Nội dung chính: 1. Lược qua các quan điểm về BVTV 1. Mối quan hệ giữa biện pháp canh tác và BVTV 1. BVTV làm gì để đóng góp cho sự bền vững của sản xuất nông nghiệp 1. Lược qua một số thành tựu có liên quan đến BVTV tại VN
Trang 1Bảo vệ thực vật và sự bền vững trong sản xuất nông nghiệp
PGs Phạm Văn Kim
Bộ môn Bảo Vệ Thực Vật
Trang 2Nội dung chính:
1 Lược qua các quan điểm về BVTV
2 Mối quan hệ giữa biện pháp canh tác và BVTV
3 BVTV làm gì để đóng góp cho sự bền vững của
sản xuất nông nghiệp
4 Lược qua một số thành tựu có liên quan đến
BVTV tại VN
Trang 31 Các quan điểm về bảo vệ thực vật
1 Bảo vệ thực vật vào giai đoạn khoa học chưa
phát triển
– Tác động rất ít lên sâu bệnh
– Chính yếu là sử dụng dịch trích từ thực vật và phân
chuồng để trị sâu bệnh
– Giải pháp rất gần với tự nhiên, ít phá vở cân bằng sinh
học
– Hệ sinh thái trồng trọt tương đối bền vững
– Sự mất cân bằng do sự thay đổi đột biến của môi
trường (mưa, nắng, nhiệt, ẩm, vv…) hoặc do tác động thô bạo của con người.
Trang 41 Các quan điểm về bảo vệ thực vật
2 Bảo vệ thực vật trong giai đoạn khoa học phát
triển
– Sử dụng hóa chất trong bảo vệ thực vật
– Đi dần đến lạm dụng hóa chất trong BVTV
– Là yếu tố gây mất cân bằng sinh học nghiêm trọng
– Hậu quả là sản xuất nông nghiệp luôn trong tình
trạng không bền vững
Hiện chúng ta đang ở trong giai đoạn nầy
Trang 51 Các quan điểm về bảo vệ thực vật
3 Bảo vệ thực vật trong thời kỳ công nghệ
phát triển cao
– Con người bắt đầu nhận ra khuyết điểm của
giai đoạn trước: sự thiếu bền vững trong nông nghiệp
– Bắt đầu tìm cách sửa chữa khuyết điểm nầy
Trang 61 Các quan điểm về bảo vệ thực vật
3 Bảo vệ thực vật trong thời kỳ công nghệ phát
triển cao
– Các nghiên cứu tìm lối thoát:
• Nghiên cứu tìm biện pháp canh tác có quan hệ tốt
đến BVTV
• Nghiên cứu tìm các giải pháp sinh học cho BVTV
• Nghiên cứu tìm các giải pháp sử dụng thuốc BVTV
ít ảnh hưởng đến môi trường
• Nghiên cứu tìm các giải pháp sử dụng thuốc BVTV
ít ảnh hưởng đến sự bền vững của nông nghiệp
Chúng ta đang đứng ở bước đầu của giai đoạn
nầy
Trang 72 Mối quan hệ giữa biện pháp canh tác và BVTV
1 Sâu bệnh là hậu quả của biện pháp canh tác
không đúng đắn
– Sự kém đa dạng sinh học trong hệ sinh thái trồng trọt
→ rất dể mất cân bằng sinh học.
– Sự kém đa dạng về gen trong sử dụng giống
– Không sử dụng phân hửu cơ cho cây trồng cạn
– Làm đất không thích hợp
– Khoảng cách trồng không thích hợp
– Bón phân không thích hợp
– Sử dụng hóa chất kích thích cây
Trang 82 Mối quan hệ giữa biện pháp canh tác và BVTV
1 Ảnh hưởng của biện pháp canh tác không đúng:
– Làm mất cân bằng sinh học
– Sâu bệnh bộc phát thành dịch
→ Sử dụng hóa chất BVTV để đối phó
– Từ đó đưa đến:
Ố nhiễm môi trường sống
Nông nghiệp không bền vững
Trang 92 Để có sản xuất nông nghiệp bền vững
Xin đừng vội chỉ qui trách nhiệm cho
BVTV
Hãy xét lại những giải pháp của biện
pháp canh tác có mang tính bền vững hay không?
Trong nghiên cứu cũng cần xem giải
pháp có tính bền vững hay là đối phó tình huống
Trang 103 BVTV làm gì để đóng góp cho sự bền vững
1 Trong nghiên cứu:
─ Chọn các giải pháp có tính bền vững để
nghiên cứu
─ Biện pháp sinh học thường mang tính bền
vững
2 Trong ứng dụng vào sản xuất:
─ Biện pháp canh tác vô cùng quan trọng đối
với BVTV
─ Ứng dụng trên diện rộng tạo ra hiệu quả
BVTV rất tốt
Trang 113 BVTV làm gì để đóng góp cho sự bền vững
─ Kết quả nghiên cứu tìm giải pháp BVTV có tính
bền vững trên thế giới và trong nước đã khá phong phú, như:
Sử dụng thiên địch hoặc vi sinh vật trong tự nhiên để
khống chế dịch hại
Sử dụng công nghệ sinh học để tuyển chọn các dòng vi
sinh vật hiệu quả và bền vững cao
Nghiên cứu sự biến động trong quần thể vi sinh vật,
giúp dễ dàng hơn trong quản lý dịch hại bền vững.
Kích thích tính kháng bệnh trên cây trồng
cũng đang là xu hướng của các công ty thuốc BVTV.
Sử dụng pheromone trong phòng trừ sâu hại là giải
Trang 123 BVTV làm gì để đóng góp cho sự bền vững
─ Nếu được phối hợp đồng bộ với biện pháp canh
tác thích hợp, có thể tạo ra sự bền vững cho sản xuất nông nghiệp.
Trang 134 Một số thành tựu ở VN:
Đối với cây lúa:
─ Chương trình “Ba giảm ba tăng” là thành tựu
mang tính bền vững của biện pháp canh tác
BVTV thì sẽ tăng tính bền vững nhờ giảm tối
đa hóa chất BVTV TD “vùng lúa an toàn” của Cai Lậy
Trang 144 Một số thành tựu ở VN:
Đối với cây trồng cạn:
o Bảo vệ và sử dụng thiên địch và vi sinh trong
quản lý sâu hại
o Sử dụng pheromone trong quản lý sâu hại
o Các bệnh có nguồn gốc từ đất là nguyên nhân
quan trọng gây mất bền vững của NN
Sử dụng phân hữu cơ ủ hoai mục là giải pháp
vô cùng quan trọng giúp tạo sự bền vững cần thiết
Sử dụng vi sinh vật đối kháng tương thích hổ
trợ sẽ giúp hiệu quả nhanh hơn.
Trang 15Cám ơn sự quan tâm theo dõi