TIỂU LUẬN CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI

Nhiệm vụ đối ngoại là tiếp tục giữ vững môi trường hoà bình và tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây d

Tiểu luận:

Anh (chị) hãy trình bày nội dung đường lối đối ngoại của Đảng ta trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (4/2001).

Dẫn nhập:

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng họp tại Hà Nội từ ngày 19 đến 22/4/2001, với sự tham gia của 1.168 đại biểu là những đảng viên ưu tú được bầu từ các đại hội đảng bộ trực thuộc, đại diện cho 2.479.719 đảng viên trong toàn Đảng

Đại hội đã bầu BCH TW khóa IX gồm 150 ủy viên Hội nghị lần thứ nhất BCH TW đã bầu Bộ Chính trị gồm 15 đồng chí, Ban Bí thư gồm 9 đồng chí Đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Tổng Bí thư

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng họp vào thời điểm có ý nghĩa trọng đại Thế kỷ XX

đã kết thúc Thế kỷ XXI vừa bắt đầu Toàn Đảng, toàn dân ta đã trải qua 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng, 10 năm thực hiện Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội

1991 - 2000 và 15 năm đổi mới

Đại hội IX có nhiệm vụ kiểm điểm và đánh giá những thành tựu và khuyết điểm thời gian qua, đề ra những quyết sách cho thời kỳ tới, phấn đấu nâng cao hơn nữa năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, động viên và phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vững bước đi vào thế kỷ mới Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam IX là đại hội đầu tiên trong thế kỉ XXI của Đảng, diễn ra trong bối cảnh đất nước đã trải qua việc thực hiện công cuộc đổi mới được đề ra từ Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam VI hơn 15 năm và đạt được những thắng lợi to lớn, được nhân dân và quốc tế ủng hộ Nội dung đường lối đối ngoại của Đảng trong đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (4/2001)

Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá các quan hệ quốc tế Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển

Nhiệm vụ đối ngoại là tiếp tục giữ vững môi trường hoà bình và tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi

để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc, bảo đảm độc lập và chủ quyền quốc gia, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

Mở rộng quan hệ nhiều mặt, song phương và đa phương với các nước và vùng lãnh thổ, các trung

tâm chính trị, kinh tế quốc tế lớn, các tổ chức quốc tế và khu vực theo các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực; bình đẳng và cùng có lợi; giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hoà bình; làm thất bại mọi âm mưu và hành động gây sức ép, áp đặt và cường quyền

Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu

quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc,

an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, bảo vệ môi trường Chính phủ cùng các bộ, ngành

và các doanh nghiệp khẩn trương xây dựng và thực hiện kế hoạch hội nhập kinh tế quốc tế với lộ trình hợp lý và chương trình hành động cụ thể, phát huy tính chủ động của các cấp, các ngành và các doanh nghiệp; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cơ chế quản lý kinh tế - xã hội, hoàn chỉnh hệ thống luật pháp, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và nền kinh tế

Coi trọng và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa và các nước láng giềng Nâng cao hiệu quả và chất lượng hợp tác với các nước ASEAN, cùng xây dựng Đông Nam Á thành một khu vực hoà bình, không có vũ khí hạt nhân, ổn định, hợp tác cùng phát triển

Tiếp tục mở rộng quan hệ với các nước bạn bè truyền thống, các nước độc lập dân tộc, các nước đang phát triển ở châu Á, châu Phi, Trung Đông và Mỹ latinh, các nước trong Phong trào Không liên kết, ủng hộ lẫn nhau cùng phát triển, phối hợp bảo vệ lợi ích chính đáng của nhau

Thúc đẩy quan hệ đa dạng với các nước phát triển và các tổ chức quốc tế Đẩy mạnh hoạt động ở các diễn đàn đa phương

Tích cực tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu Ủng hộ và cùng nhân dân thế giới đấu tranh nhằm loại trừ hoàn toàn vũ khí hạt nhân, vũ khí sinh học và mọi phương tiện chiến tranh hiện đại khác giết người hàng loạt, bảo vệ hoà bình, chống nguy cơ chiến tranh và chạy đua vũ trang; tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự lựa chọn con đường phát triển của mỗi dân tộc trên thế giới; góp phần xây dựng trật tự chính trị, kinh tế quốc tế dân chủ, công bằng

Củng cố và tăng cường quan hệ đoàn kết và hợp tác với các đảng cộng sản và công nhân, với các đảng cánh tả, các phong trào giải phóng và độc lập dân tộc, với các phong trào cách mạng và tiến bộ trên thế giới

Tiếp tục mở rộng quan hệ với các đảng cầm quyền

Mở rộng hơn nữa công tác đối ngoại nhân dân, tăng cường quan hệ song phương và đa phương với các tổ chức nhân dân các nước, nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức phi chính phủ quốc gia và quốc tế, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân ta và nhân dân các nước trong khu vực và trên thế giới

Đẩy mạnh công tác thông tin phục vụ nghiên cứu, làm tốt công tác dự báo tình hình khu vực và thế

giới, kịp thời có những chủ trương, chính sách đối ngoại thích hợp khi tình hình thay đổi Tăng cường hơn nữa công tác thông tin đối ngoại và văn hoá đối ngoại

