Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT hùng vương – thị xã phú thọ tỉnh phú thọ

tác giả đã viết về người giáo viên chủ nhiệm trong giai đoạn mới, tác giả đi sâu vào phân tích công tác phối hợp của GVCN với các hoạt động trong và ngoài nhà trường, đặc biệt tác giả đã

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN HÙNG CƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG -

THỊ XÃ PHÚ THỌ - TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN HÙNG CƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG -

THỊ XÃ PHÚ THỌ - TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THẮNG

HÀ NỘI - 2017

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, cho phép em bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban lãnh đạo, tập thể cán bộ, giảng viên trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại trường và hoàn thành luận văn của mình

Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến cô giáo,

TS Nguyễn Thị Thắng, người đã dành cho em sự hướng dẫn, chỉ bảo

tận tình cùng những kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu khoa học quý báu giúp em hoàn thành luận văn này

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến những thầy giáo, cô giáo đã giảng dạy em cũng như tập thể lớp trong suốt những năm học vừa qua, những kiến thức mà chúng em nhận được sẽ là hành trang giúp chúng em vững bước hơn trong công tác cũng như cuộc sống

Xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, giáo viên, các vị phụ huynh học sinh và các em học sinh trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ đã nhiệt tình tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin, tư liệu cho tác giả trong quá trình điều tra, khảo sát phục vụ cho việc nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện, nghiên cứu sẽ không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót về mặt ngôn ngữ, cách hành văn và kiến thức khoa học Rất mong các thầy, cô giáo, các bạn đồng nghiệp góp ý để em tiếp tục hoàn thiện luận văn của mình

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2017

Học viên

Nguyễn Hùng Cường

GD & ĐT Giáo dục và Đào tạo

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Ký hiệu chữ viết tắt ii

Danh mục các bảng vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.2 Các khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Quản lý 10

1.2.2 Quản lý giáo dục 11

1.2.3 Quản lý nhà trường 12

1.2.4 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 13

1.3 Trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân 15

1.3.1 Vị trí của trường THPT 15

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục THPT 15

1.3.3 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục học sinh THPT 16

1.3.4 Nhiệm vụ, quyền hạn của trường THPT 16

1.4 Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT 17

1.4.1 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông 17

1.4.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp 18

1.4.3 Phương pháp hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớp 22

1.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên trường THPT 23

1.5.1 Vai trò của người Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 23

1.5.2 Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường THPT 23

1.5.3 Hoạt động xây dựng, lập kế hoạch hoạt động chủ nhiệm của đội ngũ GVCN 26

1.5.4 Hoạt động tổ chức thực hiện các nội dung kế hoạch chủ nhiệm của đội ngũ GVCN 27

1.5.5 Hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN 28

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT 29

Kết luận chương 1 32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG – THỊ XÃ PHÚ THỌ - TỈNH

PHÚ THỌ 33

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, truyền thống lịch sử, văn hóa giáo dục của Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 33

2.1.1 Vị trí địa lý của Thị xã Phú Thọ 33

2.1.2 Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội 33

2.1.3 Truyền thống lịch sử 33

2.1.4 Văn hóa giáo dục 33

2.2 Khái quát về trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 34

2.3 Thực trạng về hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 36

2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh về vai trò của Giáo viên chủ nhiệm ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 36

2.3.2 Thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 40

2.3.3 Thực trạng hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 51

2.3.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 55

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 57

2.4.1 Công tác kế hoạch hóa hoạt động chủ nhiệm lớp 57

2.4.2 Tổ chức thực hiện nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp 59

2.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp 60

2.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 62

Kết luận chương 2 65

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG HÙNG VƯƠNG - THỊ XÃ PHÚ THỌ - TỈNH PHÚ THỌ 66

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 66

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 66

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 66

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 66

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 67

3.1.5 Đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ 67

3.1.6 Đảm bảo tính khoa học, sáng tạo 67

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ 68

3.2.1 Tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động chủ nhiệm lớp và năng lực công tác chủ nhiệm lớp 68

3.2.2 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp trong trường THPT 73

3.2.3 Phát động thi đua, khen thưởng hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên trong nhà trường 78

3.2.4 Phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường 80

3.3 Khảo nghiệm các biện pháp 82

3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 82

3.3.2 Nội dung khảo nghiệm 82

3.3.3 Phương pháp khảo nghiệm 82

3.3.4 Kết quả khảo nghiệm 82

Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

PHỤ LỤC 95

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số lượng CBQL, GV, NV 34

Bảng 2.2: Kết quả giáo dục của trường THPT Hùng Vương một số năm gần đây 35

Bảng 2.3: Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp 37

Bảng 2.4: Nhận thức của học sinh về vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp 39

Bảng 2.5: Mức độ nghiên cứu nắm vững tình hình học sinh trong lớp 41

Bảng 2.6: Hoạt động xây dựng bộ máy tự quản của lớp 43

Bảng 2.7: Hoạt động thiết lập các mối quan hệ trong tập thể 44

Bảng 2.8: Mức độ tổ chức các hoạt động đa dạng cho tập thể học sinh 46

Bảng 2.9: Mức độ phối hợp với giáo viên bộ môn và các lực lượng giáo dục khác để giáo dục học sinh 47

Bảng 2.10: Mức độ sử dụng các phương pháp hoạt động chủ nhiệm của GVCN 50

Bảng 2.11: Hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN đối với CB, GV 52

Bảng 2.12: Hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN đối với học sinh 54

Bảng 2.13: Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động chủ nhiệm 56

Bảng 2.14: Công tác kế hoạch hóa hoạt động chủ nhiệm lớp 58

Bảng 2.15: Tổ chức thực hiện nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp 59

Bảng 2.16: Công tác chỉ đạo thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp 61

Bảng 2.17: Kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp 62

Bảng 3.1: Mức độ cấn thiết của các biện pháp 82

Bảng 3.2: Mức độ khả thi của các biện pháp 84

Bảng 3.3: Mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 86

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Hoạt động xây dựng bộ máy tự quản của lớp 43 Biểu đồ 2.2 Mức độ sử dụng các phương pháp hoạt động chủ nhiệm

của GVCN 48 Biểu đồ 2.3 Hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN đối với CB, GV 50 Biểu đồ 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp 81 Biểu đồ 3.2 Mức độ khả thi của các biện pháp 83

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ở trường trung học phổ thông (THPT), giáo viên chủ nhiệm (GVCN)

có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng GVCN là người kết nối giữa Ban Giám hiệu (BGH), giữa giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm giữa

tổ chức trong, ngoài trường học, Nói một cách khác GVCN là người đại diện hai phía: một mặt đại diện cho các lực lượng giáo dục của nhà trường, mặt khác đại diện cho tập thể học sinh Như chúng ta đã biết: Tập thể học sinh là một bộ phận của tập thể nhà trường Mỗi tập thể học sinh vững mạnh thì nhà trường sẽ vững mạnh Do đó việc xây dựng tập thể học sinh trở thành một tổ

