ĐẶT VẤN ĐỀ Rau là thực phẩm không thể thiếu được trong mỗi bữa ăn hàng ngày, là nguồn cung cấp vitamin, chất khoáng, vi lượng, chất xơ... cho cơ thể con người không thể thay thế. Việc ô nhiễm vi sinh vật, hóa chất độc hại, kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tồn dư trên rau, đặc biệt là rau ăn lá đã gây ảnh hưởng không nhỏ trước mắt cũng như lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng. Vì vậy rau an toàn (rau sạch) ngày càng có nhu cầu lớn đối với người tiêu dùng. cần mô hình snr xút rau an toàn để có thể khắc phục tình trạng ô nhiễm rau xanh như trên.
Trang 11
Trang 2SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
hàng ngày, là nguồn cung cấp vitamin, chất khoáng, vi
lượng, chất xơ cho cơ thể con người không thể thay thế
và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tồn dư trên rau, đặc biệt
là rau ăn lá đã gây ảnh hưởng không nhỏ trước mắt cũng như lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng
đối với người tiêu dùng
trạng ô nhiễm rau xanh như trên
Trang 3SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
II YÊU CẦU CHẤT LƯỢNG RAU AN TOÀN
Về chỉ tiêu nội chất:
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật
Hàm lượng nitrat (NO3)
Hàm lượng một sốm kim loại nặng chủ yếu: Cu, Pb, Hg, Cd, As,
Mức độ nhiễm các vi sinh vật gây bệnh (E coli, Samonella )
và kí sinh trùng đường ruột (trứng giun đũa Ascaris)
Tất cả các chi tiêu trong sản phẩm của từng loại rau phải
được dưới mức cho phép theo tiêu chuẩn của Tổ chức Quốc
tế FAO/WHO
Trang 4SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
II YÊU CẦU CHẤT LƯỢNG RAU AN TOÀN
Chỉ tiêu về hình thái
Sản phẩm được thu hoạch đúng lúc, đúng yêu cầu từng loại rau (đúng độ già kỹ thuật hay thương phẩm); không dập nát,
hư thối, không lẫn tạp chất, sâu bệnh và có bao gói thích hợp
Trang 5SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
III Những nguyên tắc chính trong sản xuất rau an
toàn
Về đất trồng: Đất để sản xuất "rau an toàn", không trực tiếp
chịu ảnh hưởng xấu của các chất thải công nghiệp, giao thông khu dân cư tập trung, bệnh viện, nghĩa trang, không nhiễm
các hóa chất độc hại cho người và môi trường
Trang 6SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC III Những nguyên tắc chính trong sản xuất rau an toàn
Phân bón:
Tuyệt đối không bón các loại phân chuồng chưa ủ hoai,
không dùng phân tươi pha loãng nước để tưới
Sử dụng phân hoá học bón thúc vừa đủ theo yêu cầu của
từng loại rau Cần kết thúc bón trước khi thu hoạch ít nhất 7 ngày
Số lượng phân dựa trên tiêu chuẩn cụ thể quy định trong các quy trình của từng loại rau, đặc biệt đối với rau ăn lá phải kết thúc bón trước khi thu hoạch sản phẩm 15 - 20 ngày
Hạn chế tối đa sử dụng các chất kích thích và điều hòa sinh trưởng cây trồng
Trang 7SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
III Những nguyên tắc chính trong sản xuất rau an
toàn
Nước tưới:
Sử dụng nguồn nước tưới không ô nhiễm.
xà lách và các loại rau gia vị)
Dùng nước sạch để pha phân bón lá và thuốc BVTV
Trang 8SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
III Những nguyên tắc chính trong sản xuất rau an
toàn
dịch hại tổng hợp trên nguyên tắc hạn chế thấp nhất sự thiệt hại do sâu bệnh gây ra; có hiệu quả kinh tế cao, ít độc hại cho người và môi trường do đó cần chú ý các biện pháp chính
sau:
Giống: Phải chọn giống tốt, các cây con giống cần được xử
lý sạch sâu bệnh trước khi xuất ra khỏi vườn ươm
Biện pháp canh tác: Cần tận dụng triệt để các biện pháp
Trang 9SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
III Những nguyên tắc chính trong sản xuất rau an
toàn
Dùng thuốc: hạn chế sử dụng tối đa việc sử dụng thuốc BVTV
Trang 10SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
IV Những quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn
Hàm lượng nitrat:
Các loại rau có thời gian trồng ( từ khi trồng đến khi thu
hoạch) lớn hơn 4, 5 tháng phải ngừng bón đạm vào tháng thứ 3
Các loại rau có thời gian trồng khoảng 3 tháng phải ngừng bón đạm vào tháng thứ 2
Các loại rau có thời gian trồng trên 1 tháng phải ngừng bón đạm khoảng 20-25 ngày trước khi thu hoạch
Các loại rau thu hoạch nhiều lần phai ngừng bón đạm trước
Trang 11SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
IV Những quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn
Hàm lượng kim loại nặng:
Phải thực hiện tốt biện pháp xới xáo
Sau khi gieo trồng phải phủ rơm rạ, trấu sau đó rắc vôi
khoảng 200-250kg/ha để phân hủy thành mùn humic và
humin
Do đó hàm lượng mùn cao đất hình thành cấu tượng tốt nên đất thoáng tạo điều kiện oxy hóa → các nguyên tố kim loại (nhôm, sắt) sẽ bị giữ chặt
Trang 12SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
IV Những quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn
Quy trình bón phân:
lá cây, lên sản phẩm
Tuyệt đối không được dùng phân tươi Phân phải được ủ
theo kỹ thuật ủ nóng (ủ xốp) để tiêu diệt các mầm bệnh,
nguồn ký sinh trùng
Có thể dùng rơm, rạ, trấu phủ lên luống va kết hợp bón
khoảng 200-250 kg vôi bột rắc lên các chất phủ để thay nguồn phân hữu cơ
Trang 13SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
IV Những quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn
Quy trình bảo vệ thực vật:
độc, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
phun cụ thể đối vối từng loại sâu
phun cụ thể với từng loại bệnh
Trang 14SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
V PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
Kỹ thuật thủy canh: có thể sản xuất rau an toàn nơi thiếu
đất hoặc đất bị nhiễm độc, nhiễm mặn, tại gia đình, trồng cây trong các dung dịch hầu như không phải chăm sóc, sâu bệnh
ít, cho năng suất cao
Trang 15SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
V PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
Kỹ thuật trồng rau trong nhà lưới:
Hạn chế sâu bệnh hại, cỏ dại, sương muối.
Hạn chế được việc sử dụng thuốc BVTV
Trang 16SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
V PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
Mô hình trồng rau ngoài đồng ruộng:
Trang 17SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
V PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
kỹ thuật trồng rau mầm:
Rau mầm rất dễ trồng Có thể trồng bằng hạt cải củ, cải xanh,
tần ô (cải cúc), cải tùa - xại, rau muống…
Trang 18SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
VI KẾT LUẬN
CƠ HỘI:
Nước ta đã gia nhập WTO nên có những cơ hội sau:
Thị trường tiêu thụ rộng lớn
Nhu cầu sử dụng các thực phẩm an toàn vệ sinh của con người ngày càng cao
Có nhiều dự án hỗ trợ nông dân sản xuất rau an toàn
nước ta đã dựa vào bộ khung chung về GAP để xây dựng quy trinh nông nghiệp an toàn ( Việt GAP)
Trang 19SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Ở VIỆT NAM
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
VI KẾT LUẬN
THÁCH THỨC:
Diện tích nhỏ lẻ
Chưa đồng bộ trong sản xuất, lưu thông
chi phí đầu tư lớn nên giá thành sản phẩm cao
nhiều điểm trồng rau an toàn rơi vào vùng qui hoạch
chưa xây dựng mạng lưới tiêu thụ rộng rãi
rau chưa có nhãn hiệu và giấy chứng nhận của các cơ quan chức năng
người dân chưa kiểm soát được sâu bệnh nên chưa hạn chế được việc sử dụng thuốc BVTV
Thiếu sự quan tâm của các cấp chính quyền