Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dụcQuản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA, TỈNH LÀO CAI THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH

CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA, TỈNH LÀO CAI THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Hà Tiến Dũng

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận

được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, đồng nghiệp và các bạn Tôi xin

bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ, người đã tận tâm,

trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và quá trình

nghiên cứu luận văn Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo khoa

Tâm lý - Giáo dục trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã trực tiếp

giảng dạy lớp Thạc sỹ QLGD K24B

Tôi chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình, tạo mọi điều kiện của Lãnh

đạo Phòng GD&ĐT SaPa, Ban Giám hiệu và giáo viên các trường Tiểu học

trên địa bàn huyện SaPa đã cung cấp cho tôi những tư liệu bổ ích, tạo mọi điều

kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã cố gắng nhưng luận văn cũng không thể tránh khỏi một số

thiếu sót Tác giả mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ thầy cô, đồng nghiệp

và bạn bè

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Hà Tiến Dũng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TIỂU HỌC 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước 6

1.1.2 Nghiên cứu trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý 9

1.2.2 Kiểm tra 10

1.2.3 Kiểm tra nội bộ trường học 12

1.2.4 Kiểm định chất lượng giáo dục, tiêu chuẩn kiểm định chất lượng trường tiểu học 13

1.2.5 Kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng 13

1.2.6 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chát lượng giáo dục 14

1.3 Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 14

1.3.1 Vị trí nhiệm vụ của trường tiểu học 14

1.3.2 Hiệu trưởng trường Tiểu học 15

1.4 Một số vấn đề cơ bản về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng 16

1.4.1 Chức năng, nhiệm vụ kiểm tra nội bộ trường học 16

1.4.2 Nội dung kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng 18

1.4.3 Hình thức kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng 18

1.4.4 Nguyên tắc và quy trình kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng 19

1.5 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục 20

1.5.1 Lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục 20

1.5.2 Tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học 22

1.5.3 Chỉ đạo điều hành hoạt động KTNB trường tiểu học 24

1.5.4 Kiểm tra, giám sát việc thực hiện KTNB trường Tiểu học 27

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định 31

1.6.1 Yếu tố chủ quan 31

1.6.2 Yếu tố khách quan 31

Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA, TỈNH LÀO CAI 34

2.1 Khái quát về giáo dục Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai 34

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 36

2.2.1 Mục đích khảo sát 36

2.2.2 Nội dung khảo sát 36

2.2.3 Đối tượng khảo sát 36

2.2.4 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu 36

2.3 Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai 37

2.3.1 Nhận thức về hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCL ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai 37

2.3.2 Thực trạng hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học huyện Sa pa, Lào Cai 37

2.3.3 Về hình thức kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học 57

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCL ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai 58

2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở các trường tiểu học huyện Sapa Lào Cai 58

2.4.2 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KDCL ở các trường Tiểu học huyện Sa pa, Lào Cai 59

2.4.3 Thực trạng sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ để đánh giá, điều chỉnh hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học huyện Sapa tỉnh Lào Cai 60

2.5 Đánh giá chung về thực trạng 61

2.5.1 Ưu điểm 61

2.5.2 Tồn tại, hạn chế 62

2.5.3 Nguyên nhân của thành tựu và hạn chế 63

Kết luận Chương 2 65

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA, TỈNH LÀO CAI 66

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 66

3.1.1 Đảm bảo tính pháp lý 66

3.1.2 Đảm bảo tính mục đích 66

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả 66

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 66

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCL ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai 67

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về tầm quan công tác kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở trường Tiểu học 67

3.2.2 Kế hoạch hóa công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở trường Tiểu học 69

3.2.3 Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng ở trường Tiểu học 72

3.2.4 Tổ chức chỉ đạo thực hiện công tác kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở trường Tiểu học 74

3.2.5 Xây dựng hệ thống thông tin kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học 75

3.2.6 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, các điều kiện hỗ trợ công tác kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học 76

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 78

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 79

Kết luận chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

1 Kết luận 84

2 Khuyến nghị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87 PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CB : Cán bộ GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo

GV : Giáo viên

HS : Học sinh

HT : Hiệu trưởng KĐCLGD : Kiểm định chất lượng giáo dục

KT : Kiểm tra KTNB : Kiểm tra nội bộ

NV : Nhân viên

QL : Quản lý QLGD : Quản lý giáo dục

TH : Tiểu học TPTĐ : Tổng phụ trách Đội XHCN : Xã hội chủ nghĩa

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả điều tra nhận thức về tầm quan trọng của công tác

KTNB ở trường TH 37

Bảng 2.2 Thực trạng tự KTNB về công tác tổ chức quản lý trường học ở các trường TH huyện Sapa, Lào Cai 38

Bảng 2.3 Thực trạng tự KTNB về công tác độ ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh 41

Bảng 2.4 Thực trạng tự KTNB về cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học 43

Bảng 2.5 Thực trạng tự KTNB về quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 45

Bảng 2.6 Thực trạng tự KTNB về quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội về Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục 47

Bảng 2.7 Thực trạng công tác tổ chức nhân sự ở các trường TH 51

Bảng 2.8 Thực trạng hoạt động sư phạm trong nhà trường và chất lượng 52

Bảng 2.9 Thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục và tài chính phục 54

Bảng 2.10 Thực trạng về kế hoạch phát triển giáo dục ở các trường TH 56

Bảng 2.11 Thực trạng công tác quản lý của Hiệu trưởng 56

Bảng 2.12 Thực trạng về hình thức KTNB ở các trường TH 57

Bảng 2.13 Đáng giá của CBQL, GV các trường Tiểu học huyện Sapa về thực trạng xây dựng kế hoạch KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD 58

Bảng 2.14 Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng việc tổ chức, chỉ đạo của Hiệu trưởng đối với công tác KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD 59

Bảng 2.15 Thực trạng sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học 60

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đổi mới giáo dục nhằm phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đã và đang là một nhiệm vụ có tính chiến lược trong quá trình đổi mới giáo dục và đào tạo theo định hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá ở nước ta hiện nay Trong nhưng năm gần đây, ngành giáo dục nước ta đã có nhiều chuyển biến đáng kể, tuy nhiên chất lượng giáo dục vẫn còn những tồn tại hạn chế, trong đó công tác kiểm tra đánh giá giáo dục Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 29) đã chỉ rõ hệ thống các nhiệm vụ,

giải pháp, trong đó nhấn mạnh “Thực hiện giám sát của các chủ thể trong nhà

trường và xã hội; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan quản lý các cấp; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch” [15] Thực hiện đổi mới giáo

dục theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, ngày 09/5/2013 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 42/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục, ngành giáo dục và đào tạo đổi mới các hoạt động thanh tra theo hướng chuyển nội dung từ thanh tra chuyên môn sang thanh tra công tác quản lý với nhiều nội dung trong đó có nội dung thanh tra công tác kiểm tra nội bộ (KTNB) trường học

Hơn nữa, việc kiểm định chất lượng giáo dục nói chung, kiểm định chất lượng các cơ sở giáo dục phổ thông nói riêng là một nhiệm vụ cần thiết và quan trọng, góp phần làm chuyển biến và nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay Với tầm quan trọng đó, ngày 05/8/2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thị số 46/2008/CT-BGDĐT về tăng cường công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục

Để tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác kiểm định chất lượng giáo dục

cơ sở giáo dục phổ thông, cần phải thực hiện tốt hoạt động nhiều hoạt động

trong đó có hoạt động tự đánh giá, hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường đây là việc làm rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của các cơ sở giáo dục Thực tế công tác kiểm tra nội bộ trường tiểu học hiện nay

từ nhận thức đến việc thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, còn mang nặng tính hình thức, chưa mang lại hiệu quả sau khi kiểm tra Việc tổ chức rút kinh nghiệm, chấn chỉnh sau khi kiểm tra còn chưa nghiêm túc, đánh giá xếp loại giáo viên còn chưa thực sự khách quan

Các trường tiểu học thuộc huyện Sapa, tỉnh Lào Cao hàng năm đều thực hiện kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ theo văn bản số 1420/SGD&ĐT-TTr, ngày 19/9/2016 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai về việc hướng dẫn thực hiện công tác kiểm tra nội bộ trường học, kết hợp với thông tư số 42/2012/TT-

BGDĐT ngày 23 tháng 11 năm 2012 “Ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh

giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên” và đã thu được những kết quả nhất định

Tuy nhiên quá trình thực hiện kiểm tra nội bộ của các trường Tiểu học vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định, về nội dung, cách thức tổ chức thực hiện, kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá, năng lực của đội ngũ cán bộ, cơ sở vật chất… [9]

Vì những lý do trên nên chúng tôi lựa chọn vấn đề “Quản lý hoạt động

kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện SaPa, tỉnh Lào Cai theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục” làm đề tài nghiên cứu của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục của các trường Tiểu học huyện Sapa tỉnh Lào Cai, đề tài đề xuất biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra nội

bộ trường học, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường Tiểu

3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ở các trường Tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD của Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở các trường Tiểu học

- Thực trạng quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

5 Giả thuyết khoa học

Hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai trong thời gian qua đã được quan tâm thực hiện nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế, nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD một cách đồng bộ theo hướng nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên và năng lực của đội ngũ làm công tác KTNB, đồng thời có kế hoạch, tổ chức chỉ đạo khoa học, đầu tư tốt cơ

sở vật chất phục vụ hoạt động KTNB phù hợp với tình hình thực tiễn của nhà trường, thì sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đáp ứng được yều cầu của đổi mới giáo dục

6 Phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD của Hiệu trưởng các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

- Giới hạn phạm vi khảo sát: Đề tài tiến hành khảo sát trên 5 trường tiểu học trên địa bàn huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

- Số liệu điều tra từ năm học 2015-2016 đến năm học 2016-2017

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu, văn bản, công trình nghiên cứu liên quan đến quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường theo tiêu chuẩn KĐCL để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Sử dụng phiếu điều tra bằng bảng hỏi để thu thập thông tin thực tiễn từ cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học theo tiểu chuẩn kiểm định chất lượng; trên cơ sở đó phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề này

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Trao đổi trực tiếp với các cán bộ quản lý các nhà trường, các giáo viên có kinh nghiệm, uy tín trong hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư thu thập thông tin bổ sung sau khi điều tra bằng phiếu hỏi nhằm thu thập các ý kiến sâu hơn của cán bộ quản lý và giáo viên để phục vụ cho việc nghiên cứu của đề tài

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lý (hồ sơ quản lý của

các trường thuộc phạm vi nghiên cứu)

Tiến hành phân tích các sản phẩm của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học từ đó nắm bắt được các thông tin chung, phục vụ cho việc đánh giá chung

về thực trạng quản lý hoạt động KTNB trường học ở các trường Tiểu học thành phố Sa pa

7.2.4 Phương pháp chuyên gia

Xin ý kiến các chuyên gia về tính hợp lý, tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo

7.3 Phương pháp sử lý số liệu

Để có được các số liệu khoa học, đề tài sử dụng toán thống kê và một số phần mền tin học để xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra, từ

đó phục vụ cho hoạt động phân tích, đánh giá thực trạng và khảo nghiệm

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục Nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu

chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD

ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn

KĐCLGD ở các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai

Phần Kết luận và khuyến nghị

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước

Hoạt động KTNB trường học được gọi theo nhiều cách khác nhau và được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau Một số công trình và báo cáo nghiên cứu liên quan đến KTNB ở một số nước như sau:

Trong nghiên cứu “Quản lý chất lượng giáo dục tại Mauritius và các quyết định của hiệu trưởng đến cải thiện môi trường giáo dục” tại Hà Lan của tác giả Ah-Teck, J C., & Starr, K C [2014- Tạp chí Journal of Educational Administration, 52(6), 833 -849] tập trung nghiên cứu việc Hiệu trưởng ở các trường thuộc auritius (Hà Lan) sử dụng hệ thống dữ liệu quản lý chất lượng nội

bộ trong việc đưa ra quyết định cải thiện môi trường giáo dục Kết quả nghiên cứu của các tác giả cũng cho thấy việc quản lý chất lượng KTNB rất quan trọng

và nó còn quan trọng hơn khi các Hiệu trưởng sử dụng kết quả đó trong các quyết định của mình trong quá trình quản lý nhà trường

Tác giả Davies, D and Rudd, P (2001) người Mỹ, trong một nghiên cứu với tên: “Đánh giá kiểm tra nội bộ” (Local Education Authority), đề cập về các nhân tố tác động đến việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB trường học của các trường học Nghiên cứu này được thực hiện trên một số trường tại Mỹ Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Lãnh đạo trường học có vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB, trong đó lãnh đạo quản lý tốt sẽ duy trì hoạt động KTNB và hướng tới tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển của giáo dục

Hai tác giả người Anh là Hall, C., & Noyes, A (2007), nghiên cứu về

“Ảnh hưởng của kiểm tra nội bộ trường học đến quan điểm của giáo viên tại

tích về nhận thức của giáo viên và hiểu biết của họ về quy trình tự đánh giá chất lượng khi chính phủ Anh đưa ra chính sách yêu cầu các trường thực hiện công tác KTNB trường học Đồng thời xem xét mối liên hệ giữa Thanh tra viên

và giáo viên thuộc nhóm KTNB trường học thay đổi thế nào kể từ khi chính sách có hiệu lực Kết quả cho thấy giáo viên và Ban lãnh đạo trường học hưởng ứng và thực hiện tốt công tác KTNB trường học, không những thế KTNB trường học được giáo viên sử dụng như một công cụ, biện pháp trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân

Cũng tại Mỹ các tác giả McNaughton, S Lai, M.K., & Hsiao, S (2012) nghiên cứu “Kiểm tra tính hiệu quả của mô hình kiểm tra nội bộ trường học” (School Effectiveness and School Improvement) tại 07 trường đa văn hóa, đa sắc tộc Nghiên cứu này trình bày tính hiệu quả của mô hình KTNB trường học phục vụ việc dạy và học của các trường học thuộc cộng đồng bản địa

Theo đó nâng cao vai trò của Hiệu trưởng cũng như nâng cao hoạt động quản lý đối với mô hình KTNB trường học đã giúp cho việc quản lý Nhà trường một cách có hiệu quả

1.1.2 Nghiên cứu trong nước

Hiện nay ở Việt Nam có một số công trình nghiên cứu quản lý hoạt động KTNB trường học Cụ thể:

Về quản lý nhà trường các tác giả Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Ngọc Quang,