ấm thực sự mà trong đó mọi thành viên đều đồng lòng quyết tâm phấn đấu là một nội dung quan trọng của người GVCN Với kinh nghiệm và uy tín của mình khi xác định rõ vị trí vai trò quan trọng trong hoạt động chủ nhiệm, thì GVCN chính là người biến đổi những chủ trương kế hoạch đào tạo của nhà

trường thành chương trình hành động của tập thể lớp và của mỗi học sinh

Trong giai đoạn hiện nay, nền kinh tế thị trường đã có ảnh hưởng đến

sự phát triển chung của cả xã hội, trong đó có cả sự nghiệp giáo dục Điều mà chúng ta quan tâm nhất đó là sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ - một vấn đề bức xúc mà giáo dục và đào tạo giữ vai trò rất quan trọng Mặt trái của nền kinh tế thị trường như internet, game đã ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục của nhà trường và ít nhiều đã làm cho hoạt động chủ nhiệm của người giáo viên gặp rất nhiều khó khăn Vì thế, xu hướng đổi mới giáo dục để đào tạo con người thế kỷ XXI, đang đặt ra những yêu cầu mới cho giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng Đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục Đảng ta cũng đã xác định "Để đảm bảo chất lượng giáo dục trước hết phải giải quyết tốt vấn đề giáo viên" Rõ ràng giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng ngày càng có vị trí vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ

Những đặc điểm tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống, vốn kinh nghiệm của học sinh dù ở bậc học nào cũng còn có những hạn chế nhất định, đặc biệt, lứa tuổi của học sinh THPT là lứa tuổi đang rất cần sự giúp đỡ và định hướng của người lớn Nếu không có sự giúp đỡ của GVCN thì với vốn kinh nghiệm sống ít ỏi, các em sẽ khó tránh khỏi những ảnh hưởng không lành mạnh từ phía

xã hội Vì thế, hoạt động chủ nhiệm của giáo viên ở trường THPT rất quan trọng, không thể sơ sài qua loa với suy nghĩ các em học sinh đã lớn, có thể tự lập Vậy mà, trong những năm qua, hoạt động GVCN hầu như chưa được thực hiện một cách toàn diện, chưa hiệu quả với nhiều lí do khách quan, chủ quan Phần lớn, do mưu sinh cuộc sống trong thời kì kinh tế thị trường nên việc dành nhiều tâm huyết cho hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm bậc THPT có nhiều giảm sút về mặt chất lượng

Những năm học gần đây, việc quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương đã có nhiều biến chuyển tích cực, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường Tuy nhiên, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp còn chưa phát huy hết khả năng sáng tạo của đội ngũ, vẫn còn một bộ phận GVCN chưa xác định đúng mức vai trò

và nhiệm vụ của mình, thiếu sáng tạo trong công tác, chưa nắm bắt kịp thời tâm sinh lý và diễn biến tư tưởng của học sinh dẫn đến một bộ phận học sinh không thực hiện tốt nội qui, nề nếp, chưa có động cơ học tập đúng đắn, kết quả học tập và rèn luyện chưa cao

Xuất phát từ lí do đó nên tôi đã chọn đề tài: “Quản lý hoạt động chủ

nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ” làm đề tài nghiên cứu khoa học cho mình

lực, nghiệp vụ cho đội ngũ GVCN lớp và đảm bảo đạt chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

3 Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của vấn đề quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT

- Nghiên cứu thực tiễn hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

- Đề xuất một số biện pháp nhằm đổi mới, nâng cao năng lực quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ đảm bảo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong

giai đoạn hiện nay

5 Câu hỏi nghiên cứu

Thực tiễn quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ hiện nay như thế nào?

và làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Phú Thọ

6 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ hiện nay còn một số hạn chế như chưa tổ chức tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp, sự phối kết hợp giữa GVCN với đoàn trường hay các lực lượng giáo dục khác chưa chặt chẽ và hiệu quả Nếu có những biện pháp quản lý có tính khoa học,

phù hợp với thực tiễn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp và chất lượng hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

7 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu thực tiễn quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ năm học 2014 -

2015, 2015 – 2016

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Luận văn sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, hệ thống hoá các tài liệu có liên quan nhằm nghiên cứu cơ sở lý luận cho đề tài:

Nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Nhà nước, các văn bản pháp lý của nghành Giáo dục, các công trình nghiên cứu khoa học về Quản lý giáo dục, quản lý chuyên môn, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp, từ

đó xây dựng luận cứ khoa học cho các giải pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm

lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

8.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

8.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Đây là phương pháp chính, được sử dụng nhằm khảo sát thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

Phiếu hỏi được thiết kế gồm nhiều câu hỏi với mục đích tìm hiểu nhận thức của CBQL, giáo viên trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - tỉnh

Phú Thọ về tầm quan trọng của hoạt động chủ nhiệm lớp, cũng như thu thập

thông tin về thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ

nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

Ngoài ra, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi còn được sử dụng để thu thập ý kiến của CBQL, giáo viên về tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm của Hiệu trưởng ở trường THPT

Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - tỉnh Phú Thọ

8.2.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

Tổng kết các kinh nghiệm về quản lý hoạt động chủ nhiệm từ thực tiễn hoạt động mà bản thân đã và đang thực hiện tại đơn vị công tác

8.2.4 Phương pháp khảo nghiệm sư phạm

Khảo nghiệm một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong quản

lý hoạt động chủ nhiệm nhằm đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của một

số biện pháp được đề xuất ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ -

tỉnh Phú Thọ

8.2.5 Phương pháp thống kê toán học

Xử lý và phân tích các số liệu từ các phiếu điều tra thu thập được bằng toán thống kê và các phần mềm máy tính

9 Những đóng góp của đề tài hay ý nghĩa khoa học

- Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lý hoạt động chủ nhiệm trong trường THPT

- Đánh giá thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

- Đề xuất một số biện pháp tăng cường quản lý có khả năng thực thi của người hiệu trưởng, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ năm học

2017 - 2018

10 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tư liệu tham khảo, phụ lục, luận văn có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường

Trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ

nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động chủ

nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trong hoạt động quản lý giáo dục (QLGD), quản lý nhà trường nói chung và quản lý nhà trường phổ thông hiện nay, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp có tầm quan trọng đặc biệt để các nhà trường đảm bảo được mục tiêu giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng dạy học và hướng tới đào tạo, bồi dưỡng được thế hệ - nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước

Từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về lí luận quản lý trường học, quản lý các hoạt động giáo dục nói chung trong

đó đáng chú ý là:

- Phương pháp công tác chủ nhiệm lớp” của Bôn - đư- rép N.I NXB

Giáo dục Matxcơva,1984 Tác giả đã trình bày những phương pháp cơ bản

về cách thức thực hiện công tác chủ nhiệm lớp ở các trường phổ thông

- Giáo dục học (Chương XVI, Người giáo viên chủ nhiệm) của Phạm Viết Vượng- Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội 2010 Cuốn sách này tác

giả đã nêu lên những vấn đề chung của giáo dục học, lý luận giáo dục Ở chương 17 tác giả đã nói rõ về vai trò, chức năng, nhiệm vụ công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp, đồng thời cũng nêu ra những yêu cầu cần phấn đấu của người giáo viên chủ nhiệm lớp

- Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông của Hà Nhật

Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Giáo dục, 2009 Ngoài việc nêu rõ chức năng và nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm lớp, tác giả còn đưa ra một số cách thức tác động đặc thù trong hoạt động chủ nhiệm lớp cũng như điều kiện để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp

- Một số vấn đề trong Công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT hiện nay

- Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Nhà xuất bản ĐHSP, 2011; Ở đây tác giả đề

cập đến những vấn đề cơ bản của công tác chủ nhiệm lớp, những nội dung trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT hiện nay từ góc nhìn của chuẩn nghề nghiệp GV trung học

- Phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung học phổ thông của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia

Hà Nội, 2004 tác giả đã viết về người giáo viên chủ nhiệm trong giai đoạn mới, tác giả đi sâu vào phân tích công tác phối hợp của GVCN với các hoạt động trong và ngoài nhà trường, đặc biệt tác giả đã đưa ra một số mô hình tổ chức giáo dục

- Những tình huống giáo dục học sinh của người giáo viên chủ nhiệm của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2000;

Tác giả đã đưa ra những tình huống sư phạm, phân tích và nêu hướng giải quyết cơ bản

- Kỉ yếu hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên các trường Đại học sư phạm”, Nhà xuất bản Đại học quốc gia

Hà Nội, 2010 Tác giả đã thể hiện quan điểm của mình về hoạt động chủ nhiệm lớp và coi đây là một nội dung quan trọng trong đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên sư phạm

Nhiều nhà khoa học cũng quan tâm đến hoạt động chủ nhiệm lớp như Nguyễn Dục Quang, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị Kỷ, “Những tình huống giáo dục HS của người GVCN”, NXB ĐHQG Hà Nội, 2000 Trong công trình nghiên cứu này các tác giả đã đưa ra rất nhiều tình huống mà người GVCN thường gặp khi giáo dục học sinh và cách giải quyết tình huống đó

Một số bài viết đăng trên Tạp chí giáo dục như:

- Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh viên Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh số 135 (kỳ 1 -

4/2006) Tác giả đã nêu các phương pháp rèn luyện kỹ năng làm công tác chủ nhiệm lớp cho sinh viên trường cao đẳng sư phạm Hình thành kiến thức về

công tác chủ nhiệm lớp, tổ chức xem băng hình và thông qua công tác của

người giáo viên chủ nhiệm, tổ chức tập luyện trong giờ thực hành các bộ môn

nghiệp vụ sư phạm, tổ chức luyện tập trong các hoạt động rèn luyện nghiệp

vụ sư phạm thường xuyên, tổ chức hội thi nghiệp vụ sư phạm giỏi với cấp độ

lớp, khoa, trường bằng nhiều hình thức và nội dung phong phú

- Rèn luyện một số kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh viên Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh số 126 (11/2005); Tác giả

tập trung rèn luyện một số kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm cho sinh viên Cao đẳng sư phạm như kĩ năng tìm hiểu và phân loại học sinh lớp chủ nhiệm, kĩ năng xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm; kĩ năng lập kế hoạch chủ nhiệm; kĩ năng tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục toàn diện của hoạt động giáo dục; kĩ năng liên kết các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường; kĩ năng kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục học sinh

Một số đề tài luận văn thạc sĩ trong thời gian gần đây cũng quan tâm nghiên cứu vấn đề quản lý công tác chủ nhiệm lớp như:

Luận văn “Những biện pháp tăng cường hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Thanh Hóa - thành phố Thanh Hóa” của Tạ Hồng Lựu;

Luận văn “Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên” của Nguyễn Thị Mai;

Một điều rất dễ nhận thấy ở các công trình nghiên cứu trên là các tác giả đã chọn cách tiếp cận và đưa ra được một số giải pháp, biện pháp có ý nghĩa trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT như: nâng cao mức đãi ngộ đối với GVCN; tăng cường kiểm tra của Hiệu trưởng đối với GVCN Tuy nhiên những giải pháp, biện pháp đôi khi vẫn còn nặng về tính hành chính hơn là tạo cơ chế để người GVCN làm tốt công việc của mình

Tuy đã có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về xây dựng các giải pháp quản lý hoạt động giáo dục, quản lý nhà trường nói chung và hoạt động chủ nhiệm lớp, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT nói riêng nhưng nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT

Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ, thì chưa có tác giả nào đề cập đến Do vậy việc nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ có

ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận và thực tiễn, góp phần đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp phát triển giáo dục đào tạo cho địa phương

1.2 Các khái niệm cơ bản

- Quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là:

+ Chức năng kế hoạch hóa: Là quá trình xác định mục tiêu phát triển giáo dục và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu

đó Đây là chức năng đầu tiên trong một chu trình quản lý

+ Chức năng tổ chức: Là quá trình hình thành bộ máy cấu trúc các quan

hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức

+ Chức năng chỉ đạo: Chức năng chỉ đạo bao hàm việc liên kết, tác động ảnh hưởng, liên hệ tới hành vi, thái độ của người khác và động viên họ hoàn thành mọi nhiệm vụ để đạt mục tiêu của tổ chức với chất lượng cao nhất

+ Chức năng kiểm tra, đánh giá: Là một chức năng quản lý thông qua

đó các thành viên, tổ chức theo dõi giám sát, đánh giá các thành quả hoạt động và tiến hành các hoạt động sửa chữa, uốn nắn điều chỉnh cần thiết; đồng

thời tổng kết rút kinh nghiệm, đánh giá kết quả trong phạm vi hoạt động của mình nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới các mục tiêu

Các chức năng quản lý đều có mối quan hệ hữu cơ với nhau, chức năng này là tiền đề của chức năng kia, chúng đan xen và hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình thực hiện

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong

hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng

Quản lý giáo dục được hiểu theo các cấp độ vĩ mô và vi mô Một cách tổng quát quản lý giáo dục là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo - giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội

Các nhà quản lý giáo dục thực tiễn còn quan niệm: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội Ngày nay với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, hoạt động giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà còn rộng ra cho mọi người; tuy nhiên trọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ cho nên quản lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân

Trong thực tế, quản lý giáo dục là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan QLGD các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học - giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nước đề ra

Như vậy, quan niệm về quản lý giáo dục có thể có những cách diễn đạt khác nhau, song trong mỗi cách định nghĩa đều đề cập tới các yếu tố cơ bản: Chủ thể quản lý giáo dục; khách thể quản lý giáo dục, mục tiêu quản lý giáo

dục, ngoài ra còn phải kể tới cách thức (phương pháp quản lý giáo dục) và công cụ (hệ thống văn bản quy phạm pháp luật) quản lý giáo dục

