làm tăng chi phí không mong muốn, dẫn đến sản phẩm có giá thành kém hấp dẫn so với các đối thủ

Do vậy việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất rất quan trọng Nghiên cứu sẽ giúp cho ban giám đốc có cái nhìn tổng quan về năng suất, cũng như những nhân tố có tác động đến năng suất Từ đó đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao nâng suất lao động để doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh tốt hơn trên thị trường

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát

Các yếu tố tác động tới năng suất lao động tại công ty giày Viva

Mục tiêu cụ thể:

o Tổng quan lý thuyết về năng suất

o Kiểm định sự tác động của các nhân tố đến năng suất

o Đưa ra các hàm ý quản trị

1.3 Đối tượng, phạm vi, giới hạn nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:Năng suất lao động và các yếu tố ảnh hưởng Đối tượng khảo sát:toàn bộ lao động tại công ty

Phạm vi nghiên cứu:nghiên cứu này được thực hiện tại công ty TNHH MTV Giày Viva

Giới hạn nghiên cứu

 Chỉ nghiên cứu về năng suất lao động ở cấp độ cá nhân

 Đánh giá năng suất qua 2 chỉ tiêu chính là số lượng và chất lượng đầu ra

 Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi công ty giày Viva

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện nghiên cứu này tác giả kết hợp phương pháp nghiên cứu là định tính sơ bộ và phương pháp định lượng

1.4.1 Phương pháp định tính

Nghiên cứu định tính:Nhằm mục đích tìm hiểu ý kiến của một số lao động

để xác định các biến quan sát cần đo lường đánh giá, điều chỉnh thang đo và xây dựng bảng câu hỏi điều tra phỏng vấn Dựa trên nghiên cứu lý thuyết và tham khảo các mô hình lý thuyết liên quan để hình thành thang đo ban đầu Tiến hành nghiên cứu định tính với phỏng vấn sâu để phát hiện thêm và loại bỏ những biến quan sát cho phù hợp với địa bàn nghiên cứu Đối tượng phỏng vấn: 10 nhân viên

1.4.2 Phương pháp định lượng

Nghiên cứu định lượng:nhằm điều tra những công nhân sản xuất đang làm việc tại công ty để tham khảo ý kiến của họ về các yếu tố có ảnh hưởng đến năng suất lao động của doanh nghiệp Trên cơ sở đó, xây dựng mô hình nghiên cứu đồng thời tiến hành kiểm định các giả thuyết để biết được yếu tố chính; yếu tố phụ tác động đến năng suất, từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp để cải tiến và nâng cao năng suất lao động cho công ty

Phương pháp định lượng được sử dụng để đánh giá thang đo, kiểm định các giả thuyết nghiên cứu dựa trên các công cụ thống kê từ phần mềm SPSS.16 như: thống kê mô tả; Cronbach’s Alpha, EFA, tương quan và hồi quy

1.4.3 Mẫu khảo sát

Nghiên cứu thực hiện khảo sát trên toàn bộ lao động tại công ty (265 mẫu)

1.4.4 Thang đo

Thang đo các khái niệm nghiên cứu trong bảng hỏi chính thức đều là thang

đo đa biến Tất cả các biến quan sát trong thành phần thang đo độc lập “Các yếu tố tác động” và thành phần thang đo phụ thuộc “Năng suất lao động” đều sử dụng

thang đo Likert 5 mức độ với lựa chọn số 1 nghĩa là hoàn toàn không đồng ý với phát biểu và lựa chọn số 5 là hoàn toàn đồng ý với phát biểu

1.4.5 Phương pháp thu thập dữ liệu

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Phương pháp phỏng vấn sâu trong nghiên cứu định tính

Phương pháp phỏng vấn cá nhân trong nghiên cứu chính thức (Điều tra nghiên cứu với bảng câu hỏi đã được thiết kế sẵn)

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Thu thập thông tin và dữ liệu từ các phòng Nhân sự, phòng Kế toán - tài chính, phòng Sản xuất của công ty

Thu thập tài liệu từ các bài báo, các đề tài, tạp chí khoa học, các luận văn, công trình nghiên cứu đã được thực hiện liên quan đến đề tài nghiên cứu

Phương pháp phân tích mối quan hệ tương quan:dùng để kiểm định mối quan

hệ giữa các biến độc lập với biến phụ thuộc (năng suất lao động)

Phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính:xây dựng mô hình tương quan với nhiều yếu tố cùng ảnh hưởng đến biến phụ thuộc Phân tích hồi quy với một bên là các biến độc lập và một bên biến phụ thuộc đó là năng suất lao động Thông qua phân tích hồi quy giúp nhận biết được các yếu tố nào tác động và mức độ tác động của từng yếu tố