Hồ Sỹ Tiến đều nghiên cứu về quản lý giáo dục Trong các công trình của mình, các tác giả đều đưa ra các nguyên tắc chung của quá trình Dạy - Học, từ

đó chỉ ra một số biện pháp quản lý nhà trường Trong đó biện pháp thanh tra, kiểm tra là một trong những biện pháp hữu hiệu để duy trì hoạt động của nhà trường đi đúng mục tiêu, kế hoạch đã định ra cho nhà trường trong từng thời kỳ phát triển

Trong cuốn “Những bài giảng về quản lý trường học”, tác giả Hà Sĩ Hồ

chỉ ra rằng: “Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng, vì quá trình quản lý đòi

hỏi những thông tin chính xác, kịp thời về thực trạng của đối tượng quản lý, về việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý…” Ông khẳng định “Quản lý

mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và quản lý trở thành quản lý quan liêu” (dẫn theo [16])

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang chỉ ra rằng: “… kiểm tra là giai đoạn cuối

cùng, kết thúc một chu trình quản lý Kiểm tra giúp cho việc chuẩn bị tích cực cho kỳ kế hoạch tiếp theo Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc, chuẩn bị trạng thái cuối cùng của hệ (nhà trường) thì đến kỳ kế hoặc tiếp theo (năm học) việc soạn thảo kế hoạch năm học mới sẽ thuận lợi, kế thừa được các mặt mạnh để phát huy, phát hiện được lệch lạc để uốn nắn, loại trừ” [24] Tác giả kết luận:

“… kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý Nó giúp cho chủ thể quản lý điều khiển một cách tối ưu hệ quản lý Không có kiểm tra không có quản lý”

Ngoài ra, một số đề tài, luận văn tốt nghiệp của các học viên thuộc ngành quản lý giáo dục cũng có các nghiên cứu, đánh giá về một số biện pháp, sáng kiến quản lý hoạt động KTNB trường học nói chung và KTNB trường Tiểu học nói riêng Tuy nhiên các đề tài, sáng kiến kinh nghiệm của các học viên này thường nghiên cứu công tác KTNB trường học trong phạm vi các trường trong một Huyện của Phòng GD&ĐT thuộc Sở GD&ĐT của một tỉnh Cụ thể: Đề tài

“Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng KTNB trường Trung học cơ sở” của tác giả Nguyễn Duy Hưng Đề tài này đề cập đến thực trạng công tác KTNB trường học của trường Trung học cơ sở Quang Yên, thuộc tỉnh Vĩnh Phúc Đồng thời tác giả đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng KTNB trường học như: Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng kế hoạch và nội dung kiểm tra phù hợp; xây dựng lực lượng KTNB; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cả về chuyên môn và nghiệp vụ KTNB trường học; tạo điều kiện về cơ sở vật chất cho công tác KTNB trường học…

Từ một số nghiên cứu trên đây có thể thấy, KTNB trường học được các nhà quản lý giáo dục trong nước và nước ngoài rất coi trọng Công tác KTNB trường học được đánh giá cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, cũng như nâng cao chất lượng học tập của học sinh Đồng thời các nghiên cứu trên đây cũng cho thấy công tác KTNB trường học được thực hiện thường xuyên tại các trường phổ thông nói chung và tại các trường Tiểu học nói riêng Tuy nhiên những công trình nghiên cứu tổng thể nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động KTNB trường học trong đó có trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng ở huyện miền núi khó khăn như Sapa chưa nhiều Vì vậy rất cần có sự nghiên cứu để tổng kết và chia sẻ kinh nghiệm

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

- Trong Từ điển bách khoa Việt Nam có nêu: Quản lý là “tổ chức và điều

khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [28, tr 800-801]

- Tác giả Nguyễn Minh Đạo:“Quản lý là sự chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra” [16, tr 3]

- Theo lý thuyết hệ thống: “Quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ thống mới

và điều khiển hệ thống” (dẫn theo [1, tr 5])

Theo quan điểm của một số học giả nước ngoài:

- Theo F Taylor: Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất Sau này ông Lerence chủ tịch hiệp hội các nhà kinh doanh Mỹ

đã khái quát quan điểm của F.Taylor và cho rằng: Quản lý là thông qua người khác để đạt được mục tiêu của mình;

- Cùng thời với F.Taylor, nhà quản lý hành chính người Pháp là H.Fayon

lại định nghĩa quản lý theo các chức năng của nó Theo H.Fayon: “Quản lý là dự

đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều hành, phối hợp và kiểm tra” (dẫn theo [19])

- Theo Harol Koonzt: “Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác” [19, tr 33]

Qua một số khái niệm nêu trên theo chúng tôi có thể hiểu: Quản lý là những tác động có mục đích có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu quản lý đã đề ra

1.2.2 Kiểm tra

Khái niệm kiểm tra có thể được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, để chỉ hoạt động của các tổ chức xã hội, các đoàn thể và của công dân kiểm tra hoạt động bộ máy của nhà nước Theo nghĩa hẹp hơn, kiểm tra là hoạt động của chủ thể nhằm tiến hành xem xét, xác minh một việc gì đó của đối tượng bị quản

lý xem xét sự phù hợp với trạng thái định trước (kiểm tra mang tính nội bộ của người đứng đầu cơ quan)

Theo tác giả Nguyễn Hữu Luận, kiểm tra được thể hiện ở nhiều góc độ như sau (dẫn theo [21]):

+ Kiểm tra là hoạt động thường xuyên của từng cơ quan, tổ chức nhằm đảm bảo thực hiện nhiệm vụ của chính mình, để tự điều chỉnh, hay tìm biện pháp thực hiện nhiệm vụ tốt hơn, hiệu quả hơn;

+ Kiểm tra là hoạt động của tổ chức, thủ trưởng cấp trên với cấp dưới của mình nhằm đánh giá mọi mặt, hoặc từng vấn đề do cấp dưới đã thực hiện;

+ Kiểm tra là hoạt động của các cơ quan Đảng, các tổ chức xã hội, các tổ chức quần chúng tham gia hoạt động giám sát công việc hành chính nhà nước

Theo Robert J.Mockler: “Kiểm tra là một nỗ lực có tính hệ thống, nhằm thiết

lập những hệ thống quản trị, những phản hồi thông tin, nhằm so sánh những kết quả thực hiện với định mức đã đề ra, và để đảm bảo rằng các nguồn lực đang được

sử dụng có hiệu quả nhất, để đạt được mục tiêu của tổ chức” (dẫn theo [13, tr.22])

- Kenneth A.Merchant, kiểm tra bao gồm tất cả các hoạt động mà nhà quản trị thực hiện để đảm bảo chắc chắn rằng các kết quả thực tế sẽ đúng như kết quả dự kiến trong kế hoạch

Từ những quan niệm trên có thể thấy kiểm tra được hiểu là việc xác lập các tiêu chuẩn, đo lường các kết quả để phát hiện ưu điểm, nhược điểm, từ đó

đề ra các giải pháp để phát huy ưu điểm, sửa chữa, điều chỉnh những lệch lạc, sai lầm, nhằm đảm bảo tổ chức vận hành theo đúng mục tiêu

* Đặc điểm của kiểm tra trong quản lý

- Kiểm tra là một quá trình;

- Kiểm tra là một chức năng của quy trình quản lý;

- Kiểm tra thể hiện quyền hạn và trách nhiệm của nhà quản lý đối với hiệu lực và hiệu quả của tổ chức;