Từ những khái niệm nêu trên đưa đến cách hiểu chung nhất: QLGD

là quá trình vận dụng nguyên lý, khái niệm, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh vực giáo dục QLGD là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong lĩnh vực giáo dục nhằm đạt

mục tiêu xác định

1.2.3 Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường có thể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, có hệ thống, có kế hoạch) mang tính tổ chức - sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào các hoạt động của nhà trường, làm cho quá trình này vận hành tối ưu, hoàn thành những mục tiêu dự kiến

Quản lý nhà trường là một trong những nội dung quan trọng của hệ thống quản lý giáo dục nói chung Quản lý nhà trường là quản lý cơ sở của ngành giáo dục đào tạo, là quản lý một hệ thống bao gồm các thành tố: mục tiêu, đội ngũ, hình thức, nội dung, phương pháp, môi trường giáo dục,

Theo Phạm Minh Hạc:”Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”

“Việc quản lý nhà trường phổ thông là quản lý hoạt động dạy và học, tức

là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần tiến tới mục tiêu giáo dục”

Quản lý nhà trường gồm quản lý các hoạt động dạy - học, giáo dục, các hoạt động phục vụ cộng đồng; quản lý giáo viên, nhân viên và học sinh; quản

lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của

pháp luật; quản lý huy động, phối hợp các lực lượng trong cộng đồng thực hiện các hoạt động giáo dục

Bản chất của quản lý trường học là quá trình chỉ huy, điều khiển vận động của các thành tố Mối quan hệ đó là do quá trình sư phạm trong nhà trường quy định Quản lý trường học là một dạng quản lý có tính đặc thù, phân biệt với các loại hình quản lý khác được quy định trước hết là lao động

sư phạm, đó là bản chất của quá trình dạy học, quá trình giáo dục Mọi hoạt động của nhà trường đều hướng vào các thành tố nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đào tạo

1.2.4 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp

- Hoạt động chủ nhiệm lớp

Hoạt động chủ nhiệm lớp là những hoạt động của người GVCN tổ chức

để quản lí và giáo dục toàn diện học sinh ở một lớp học

- Người quản lý – giáo dục học sinh là giáo viên chủ nhiệm

- GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các

chủ đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh

Trong trường học, lớp học là đơn vị cơ bản được thành lập để tổ chức giảng dạy và giáo dục học sinh Nhà trường phân công một giáo viên đang giảng dạy có có kinh nghiệm làm hoạt động quản lý, năng lực chuyên môn tốt, có uy tín với học sinh và đồng nghiệp, giáo dục học sinh, có tinh thần trách nhiệm cao và lòng nhiệt tình trong công tác, làm chủ nhiệm lớp Điều này được qui định rất rõ trong các văn bản pháp lý về vị trí, vai trò, chức năng

và nhiệm vụ của người GVCN trong nhà trường phổ thông

- Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp

Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp là một hoạt động mang tính hệ thống, tạo nên một thể thống nhất, hoàn chỉnh và đảm bảo cho hoạt động chủ nhiệm lớp đạt được hiệu quả tối ưu Cụ thể là, phải xác định được các thành tố trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp, gồm: Quản lý những con người cụ thể là các thầy, cô giáo làm chủ nhiệm lớp; quản lý hoạt động của người giáo viên; quản lý những công việc cụ thể

Hoạt động quản lý trong nhà trường cũng như các hoạt động quản lý khác đều được dựa trên những chức năng cơ bản của quản lý đó là: xây dựng

kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong nhà trường là một trong những hoạt động rất quan trọng, thường xuyên với hai nội dung chủ yếu:

- Quản lý đội ngũ GVCN lớp:

+ Thông qua dự kiến phân công giáo viên làm chủ nhiệm để lắng nghe

ý kiến phản hồi từ nhiều bộ phận, tiếp thu vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau và tình hình thực tế mục tiêu đề ra, CBQL sẽ tiến hành kiểm tra thông tin, điều chỉnh danh sách đội ngũ GVCN

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể như nắm bắt thông tin về năng lực công tác, kinh nghiệm làm chủ nhiệm, bàn bạc trong hội đồng nhà trường rồi đưa ra

dự kiến đội ngũ GVCN

+ Đưa ra quyết định về danh sách GVCN lớp

- Quản lý các hoạt động chủ nhiệm lớp:

+ Triển khai cho GVCN học tập, nắm vững những nội dung về quyền lợi và nghĩa vụ của GVCN

+ Chỉ đạo GVCN xây dựng kế hoạch chủ nhiệm cho cả năm học, học

Phát huy tính chủ động, sáng tạo cho CBQL, tổ trưởng, giáo viên chủ

nhiệm lớp trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được giao nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp

1.3 Trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí của trường THPT

THPT là cấp học cuối cùng của chương trình phổ thông Điều 22 của Luật giáo dục ghi: “Giáo dục THPT được thực hiện trong 3 năm từ lớp 10 đến lớp 12 Học sinh tuyển sinh vào lớp 10 phải có bằng tốt nghiệp THCS và có

độ tuổi là 15 đến 18 tuổi”

Bậc THPT là cầu nối giữa bậc THCS và THCN – CĐ- ĐH, tiếp nhận những thành tựu của giáo dục bậc học phổ thông trên cơ sở đó thực hiện nhiệm vụ của mình trong các trường học ở trường học nghề, CĐ- ĐH, bậc THPT mang tính chất liên thông với trường học chuyên nghiệp Như vậy có thể nói THPT có vai trò và vị trí trọng yếu trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đời sống kinh tế, xã hội của đất nước Sau khi tốt nghiệp THPT một số học sinh THPT sẽ tiếp tục học lên đại học – cao đẳng hoặc trường THCN, số còn lại bước vào cuộc sống lao động, các ngành nghề trong xã hội với tay nghề vững vàng đây là nguồn nhân lực quan trọng trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục THPT

Mục tiêu của Giáo dục THPT là: “Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học, THCS có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật, hướng nghiệp để tiếp tục học CĐ- ĐH- THCN hoặc đi vào cuộc sống lao động”[20]

Do đó THPT là điểm tựa, là nền tảng, là cơ sở của bậc THCN- CĐ- ĐH góp phần to lớn để hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam XHCN, thực sự là nguồn nhân lực chất lượng cao thực hiện tốt nhu cầu xã hội trong thời kỳ hội nhập Quốc tế

Luật Giáo dục ghi rõ: “Mục tiêu của giáo dục PT là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản

nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam, xây dựng tư cách trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”[20]

1.3.3 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục học sinh THPT

- Giáo dục THPT phải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở trung học cơ sở, hoàn thành nội dung giáo dục phổ thông; ngoài nội dung chủ yếu nhằm bảo đảm chuẩn kiến thức phổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp cho mọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát

triển năng lực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh

- Phương pháp giáo dục trung học phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình

cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

1.3.4 Nhiệm vụ, quyền hạn của trường THPT

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.4 Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT

1.4.1 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông

Trong hệ thống tổ chức của các trường phổ thông, đơn vị cơ bản được

tổ chức để giảng dạy và giáo dục học sinh là lớp học Hình thức tổ chức dạy học, giáo dục theo lớp được hình thành từ thế kỉ XVI do nhà giáo dục Tiệp Khắc Comenxki đề xướng Để quản lý lớp học, nhà trường cử ra một trong những giáo viên đang giảng dạy làm chủ nhiệm lớp GVCN được hiệu trưởng lựa chọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín trong học sinh, được Hội đồng giáo dục nhà trường nhất trí phân công chủ nhiệm các lớp học xác định để thực hiện mục tiêu giáo dục

Một là, GVCN là thành viên của tập thể sư phạm và hội đồng sư phạm,

là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh quản

lý và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chức thực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp

Với tư cách là người đại diện cho tập thể các nhà sư phạm, GVCN có trách nhiệm truyền đạt tới học sinh của lớp chủ nhiệm tất cả yêu cầu, kế hoạch giáo dục của nhà trường tới tập thể và từng học sinh của lớp chủ nhiệm Đồng thời, GVCN có khả năng biến những chủ trương, kế hoạch đào tạo của nhà trường thành chương trình hành động của tập thể lớp và của mỗi học sinh

Hai là, GVCN là người kiểm tra mọi hoạt động, mọi mối quan hệ thuộc phạm vi lớp mình phụ trách thông qua các tổ chức đoàn thể như cán bộ đoàn, đội tự quản, sao đỏ…

GVCN còn là người tập hợp ý kiến, nguyện vọng của từng học sinh của lớp phản ánh với Hiệu trưởng, với các tổ chức trong nhà trường và với các giáo viên bộ môn GVCN với tư cách là đại diện cho lớp còn có trách nhiệm bảo vệ, bênh vực quyền lợi mọi mặt học sinh của lớp

Ba là, GVCN giữ vai trò là người tổ chức các hoạt động giáo dục học

sinh trong lớp, thể hiện trong việc thành lập bộ máy tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, thực hiện các hoạt động giáo dục được xây dựng hàng năm

Bốn là, GVCN cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp

GVCN cần nắm vững những điều lệ, tôn chỉ, mục tiêu, nghi thức và nội dung hoạt động của các đoàn thể và tham mưu cho chi đoàn, các đoàn thể của học sinh phối kết hợp với ban các sự lớp để mang lại hiệu quả giáo dục tốt nhất

Năm là, trong quan hệ với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường, GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát triển nhân cách

học sinh và là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội

GVCN đưa ra những mục tiêu phát triển, định hướng, giáo dục học sinh, ngoài ra vừa phải tổ chức phối hợp với các lực lượng xã hội có liên quan nhằm thực hiện các mục tiêu giáo dục của lớp chủ nhiệm và giáo dục học sinh GVCN cũng là người triển khai những yêu cầu giáo dục của nhà trường đến với gia đình, cha mẹ học sinh, đồng thời cũng là người tiếp nhận các thông tin phản hồi từ học sinh, gia đình học sinh, các dư luận xã hội về học sinh trở lại với nhà trường để giúp lãnh đạo nhà trường có giải pháp quản lý, phối hợp hiệu quả, đồng thời tạo lập mối liên hệ thông tin đa chiều giữa nhà trường - gia đình học sinh-xã hội

1.4.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp

Theo thông tư Số: 12/2011/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành ngày 28 tháng 3 năm 2014, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp ngoài những công việc của giáo viên bộ môn đang giảng dạy còn có các

nhiệm vụ:

Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp

và của từng học sinh;

Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;

Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường;

Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ

hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh;

Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng Như vậy nhiệm vụ của GVCN lớp được quy định trong các văn bản pháp lý của Bộ GD&ĐT còn sơ sài mới chỉ ở khía cạnh tìm hiểu, nắm vững

và tác động phù hợp đến học sinh (phản ánh chức năng giáo dục); phối hợp với các lực lượng giáo dục (phản ánh chức năng tổ chức, điều phối); đánh giá, hoàn thành hồ sơ học sinh và cung cấp thông tin phản hồi cho lãnh đạo nhà trường (Thực hiện chức năng quản lý)

Một số nhiệm vụ trọng tâm của giáo viên chủ nhiệm lớp:

1.4.2.1 Nắm vững tình hình học sinh của lớp về mọi mặt

GVCN thu thập và xử lý thông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dựng hồ sơ học sinh và lập kế hoạch phát triển tập thể GVCN cần tìm hiểu đặc điểm cá nhân, đặc điểm phát triển trí tuệ, xã hội, xúc cảm- tình cảm và thể chất của học sinh, hoàn cảnh học sinh lớp mình phụ trách để hiểu rõ đặc điểm chung về tập thể lớp chủ nhiệm cũng như những đặc điểm riêng, nhu cầu của từng cá nhân học sinh Trên cơ sở đó tìm ra những cách tiếp cận, để thiết kế nội dung và chiến lược giáo dục, phương pháp tác động phù hợp, cũng như khuyến khích kỉ luật tích cực và ý thức tự giáo dục ở mỗi học sinh

Xây dựng bộ máy tổ chức tự quản của lớp

Việc xây dựng bộ máy tự quản của lớp là việc làm cần thiết của GVCN

Vì GVCN không thể ôm đồm làm thay mọi việc của học sinh và không phải lúc nào chủ nhiệm cũng có mặt trên lớp để chỉ đạo những công việc thường ngày của lớp Mặt khác, sự quá nhiệt tình của GVCN lúc nào cũng hiện diện ở lớp sẽ khiến cho học sinh nảy sinh tâm lí ỷ lại, trông chờ ở GVCN, thiếu trách nhiệm với bản thân và với tập thể, làm lu mờ vị trí, vai trò của chính các em ngay tại tập thể lớp mà các em là chủ nhân đang sống và gắn

bó Vì vậy, không có con đường nào khác, GVCN phải hướng tới xây dựng

bộ máy tự quản của lớp Và xây dựng lớp học tự quản được xem là khâu

đột phá trong nội dung đổi mới hoạt động chủ nhiệm, hoạt động giáo dục nhân cách học sinh

Mục tiêu xây dựng bộ máy tự quản của lớp

- Hình thành ý thức làm chủ bản thân và làm chủ tập thể, tránh dựa dẫm, thói quen ỷ lại vào người khác

- Phát huy tính tự giác, tính năng động của mỗi cá nhân trong tập thể

- Xây dựng và hình thành cho học sinh kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp

- Giáo dục các em ý thức tổ chức kỉ luật phê và tự phê, để mỗi ngày tiến bộ, biết vươn lên trong cuộc sống

- Phát huy sức mạnh cá nhân và sức mạnh tập thể nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