1.5 Ý nghĩa nghiên cứu

Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất trong nghiên cứu thực nghiệm Dựa vào kết quả nghiên cứu đề tài sẽ đề xuất các hàm ý quản trị nhằm giúp

nhà quản lý tại doanh nghiệp nâng cao hơn năng suất tại công ty nhằm giảm chi phí

và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững hơn

1.6 Kết cấu đề tài

Chương 1: Tổng quan đề tài

Trong chương này tác giả xác định lí do nghiên cứu từ những vấn đề cấp thiết đặt ra tại thực tiễn tại công ty Từ đó tác giả thiết lập 4 mục tiêu nghiên cứu của đề tài Đối tượng nghiên cứu trong đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động Chương này cũng xác định phương pháp nghiên cứu định lượng và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Chương 2: Cơ sở lý luận về năng suất lao động và các yếu tố tác động

Trong chương này tác giả đưa ra các khái niệm cơ bản về năng suất lao động, cũng như tổng hợp, đánh giá các nghiên cứu trước đây trên thế giới và trong nước

về các yếu tố tác động đến năng suất lao động Sau đó tác giả đưa ra các khái niệm nghiên cứu và đề xuất mô hình, giả thuyết nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Trong chương này tác giả tập trung mô tả quy trình nghiên cứu, cách thức xây dựng thang đo, các phương pháp xử lý dữ liệu bao gồm mẫu nghiên cứu, phương pháp thu thập thông tin, phương pháp phân tích dữ liệu

Chương 4: Phân tích và thảo luận kết quả

Trong chương này tác giả giới thiệu tổng quan về công ty Viva, đặc điểm mẫu khảo sát, kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo, kết quả phân tích nhân tố khám phá, kết quả kiểm định sự phù hợp của mô hình nghiên cứu, đánh giá sự khác biệt về năng suất lao động giữa các nhóm có đặc điểm nhân khẩu học khác nhau Cuối cùng tác giả đánh giá thực trạng năng suất lao động tại công ty Viva

Chương 5: Kết luận & Hàm ý quản trị

Trong chương này tác giả đưa ra kết luận về mô hình nghiên cứu cũng như những hàm ý quản trị cho công ty Ngoài ra, tác giả cũng xác định những hạn chế của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

2 CHƯƠNG 2:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

Trong chương này tác giả trình bày các lý thuyết về năng suất lao động cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động Ngoài ra, các nghiên cứu trước đây cũng được đề cập đến nhằm rút ra các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động để phù hợp với mục tiêu nghiên cứu của tác giả Bên cạnh đó,

mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu cũng được đề cập đến trong chương này

2.1 Các khái niệm cơ bản

2.1.1 Khái niệm năng suất lao động

Nhà kinh tế học Adam Smith (1723 – 1790) là tác giả đầu tiên đưa ra thuật ngữ năng suất (productivity) vào năm 1776, trong một bài báo nói về hiệu quả sản xuất phụ thuộc vào số lượng lao động và khả năng sản xuất của lao động Trong một nghiên cứu khác của Sumanth (1997), cho rằng thuật ngữ năng suất đầu tiên được một nhà toán học người Pháp là Quesney đề cập đến trong một bài báo vào năm 1766 Đến năm 1883, một người Pháp khác là Littre định nghĩa năng suất là

“khả năng sản xuất” Sau đó thuật ngữ này được sử dụng khá thường xuyên khi phân tích các vấn đề về kinh tế Dưới đây là bảng tổng hợp một số định nghĩa về năng suất tổng hợp từ các nghiên cứu trước đây

Bảng 2.1 Một số định nghĩa về năng suất

Năng suất = Khả năng sản xuất (Littre, 1883)

Năng suất là tỷ số giữa đầu ra trên một

trong các yếu tố sản xuất: Năng suất

vốn, năng suất đầu tư, năng suất nguyên

vật liệu…

(The Organization for European Economic Cooperation - OEEC, 1950)

Năng suất là những điều mà con người

có thể đạt đến với nguyên vật liệu, vốn

và công nghệ Năng suất là một sự cải

tiến liên tục

(Japan Productivity Center - JPC, 1958)

Định nghĩa Tham khảo

Năng suất biểu hiện khả năng của các

yếu tố sản xuất, lao động và vốn trong

việc tạo ra giá trị

(The British Institute of Management Foundation - BIM, 1976)

Khả năng tạo lợi nhuận = Năng suất x

Giá

(American Productivity Center - APC, 1979)

Năng suất = Số đơn vị đầu ra/Số đơn vị

Năng suất = Đầu ra thực tế/ Nguồn lực

đã sử dụng

(Sink & Tuttle, 1989)

Năng suất là một sự so sánh các đầu vào

với đầu ra của một phân xưởng sản xuất (Kaplan & Cooper, 1989)

Năng suất là việc sử dụng các nguồn lực

của một tổ chức, một ngành, hay một

quốc gia để đạt đến kết quả mong muốn

Năng suất là tỷ số giữa đầu ra và đầu

vào Tăng năng suất khi chúng ta tạo

nhiều đầu ra hơn với cùng một lượng

đầu vào hoặc sản xuất cùng một lượng

đầu ra với đầu vào ít hơn

(Nguồn Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng(2009)

Như bảng 2.1 chúng ta có thể thấy có khá nhiều định nghĩa về năng suất trên những góc độ và quan điểm khác nhau vì khái niệm năng suất thay đổi, mở rộng theo thời gian và theo sự phát triển của quản lý sản xuất Theo Tangen (2005) năng suất là một thuật ngữ có nghĩa rộng, ý nghĩa của nó có thể thay đổi tùy thuộc vào phạm vi sử dụng Vì vậy để làm rõ hơn các lý thuyết nền tảng về năng suất tác giả

sẽ tiếp tục đánh giá năng suất trên các góc độ khác nhau:

- Trên góc độ kỹ thuật, năng suất là tỷ số giữa đầu ra và đầu vào Nó đo lường hiệu suất sử dụng nguồn lực để sản xuất đầu ra cần thiết Tuy nhiên, điều này

có thể dẫn đến việc chỉ chú trọng về số lượng mà ít quan tâm đến khía cạnh chất lượng

- Trên góc độ xã hội :“Năng suất là một thái độ tư duy Đó là thái độ tìm kiếm một sự cải tiến liên tục những cái hiện có; với niềm tin là mọi người có thể làm việc ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua và ngày mai sẽ tốt hơn ngày hôm nay Hơn nữa, nó đòi hỏi những cố gắng không ngừng để thích ứng với các hoạt động kinh tế trong những điều kiện luôn thay đổi, luôn ứng dụng những lý thuyết và phương pháp mới Đó là sự tin tưởng chắc chắn vào quá trình tiến bộ của nhân loại” (The European Productivity Agency’s Rome Conference, 1958)

- Trên góc độ kinh tế, năng suất liên quan đến việc tạo ra nhiều giá trị hơn Đối với nhiều doanh nghiệp, mục đích kinh tế và cơ sở cho sự tồn tại là việc tạo ra giá trị Tăng trưởng năng suất được đo lường bằng khái niệm giá trị gia tăng (Tangen, 2005)

- Trên góc độ quản lý, năng suất bao gồm cả tính hiệu suất và hiệu quả Tức

là đảm bảo hàng hóa/dịch vụ được sản xuất với chí phí thấp nhất có thể được và cung cấp cho khách hàng đúng lúc, giá cả cạnh tranh với chất lượng mà họ mong muốn (Khan, 2003)

Năng suất lao động

Là mối quan hệ (tỷ số) giữa các kết quả đầu ra với các đầu vào đã sử dụng để hình thành đầu ra đó, năng suất được đo lường bằng số lượng hay khối lượng sản phẩm do một lao động tạo ra trên một đơn vị thời gian Theo cách định nghĩa này năng suất đồng nghĩa với năng suất lao động

Để đánh giá năng suất lao động hiện nay chúng ta có thể tiếp cận theo 2 hướng đó chính là đánh giá năng suất lao động ở cấp độ cá nhân và đánh giá năng suất ở cấp độ doanh nghiệp

- Năng suất lao động ở cấp độ cá nhân

Do những thay đổi nhanh chóng về môi trường kinh tế, chính trị, xã hội, công nghệ, đặc biệt là xu hướng toàn cầu hóa về kinh tế, tự do hóa thương mại và

sự cạnh tranh gay gắt về chất lượng, chi phí, phân phối sản phẩm, thời gian giao hàng… nên năng suất lao động đã có cách tiếp cận mới

Theo cách tiếp cận mới, bên cạnh việc sử dụng đầu vào một cách tối ưu, năng suất lao động còn biểu hiện thông qua chất lượng của đầu ra Năng suất lao động định hướng theo kết quả đầu ra, vì thế phải xem xét sản phẩm tạo ra trong mối quan hệ mật thiết với các quy chuẩn chất lượng đầu ra Chính vì vậy, năng suất lao động và chất lượng không loại trừ nhau mà trái lại, năng suất - chất lượng gắn liền với nhau, hỗ trợ lẫn nhau (Khan, 2003) Tức người lao động hoàn thành khối lượng công việc theo đúng hoặc vượt tiêu chuẩn, và sản phẩm đầu ra có quy cách chất lượng đảm bảo

- Năng suất lao động ở cấp độ doanh nghiệp

Trên góc độ đánh giá năng suất ở cấp độ doanh nghiệp thì năng suất là việc

sử dụng tối ưu các nguồn lực để tạo ra sản phẩm đáp ứng tốt nhất những yêu cầu của khách hàng (Bernolak, 1997, trích trong Tangen, 2005) Định nghĩa này nêu ra hai đặc tính quan trọng: thứ nhất, năng suất lao động liên quan mật thiết với việc sử dụng các nguồn lực (hiệu suất); thứ hai, năng suất có mối liên hệ chặt chẽ với việc thỏa mãn khách hàng (hiệu quả) Quan điểm này tương đồng với quan điểm năng suất theo cách tiếp cận mới, tức là năng suất phải bao gồm cả tính hiệu suất và hiệu quả