- Kiểm tra là một quy trình mang tính phản hồi

* Vai trò của kiểm tra trong quản lý

Kiểm tra đóng vai trò quan trọng trong quản lý Cụ thể:

- Thông qua kiểm tra mà nhà quản lý nắm được tiến độ, mức độ thực hiện công việc của các thành viên trong một bộ phận của tổ chức và của các bộ phận trong một tổng thể của cơ cấu tổ chức;

- Thông qua kiểm tra người quản lý nắm và kiểm soát được chất lượng các công việc được hoàn thành, từ đó phát hiện những ưu điểm và hạn chế trong toàn bộ hoạt động của tổ chức và quy trình quản lý, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp hướng tới mục tiêu

* Các loại hình kiểm tra: Gồm kiểm tra trước khi hoạt động xảy ra,

kiểm tra trong khi thực hiện và kiểm tra sau khi thực hiện

- Kiểm tra lường trước: Kiểm tra từ trước khi hoạt động xảy ra, bằng cách tiên liệu những vấn đề có thể xảy ra để ngăn chặn trước Giúp cho tổ chức thực hiện kế hoạch chính xác, dự liệu được những vấn đề có thể ảnh hưởng từ thời điểm lên kế hoạch cho đến khi thực hiện Kiểm tra lường trước dựa vào dự báo, dự đoán về sự biến đổi của môi trường;

- Kiểm tra trong khi thực hiện: Bằng cách theo dõi trực tiếp diễn biến trong quá trình thực hiện kế hoạch Mục đích là nhằm kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trở ngại khi thực hiện để đảm bảo tiến độ dự kiến;

- Kiểm tra sau khi thực hiện: Bằng cách đối chiếu kết quả thực hiện với

kế hoạch và mục tiêu ban đầu Mục đích nhằm đánh giá toàn bộ quá trình thực hiện kế hoạch, rút kinh nghiệm Nhược điểm của loại hình kiểm tra này là độ trễ về thời gian

1.2.3 Kiểm tra nội bộ trường học

Kiểm tra nội bộ là một trong những chức năng cơ bản của quản lý

Đó là hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết rõ những kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn

và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá nhân và tổ chức phát triển

Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động giáo dục, điều kiện dạy - học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển người giáo viên và học sinh nói riêng

Kiểm tra nội bộ trường học, về thực chất gồm hai hoạt động:

- Hiệu trưởng tiến hành kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của các thành viên, bộ phận và những điều kiện, phương tiện phục vụ dạy học và giáo dục trong nhà trường;

- Việc tự kiểm tra của các bộ phận, cá nhân trong trường và tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng

Như vậy có thể hiểu: KTNB trường học là hoạt động nghiệp vụ quản lý của người Hiệu trưởng nhằm điều tra theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm sự diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội

bộ nhà trường hay trong nội bộ cơ sở giáo dục và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục đó có phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đề ra

không Qua đó kịp thời động viên, khích lệ các mặt tốt, điều chỉnh, uốn nắn những mặt chưa đạt chuẩn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả Giáo dục - Đào tạo của nhà trường

1.2.4 Kiểm định chất lượng giáo dục, tiêu chuẩn kiểm định chất lượng trường tiểu học

 Kiểm định chất lượng giáo dục

Kiểm định chất lượng giáo dục là một trong những hoạt động đảm bảo chất lượng bên ngoài cơ sở đào tạo Quá trình kiểm định chất lượng giáo dục nhằm mục tiêu đưa ra các quyết định công nhận về mức độ tiến bộ và đảm bảo chất lượng giáo dục tại các cơ sở đào tạo Kiểm định chất lượng nhằm giúp cơ

sở giáo dục xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn,

để xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục; công khai với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về thực trạng chất lượng của cơ sở giáo dục; trên cơ sở đó, cơ quan quản lý nhà nước tiến hành đánh giá và công nhận cơ sở giáo dục đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục ở các cấp độ theo tiêu chuẩn

* Tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học

Tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục là các yêu cầu đối với trường Tiểu học để bảo đảm chất lượng giáo dục Mỗi tiêu chuẩn bao gồm các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục được ký hiệu bằng các chữ số Ả - rập

1.2.5 Kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng

Từ khái niệm kiểm tra nội bộ và khái niệm kiểm định chất lượng; tiêu

chuẩn kiểm định chất lượng, theo chúng tôi có thể hiểu Kiểm tra nội bộ theo

tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục là hoạt động nghiệp vụ quản lý của người Hiệu trưởng nhằm điều tra theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm sự diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường hay trong nội bộ cơ sở giáo dục và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục nhằm mục tiêu đưa ra các quyết định công nhận về mức độ tiến bộ và

đảm bảo chất lượng giáo dục tại các cơ sở đào tạo, xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn theo những tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể,

để xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục; công khai với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về thực trạng chất lượng của cơ sở giáo dục

1.2.6 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chát lượng giáo dục

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục là quá trình Hiệu trưởng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường hay trong nội

bộ cơ sở giáo dục nhằm mục tiêu đưa ra các quyết định công nhận về mức độ tiến bộ và đảm bảo chất lượng giáo dục tại các cơ sở đào tạo, xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn theo những tiêu chuẩn, tiêu chí

cụ thể, để xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục; công khai với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội

về thực trạng chất lượng của cơ sở giáo dục

1.3 Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí nhiệm vụ của trường tiểu học

Tiểu học là một bậc trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam, dưới bậc Trung học cơ sở, kéo dài 5 năm từ lớp 1 đến lớp 5

* Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân: Trường Tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

(Điều 2 Điều lệ trường Tiểu học)

* Nhiệm vụ của trường Tiểu học:

- Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ Trưởng Bộ GD&ĐT ban hành;

- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lý các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phân công phụ trách;

- Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ GD&ĐT và nhiệm vụ giáo dục đào tạo của địa phương;

- Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục;

- Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh;

- Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật;

- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng;

- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục;

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật (Điều 3 Điều lệ trường Tiểu học)

1.3.2 Hiệu trưởng trường Tiểu học

Theo Điều 20 Điều lệ trường Tiểu học

* Hiệu trưởng trường Tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Trưởng Phòng GD&ĐT bổ nhiệm đối với trường Tiểu học công lập, công nhận đối với trường Tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận

Hiệu trưởng của các cấp có thẩm quyền;

* Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường Tiểu học phải đạt chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học;

* Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:

- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

- Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;

- Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường;

- Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếp nhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phê duyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp

và các chính sách ưu đãi theo quy định;

- Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;

- Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

1.4 Một số vấn đề cơ bản về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng

1.4.1 Chức năng, nhiệm vụ kiểm tra nội bộ trường học

1.4.1.1 Chức năng kiểm tra nội bộ trường học

KTNB là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời

giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản

lý nhà trường KTNB trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong nhà trường; đồng thời KTNB trường học còn giúp Hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình, từ đó xác định được nguyên nhân và biện pháp khắc phục những hạn chế cũng như phát huy những điểm tích cực của đối tượng quản lý Mặt khác kiểm tra cũng chính là để nhà quản lý nhìn nhận được ưu điểm, hạn chế của công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành có khoa học hay khả thi không Theo đó có biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

1.4.1.2 Nhiệm vụ của KTNB trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

KTNB trường học thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau:

* Kiểm tra: Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so với các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục trong các văn bản qui phạm pháp luật và các hướng dẫn của các cấp quản lý Yêu cầu của kiểm tra là phải tỉ

mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những điều làm được, chưa làm được của đối tượng kiểm tra Còn đối với người được kiểm tra thì cảm thông, hợp tác, chấp nhận việc làm của ban kiểm tra

* Đánh giá: Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục đã qui định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm tra Yêu cầu của đánh giá là khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng, khuyến khích tạo cơ

sở cho sự tiến bộ của đối tượng kiểm tra

* Tư vấn: Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình Yêu cầu của tư vấn là các ý kiến tư vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối tượng kiểm tra nâng cao chất lượng công việc của mình

* Thúc đẩy: Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến các kinh nghiệm tốt, những định hướng mới và kiến nghị với các cấp quản lý nhằm hoàn

thiện dần hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân Yêu cầu của thúc đẩy là người kiểm tra phải phát hiện, lựa chọn được kinh nghiệm (của đối tượng kiểm tra, của người khác, của mình…); phổ biến được kinh nghiệm tốt, những định hướng mới cho đối tượng kiểm tra và

có những kiến nghị xác đáng đối với các cấp quản lý nhằm phát triển tổ chức, phát triển cá nhân trong đơn vị đáp ứng được các têu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

1.4.2 Nội dung kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng

Nội dung KTNB trường ở tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục được xác định theo Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT ngày 23 tháng 11 năm

2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ KĐCLGD cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên; công văn số 8987/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày 28 tháng 12 năm 2012 của Bộ GD&ĐT về việc“Hướng dẫn tự đánh giá và đánh giá ngoài

cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên”; Công văn số 46/KTKĐCLGD-KĐPT ngày 15 tháng 01 năm 2013 của Bộ GD&ĐT về việc

“xác định yêu cầu, gợi ý tìm minh chứng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học và trường trung học”bao gồm các nội dung sau [9]

Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường gồm 7 tiêu chí

Tiêu chuân 2: Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh gồm 5 tiêu chí

Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học gồm 6 tiêu chí Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội gồm 3 tiêu chí Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục gồm 7 tiêu chí

1.4.3 Hình thức kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng

Có nhiều hình thức kiểm tra nội bộ, người hiệu trưởng có thể lựa chọn để kiểm tra đúng với mục đích quản lý của mình Hình thức kiểm tra phải gọn nhẹ, không gây tâm lý nặng nề cho đối tượng hoặc ảnh hưởng tới tiến độ bình

thường của việc thực hiện chương trình, nhiệm vụ chung Thông thường, ở bậc THCS có các hình thức kiểm tra sau:

- Kiểm tra toàn diện: kiểm tra toàn diện một tổ chuyên môn, một giáo viên, một lớp học, một học sinh

- Kiểm tra từng mặt: Có thể chỉ kiểm tra hồ sơ giáo viên, kiểm tra sổ đầu bài, kiểm tra vở học tập của học sinh, kiểm tra giờ dạy trên lớp

- Kiểm tra theo chuyên đề

- Kiểm tra thường kỳ theo kế hoạch

- Kiểm tra đột xuất

- Kiểm tra việc thực hiện kiến nghị của kiểm tra lần trước

Ngoài ra còn có các hình thức kiểm tra thường xuyên, hàng ngày

1.4.4 Nguyên tắc và quy trình kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng

1.4.4.1 Nguyên tắc kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

KTNB trường học cần quán triệt các nguyên tắc cơ bản sau [23]:

Kiểm tra phải chính xác, khách quan Đây là nguyên tắc hàng đầu của kiểm tra;

Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng thực trạng về đối tượng kiểm tra Tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình thức, giả tạo;

Kiểm tra phải có tác dụng đôn đốc thúc đẩy việc thực hiện được tốt hơn Kiểm tra phải giúp cho nhà quản lý nâng cao hiệu quả quản lý nhờ những thông tin xác thực về hoạt động của đối tượng quản lý và hoạt động của các cấp quản

lý trong nhà trường;

Ngoài ra, còn phải tính đến tính đến hiệu quả kinh tế trong kiểm tra, nghĩa là các lợi ích mà kiểm tra mang lại phải lớn hơn các chi phí cùng hậu quả

do kiểm tra gây ra;

Kiểm tra phải thường xuyên, kịp thời;

Kiểm tra phải công khai Đó là sự thể hiện dân chủ trong quản lý Cần phải động viên, thu hút cá nhân, đơn vị tham gia vào quá trình kiểm tra, biến quá trình kiểm tra bên ngoài thành quá trình tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà trường

1.4.4.2 Quy trình kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

Quá trình kiểm tra có thể gồm có các bước cơ bản sau [13]:

- Xác lập chuẩn và phương pháp đo lường

- Tổ chức việc đo lường

- So sánh sự phù hợp của thực trạng với chuẩn đề ra và hành động điều chỉnh (Hành động điều chỉnh gồm: hành động phát huy, hành động uốn nắn, hành động xử lý)

Các bước trên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, không thể tách rời

Sơ đồ 1.1: Các bước cơ bản của quá trình kiềm tra trong quản lý

1.5 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

1.5.1 Lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

Việc xây dựng kế hoạch KTNB có vai trò quan trọng, là khâu đầu và không thể thiếu trong công tác quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học

Do tính chất của hoạt động KTNB trường học vừa phải mang tính tổng thể, vừa kiểm tra các mặt (theo chuyên đề), đồng thời phải đảm bảo là kế hoạch trung hạn (kế hoạch xây dựng cho 3 năm), ngắn hạn (01 năm và từng thời điểm trong năm) để đảm bảo phù hợp với mục tiêu phát triển của các trường Tiểu học trong một giai đoạn nhất định Vì vậy nội dung kế hoạch KTNB trường Tiểu học phải phản ánh được tính chất nêu trên của hoạt động KTNB trường

Tiểu học Nội dung của Kế hoạch KTNB trường Tiểu học gồm:

Xác định Mục tiêu chung, trên cơ sở mục tiêu chung sẽ phân thành các mục tiêu cụ thể Việc xác định mục tiêu chung được căn cứ vào mục tiêu chung của hệ thống đối với công tác KTNB trường học, người quản lý sẽ xác định các mục tiêu cụ thể phù hợp với hệ thống các trường Tiểu học thuộc phạm vi quản

lý Mục tiêu chung của quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học: Xây dựng và

tổ chức thực hiện tốt kế hoạch KTNB trường Tiểu học, nhằm phát hiện, phòng ngừa và xử lý kịp thời những sai phạm trong hoạt động giáo dục và quản lý giáo dục, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục

Mục tiêu cụ thể: Xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học; tổ chức thực hiện thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học trong phạm vi quản lý; hoạt động KTNB trường Tiểu học phải được thực hiện thường xuyên, nội dung kiểm tra phải phù hợp với từng đối tượng kiểm tra

Xây dựng các hoạt động thực hiện từng mục tiêu: Để đạt được các mục tiêu

đề ra, nhà quản lý giáo dục phải xây dựng các hoạt động cần thiết, tương ứng với từng mục tiêu Các hoạt động nhằm đạt được các mục tiêu đã định gồm:

- Xây dựng quy trình tổ chức quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học;

- Tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học;

- Đổi mới phương pháp quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học;

- Tổng kết, phổ biến kinh nghiệm quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học;

- Kiểm tra đánh giá công tác KTNB trường Tiểu học

Xác định cơ chế điều kiện để thực hiện các hoạt động nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra Do vậy nhà quản lý phải phân bổ các nguồn lực về: Nhân

sự, cơ chế, điều kiện để thực hiện; tăng cường các điều kiện vật chất cho công tác quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học; cụ thể hơn phải xác định được hoạt động nào cần điều kiện thực hiện gì về cơ chế, về điều kiện tài chính, vật chất, về số lượng nhân sự là bao nhiêu… Đồng thời phải đưa ra thời gian thực hiện cho từng hoạt động: Thời gian bắt đầu và kết thúc một hoạt động cụ thể Kết quả đầu ra cần đạt được: Hoạt động KTNB chỉ thực sự đạt hiệu quả khi Hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về hoạt động KTNB trường Tiểu học, đẩy mạnh thực hiện chủ trương tự kiểm tra Các hoạt động KTNB trường Tiểu học phải được thực hiện thường xuyên và phải được thực hiện một cách tổng thể, kết hợp với kiểm tra theo chuyên đề và có nội dung phù hợp với từng đối tượng kiểm tra và trọng tâm là nâng cao chất lượng dạy và học Đội ngũ tham gia thực hiện KTNB trường học ngày càng nâng cao năng lực và tính chuyên nghiệp Hoạt động KTNB thúc đẩy Hiệu trưởng các trường sử dụng các

dữ liệu thông tin trong cải thiện các hoạt động dạy và học trong trường tiểu học, đồng thời điều chỉnh các quyết định quản lý dựa trên kết quả khách quan, khoa học của hoạt động KTNB trường Tiểu học

1.5.2 Tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học

Đó là các hoạt động được tiến hành sau khi kế hoạch đã được xây dựng nhằm thực hiện kế hoạch đã đề ra Thực chất đây là quá trình tổ chức các hoạt động nhằm thực hiện các mục tiêu đã được đề ra trong kế hoạch KTNB trường Tiểu học của nhà quản lý

* Trước hết cần xây dựng quy trình KTNB trường Tiểu học nhằm thống nhất chung trong hệ thống về quy trình kiểm tra Quy trình này gồm các bước:

- Chuẩn bị kiểm tra: Xây dựng nội dung kiểm tra tổng thể, nội dung kiểm tra theo chuyên đề; xác lập chuẩn và phương pháp đo thành tích; xác định hình thức kiểm tra: kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra tổng thể, kiểm tra

là những nhà quản lý và giáo viên giỏi chuyên môn, nắm vững nghiệp vụ, quy trình kiểm tra nội bộ trường tiểu học, đảm bảo phẩm chất đạo đức, chính trị, khách quan, dân chủ trong quá trình thực hiện các hoạt động KTNB trường học; phân công nhân sự theo kế hoạch, nội dung kiểm tra đã được xây dựng; phân bổ các nguồn lực: điều kiện vật chất, cơ chế, nhân sự thực hiện kiểm tra Cần xác định cụ thể cơ chế phân cấp quản lý hoạt động kiểm tra, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các nhân sự trong quá trình thực hiện hoạt động kiểm tra

- Tiến hành kiểm tra: Sử dụng các phương pháp, hình thức kiểm tra đã xác định phù hợp với từng đối tượng kiểm tra; thực hiện xem xét, đo lường thành tích, thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra; việc đo lường được xác định trên cơ sở nội dung kiểm tra đã được xác định theo từng đối tượng kiểm tra

- Đánh giá: Căn cứ vào thông tin thu thập được, đối chiếu với chuẩn để đưa ra kết luận cụ thể đối với từng đối tượng kiểm tra theo các nội dung kiểm tra đã xác định; trên cơ sở các thông tin thu được, lực lượng kiểm tra và nhà quản lý tiến hành họp, phân tích, đối chiếu với chuẩn để đưa ra các kết luận phù hợp; thông thường các kết luận được đưa ra dưới dạng: Tốt, Khá, Trung bình, Yếu, Kém (đối với hoạt động giảng dạy của giáo viên thông qua dự giờ, hồ sơ,

sổ sách, công tác chủ nhiệm và các hoạt động sư phạm, hoặc đối với chất lượng học của học sinh); đối với kết luận kiểm tra về tài chính, sử dụng, quản lý cơ sở vật chất nhà trường thường được đưa ra dưới dạng tỷ lệ %;

- Tư vấn, thúc đẩy, điều chỉnh: Căn cứ vào kết quả kiểm tra, nhà quản lý thúc đẩy việc phát huy những thành tích tốt của trường tiểu học, kịp thời tư vấn, điều chỉnh để uốn nắn, xử lý những điểm còn hạn chế sau kiểm tra của trường tiểu học Điều chỉnh các hoạt động sau KTNB trường tiểu học là những tác động bổ sung trong quá trình quản lý để khắc phục những sai lệch giữa thực hiện hoạt động giáo dục so với mục tiêu, kế hoạch nhằm không ngừng cải tiến hoạt động; trong trường hợp này việc điều chỉnh là cần thiết

Nguyên tắc điều chỉnh hoạt động sau KTNB trường tiểu học cần tuân theo nguyên tắc: Chỉ điều chỉnh khi thực sự cần thiết; khi điều chỉnh cần căn cứ vào mục tiêu và kế hoạch để điều chỉnh, tránh điều chỉnh một cách tùy tiện; kết hợp và lựa chọn phương pháp khi thực hiện điều chỉnh cho phù hợp; phải tính trước được ảnh hưởng sau điều chỉnh đến hoạt động của nhà trường

1.5.3 Chỉ đạo điều hành hoạt động KTNB trường tiểu học

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra: Ngay từ đầu năm Hiệu trưởng đã chỉ đạo Hiệu phó chuyên môn lên kế hoạch KTNB trường học và công khai trước Hội đồng sư phạm Kế hoạch được thiết kế bằng biểu bảng và được treo ở văn phòng, trong đó ghi rõ thời gian, nội dung và đối tượng được kiểm tra

- Xây dựng được lực lượng kiểm tra: Hiệu trưởng quyết định thành lập Ban kiểm tra, Trưởng Ban kiểm tra là Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng; thành viên ban kiểm tra phải là người thông thạo chuyên môn nghiệp vụ, có uy tín, sáng suốt và linh hoạt trong công việc; các thành viên trong ban kiểm tra được phân công cụ thể phần việc được giao, xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm

- Phân cấp trong kiểm tra: Trong nhà trường, Hiệu trưởng có thể kiểm tra trực tiếp hoặc kiểm tra gián tiếp hay kết hợp cả hai phương thức trực tiếp và gián tiếp Ví dụ: Kiểm tra trực tiếp tài chính: Hiệu trưởng, kế toán, thủ quỹ; thanh tra nhân dân giám sát Kiểm tra tài sản: Kế toán báo cáo cụ thể bằng văn bản về tất cả các khoản tài sản nhà trường… so sánh với tài sản đầu năm nếu không phù hợp phải làm biên bản thanh lý (nếu không phải là tài sản cố định)

- Xây dựng chuẩn kiểm tra: Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn

để theo đó mà so sánh, đánh giá hoạt động của con người và các điều kiện cơ

sở vật chất, thiết bị Ví dụ: chuẩn đánh giá trường học, chuẩn đánh giá giáo viên, chuẩn đánh giá học sinh, chuẩn đánh giá tiết dạy Chuẩn bao gồm hai yếu tố: Định lượng và định tính Những cơ sở để xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ trường học là: Hệ thống các văn bản pháp luật, văn bản pháp quy của nhà nước, hướng dẫn, chế độ chính sách có liên quan (Luật giáo dục; Điều lệ trường tiểu

học; tiêu chuẩn đánh giá tiết dạy; chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học…); kế hoạch nhà trường, kế hoạch chuyên môn; đặc điểm tình hình của nhà trường…

để xây dựng chuẩn kiểm tra phù hợp với đơn vị của mình

Tuy nhiên việc áp dụng chuẩn trong kiểm tra còn tùy thuộc rất nhiều vào năng lực, phẩm chất của kiểm tra viên

- Xây dựng chế độ kiểm tra: Xây dựng chế độ kiểm tra là một công việc rất quan trọng trong KTNB trường Tiểu học Chế độ kiểm tra hợp lý sẽ có tác dụng tích cực, thúc đẩy công việc mà không nặng nề, cản trở công việc Ở trường Tiểu học Hiệu trưởng quy định quy chế làm việc, nhiệm vụ cụ thể, thời gian, quy trình tiến hành, quyền lợi cho mỗi đợt kiểm tra hoặc mỗi kiểm tra viên

- Chỉ đạo thực hiện nội dung công tác kiểm tra: Hiệu trưởng sẽ chỉ đạo, thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: Ra các quyết định về kiểm tra (quyết định thành lập Ban kiểm tra, xác định nội dung, phương pháp, hình thức kiểm tra…); hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra hoàn thành nhiệm vụ: kiểm tra, đánh giá; điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra; hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ và nhân viên trong trường thực hiện kiểm tra và tự kiểm tra Trên cơ sở Kế hoạch KTNB đã được xây dựng, Hiệu trưởng

tổ chức họp Ban KTNB của nhà trường để triển khai kế hoạch Giao trách nhiệm cho các thành viên cụ thể hoá kế hoạch kiểm tra để thực hiện trong từng tuần của mỗi tháng, để tiến hành công tác kiểm tra theo sự phân công đúng với trình tự, thủ tục kiểm tra

+ Đối với công tác kiểm tra thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên cần thực hiện theo các bước sau:

Chuẩn bị: Ðối tượng kiểm tra được thông báo trước theo kế hoạch Các thành viên trong ban kiểm tra được thông báo trước, được cung cấp các loại hồ

sơ (biên bản kiểm tra, phiếu dự giờ, đánh giá, tiêu chuẩn đánh giá,…)

Tiến hành kiểm tra: Kiểm tra dự giờ trên lớp; kiểm tra các loại hồ sơ giảng dạy của giáo viên và hồ sơ khác có liên quan để đánh giá việc thực hiện

các quy chế chuyên môn; kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh; thực hiện các nhiệm vụ khác được giao: chủ nhiệm lớp, kiêm nhiệm khác; phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống

Kết thúc kiểm tra: Hoàn thành hồ sơ (gồm biên bản, phiếu dự giờ, phiếu đánh giá tiết dạy…)

+ Đối với kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn cần thực hiện các nội dung: Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng; kiểm tra hồ sơ tổ chuyên môn (Sổ kế hoạch, biên bản họp tổ, sổ theo dõi giáo viên, sổ chuyên đề, các loại báo cáo của tổ, chất lượng học sinh của các lớp trong tổ, đánh giá các tiết dự giờ và công tác khác)

+ Đối với kiểm tra cơ sở vật chất và tài chính cần thực hiện các nội dung: Kiểm tra khuôn viên, đất đai, cảnh quan, môi trường, nhà cửa, phòng làm việc, lớp học của trường; kiểm tra bàn ghế, bảng, giá sách, tủ: kiểm tra thiết bị dạy học, thiết bị dạy học bao gồm các đồ dùng dạy học, các phương tiện dạy học; kiểm tra thư viện; kiểm tra tài chính (kiểm tra việc ghi chép trên chứng từ, trên

sổ kế toán, trên báo cáo tài chính; kiểm tra việc thu chi các nguồn kinh phí trong ngân sách và ngoài ngân sách; kiểm tra việc chấp hành các thể lệ, chế độ, nguyên tắc kế toán tài chính và thu nộp ngân sách)

+ Đối với kiểm tra hoạt động của bộ phận văn thư hành chính,bao gồm: Kiểm tra việc soạn thảo, luân chuyển, lưu trữ công văn đi, công văn đến; kiểm tra việc quản lý con dấu; kiểm tra việc quản lý các hồ sơ, sổ sách hành chính, giáo vụ; kiểm tra công tác nội trú, bán trú (nếu có)

+ Đối với kiểm tra cơ sở vật chất phục vụ nội trú, bán trú, bao gồm: Kiểm tra hoạt động của bộ phận nuôi dưỡng, chăm sóc; kiểm tra kết quả nuôi dưỡng, chăm sóc học sinh

+ Đối với kiểm tra học sinh: Kiểm tra toàn diện một học sinh; kiểm tra tập thể lớp học sinh Trong công tác quản lý nhà trường, Hiệu trưởng phải tiến hành kiểm tra tập thể lớp học sinh toàn diện hoặc theo chuyên đề Từ việc kiểm

tra này mà Hiệu trưởng nắm bắt được tình hình học tập và rèn luyện chung của một lớp, một khối lớp cũng như toàn trường và thấy được tác động giáo dục đồng bộ của tập thể sư phạm trong giảng dạy, giáo dục

- Tổng hợp, điều chỉnh: Sau khi đã phân tích đầy đủ những mặt mạnh, mặt yếu của hoạt động này, Hiệu trưởng mời các thành viên trong Ban KTNB họp lại để công nhận hoặc phủ quyết các kết quả kiểm tra hoặc đề nghị phúc tra nếu thấy vấn đề cần làm sáng tỏ, đồng thời qua đó rút kinh nghiệm đối với từng thành viên một Hiệu trưởng tổng hợp thông tin về kết quả đánh giá của giáo viên từ báo cáo của các tổ đưa lên kết hợp với phần kiểm tra của Hiệu trưởng

và Ban KTNB để xây dựng bản tổng hợp chung về xếp loại của giáo viên trong đơn vị mình Căn cứ vào bảng tổng hợp này Hiệu trưởng sẽ xây dựng kế hoạch KTNB phù hợp hơn ở năm học sau

1.5.4 Kiểm tra, giám sát việc thực hiện KTNB trường Tiểu học

Kiểm tra, giám sát việc thực hiện KTNB trường tiểu học, nhà quản lý cần xây dựng và ban hành quy định KTNB trường học nhằm đảm bảo việc quản lý hoạt động KTNB trường tiểu học đạt được hiệu quả mong muốn

* Xây dựng quy định kiểm tra, giám sát hoạt động KTNB trường Tiểu học Quy chế gồm các nội dung sau:

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng: Quy chế này quy định việc kiểm tra, giám sát hoạt động KTNB trường tiểu học tại các trường tiểu học được thành lập theo Điều lệ trường Tiểu học

- Mục tiêu của công tác kiểm tra, giám sát hoạt động KTNB trường tiểu học: Hoạt động KTNB trường tiểu học thực hiện đúng kế hoạch, nội dung, phương pháp và quy trình KTNB trường học đã được quy định trong hệ thống quản lý; hoạt động KTNB trường tiểu học được thực hiện khách quan, khoa học, đạt được hiệu quả mong muốn

- Tổ chức, hoạt động của hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thiết lập

và duy trì hoạt động KTNB trường tiểu học, giúp Hiệu trưởng điều hành hoạt động KTNB theo đúng các quy định quản lý trong hệ thống Đảm bảo hoạt

động KTNB trường Tiểu học phải được thực hiện thường xuyên, kịp thời trên tất cả các lĩnh vực chuyên môn nghiệp vụ, tài chính, cơ sở vật chất, thiết bị trường học… tại các trường Tiểu học (thuộc phạm vi quản lý của phòng GD&ĐT huyện, thành phố)

- Các yêu cầu và nguyên tắc của hoạt động KTNB trường học:

+ Các nội dung kiểm tra phải được nhận diện, có tiêu chuẩn đo lường, được đối chiếu với các quy định hiện hành, được đánh giá một cách thường xuyên, liên tục nhằm phát hiện kịp thời, ngăn ngừa các sai lệch

+ Cơ chế kiểm tra, kiểm soát phải được thiết kế, thực hiện ngay trong mọi hoạt động nghiệp vụ tại các khối, tổ, bộ phận trong trường Tiểu học và được áp dụng dưới nhiều hình thức: Cơ chế phân cấp, ủy quyền rõ ràng minh bạch đảm bảo tách bạch nhiệm vụ, quyền hạn của các cá nhân, tổ chức trong hoạt động KTNB trường tiểu học; cơ chế kiểm tra chéo giữa các bộ phận trong cùng quy trình nghiệp vụ (khối, tổ, bộ phận); quy định chỉ tiêu cần đạt được đối với từng đối tượng kiểm tra theo các nội dung đã được xác định

+ Cơ chế phân cấp, ủy quyền phải được thiết lập, phải được thực hiện một cách cụ thể, rõ ràng, tránh xung đột lợi ích, đảm bảo các điều kiện hoạt động KTNB bộ không thể bưng bít thông tin, hoặc che dấu các hành vi vi phạm

+ Phải xây dựng hệ thống thông tin, phải đảm bảo thông tin kịp thời đầy

đủ về các hoạt động KTNB tại các trường Tiểu học

+ Phải đảm bảo mọi giáo viên, cán bộ công nhân viên, học sinh quán triệt được tầm quan trọng của KTNB trường học, vai trò của từng bộ phận, cá nhân trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát liên quan đến chức năng nhiệm vụ của bộ phận, cá nhân, phải thực hiện một cách đầy đủ, đúng quy trình, quy định khi tham gia hoạt động KTNB trường Tiểu học

+ Hiệu trưởng, người điều hành các tổ, khối, bộ phận phải thường xuyên xem xét, đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống kiểm tra, giám sát nội

trường Tiểu học phải được báo cáo kịp thời cấp quản lý trực tiếp Đối với những khiếm khuyết có tính rủi ro cao, gây sai lệch nghiêm trọng phải được báo cáo với thanh tra giáo dục của hệ thống

+ Các cá nhân, bộ phận phải thường xuyên thực hiện tự KTNB việc thực hiện quy định, quy trình nội bộ có liên quan và chịu trách nhiệm về việc thực hiện hoạt động KTNB của bản thân và tổ chức

+ Hiệu trưởng, người điều hành các tổ, khối, bộ phận phải báo cáo, đánh giá kết quả KTNB của đơn vị mình, đề xuất xử lý, điều chỉnh đối với những tồn tại, bất cập của đơn vị (nếu có) sau kiểm tra với cấp quản lý trực tiếp và gửi báo cáo theo định kỳ, đột xuất hoặc theo yêu cầu của cấp quản lý trực tiếp

- Tự kiểm tra, đánh giá hệ thống và hoạt động KTNB trường Tiểu học: Định kỳ hàng năm, trường Tiểu học tự kiểm tra, rà soát hệ thống KTNB của trường học, công việc này do Hiệu trưởng tổ chức triển khai thực hiện Việc kiểm tra, đánh giá này dựa trên mục tiêu, nội dung, hình thức của hệ thống KTNB trường học, nhằm chỉ rõ những tồn tại của hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ, chỉ rõ những điểm cần thay đổi của hệ thống và hoạt động KTNB trường học, cách xử lý, khác phục các vấn đề tồn tại đó

* Kiểm tra, kiểm soát độc lập của kiểm tra chuyên trách:

- Căn cứ vào các quy định, quy mô, tính chất đặc thù của hệ thống trường Tiểu học thuộc phạm vi quản lý, mà kiểm tra chuyên ngành tự quyết định thành lập bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ chuyên ngành

- Bộ phận kiểm tra chuyên trách có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định, quy trình, quy chế trong hoạt động KTNB trường Tiểu học, giúp Trưởng phòng GD&ĐT thực hiện kiểm tra, rà soát, đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ, cũng như của các hoạt động KTNB trường tiểu học, nhằm phát hiện, ngăn ngừa, kịp thời kiến nghị xử

lý những tồn tại, những sai lệch trong mọi hoạt động nghiệp vụ, cũng như hoạt động KTNB trường Tiểu học, Đồng thời hoàn thiện hệ thống kiểm tra, giám sát

và hoàn thiện hoạt động KTNB trường Tiểu học theo các quy định hiện hành, cũng như nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTNB

* Trách nhiệm của kiểm tra chuyên trách:

- Ban hành và định kỳ xem xét, đánh giá lại kế hoạch nội dung, hình thức, phương pháp, cũng như chuẩn đo lường thành tích của hệ thống kiểm tra, kiểm soát và của hoạt động KTNB trường Tiểu học

- Chịu trách nhiệm cuối cùng về tính hợp lý và tính hiệu quả của hệ thống kiểm tra, kiểm soát cũng như hoạt động KTNB trường Tiểu học

- Ban hành đầy đủ các quy định, quy trình, quy chế về cơ cấu tổ chức, phân cấp ủy quyền, quy định về điều hành, quản lý hệ thống kiểm tra, kiểm soát và hoạt động KTNB trường Tiểu học

- Đảm bảo Hiệu trưởng các trường thiết lập và duy trì hệ thống kiểm tra, kiểm soát và các hoạt động KTNB trường Tiểu học

- Tổ chức, huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ thực hiện kiểm tra, kiếm soát trong hệ thống và đội ngũ tham gia hoạt động KTNB trường học;

- Định kỳ ít nhất một lần/năm tổ chức xem xét, đánh giá lại hệ thống kiểm tra, kiểm soát và hoạt động KTNB trường tiểu học thuộc phạm vi quản lý

về các mặt: Mục tiêu, nhận dạng và tiêu chuẩn đo lường thành tích, nội dung, phương pháp kiểm tra, kiểm soát của hệ thống, cũng như đối với các hoạt động KTNB trường Tiểu học

- Tổ chức thực hiện kịp thời các chỉ đạo, yêu cầu của Bộ, Sở GD&ĐT về việc kiểm tra, kiểm soát các hoạt động KTNB trường tiểu học thuộc phạm vi quản lý

Tóm lại, nội dung quản lý hoạt động KTNB ở trường Tiểu học là hoạt động của Hiệu trưởng tổ chức KTNB trường học thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý, tức là từ việc xây dựng kế hoạch kiểm tra đến tổ chức kiểm tra, chỉ đạo kiểm tra và tổng kết, điều chỉnh