- Tiết kiệm về mặt thời gian cho GVCN nhưng vẫn thu được hiệu quả giáo dục cao

1.4.2.2 Thiết lập tốt các mối quan hệ trong tập thể

Đây là nhiệm vụ đặc trưng của GVCN mà các các lực lượng giáo dục khác không thể thay thế Để giáo dục và phát triển toàn diện từng học sinh, GVCN tất yếu phải xây dựng và phát triển tập thể lớp Nhiệm vụ của người GVCN đưa tập thể lớp từ trạng thái này đến trạng thái phát triển cao hơn Tập thể phát triển là tập thể ở giai đoạn có tính tự quản cao, có dư luận tập thể lành mạnh, các mối quan hệ trong tập thể gắn bó và mang tính nhân văn Tập thể phát triển cũng đồng thời là môi trường học tập thân thiện, chứa đựng văn

hóa của mình Trong chiều sâu văn hóa của tập thể là những giá trị, hệ thống

các chuẩn mực và niềm tin của học sinh Biểu hiện bên ngoài của văn hóa tập thể là các chuẩn mực hành vi, truyền thống, thói quen được tập thể chấp nhận làm nên bộ mặt riêng của lớp học có tác động giáo dục và phát triển từng nhân cách học sinh Đó chính là văn hóa học đường Môi trường học tập thân thiện là môi trường mà ở đó các học sinh có thể phát huy hết khả năng của bản thân, được đảm bảo an toàn, được tiếp nhận các hoạt động giáo dục một cách tốt nhất và hiệu quả nhất

là môi trường mà học sinh được quan tâm mọi mặt, được đảm bảo an toàn, môi trường học tập chất lượng tốt, giúp học sinh phát huy hết tiềm năng… Trong chuẩn nghề nghiệp giáo viên đã yêu cầu giáo viên “Tạo dựng môi trường học tập: dân chủ, thân thiện, hợp tác, cộng tác, thuận lợi, an toàn

và lành mạnh”

Tổ chức các hoạt động đa dạng cho tập thể học sinh

GVCN cần tổ chức tốt các hoạt động và thu hút các em tham gia một cách tích cực nhất, rèn thói quen tích cực tham gia học tập bằng các biện pháp khác nhau, tổ chức tốt các hoạt động đoàn thể, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao

Bên cạnh việc sử dụng hệ thống các mối quan hệ và các giá trị, truyền thống trong tập thể để giáo dục học sinh, GVCN còn phải tổ chức giờ sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo chủ đề và các loại hình hoạt động giáo dục đa dạng khác phù hợp với mục tiêu giáo dục của hoạt động (mục tiêu trội mà hoạt động đó có ưu thế và mục tiêu giáo dục toàn diện

mà hoạt động đó có tiềm năng) Đây là một nhiệm vụ cơ bản của GVCN Thông qua tổ chức các loại hình hoạt động phong phú, đa dạng để giáo dục hành vi, thói quen ứng xử văn hóa cho học sinh về các mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ, lao động… đồng thời, qua đó phát triển tập thể lớp và từng học sinh Trong xã hội hiện đại, GVCN rất cần chú trọng giáo dục những giá

trị sống và kĩ năng sống cho học sinh để các em có thể tránh được những rủi

ro, vượt qua những thách thức trong cuộc sống

1.4.2.3 Phối hợp với giáo viên bộ môn và các lực lượng giáo dục

GVCN thường xuyên cần kết hợp với giáo viên bộ môn để giáo dục học sinh và tổ chức hoạt động tự học nhằm không ngừng nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp mình GVCN cũng cần kết hợp với các tổ chức xã hội, tổ chức Đoàn TNCSHCM, giáo dục lối sống, đạo đức cho học sinh

Đặc biệt, GVCN cần phối hợp với cha mẹ học sinh để xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, dựa trên tình cảm, quan hệ huyết thống, tác động giáo dục đến con, em theo mục tiêu giáo dục, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh Thông tư 58/2011/TT- BGDĐT ngày 12 tháng

12 năm 2011 ban hành quy chế đánh giá xếp loại học sinh THCS và THPT

cũng quy định trách nhiệm GVCN phải “Phối hợp với Đội Thiếu niên tiền

phong Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và Ban Đại diện cha mẹ học sinh của lớp để tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh” (Điều 20), đồng thời Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cũng yêu cầu giáo viên “Phối hợp với gia đình và cộng đồng trong hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường” GVCN phối hợp với các lực lượng xã hội để xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh

1.4.3 Phương pháp hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớp

Hoạt động chủ nhiệm lớp thực chất là hoạt động tổ chức sinh hoạt tập thể và tổ chức các hoạt động đa dạng cho học sinh Tập thể và cá nhân học sinh vừa là đối tượng giáo dục vừa là chủ thể giáo dục, cần được khai thác như một môi trường và phương tiện để giáo dục học sinh Ngoài ra hoạt động chủ nhiệm lớp còn gắn liền với hoạt động dạy học và có nhiều lực lượng cùng tham gia như giáo viên bộ môn, đoàn thanh niên, phụ huynh học sinh

1.4.3.1 Phương pháp vận động quần chúng

Thực hiện giáo dục học sinh có nề nếp, ý thức, kỷ luật nhằm biến tập thể thành môi trường giáo dục Để làm được việc này GVCN cần có mối liên hệ giáo dục mật thiết với cha mẹ học sinh, với các đoàn thể và tổ chức giáo dục nhằm thống nhất về mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục cho học sinh

1.4.3.2 Phương pháp giáo dục cá biệt

GVCN cần điều tra và nắm vững lý lịch của học sinh cũng như các đặc điểm liên quan đến tình hình của học sinh như hạnh kiểm, học lực, hoàn cảnh gia đình, năng lực sở trường Tất cả các yếu tố đó góp phần phân loại học sinh

để GVCN có kế hoạch giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh

1.4.3.3 Phương pháp tổ chức sinh hoạt tập thể

GVCN cần đưa học sinh vào các đoàn thể như: Đoàn thanh niên, tổ, nhóm học tập, câu lạc bộ thể dục thể thao… với nội quy và điều lệ của từng tập thể Tuyên truyền cho học sinh về kỷ luật, giúp các em xác định quyền lợi, nghĩa vụ và phấn đấu vì lý tưởng chung

1.4.3.4 Phương pháp tổ chức các hoạt động

Tổ chức các hoạt động tập thể để học sinh hứng thú với các hoạt động học tập, văn hóa văn nghệ góp phần hình thành nhân cách cho các em Các hoạt động càng đa dạng thì càng đem lại giá trị giáo dục cao

1.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của giáo viên trường THPT

1.5.1 Vai trò của người Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động chủ

nhiệm lớp

Theo luật giáo dục 2005 quy định: Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm và công nhận Hiệu trưởng các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân thì phải được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường học

Trong nhà trường, Hiệu trưởng là con chim đầu đàn, là anh cả trong tập thể, vai trò của người Hiệu trưởng vô cùng quan trọng Ngày nay trong phong trào đổi mới phương pháp quản lý và dân chủ hóa nhà trường, vai trò quản lý

của Hiệu trưởng nói chung và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp nói riêng càng quan trọng hơn bao giờ hết