Hiệu suất có nghĩa là làm việc một cách đúng đắn/đúng phương pháp trong khi hiệu quả được hiểu là làm đúng việc, đúng lúc với chất lượng tốt (Tangen, 2005) Nghiên cứu này tiếp cận năng suất theo quan điểm mới trên góc độ quản lý,

ở cấp doanh nghiệp Năng suất là nâng cao hiệu suất và hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tức là làm thế nào để gia tăng số lượng và chất lượng sản phẩm và giao đúng lúc đến nơi khách hàng yêu cầu với giá thành thấp nhất Hay nói cách khác, năng suất là việc sử dụng tối ưu các nguồn lực để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và

cổ đông, tức là tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp thông qua việc thỏa mãn ở mức cao nhất sự hài lòng của khách hàng với giá thành thấp nhất có thể được (Phan Quốc Nghĩa, 2004) Do đó, đo lường năng suất phải bao gồm cả tính hiệu quả và hiệu suất, tức là đo lường mức độ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của khách hàng về

chất lượng sản phẩm, về giá sản phẩm, về thời gian giao hàng và đo lường kết quả tài chính của doanh nghiệp

2.1.2 Tầm quan trọng của năng suất lao động

Ở cấp độ quốc gia, khi nhiều công ty tìm cách cải thiện năng suất và khả năng cạnh tranh, họ tạo ra việc làm mới và đóng góp lớn hơn vào ngân sách quốc gia thông qua thuế Điều này, lần lượt, làm tăng tài sản của đất nước Với nguồn ngân sách dồi dào hơn chính phủ có thể làm được nhiều điều hơn Ví dụ, chính phủ

có thể nâng cấp cơ sở hạ tầng, làm sạch môi trường, cung cấp các dịch vụ xã hội tốt hơn và chăm sóc phúc lợi cho người nghèo, người tàn tật và những người khác

Ở cấp doanh nghiệp, năng suất tốt giúp cho doanh nghiệp có thể sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ có giá trị cao với chi phí thấp nhất có thể Điều này cho phép công ty cạnh tranh trong việc bán sản phẩm và dịch vụ của mình Với doanh số bán hàng tốt, lợi nhuận của công ty được cải thiện, điều đó cho phép công ty đó làm một

Nghiên cứu của Hoffman & Mehra (1999) “Vận hành các chương trình nâng cao năng suất thông qua quản lý chất lượng toàn diện” Đây là một nghiên cứu định lượng được khảo sát trên 100 giám đốc điều hành các công ty sản xuất có từ 300-

500 nhân viên tại Mỹ Kết quả nghiên cứu đã xác định các nhân tố tác động đến năng suất bao gồm:quản lý cấp cao, quản lý sản xuất, quản lý nhân sự và mối quan

hệ trong doanh nghiệp

Nghiên cứu của tổ chức năng suất châu Á APO (2000) “Năng suất trong thiên niên kỉ mới” Tổ chức APO đã nghiên cứu lý thuyết và xác định có năm nhóm chính tác động đến năng suất đó chính là: Cam kết của quản lý cấp cao, hướng đến khách hang, quản lý sản xuất, quản lý nhân sự và mối quan hệ trong doanh nghiệp

Nghiên cứu của Chapman & Al-Khawaldeh (2002) “Quản lý chất lượng toàn diện và năng suất lao động trong các công ty công nghiệp tại Jordan Đây là một nghiên cứu định lượng được thực hiện trên đối tượng là các nhà quản lý chất lượng tại các công ty công nghiệp tại Jordan Kết quả của nghiên cứu đã chỉ ra rằng có 4 nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động bao gồm:sự cam kết của quản lý cấp cao, quản trị sản xuất, quản trị nhân lực và mối quan hệ trong doanh nghiệp

Nghiên cứu của Khan (2003) “Tác động của quản lý chất lượng toàn diện lên năng suất” Đây là một nghiên cứu lý thuyết trong đó tác giả xác định các yếu tố trong quản lý chất lượng toàn diện có tác động đến năng suất đó chính là:sự cải tiến liên tục, trao quyền cho nhân viên, tập trung vào khách hàng và tiếp cận phương pháp quản lý có hệ thống

Nghiên cứu của Politis, J D (2005) “Định hướng lãnh đạo trong môi trường làm việc đối với sáng tạo và năng suất” Đây là 1 nghiên cứu định lượng trên 140 nhân viên của một tổ chức công nghệ cao tại UAE Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng các nhân tố có ảnh hưởng đến năng suất bao gồm cam kết của quản lý cấp cao, quản trị nguồn nhân lực, mối quan hệ trong doanh nghiệp

Nghiên cứu của Robert L Mathis & John H Jackson (2011) “Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất cá nhân” Đây là một nghiên cứu lý thuyết các yếu tố ảnh

hưởng đến năng suất lao động của cá nhân Theo nghiên cứu trên có 3 nhân tố ảnh hưởng đó chính là năng lực cá nhân, sự nỗ lực và sự hỗ trợ trong doanh nghiệp

Nghiên cứu của Mahesh Gundecha (2012) “Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động trong dự án xây dựng ở Mỹ” Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động tại các dự án xây dựng Nghiên cứu được khảo sát trên đối tượng là các giám đốc dự án, các kĩ sư, nhà thầu dự án Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố có ảnh hưởng đến năng suất lao động tại các dự án xây dựng bao gồm:năng lực, các yếu tố truyền thông, các yếu tố nguồn lực sản xuất, các yếu tố về nhân sự, các yếu tố khác

Nghiên cứu của Razak, Mohamad Idham Md (2014) “Tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động tại Malaysia” Nghiên cứu thực hiện khảo sát trên 150 mẫu người lao động tại Malaysia nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động tại Malaysia Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động tại Malaysia bao gồm động lực làm việc, sự hỗ trợ của nhà quản lý, sự giám sát và kỹ thuật Tuy nhiên, nghiên cứu này có số lượng mẫu quá nhỏ so với tổng thể là người lao động tại Malaysia nên kết quả nghiên cứu có thể không chính xác

Bảng 2.2:Tóm tắt kết quả một số nghiên cứu trên thế giới về các yếu tố tác

động tới năng suất

Sự cam kết của quản lý cấp cao

Sự quan tâm và cam kết của lãnh

Thiết lập mục tiêu rõ ràng 0 x

Khuyến khích của quản lý cấp

Kiểm soát hệ thống thông tin x

Sự phối hợp giữa các bộ phận

Cung cấp các nguồn lực đầy đủ x x x Mức độ tập trung quyền lực x x

Tổ chức công việc theo khoa học x x

Quản lý chất lượng toàn diện x x x o

Quản trị nguồn nhân lực

Chính sách khuyến khích, khen

Thu nhập của người lao động o x x Thu hút nguồn nhân lực o x

Phát triển nguồn nhân lực o x

Duy trì nguồn nhân lực o x

Công nhận thành tích o o

Động cơ thúc đẩy nhân viên x x x o x

Tỷ lệ luân chuyển lao động x

Sự thỏa mãn nghề nghiệp x

Sự thử thách trong công việc x

Mối quan hệ trong doanh

nghiệp

Mối quan hệ giữa quản lý-nhân

x

Thái độ làm việc của công nhân x o x

Tự quản lý và kiểm soát công

Áp lực trong công việc x x

Phản ứng lại với sự thay đổi x

Các trở ngại trong doanh nghiệp x

Quan điểm đối với thời gian x

o:nghiên cứu lý thuyết

x:nghiên cứu thực nghiệm

(Nguồn: Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009))

2.2.2 Các nghiên cứu trong nước

Nghiên cứu của Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) “Nghiên cứu các yếu tố quản lý có ảnh hưởng đến năng suất của các doanh nghiệp trong ngành may” Dựa trên các lý thuyết về năng suất, trên cơ sở đó đề xuất mô hình lý thuyết nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất doanh nghiệp, sau đó thực hiện nghiên cứu định tính phỏng vấn 8 chuyên gia trong ngành dệt may Trên cơ sở đó tác giả có kết luận về các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất đối với các doanh nghiệp ngành dệt may ở Thành phố Hồ Chí Minh và cuối cùng đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo để kiểm định mô hình lý thuyết Mô hình lý thuyết bao gồm 5 yếu tố thuộc

về quản lý có ảnh hưởng đến năng suất đó là: Cam kết của quản lý cấp cao, hướng đến khách hàng, quản trị nhân lực, quản trị sản xuất và mối quan hệ trong doanh nghiệp Tuy nhiên đây mới chỉ mô hình nghiên cứu lý thuyết chưa có nghiên cứu thực nghiệm

Nghiên cứu của Trần Thị Kim Loan-Bùi Nguyên Hùng (2009) “Tác động của các yếu tố quản lý đến năng suất doanh nghiệp” Nghiên cứu nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quản lý đến năng suất doanh nghiệp và mối liên

hệ giữa các yếu tố này Kết quả phân tích SEM (Structural Equation Modeling) trên mẫu khảo sát gồm 286 doanh nghiệp sản xuất ở thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, các yếu tố quản lý (cam kết của quản lý cấp cao về năng suất, đào tạo nguồn nhân lực, tổ chức sản xuất, hướng đến khách hàng, mối quan hệ trong doanh nghiệp) có tác động đến năng suất doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, cam kết của quản lý cấp cao về năng suất có tác động tích cực đến việc đào tạo nguồn nhân lực và tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp Cuối cùng, tác giả trình bày hàm ý nghiên cứu cho các nhà quản lý doanh nghiệp và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Tuyết Nhung (2011)”Những nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động của công nhân sản xuất trực tiếp tại Công ty Cổ Phần Dệt may Phú Hòa An” Đề tài nghiên các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động tại

công ty Phú Hòa An Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, thực hiện khảo sát đối tượng là công nhân trực tiếp sản xuất tại công ty Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất bao gồm:Sự hiệu quả của các cấp quản lý, hiệu quả của tư liệu sản xuất, trình độ công nhân trực tiếp sản xuất, điều kiện làm việc, khoa học và công nghệ

Nghiên cứu của Trần Hữu Ái và Nguyễn Minh Đức (2015) “Tác động của các yếu tố quản lý đến hiệu suất của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu” Nghiên cứu được thực hiện trên đối tượng là các nhà quản lý của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra các yếu

tố ảnh hưởng đến bao gồm: Đào tạo nguồn nhân lực, cam kết của quản lý cấp cao đến tổ chức sản xuất, hướng đến khách hang và mối quan hệ trong doanh nghiệp

2.2.3 Đánh giá chung

Các nghiên cứu trước đây chủ yếu phân thành 2 nhóm Nhóm 1 tập trung nghiên cứu về năng suất doanh nghiệp tiêu biểu có các tác giả Hoffman & Mehra (1999), APO (2000), Chapman & Al-Khawaldeh (2002), Khan (2003), Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) Các nghiên cứu này vừa có nghiên cứu lý thuyết vừa có nghiên cứu thực nghiệm Đa phần nghiên cứu thực nghiệm có đối tượng khảo sát là các nhà quản lý trong doanh nghiệp Nhóm 2 là nhóm các nghiên cứu về năng suất lao động của cá nhân tiêu biểu có các tác giả Robert L Mathis & John H Jackson (2011), Razak, Mohamad Idham Md (2014) các nghiên cứu này có đối tượng khảo sát là người lao động

Ở nhóm 1 các nghiên cứu tập trung năng suất ở cấp độ doanh nghiệp Đa phần các tác giả đều nghiên cứu trong một ngành hoặc nhóm ngành cụ thể không nghiên cứu ở cấp độ công ty Kết luận chung có các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất doanh nghiệp đó chính là:cam kết của quản lý cấp cao, quản lý sản xuất, quản

lý nhân sự, hướng đến khách hàng và mối quan hệ trong doanh nghiệp

Ở nhóm 2 các nghiên cứu tập trung vào năng suất ở cấp độ cá nhân Nghiên cứu về mặt lý thuyết đã đề xuất mô hình các nhân tố tác động đến năng suất cá nhân tuy nhiên các giả thuyết này chưa được chứng minh bằng thực nghiệm Số lượng nghiên cứu thực nghiệm còn hạn chế, kết quả chỉ áp dụng đối với một công ty trong ngành chưa có sự kiểm chứng về độ chính xác đối với các công ty khác (trong/ngoài ngành) Một số nghiên cứu có cỡ mẫu không mang tính chất đại diện cho tổng thể nên kết quả có thể không chính xác

2.3 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu

2.3.1 Các khái niệm nghiên cứu

2.3.1.1 Năng suất lao động

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài tác giả sẽ sử dụng khái niệm năng suất lao động chính là tỉ suất giữa số lượng đầu vào và đầu ra Bên cạnh số lượng tác giả còn xem xét năng suất lao động trong mối quan hệ với chất lượng đầu ra Tức là đánh giá năng suất lao động trên 2 yếu tố:số lượng và chất lượng sản phẩm đầu ra

Nghiên cứu về năng suất lao động ở cấp độ cá nhân tác giả Robert L Mathis

& John H Jackson (2011) đã đưa ra mô hình 3 nhân tố ảnh hưởng đến năng suất bao gồm

o Năng lực cá nhân:những yếu tố về tài năng, sở thích, tính cách và thể chất

o Sự nỗ lực:bao gồm các yếu tố tạo động lực, thiết kế công việc, đạo đức nghề nghiệp

o Sự hỗ trợ của doanh nghiệp:gồm đào tạo, cung cấp đủ các nguồn lực, tạo kì vọng và mối quan hệ tốt với đồng nghiệp

Nghiên cứu về năng suất lao động ở cấp độ doanh nghiệp Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) đã đưa ra mô hình 5 nhân tố yếu tố tác động đến năng suất bao gồm:

o Cam kết của quản lý cấp cao:sự khuyến khích, tạo điều kiện làm việc của lãnh đạo

o Hướng đến khách hàng:hiểu rõ yêu cầu khách hàng, thiết kế sản phẩm hướng đến khách hàng, đáp ứng nhu cầu và cải tiến sản phẩm theo khách hàng

o Quản lý nhân sự: sự đào tạo, huấn luyện, trang bị các kĩ năng, tạo động lực cho người lao động Các yếu tố quản lý sản xuất chính là

o Quản lý sản xuất: tạo môi trường làm việc, cung cấp thiết bị, nguồn lực

o Mối quan hệ trong doanh nghiệp:sự truyền thông, quan hệ giữa nhân viên với nhân viên và quan hệ giữa nhân viên với quản lý

2.3.1.2 Năng lực cá nhân

Năng lực cá nhân được hiểu là kiến thức, kỹ năng, khả năng và hành vi mà người lao động cần phải có, thể hiện ổn định, đáp ứng yêu cầu công việc và là yếu

tố giúp một cá nhân làm việc hiệu quả hơn so với những người khác

Theo nghiên cứu lý của Robert L Mathis & John H Jackson (2011) và

nghiên cứu thực nghiệm của Mahesh Gundecha (2012) thì năng lực cá nhân là yếu

tố có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất Cũng theo các tác giả trên năng lực cá nhân gồm 4 thành phần cơ bản đó chính là

- Tài năng:bao gồm năng khiếu bẩm sinh và sự tích lũy tay nghề qua quá trình làm việc

- Sở thích:sự yêu thích của cá nhân đối với công việc hoặc ngành nghề hiện tại

- Tính cách:những tính cách của cá nhân có phù hợp với công việc

- Các yếu tố thể chất:cá nhân có sức khỏe, thể lực, thể chất phù hợp với công việc hiện tại

Để tuyển chọn các ứng viên có các tố chất cá nhân phù hợp với yêu cầu công việc tổ chức có thể thực hiện thông qua hoạt động tuyển dụng và tuyển chọn Thực

tế tại các tổ chức sản xuất năng lực cá nhân phù hợp sẽ có ảnh hưởng rất tích cực đến năng suất vì các yếu tố như phát huy được các sở thích, tài năng phù hợp với

công việc Cá nhân có kinh nghiệm, yếu tố thể chất phù hợp với công việc sẽ thích ứng, tiếp nhận công việc nhanh chóng và dễ dàng hơn các cá nhân không phù hợp

Tác giả sẽ sử dụng quan điểm của Robert L Mathis & John H Jackson (2011) và Mahesh Gundecha (2012) về các thành phần cơ bản của năng lực cá nhân

đó chính là:tài năng, sở thích, tính cách, các yếu tố thể chất và đề xuất giả thuyết H1

Giả thuyết H1: Năng lực cá nhân có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động

2.3.1.3 Mối quan hệ trong doanh nghiệp

Theo Hoffman & Mehra(1999) thì mối quan hệ trong doanh nghiệp bao gồm

sự truyền thông tốt và mối quan hệ tốt giữa nhân viên và quản lý

Theo APO (2000) thì mối quan hệ trong doanh nghiệp cũng bao gồm mối quan hệ giữa 2 nhóm đó chính là giữa nhân viên-nhân viên và nhân viên-quản lý

Theo Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) mối quan hệ trong doanh nghiệp chính là sự truyền thông trong doanh nghiệp và sự tin cậy, hợp tác, trao đổi, chia sẻ thông tin giữa 2 nhóm chính đó chính là mối quan hệ giữa các nhân viên đồng cấp và mối quan hệ giữa nhân viên với quản lý

Như vậy, bài nghiên cứu sẽ sử dụng quan điểm mối quan hệ trong doanh nghiệp trên góc độ xem xét 2 nhóm quan hệ đó chính là giữa nhân viên-nhân viên, nhân viên-quản lý và sự truyền thông trong doanh nghiệp của Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009)

Các tác giả như Hoffman & Mehra(1999), APO (2000), Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) đều có kết luận rằng mối quan hệ trong doanh nghiệp có tác động tích cực đến năng suất lao động Do đó tác giả đề xuất giả thuyết H2

Giả thuyết H2: Mối quan hệ trong doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động

2.3.1.4 Các yếu tố quản lý trong doanh nghiệp

Các yếu tố quản lý trong nghiên cứu này được xác định là các yếu tố quản lý

về nhân sự và sản xuất

Theo Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) các yếu tố quản lý nhân

sự chính là sự đào tạo, huấn luyện, trang bị các kĩ năng, tạo động lực cho người lao động Các yếu tố quản lý sản xuất chính là tạo môi trường làm việc, cung cấp thiết

sẽ có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động Người lao động có động lực làm việc, nỗ lực phấn đấu và đẩy năng suất tăng cao

Thu nhập luôn là một trong những mục tiêu hàng đầu của nhân viên khi họ muốn gắn bó đối với tổ chức Theo Trần Kim Dung (2005) thì tiền lương đóng vai trò quan trọng trong năng suất làm việc của nhân viên Thu nhập từ lương giúp họ trang trải đời sống và yên tâm làm việc, gắn bó với tổ chức

Chính sách khuyến khích khen thưởng giúp nhân viên nỗ lực làm việc, đề ra các giải pháp sáng tạo, các làm khoa học hơn để tăng năng suất

Để có năng suất cao thì việc có điều kiện làm việc đầy đủ nguồn lực Có đầy

đủ nguồn lực được cung cấp kịp thời giúp nhân viên làm việc theo đúng quy trình công nghệ và an toàn sản xuất sẽ có tác động tích cực tới năng suất Vì giày da là ngành thâm dụng lao động Đa phần sản xuất trên dây chuyền nếu vật tư nguyên liệu cung cấp không kịp thời sẽ làm gián đoạn sản xuất dẫn đến năng suất kém

Các nghiên cứu của Hoffman & Mehra (1999), APO (2000), Chapman & Khawaldeh (2002), Khan (2003) đã chỉ ra rằng các yếu tố về quản lý nhân sự, sản xuất có tác động đến năng suất Nghiên cứu của Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) cũng có kết luận tương tự rằng các yếu tố quản lý về nhân sự và sản xuất có tác động tích cực đến năng suất

Al-Trong nghiên cứu này tác giả sẽ sử dụng quan điểm các thành phần về quản

lý sản xuất và nhân sự của Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) như đã phân tích ở trên để đề xuất giả thuyết H3

Giả thuyết H3: Các yếu tố quản lý có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động

2.3.2 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết

Tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu lý thuyết dựa trên sự kết hợp mô hình của Robert L Mathis & John H Jackson (2011) và Mahesh Gundecha (2012) với nhân tố “Năng lực cá nhân” và mô hình của tác giả Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) với nhân tố “Mối quan hệ trong doanh nghiệp” và “Các yếu tố quản lý” Trong mô hình gốc tác giả Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) phân chia thành 2 nhân tố quản lý sản xuất và quản lý nhân sự Tuy nhiên, tại công

ty tác giả thực hiện nghiên cứu, bộ phận quản lý không có sự tách bạch rõ thành phòng nhân sự và phòng sản xuất Do đó tác giả gộp 2 nhân tố trên thành nhân tố chung “Các yếu tố quản lý”

Từ các phân tích trên tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu như sau

Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất Bảng 2.3 Tóm tắt các giả thuyết đề xuất

Giả

Kì vọng H1 Năng lực cá nhân có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động (+)

H2 Mối quan hệ trong doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến năng

H3 Các yếu tố quản lý có ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động (+)

Tóm tắt chương 2

Từ lý thuyết nền và các nghiên cứu liên quan đến năng suất lao động tác giả

đề xuất mô hình nghiên cứu với 3 biến độc lập bao gồm Năng lực cá nhân, mối quan hệ trong doanh nghiệp, các yếu tố quản lý và một biến phụ thuộc là năng suất lao động của nhân viên Ba biến độc lập có tác động đến năng suất lao động của nhân viên tại công ty Viva

H1(+)

H3(+) H2(+)

3 CHƯƠNG 3:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong chương này tác giả trình bày các nội dung liên quan đến quy trình nghiên cứu; xây dựng thang đo, thiết kế nghiên cứu định lượng, bao gồm việc tính

số mẫu nghiên cứu, trình bày cách lấy dữ liệu, phân tích dữ liệu, sữ dụng các công

cụ, chỉ tiêu thống kê trong việc đánh giá các kết quả phân tích

3.1 Quy trình nghiên cứu

Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu 3.2 Xây dựng thang đo

Phân tích nhân tố khám phá EFA

Phân tích mô hình hồi quy đa biến

Kiểm tra phương sai trích Kiểm tra các nhân tố rút trích Loại các biến có mức tải nhân tố không đạt yêu cầu

Kiểm tra đa cộng tuyến Kiểm tra sự tương quan Kiểm tra sự phù hợp Kết quả kiểm định giả thuyết

Định tính (thảo luận nhóm)

Thang đo chính thức

Thang đo nháp

Cơ sở lý

thuyết

Nghiên cứu định lượng

Đo lường độ tin cậy Crombach’s Alpha

Kiểm tra hệ số Crombach’s Alpha biến tổng Loại các biến có hệ số tương quan biến tổng không đạt yêu cầu

Tác giả sẽ sử dụng thang đo nhân tố năng lực cá nhân của Robert L Mathis (2011) và Mahesh Gundecha (2012) với các thành phần đã xác định ở cơ sở nghiên cứu Đối với 2 nhân tố mối quan hệ trong doanh nghiệp và các yếu tố quản lý tác giả sẽ sử dụng thang đo của Trần Thị Kim Loan - Bùi Nguyên Hùng (2009) Đối với nhân tố phụ thuộc năng suất lao động tác giả sẽ sử dụng thang đo của Mahesh Gundecha (2012)

Bảng 3.1 Bảng tổng hợp thang đo và nguồn tham khảo

NĂNG LỰC CÁ NHÂN

NANGLUC01 Anh chị cảm thấy mình có năng khiếu bẩm sinh phù

hợp với công việc

Robert L Mathis(2011), Mahesh Gundecha (2012)

NANGLUC02 Anh chị cảm thấy mình có tay nghề phù hợp với

công việc NANGLUC03 Anh/chị tự đánh giá về sự yêu thích của bản thân đối

với công việc NANGLUC04 Anh/chị cảm thấy mình có những tính cách phù hợp

với công việc NANGLUC05 Anh/chị cảm thấy mình gặp nhiều vấn đề cá nhân

gây ảnh hưởng đến công việc NANGLUC06 Anh/chị cảm thấy mình có thể chất phù hợp với công

việc

MỐI QUAN HỆ TRONG DOANH NGHIỆP

Trần Thị Kim Loan

- Bùi Nguyên Hùng (2009)

QUANHE02 Anh/chị có quan hệ tốt với cấp trên

QUANHE03 Anh/chị có sự xung đột với đồng nghiệp

QUANHE04 Thông tin được truyền thông suốt trong công ty

QUANHE05 Anh/chị có sự phối hợp tốt với các đồng nghiệp