Bồi dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, năng lực, đạo đức, phẩm chất của đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại, kể cả kinh tế đối ngoại

Phối hợp chặt chẽ hoạt động ngoại giao của Nhà nước, hoạt động đối ngoại của Đảng và hoạt động đối ngoại nhân dân Hoàn thiện cơ chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại, tạo thành sức mạnh tổng hợp thực hiện có kết quả nhiệm vụ công tác đối ngoại, làm cho thế giới hiểu rõ hơn đất nước, con người, công cuộc đổi mới của Việt Nam, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và hợp tác ngày càng rộng rãi của thế giới

Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá các quan hệ quốc tế Tuyên bố chính sách của Đại hội chúng ta là: "Việt Nam muốn là bạn và là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển"

Đường lối chính sách thực hiện nội dung đối ngoại đại hội Đảng lần thứ IX của

Bộ Ngoại Giao:

Hoạt động đối ngoại được tiến hành trong mối quan hệ hữu cơ và biện chứng giữa thế và lực của đất nước, giữa phát triển đất nước và hội nhập quốc tế Sức mạnh toàn diện của đất nước vẫn luôn là sự đảm bảo và cơ sở cho thắng lợi của hoạt động đối ngoại và hoạt động đối ngoại góp phần làm tăng thêm sức mạnh cho đất nước

Bộ ngoại giao của húng ta thực hiện nhiệm vụ đối ngoại này trong hoàn cảnh nhiều khó khăn, thách thức Tình hình thế giới và khu vực còn diễn biến phức tạp, ẩn chứa bất trắc, đặc biệt về kinh tế vì những dấu hiệu cho thấy kinh tế Mỹ, Nhật, EU và một số nền kinh tế quan trọng khác đang có chiều hướng suy giảm

Nhưng chúng ta cũng có những thuận lợi căn bản Đó là đường lối đối ngoại đúng đắn, hợp tình, hợp lý; là những thành tựu quan trọng đã đạt được trong hơn 55 năm xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đặc biệt trong hơn 15 năm thực hiện đổi mới; ngày nay, Việt Nam đã có quan

hệ ngoại giao với 167 nước, với tất cả các nước lớn, có quan hệ thương mại với trên 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, là thành viên tích cực của nhiều tổ chức và diễn đàn quốc tế và khu vực; 70 nước và vùng lãnh thổ đã thiết lập các mối quan hệ hợp tác đầu tư với Việt Nam Vị thế quốc tế của đất nước ngày càng được tăng cường và nâng cao

Thực hiện nhiệm vụ đối ngoại nêu trên có nghĩa góp phần xây dựng thế quan hệ quốc tế ổn định lâu

bền và có lợi nhất cho đất nước với tất cả các đối tác và trên tất cả các lĩnh vực đối ngoại, góp phần tranh thủ sức mạnh thời đại để bổ xung và kết hợp với sức mạnh dân tộc, phục vụ đắc lực cho đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Giữ vững định hướng xã hội cchủ nghĩa, độc lập tự chủ và bản sắc dân tộc là những nguyên tắc và đảm bảo để đối ngoại Việt Nam phát huy được những thế mạnh của mình và hoàn thành được nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó

Hoạt động đối ngoại cần tập trung vào những nhiệm vụ chính sau:

Một là, tiếp tục phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác với tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, các tổ chức quốc tế và khu vực, các trung tâm chính trị, kinh tế lớn trên cơ sở nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực, giải quyết bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hoà bình, vì hoà bình, ổn định và thịnh vượng, chống mọi âm mưuu và hành động diễn biến hoà bình, gây sức ép, áp đặt và cường quyền

Chúng ta coi trọng phát triển quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa, các nước láng giềng, các nước lớn, các nước có quan hệ bạn bè truyền thống và các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên Quan hệ đối ngoại phi thiết thực và hữu ích đối với tất cả các bên liên quan, củng cố cơ sở hợp tác tin cậy lẫn nhau, xây dựng và khai thác tiềm năng của mối quan hệ với từng đối tượng

Hai là, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn hội nhập quốc tế Đối ngoại cần phát huy thế mạnh của mình phục vụ cho phát triển kinh tế đất nước, theo những hướng chính là góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư và viện trợ của nước ngoài, mở rộng thị trường xuất khẩu cho hàng hoá của Việt Nam, thúc đẩy hợp tác lao động quốc tế, tăng cường phát triển du lịch và huy động

sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam định cu ư ở nước ngoài Hiệu quả kinh tế và chất lượng phục vụ phát triển kinh tế đang trở thành một trong những tiêu chí để đánh giá hoạt động đối ngoại

Ba là, chủ động hội nhập quốc tế Hội nhập quốc tế để tạo nguồn lực bổ sung và hỗ trợ cho xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ theo định hướng xã hội chủ nghĩa Tăng cường hội nhập quốc tế, trước hết

về kinh tế, theo tinh thần phát huy tối đa nội lực để có thể tiếp nhận và sử dụng tốt nhất ngoại lực tranh thủ được, nâng cao hiệu quả thiết thực của sự hợp tác quốc tế

Nhưng trong quá trình này, cần phải giữ vững độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, giữ vững an ninh quốc gia, sự ổn định chính trị - xã hội, bản sắc văn hoá dân tộc và môi trường sinh thái Điều cần thiết trước hết là có lộ trình hội nhập quốc tế thích hợp, đáp ứng được những yêu cầu và nguyên tắc nêu trên và triển khai thực hiện lộ trình ấy một cách hài hoà với sự phát triển chung của đất nước Những hướng hội nhập chính trước mắt của chúng ta là ASEAN, APEC,

ASEM và chuẩn bị WTO.

Bốn là, kết hợp ngoại giao song phương với ngoại giao đa phương, ngoại giao của Nhà nước với các hoạt động đối ngoại của Đng, Quốc hội, các đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội; phát huy hiệu qu to lớn và vai trò quan trọng của các hoạt động đối ngoại của Đảng và ngoại giao nhân dân

Hơn lúc nào hết, sự hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa đối ngoại, an ninh quốc phòng và kinh tế càng cần thiết và quan trọng Đối ngoại và các ngành này cùng nhau tạo nên thế trận đối ngoại, an ninh, quốc phòng toàn dân, càng góp phần thực hiện thắng lợi những nghị quyết của Đng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Năm là vấn đề cán bộ làm công tác đối ngoại Thời kỳ mới và nhiệm vụ mới đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ làm công tác đối ngoại cả về phẩm chất chính trị lẫn trình độ nghiệp vụ chuyên môn Đối ngoại Việt Nam phải phấn đấu vươn lên hơn nữa để ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, trở thành lực lượng cách mạng chính quy và hiện đại tương xứng với tầm vóc trí tuệ của đất nước và dân tộc hiện tại cũng nhu ư trong

tương lai

Việc không ngừng quán triệt và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hoạt động đối ngoại nhưu nền tảng tưu tưởng và kim chỉ nam cho hành động vẫn mang ý nghĩa thực tiễn

và lý luận sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh là di san vô cùng quý giá của dân tộc ta vẫn nguyên vẹn giá trị và tính thời sự mạnh mẽ Những nguyên lý nội dung tư tưởng của Người, phong cách phương pháp và nghệ thuật ngoại giao của Người vẫn soi rọi cho những người làm công tác đối ngoại trong nhận thức cũng như trong hành động để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đối ngoại mà Đảng và Nhân dân giao phó

Đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết trong Đảng và trong nhân dân là một điều kiện tiên quyết để đối ngoại hoàn thành được nhiệm vụ nặng nề nhưng vinh quang của mình Từ sự đoàn kết ấy sẽ có được sự thống nhất trong nhận thức, ý chí và hành động để thực hiện thành công đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng và bảo vệ lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa xã hội

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đối ngoại trong giai đoạn tới, cần xây dựng và thực hiện sự thống nhất quản lý đối ngoại của Đảng và Nhà nước Thống nhất quan lý đối ngoại sẽ phát huy được tác dụng của khối đoàn kết nói trên, cộng hưởng được sức mạnh của tất cả các bộ, ban, ngành và địa phương, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đối ngoại

Kết luận:

Với những phát triển mới trong đường lối đối ngoại Đại hội IX, chúng ta càng tin tưởng chắc chắn rằng, sự nghiệp đối ngoại dưới sự lãnh đạo của Đảng sẽ tiếp tục thu được những thắng lợi mới Tuy nhiên, để đường lối sớm đi vào cuộc sống, cần phải có nỗ lực vượt bậc trong tất cả các khâu, từ cụ thể hóa đường lối thành chính sách đến xây dựng và triển khai chiến lược, kế hoạch, đề án đối ngoại

Là binh chủng chủ lực trong đối ngoại, Đảng bộ Bộ Ngoại giao đã và đang triển khai học tập nghị quyết Đại hội IX trong toàn thể đảng bộ và cán bộ của Bộ; tổ chức nghiên cứu để đóng góp vào quá trình cụ thể hóa đường lối đối ngoại, nhất là những vấn đề liên quan đến việc xác định nội hàm, xây dựng lộ trình hội nhập quốc tế trong các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, xã hội Bộ Ngoại giao cũng đang triển khai kế hoạch nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ của Bộ, phối hợp với các địa phương bồi dưỡng kiến thức đối ngoại cho các cán bộ đang công tác tại cơ quan ngoại vụ các tỉnh, thành phố; đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai định hướng “thường xuyên bồi dưỡng kiến thức đối ngoại cho cán bộ chủ chốt các cấp” đã được Đại hội IX thông qua Tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp, các địa phương, Bộ Ngoại giao sẽ nỗ lực vượt bậc, góp phần thực hiện thành công đường lối đối ngoại Đại hội IX

Tài Liệu Tham Khảo.

1, http://www.mofahcm.gov.vn/.

Bài tham luận của bộ trưởng ngoại giao Nguyễn Duy Niên

2, http://www.chinhphu.vn/

Bài Nội dung văn kiện Đảng đại hội lần thứ IX

3 http://vi.wikipedia.org/

Bài Đại Hội Đảng lần thứ IX