Quản lý hoạt động giáo dục của chủ nhiệm lớp là một mảng trong hệ thống công tác quản lý nhà trường của Hiệu trưởng, đây là một công việc mang tính chiến lược lâu dài, thường xuyên Để làm tốt công tác này người Hiệu trưởng phải căn cứ vào tình hình GD thực tiễn của nhà trường như số lượng HS, địa bàn nhà trường, số lượng GVCN lớp, đặc diểm của đội ngũ GVCN lớp để lên kế hoạch cho từng công việc cụ thể, thời gian thực hiện những công việc này, rồi tiến hành tổ chức, chỉ đạo đội ngũ GVCN lớp thực hiện từng công việc hoặc thực hiện đồng thời các công việc theo đặc trưng từng khối lớp, tiếp theo đó là đánh giá, kiểm tra việc thực hiện các công việc này của đội ngũ GVCN lớp nhằm phát hiện kịp thời các sai lệch, yếu kém để

từ đó người Hiệu trưởng có các biện pháp tư vấn, thúc đẩy, giúp đỡ GVCN lớp khắc phục, giải quyết các tồn tại nhằm hoàn thiện, đồng bộ công tác chủ nhiệm lớp góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường phổ thông

Có thể khái quát các nội dung của hoạt động quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp như sau:

- Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp;

- Kiểm tra đánh giá chuyên môn nghiệp vụ về hoạt động chủ nhiệm lớp

- Khuyến khích động viên bằng vật chất, tinh thần và chế độ đãi ngộ đối với GVCN lớp, tiếp tục bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên

- Tổ chức hội thảo, hội thi GVCN giỏi;

- Bồi dưỡng các kĩ năng cần thiết về công tác GVCN lớp

- Quản lý hành chính về các hoạt động chủ nhiệm lớp;

- Liên kết GVCN lớp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường Tóm lại Quản lý công tác chủ nhiệm lớp là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra phát hiện và giải quyết những vấn đề thuộc hoạt động chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện trong nhà trường

1.5.2 Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường THPT

Hiệu trưởng phải căn cứ vào kế hoạch tuyển sinh, môi trường thực tế, căn cứ vào đội ngũ để lựa chọn đội ngũ giáo viên làm hoạt động chủ nhiệm lớp phù hợp với điều kiện của trường sao cho có hiệu quả nhất Việc lựa chọn giáo viên làm chủ nhiệm lớp thường dựa vào các tiêu chí sau:

Thường thông qua phỏng vấn, trao đổi để hiểu thêm về đội ngũ

Có nhiệt tình công tác

Có năng lực chuyên môn vững vàng

Nhanh nhẹn, hoạt bát, biết cách tổ chức

Xây dựng thành kế hoạch chọn đội ngũ GVCN lớp phải đạt được mục tiêu đặt ra

Ra quyết định, thu thập thông tin phản hồi, Kiểm tra điều chỉnh

Bồi dưỡng nâng cao kiến thức, kỹ năng hoạt động chủ nhiệm cho GVCN Phát triển năng lực của GVCN, góp phần giúp GVCN hoàn thành tốt công việc được giao

Bên cạnh đó, bồi dưỡng cho giáo viên để nâng cao trình độ về kiến thức và kĩ năng làm hoạt động chủ nhiệm lớp, trên cơ sở đó phát triển năng lực sư phạm của giáo viên trong hoạt động chủ nhiệm, giúp họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

Chủ thể quản lý là lãnh đạo nhà trường - Ban giám hiệu - có nhiệm vụ

đề xuất các biện pháp quản lý nhằm bồi dưỡng nâng cao năng lực của đội ngũ GVCN lớp và chất lượng của hoạt động chủ nhiệm lớp nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường trong giai đoạn hiện nay

Công tác bồi dưỡng ở đây là giúp giáo viên hình thành các kĩ năng sư phạm giải quyết công việc, giúp giáo viên nâng cao nhận thức về hoạt động chủ nhiệm, thấy rõ được vai trò, vị trí, chức năng và nhiệm vụ của người GVCN; nắm được rõ các công việc phải làm, nên làm và cần làm của người GVCN

CBQL của nhà trường thực hiện việc quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp theo chu trình:

Một là, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hoạt động chủ nhiệm lớp

Đánh giá, phân loại đội ngũ GVCN lớp: về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, về năng lực công tác, về phẩm chất đạo đức

Xác định mục tiêu cần đạt: Nâng cao năng lực của đội ngũ GVCN lớp; Xây dựng nội dung, chương trình, kế hoạch bồi dưỡng hoạt động chủ nhiệm lớp;

Xác định các nguồn lực đảm bảo cho việc triển khai tốt công tác bồi dưỡng

Hai là, tổ chức triển khai thực hiện các nội dung bồi dưỡng về hoạt động chủ nhiệm lớp

Xây dựng cơ cấu tổ chức: Phân công cụ thể các thành viên Ban giám hiệu phụ trách từng mảng công việc Thành lập tổ chủ nhiệm, chỉ định tổ

trưởng tổ chủ nhiệm, các nhóm trưởng chủ nhiệm của các khối lớp

Xác lập mối quan hệ và cơ chế hoạt động: Xây dựng cơ chế phối kết hợp, hoạt động giữa BGH, tổ chủ nhiệm, các GVCN, Đoàn thanh niên,

Tổ chức, triển khai công tác bồi dưỡng theo kế hoạch

Ba là, chỉ đạo việc thực hiện bồi dưỡng hoạt động chủ nhiệm lớp

Thực hiện quyền chỉ huy, giao việc và hướng dẫn triển khai công tác bồi dưỡng;

Đôn đốc, động viên, khích lệ đội ngũ GVCN lớp tích cực tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ;

Giám sát, đảm bảo công tác bồi dưỡng có hiệu quả, chất lượng

Bốn là, tổ chức kiểm tra, đánh giá việc bồi dưỡng hoạt động chủ nhiệm lớp

Xem xét việc triển khai các hoạt động bồi dưỡng đã đúng với kế hoạch

đã đề ra hay chưa, có đi đúng hướng và đạt được mục tiêu hay không?

Đánh giá, rút kinh nghiệm công tác bồi dưỡng

1.5.3 Hoạt động xây dựng, lập kế hoạch hoạt động chủ nhiệm của đội ngũ GVCN

Xây dựng kế hoạch tháng, học kỳ, năm chỉ ra công việc cần làm của GVCN lớp

Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp, điều tra về lý lịch, hoàn cảnh gia đình học sinh, xây dựng các chỉ tiêu phấn đấu

Triển khai cho GVCN học tập về quyền, nhiệm vụ của GVCN lớp GVCN hướng dẫn, triển khai học sinh học tập về nguyên tắc, nội quy của nhà trường

Chỉ đạo họp phụ huynh học sinh

GVCN xây dựng kế hoạch của mình thông qua kế hoạch chung

Hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện các kế hoạch

Hiệu trưởng thu thập thông tin, thông qua kiểm tra các hoạt động của chủ nhiệm lớp: như kiểm tra việc ghi sổ điểm, ghi kiểm diện, kiểm tra việc thực hiện các kế hoạch: như tổ chức họp phụ huynh, ghi sổ liên lạc, giải quyết giáo dục học sinh cá biệt

1.5.4 Hoạt động tổ chức thực hiện các nội dung kế hoạch chủ nhiệm của đội ngũ GVCN

Trước hết, người Hiệu trưởng cần phải quản lý việc tổ chức thực hiện các nội dung kế hoạch chủ nhiệm của đội ngũ GVCN một cách có hệ thống, tạo nên một thể thống nhất, hoàn chỉnh và đảm bảo cho quá trình đó đạt được hiệu quả tối ưu

Chỉ đạo việc tổ chức đánh giá thi đua từng tuần, từng tháng, từng học

kỳ, xếp thứ, việc thực hiện nền nếp của các lớp từng tuần

Hiệu trưởng thu thập thông tin phản hồi, điều chỉnh các chỉ đạo cho phù hợp với tình hình nhà trường

Tiến hành tổ chức, chỉ đạo đội ngũ GVCN lớp thực hiện từng công việc hoặc thực hiện đồng thời các công việc theo đặc trưng từng khối lớp

Khuyến khích động viên bằng vật chất, tinh thần và chế độ đãi ngộ đối với GVCN lớp, tiếp tục bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên;

Giải quyết mối quan hệ giữa Đoàn trường với GVCN lớp Trong một nhà trường phải phối hợp chặt chẽ các lực lượng giáo dục tham gia giáo dục

học sinh Phối hợp giữa cha mẹ học sinh, phối hợp Đoàn trường, với các lực lượng giáo dục để tham gia giáo dục học sinh

Tổ chức hội thảo, hội thi GVCN giỏi;

Bồi dưỡng các kĩ năng cần thiết về hoạt động chủ nhiệm lớp;

Quản lý hành chính về các hoạt động chủ nhiệm lớp;

1.5.5 Hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN

Để việc kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp một cách khoa học, tránh hình thức và có hiệu quả cao, cần lưu ý một số điểm sau đây trong công tác kiểm tra, đánh giá:

Cần xây dựng chuẩn đánh giá GVCN

Cần xác định: Kiểm tra để ngăn ngừa là chính Khi kiểm tra phát hiện những vấn đề cần điều chỉnh trong hoạt động chủ nhiệm lớp thì phải góp ý chân thành, tránh mặc cảm, định kiến; đặc biệt tôn trọng và giữ uy tín cho giáo viên

Trong kiểm tra cần tập trung vào các nội dung cơ bản như:

Kiểm tra việc thực hiện các bước trong quy trình thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp, Việc thực hiện kế hoạch đã thông qua của các lớp

Kiểm tra việc thực hiện chế độ sổ sách, việc ghi chép

Kiểm tra việc thu chi của các lớp

Kiểm tra việc đánh giá học sinh của GVCN

Hiệu trưởng có thể trực tiếp kiểm tra, có thể giao cho các Phó Hiệu trưởng, giao tổ, khối chủ nhiệm hoặc thành lập các tổ kiểm tra hoạt động chủ nhiệm lớp

Kiểm tra trực tiếp qua hồ sơ, sổ sách như: Sổ chủ nhiệm, sổ điểm, học

bạ, sổ sinh hoạt chuyên môn,báo cáo của tổ chuyên môn, tổ chủ nhiệm

Kiểm tra qua dự giờ sinh hoạt lớp, kiểm tra việc thực hiện hoạt động các phong trào của lớp,

Nâng cao ý thức tự kiểm tra, tổ chức kiểm tra chéo (GVCN này kiểm tra GVCN khác, khối chủ nhiệm này kiểm tra khối kia và ngược lại)

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT

Ngoài các nội dung quản lý được quy định, trong quá trình quản lý, chỉ đạo hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT, hiệu trưởng cần phải tính toán, xem xét, nghiên cứu đến các yếu tố có thể ảnh hưởng tới hiệu quả quản lý để

từ đó có những biện pháp quản lý phù hợp nhằm đạt kết quả mong muốn

Bên cạnh đó, nhận thức của CBQL về vai trò, nhiệm vụ của hoạt động chủ nhiệm cũng có ảnh hưởng không nhỏ, nếu nhận thức không đúng sẽ dẫn đến những quyết định sai lầm, ngược lại nếu họ có nhận thức đúng đắn sẽ giúp họ đưa ra những tác động tích cực, những quyết định đúng đắn

Do vậy, trong quá trình quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT cần CBQL, giáo viên, học sinh nhận thức đúng vai trò, nhiệm vụ của hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT thông qua việc thường xuyên đề cập đến vai trò người GVCN trong các cuộc họp hội đồng, tổ chức các buổi tập huấn để GVCN có nhận thức đúng đắn nhất về vai trò của người chủ nhiệm Người GVCN phải thấy được vị trí, vai trò của mình đối với việc thực nhiệm

vụ chính trị của bậc học, với việc thực hiện nhiệm vụ năm học Ngày nay trong thời kỳ đổi mới, phải nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm trong ứng xử sư phạm và lòng nhiệt tình, ý thức trách nhiệm với học sinh

Nhận thức của xã hội, của các lực lượng giáo dục khác về quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT cũng có tác động nhất định Một số CB,

GV hay phụ huynh học sinh chỉ chú trọng vào hoạt động học tập, kiến thức,

kỹ năng làm bài của học sinh mà ít quan tâm tới hoạt động chủ nhiệm, do đó gây khó khăn cho việc quản lý hoạt động chủ nhiệm

- Kỹ năng sử dụng phương pháp hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT của GVCN

Sử dụng linh hoạt các phương pháp hoạt động chủ nhiệm của GVCN có vai trò hết sức quan trọng tới quá trình giáo dục học sinh, từ đó ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chủ nhiệm Có thể đề cập tới một số phương pháp sau: Phương pháp vận động quần chúng, phương pháp giáo dục cá biệt, phương pháp tổ chức sinh hoạt tập thể hay phương pháp tổ chức các hoạt động

- Kỹ năng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT

Bên cạnh sự am hiểu về hoạt động chủ nhiệm lớp thì việc nhà quản lý phải trang bị cho mình kỹ năng quản lý hoạt động này là cần thiết, kỹ năng quản lý thuần thục sẽ giúp cho quá trình quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trở lên trôi chảy Có thể đề cập tới một số kỹ năng cơ bản sau: thiết lập mục tiêu, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra việc thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT

- Đặc điểm phát triển tâm lý, sinh lý của học sinh THPT

Cảm giác, tri giác, chiều cao, cân nặng của các em học sinh phát triển mạnh Tư duy tưởng tượng phát triển, có tính chặt chẽ, nhất quán, đạt được trình độ cao như người lớn, đó là tư duy logic, tư duy lí luận Do đó học sinh

có thể lĩnh hội được các khái niệm phức tạp trừu tượng Càng lên lớp cuối, năng lực trí tuệ càng phát triển Suy nghĩ thích thể hiện mình của tuổi mới lớn Đó cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp

- Chế độ, chính sách dành cho hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT

Chế độ, chính sách cho cán bộ, giáo viên tham gia hoạt động chủ nhiệm

lớp có tác động nhất định tới quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp Nếu chế độ, chính sách dành cho cán bộ, giáo viên tham gia hoạt động chủ nhiệm lớp phù hợp sẽ nâng cao được ý thức, trách nhiệm, năng lực chuyên môn, hạn chế được những tiêu cực thúc đẩy hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN